KİK Kararı: 2018/UY.I-716

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2018/019
Gündem No : 38
Karar Tarihi : 04.04.2018
Karar No : 2018/UY.I-716
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Teb Enerji A.Ş.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Antalya Büyükşehir Belediye Başkanlığı Ulaşım Planlama ve Raylı Sistem Dairesi Başkanlığı,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2018/80974 İhale Kayıt Numaralı “Antalya 3Aşama Raylı Sistem Hatları Yapımı İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Antalya Büyükşehir Belediye Başkanlığı Ulaşım Planlama ve Raylı Sistem Dairesi Başkanlığı tarafından 27.03.2018 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Antalya 3 Aşama Raylı Sistem Hatları Yapımı İşi” ihalesine ilişkin olarak Teb Enerji A.Ş.nin 06.03.2018 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 16.03.2018 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 26.03.2018 tarih ve 19455 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 26.03.2018 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2018/504 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

İdari Şartname’nin 35’inci ve İhale İlanı’nın 5’inci maddesinde yer alan “A.2.2 Teknik Değer Nitelik Puanı” düzenlemesinin Kamu İhale Kanunu’na, Yapım İşleri Uygulama Yönetmeliği’ne ve birim fiyat teklif cetvelindeki imalatlara uyum sağlamadığı, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nde yeterlik kriterinin ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son 15 yılı kapsadığı, ihale dokümanında bu sürenin 10 yıl ile sınırlandırılmasının yönetmelik hükümlerine aykırılık teşkil ettiği, düzenlemenin 15 yıl olarak değiştirilmesi gerektiği,
İdari Şartname’de Türkiye sınırları içerisinde tek bir sözleşme kapsamında geçici kabulü yapılan en az 15,0 km çift hat (30 hat-km) kent içi toplu taşımaya yönelik Hafif Raylı Sistem veya Tramvay Hattı (Altyapı, üstyapı, katener, sinyalizasyon, telekomünikasyon, haberleşme ve elektromekanik işler dâhil) yapmış olduğunu tevsik eden belgelerin istenildiği, bu belgelerin sunanlara 20 tam puan verileceği, bu değerlendirme kriterinin tek bir sözleşme ile değil birden fazla yapılan hafif raylı sistem veya tramvay hattı imalatlarının başka işler kapsamında toplanarak dikkate alınması gerektiği, hafif raylı sistem veya tramvay hattı yapım ihalelerinde 14,90 km çift hat yapılması durumunda mevcut ihalede 20 tam puan verilmemesinin rekabeti engelleyici bir husus olduğu, konulan şartın birden fazla sözleşme kapsamında 15 km çift hat olarak düzenlenmesi gerektiği, tek sözleşmeye dayandırılması hususunun rekabeti engelleyici nitelikte olduğu,
15 km çift hat ile birim fiyat teklif cetvelindeki miktarların birbiri ile uyuşmadığı, “60R2 Ray Temini ve Döşenmesi” imalatının miktarının 44.639,900 hat-m olduğu, dört hat toplamının 11.159,975 hat-m olduğu, bu nedenle fiyat dışı unsurlarda 15,00 km çift hat istenilmesinin abartılı olduğu, 12 km çift hattın yeterli olduğu, bu nedenle çift hat miktarının 12 km olarak düzeltilmesi gerektiği,
Kalite ve teknik değer niteliği puanlaması 30 puan üzerinden yapılacak olan hesaplamaların herhangi bir yasal dayanağının bulunmadığı, birim fiyat teklif cetvelinde 900 kalem uygulama imalatı bulunduğu, ancak 6 kalem imalatta puanlama yapılmasının hangi sebeplere dayandırıldığının anlaşılmadığı halde “isteklilerce teklif edilen fiyatların toplam tekliflerine oranı; aynı iş kalemlerinin yaklaşık maliyetteki bedellerinin toplam yaklaşık maliyete oranının %85 – %115 aralığında (%85 ve %115 dahil) kalması durumunda her bir iş kalemi için yukarıdaki tabloda yer alan tam puanlar; %70 – %130 aralığında (%70 ve %130 dahil) kalması durumunda her bir iş kalemi için yukarıdaki tabloda yer alan asgari puanlar verilecektir.” düzenlemesine yer verildiği, ihalede birden fazla aralık bulunduğu, ayrıca tam puan ve asgari puan gibi karmaşık puanlama sisteminin tek bir eksen üzerinde alınması gerektiği,

Paçal yapılan pozlarda imalat girdilerinin hangi rayiç ve miktarlarda olduğunu gösteren bir belgenin ihale işlem dosyasında yer almadığı, paçal pozların hangi şartlarda veya hangi imalatları kapsadığı anlaşılamadığından herhangi bir isteklinin diğer isteklilere karşı 30 tam puan almasının hem kamu kaynaklarının verimsiz kullanılmasına hem de rekabetin ortadan kaldırılmasına yol açtığı, ihale kapsamında özel ve paçal imalatlara ait analiz girdileri, rayiçler ve birim fiyat analizini oluşturan miktarların isteklilere verilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalenin karara bağlanması ve onaylanması” başlıklı 40’ıncı maddesinde “37 ve 38 inci maddelere göre yapılan değerlendirme sonucunda ihale, ekonomik açıdan en avantajlı teklifi veren isteklinin üzerinde bırakılır.

Ekonomik açıdan en avantajlı teklif, sadece fiyat esasına göre veya fiyat ile birlikte işletme ve bakım maliyeti, maliyet etkinliği, verimlilik, kalite ve teknik değer gibi fiyat dışındaki unsurlar da dikkate alınarak belirlenir. Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin fiyat dışındaki unsurlar da dikkate alınarak belirleneceği ihalelerde, ihale dokümanında bu unsurların parasal değerleri veya nispi ağırlıkları belirlenir ...” hükmü,

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İş deneyimini gösteren belgeler” başlıklı 39’uncu maddesinde “(1) Aday veya isteklilerden, yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt ettikleri, ihale konusu iş veya benzer işlerdeki deneyimlerini tevsik etmeleri için iş deneyim belgesi istenilmesi zorunludur.

(2) Aday veya istekliler tarafından, iş deneyimlerini tevsik için;

a) İlk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan,

b) İlk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan işlerde, ilk sözleşme bedelinin en az % 80’i oranında denetlenen ya da yönetilen,

c) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80’ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen,

ç) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80’ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen işlerde; ilk sözleşme bedelinin en az % 80’i oranında denetlenen ya da yönetilen,

d) Devredilen işlerde, devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80’inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan, işlerle ilgili deneyimlerini gösteren belgeler sunulur.” hükmü,

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi” başlıklı 61’inci maddesinde “1) Ekonomik açıdan en avantajlı teklif, sadece fiyat esasına göre veya fiyat ile birlikte fiyat dışındaki unsurlar da dikkate alınarak belirlenir...” hükmü ile,

“Fiyat dışı unsurlar ve bu unsurlara yönelik düzenleme” başlıklı 62’nci maddesinde “(1) İhale konusu işin özelliği göz önünde bulundurularak işletme ve bakım maliyeti, maliyet etkinliği, verimlilik, kalite ve teknik değer, süre gibi unsurlar fiyat dışı unsur olarak belirlenebilir.

(2) Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin, fiyat ile birlikte fiyat dışı unsurların da dikkate alınarak belirleneceği ihalelerde; fiyat dışı unsurların parasal değerleri veya nispi ağırlıkları ile hesaplama yöntemi ve bu unsurlara ilişkin değerlendirmenin yapılabilmesi için sunulacak belgeler idari şartnamede açıkça belirtilir.

(3) Fiyat dışı unsurlar, bir marka veya model esas alınarak rekabeti ortadan kaldırıcı bir şekilde belirlenemez.

(4) Fiyat dışı unsurlara, bu unsurların parasal değerlerine veya nispi ağırlıklarına ve hesaplama yöntemine yönelik düzenlemeyi yapan birim veya görevliler tarafından gerekçeli bir açıklama belgesi hazırlanır ve bu belge ihale onay belgesinin ekinde yer alır.” hükmü bulunmaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin fiyat dışındaki unsurlar da dikkate alınarak belirlenmesi ile ilgili hususlar” başlıklı 53.3’üncü maddesinde “53.3.1. Kanunun 40 ıncı maddesi uyarınca, ekonomik açıdan en avantajlı teklif; sadece fiyat esasına göre belirlenebileceği gibi fiyat ile birlikte işletme ve bakım maliyeti, maliyet etkinliği, verimlilik, kalite ve teknik değer gibi fiyat dışındaki unsurlar dikkate alınarak belirlenebilmektedir. Ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibinin hangi yöntem kullanılarak belirlenebileceği hususu tamamen idarenin takdirinde olup fiyat dışı unsurlar kullanılarak belirlenmesi durumunda aşağıdaki esaslara uyulması gerekmektedir.

53.3.2. Fiyat dışı unsurların, Kanunun 5 inci maddesinde belirtilen ilkelere halel getirmeyecek bir biçimde idari şartnamede açık ve net olarak düzenlenmesi gerekmektedir.

53.3.3. İdari şartnamede fiyat dışı unsur olarak belirlenen hususların parasal değerlerinin veya nispi ağırlıklarının belirlenmesi gerekmektedir.

53.3.4. Fiyat dışı unsur olarak yalnızca niceliksel unsurların belirlenmesi zorunlu olmayıp bu kapsamda niteliksel belirlemeler de yapılabilir. Bu bağlamda, ihale konusu işin beklenen kaliteye uygun olarak gerçekleştirilmesini sağlamaya yönelik parametreler, kamuya karşı yükleniminde bulunan işlerin miktarı veya tutarı bakımından kapasite durumu ya da ihale konusu işi oluşturan bileşenler itibariyle isteklinin teklifi ile yaklaşık maliyet yapısının birbiri ile uyumu gibi hususlar fiyat dışı unsur olarak belirlenebilecektir.” açıklamaları yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin

a) Adı:ANTALYA 3AŞAMA RAYLI SİSTEM HATLARI YAPIMI İŞİ

b) Yatırım proje no'su/kodu:2017E060020

c) Miktarı (fiziki) ve türü:

Ekli ihale dokümanında belirtilen, toplam 900 iş kaleminden oluşan; Anahat ve ~1.0 km uzunluğundaki Depo Bağlantı hattını kapsayan yaklaşık 24.9 km uzunluğundaki Antalya 3. Aşama Raylı Sistem Hatlarının yapımı ve işletmeye alınması işidir.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi” başlıklı 35’inci maddesinde “35.1. Bu ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklif, fiyatla birlikte fiyat dışı unsurlar da dikkate alınarak belirlenecektir.

35.1.1.

A. Değerlendirme “teklif fiyatı” ile “kalite ve teknik değer nitelik” olmak üzere iki kısımda yapılacaktır.

A.1. Teklif fiyatı puanlaması (50 puan)

“Teklif fiyatı puanlaması 50 tam puan üzerinden yapılacaktır. Geçerli teklif veren istekliler arasında teklif edilen en düşük teklif fiyatı sahibi istekli 50 puan alacak olup, diğer isteklilere ait teklif puanları; TP = (TFmin x 50) / TF formülü ile hesaplanacaktır. Bu formülde;

TP : Teklif puanı,

TFmin : Geçerli teklifler içinden istekliler arasında teklif edilen en düşük teklif fiyatı,

TF : İsteklinin teklif fiyatı,

ifade eder.” şeklinde,

A.2. Kalite ve teknik değer nitelik puanlaması (30+20=50 puan)

A.2.1 Kalite Nitelik Puanı (30 puan)

“Kalite ve teknik değer niteliği puanlaması 30 tam puan üzerinden yapılacaktır. Geçerli teklif veren isteklilere ait kalite ve teknik değer nitelik puanlamasına konu iş kalemleri aşağıdaki tabloda gösterilmiştir.

Poz No

Poz Tanımı

Tam Puan

Asgari Puan

1.2.1-1

GÜÇ TEMİNİ VE CER GÜCÜ / TRAFOLAR VE DC BESLEME

0,25

1.2.1-4

GÜÇ TEMİNİ VE CER GÜCÜ / O.G GERİLİM ŞEBEKESİ

0,25

1.2.2-1

SİNYALİZASYON SİSTEMİ/ HAT SİNYALİZASYON TEMİNİ, MONTAJI VE İŞLETME ALMA İŞLERİ

0,25

1.1.3-6

DEMİRYOLU İŞLERİ/ 60R2 RAY TEMİNİ VE DÖŞENMESİ

0,25

Y.23.015/a

Ø 14- Ø 28 MM NERVÜRLÜ BETON ÇELİK ÇUBUĞU, ÇUBUKLARIN KESİLMESİ, BÜKÜLMESİ VE YERİNE KONULMASI

0,25

1.1.1.1-4

KAZI YAPILMASI (GÜZERGAH, KAVŞAK, ALTGEÇİT, ÜSTGEÇİT, İSTASYON VS)

0,25

Y.16.050/15

BETON SANTRALİNDE ÜRETİLEN VEYA SATIN ALINAN VE BETON POMPASIYLA BASILAN, C 25/30 BASINÇ DAYANIM SINIFINDA BETON DÖKÜLMESİ (BETON NAKLİ DAHİL)

0,25

Söz konusu iş kalemleri için isteklilerce teklif edilen fiyatların toplam tekliflerine oranı; aynı iş kalemlerinin yaklaşık maliyetteki bedellerinin toplam yaklaşık maliyete oranının %85 – %115 aralığında (%85 ve %115 dahil) kalması durumunda her bir iş kalemi için yukarıdaki tabloda yer alan tam puanlar; %70 – %130 aralığında (%70 ve %130 dahil) kalması durumunda her bir iş kalemi için yukarıdaki tabloda yer alan asgari puanlar verilecektir. İsteklilerin teklifleri %70 – %130 aralığı dışında kalıyorsa iş kalemleri için puan alamayacaklardır.

A.2.2 Teknik Değer Nitelik Puanı (20 puan)

Geçerli teklif veren istekliler arasından; teklif tarihinden geriye doğru son 10 yıl içerisinde Türkiye sınırları içerisinde tek bir sözleşme kapsamında geçici kabulü yapılan en az 15,0 km çift hat (30 hat-km) kent içi toplu taşımaya yönelik Hafif Raylı Sistem veya Tramvay Hattı (Altyapı, üstyapı, katener, sinyalizasyon, telekomünikasyon, haberleşme ve elektromekanik işler dâhil) yapmış olduğunu tevsik eden İsteklilere 20 tam puan verilecektir. Ayrıca bir puanlama yapılmayacaktır.

Kalite ve teknik değer nitelik puanı, “Kalite Nitelik Puanı” ve “Teknik Değer Nitelik Puanı” toplanarak hesap edilecektir.

A.3. Toplam puan

Toplam puan, teklif fiyat puanı ile kalite ve teknik değer nitelik puanının toplamıdır.

A.4. Fiyat dışı unsurlar dikkate alınarak değerlendirilmiş teklif bedeli

Fiyat dışı unsurlar dikkate alınarak değerlendirilmiş teklif bedeli; FDTF = (ETF x 100) / TTP formülü ile hesaplanacaktır.

Bu formülde;

FDTF: İsteklinin fiyat dışı unsurlar dikkate alınarak değerlendirilmiş teklif bedeli,

ETF: Toplam puanı en yüksek istekliye ait teklif bedeli,

TTP: İsteklinin toplam puanı,

ifade eder.” Şeklinde Hesap Yöntemi Oluşturulmuştur…” düzenlemesi yer almaktadır.

İdari Şartname düzenlemelerinden ekonomik açıdan en avantajlı teklifin fiyatla birlikte fiyat dışı unsurlar da dikkate alınarak belirleneceği, toplam puanın teklif fiyatı puanlaması (50 puan) ile kalite ve teknik değer nitelik puanlaması (30+20=50 puan) toplamından oluştuğu, teknik değer nitelik puanının geçerli teklif veren istekliler arasından; teklif tarihinden geriye doğru son 10 yıl içerisinde Türkiye sınırları içerisinde tek bir sözleşme kapsamında geçici kabulü yapılan en az 15,0 km çift hat (30 hat-km) kent içi toplu taşımaya yönelik Hafif Raylı Sistem veya Tramvay Hattı (Altyapı, üstyapı, katener, sinyalizasyon, telekomünikasyon, haberleşme ve elektromekanik işler dâhil) yapmış olduğunu tevsik eden isteklilere 20 tam puan verileceği anlaşılmaktadır.

4734 sayılı Kanun’un 40’ıncı maddesi uyarınca, ekonomik açıdan en avantajlı teklif; sadece fiyat esasına göre belirlenebileceği gibi fiyat ile birlikte işletme ve bakım maliyeti, maliyet etkinliği, verimlilik, kalite ve teknik değer gibi fiyat dışındaki unsurlar dikkate alınarak belirlenebilmektedir. Ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibinin hangi yöntem kullanılarak belirlenebileceği hususu tamamen idarenin takdirinde olup fiyat dışı unsurlar kullanılarak belirlenmesi durumunda hangi esaslara uyulması gerektiği Kamu İhale Genel Tebliği’nin 53’üncü maddesinde açıklanmıştır.

Yukarıda anılan Kanun maddesi uyarınca, ekonomik açıdan en avantajlı teklif; sadece fiyat esasına göre belirlenebileceği gibi fiyat ile birlikte işletme ve bakım maliyeti, maliyet etkinliği, verimlilik, kalite ve teknik değer gibi fiyat dışındaki unsurlar dikkate alınarak belirlenebileceği, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 53.3’üncü maddesinde de ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibinin hangi yöntem kullanılarak belirlenebileceği hususunun idarenin takdirinde olduğu açıklanmış olup, mevzuatta idarece anılan düzenlemelerin yapılmasını sınırlayan bir hükmün bulunmadığı, öte yandan fiyat dışı unsurlara dair puanlama aşamasının yeterlik değerlendirmesinden sonra yapıldığı, teklifi geçerli olduğu belirlenen isteklilerin ihaleye katılımını doğrudan kısıtlayan bir etkisinin olamayacağı anlaşılmıştır.

İdari Şartname’nin 35.1.1 maddesinde yer alan teknik değer nitelik puanlamasındaki “teklif tarihinden geriye doğru son 10 yıl içerisinde Türkiye sınırları içerisinde tek bir sözleşme kapsamında geçici kabulü yapılan” düzenlemesine yönelik olarak yapılan incelemede,

Mevzuatın iş deneyimine yönelik hükümleri incelendiğinde, yapım işlerinde isteklilerin iş deneyimine ilişkin yeterlik koşulunu karşılamak üzere sunacakları iş deneyim belgelerinin geçici kabulü son onbeş yıl içerisinde gerçekleştirilmiş işlere ait olması gerektiği anlaşılmaktadır. Ancak yeterlik düzenlemesinde açık hüküm ile düzenlenmiş olan söz konusu alanın (iş deneyim belgesinin) fiyat dışı unsur olarak kullanılması durumunda aynı hükümlerin geçerli kabul edilmesi gerektiği açık bir şekilde düzenlenmemiş olmakla birlikte bu kapsamda yapılacak düzenlemeler noktasında idarelerin Kanun’un 5’inci maddesinde yer verilen temel ilkeleri gözetmek suretiyle düzenleme yapması mümkün bulunmaktadır.

İdarece yapılan söz konu düzenlemeye amaçsal olarak bakıldığında sürekli yenilenen bir teknoloji gerektiren ihale konusu Raylı Sistem Hattı işinin yapımı için teklif veren istekliler arasında iş deneyimi azami sınırı olan geçici kabulü son onbeş yıl içerisinde geçici kabulü yapılan işlere göre daha güncel (son on yıl içerisinde geçici kabulü yapılan) iş deneyimi bulunan isteklilere puan verilmesi hususu ön plana çıkarılmıştır.

İsteklilerden teklifleri yeterli bulunanlar arasında fiyat dışı unsur puanlaması yapılmaktadır. İş deneyim için istenen yeterlik koşulunda yer verilen ihale konusu iş ve benzer iş tanımına uygun kısımların güncel tutarı dışında (yeterlik için sunulsun veya puanlama için sunulsun) son on yıl içerisinde kabulü yapılan iş deneyimi bulunan istekliler bu düzenleme ile puan alabileceklerdir.

Kanun hükmünde yer verilen azami sınır olan son onbeş yıllık iş deneyim koşulunun isteklilerden ihalede yeterlik koşulu olarak arandığı, aynı koşulun fiyat dışı unsur puanlamasında belli bir yıl oranında azaltılarak son on yıl olarak sınırlandırılarak sürekli yenilenen bir teknoloji gerektiren ihale konusu Raylı Sistem Hattı işinde daha güncel iş deneyimi olan isteklilere yönelik yapıldığı anlaşılan fiyat dışı unsur puanlamasının ilgili kısmının idareye tanınan takdir yetkisi kapsamında değerlendirilebileceği ve Kanun’un 5’inci maddesinde yer bulan temel ilkelere açık aykırılık taşımadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Değerlendirmeye ilişkin esaslar” başlıklı 48’inci maddesinde “(1) Aday ve isteklilerin ihale konusu iş veya benzer işlerle ilgili iş deneyimlerinin değerlendirilmesinde; tek sözleşmeye dayalı olarak alınmış iş deneyim belgeleri dikkate alınır. Birden fazla iş deneyimi toplanarak değerlendirilemez…” hükmü,

İdari Şartname’nin “Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi” başlıklı 35’inci maddesinde “…A.2.2 Teknik Değer Nitelik Puanı (20 puan)

İhale dokümanı düzenlemelerinden ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesinde 20 puanlık kısmı oluşturan teknik değer nitelik puanlamasının tek bir sözleşme kapsamında geçici kabulü yapılan iş deneyim belgesinin sunulması durumunda geçerli olacağı anlaşılmıştır.

Başvuru sahibi istekli tarafından İdari Şartname’nin teknik değer nitelik puanının tek sözleşmeye dayandırılması hususunun rekabeti engelleyici bir husus olduğu, konulan şartın birden fazla sözleşme kapsamında yapılan işlerin toplanabilmesi ve 15 km çift hat olarak düzenlenmesi gerektiği iddia edilmektedir.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri göz önünde bulundurulduğunda, iş deneyim belgelerinin düzenlenebilmesi için öncelikle bedel içeren tek bir sözleşmenin varlığının mevcut olması gerektiği, anılan Yönetmelik hükmüyle amaçlananın farklı ihaleler kapsamında gerçekleştirilen iş tutarlarının bir araya getirilerek yüksek bedelli iş deneyim belgesi düzenlenebilmesinin önüne geçilmek olduğu anlaşılmaktadır. Bu çerçevede İdari Şartname’nin ilgili maddesinde yer alan düzenlemenin fiyat dışı unsura ilişkin olduğu, anılan düzenleme ile fiyat dışı unsur puanlamasında tek sözleşmeye dayalı olan iş deneyimine sahip olan isteklilere puan verilmesinin amaçlandığı anlaşıldığından puanlamanın tek sözleşmeye bağıtlanmasının kamu ihale mevzuatına aykırı olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinden ihale konusu işin adının “Antalya 3 Aşama Raylı Sistem Hatları Yapımı İşi” olduğu, miktarı ve türünün ise “Ekli ihale dokümanında belirtilen, toplam 900 iş kaleminden oluşan; anahat ve yaklaşık 1.0 km uzunluğundaki Depo Bağlantı hattını kapsayan yaklaşık 24.9 km uzunluğundaki Antalya 3. Aşama Raylı Sistem Hatlarının yapımı ve işletmeye alınması” olduğu anlaşılmıştır.

Anılan Şartname’nin “Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi” başlıklı 35’inci maddesinde “…A.2.2 Teknik Değer Nitelik Puanı (20 puan)

İhale dokümanı kapsamında yer alan “Genel Açıklamalar, Birim Fiyat Tarifleri ve Birim Fiyat Teklif Cetvelleri” dokümanında birim fiyat tariflerine yer verilmiştir. Bu kapsamda ray döşenmesine ilişkin maddelerde “…1.1.3.4 49E1 RAY DÖŞENMESİ (BALASTLI HAT)

Projesine, standart ve Teknik Şartname’ye uygun EN 14811, 49E1 ray, ray tespit ve bağlantı elemanlarının, gerekli malzemelerin temini, işyerine nakli, kurb çapına uygun olarak rayların bükülmesi, raylara delik açılması, bağlantı elemanları vasıtasıyla bağlanması, alüminotermit ray kaynaklarının yapılması, ray yüzeylerinin taşlanması, yatay ve düşey geometrisine getirilmesi, yükleme, boşaltma ve ara nakliyeler, her türlü ek masraf dahil, projelere ve şartnamelere uygun yapılmış ray döşenmesinin, Genel Açıklamalar Madde 2 şartlarında 1 hat-m ‘sinin fiyatıdır.

Ölçü: Ray Döşenmesi’nin hat-m olarak uzunluğu, projesine göre döşenmesi yapılan (iki raydan oluşan) hattın ekseni dikkate alınarak tespit edilir.

1.1.3.5 49E1 RAY DÖŞENMESİ (BETONLU HAT)

Projesine, standart ve Teknik Şartname’ye uygun EN 14811, 49E1 ray, yerinde veya fabrika imalatı izole cebireler, her türlü ray kaynağı, ray yüzeylerinin taşlanması, ray altında kullanılması gereken her türlü malzemenin temini ve montajı, tarihi yapılara komşu olarak gidilen yerler ve köprü geçişlerinde Teknik Şartname gereği yapılacak raylarda titreşim simülasyonu sonucu Yapı Denetim Görevlisi ve İdare tarafından onaylı gürültü ve titreşim sönümleyici ray bağlantı sistemleri temini ve montajı, eklerin ve bağlantılarının yapılması, kullanıma hazır hale getirilmesi, kablo geçişleri için beton içerisine bırakılacak gerekli malzemenin temini, projesine uygun olarak yerine montajı, kaçak akım donatısı montajı drenaj kanalının ve bağlanan kılçık kanalların teşkil edilmesi, tesviye betonları, imalat projeleri; hat projelerine uygun şekilde kurp raylarının otomatik ray bükme makinaları ile bükülmesi, Proje ve şartnameye uygun hat betonu dökülmeden önce yatay ve düşey kot ayarlarının yapılması, Ekartman ve dever uygulamalarının yapılarak hattın yerinde temel betonu dökülmesi için hazır hale getirilmesi, raylar arasına kendiliğinden yerleşen C30/35 kot betonunun (temel üst kotundan ray üst kotuna kadar) üretilip yerine yerleştirilmesi, bu beton için gerekli kalıp montaj ve demontajı, ray üstü kot ayarlamalarının veya dever düzeltmelerinin yapılması, gerekirse uygun ayar takozların kullanılması, yerinde beton döküm sırasında ankraj elemanın etrafında veya çelik plaka altında boşluk kalmaması için gerekli önlemlerin alınması, rayın ve bağlantı ekipmanlarının her türlü izolasyonu için gerekli malzemelerinin temini ve montajı, proje aplikasyon işleri için gerekli her türlü malzeme, yardımcı malzeme, araç ve gereç, işçilik, nakliye, yükleme ve boşaltma dahil 1 hat-m. sinin fiyatıdır.

Ölçü: Betona tespitli yolun hat-m olarak uzunluğu, projesine göre döşenmesi yapılan (iki raydan oluşan) hattın ekseni dikkate alınarak tespit edilir.

Not: Bakım atölye bölgesinde yükseltilmiş yol yapılması halinde yapılacak her türlü imalat bu fiyat kapsamında olup ilave bir bedel ödenmeyecektir. Ray tespit ve bağlantı elemanlarının temini, “Bağlantı Sistemi Temini” pozundan karşılanacaktır. Ray altı beton ve donatıları projeye uygun olarak kendi pozundan verilir.

1.1.3.6 60R2 RAY TEMİNİ VE DÖŞENMESİ

Malzemelerin temini, işyerine nakli, Teknik Şartname’de belirtilen minimum kurb çapına uygun olarak rayların bükülmesi, raylara delik açılması, projesine uygun elastomer mesnet (Fiyata dahil) ile mevcut köprü üstlerinde köprü tabliyesinde delik açılarak bağlantı yapılması dahil bağlantı elemanları vasıtasıyla bağlanması, alüminotermit ray kaynaklarının yapılması, ray yüzeylerinin taşlanması, rayın taşlanması, yatay ve düşey geometrisine getirilmesi, yükleme, boşaltma ve ara nakliyeler, her türlü ek masraf dahil, projelere ve şartnamelere uygun yapılmış ray döşenmesinin, Genel Açıklamalar Madde 2 şartlarında 1 hat-m ‘sinin fiyatıdır.

Ölçü: Elastomer Mesnetle Ray Döşenmesi’nin hat-m olarak uzunluğu, projesine göre döşenmesi yapılan (iki raydan oluşan) hattın ekseni dikkate alınarak tespit edilir.” açıklamaları yer almaktadır.

Ray temini ve döşenmesine ilişkin iş kalemlerine ait birim fiyat teklif cetvelinin ilgili satırı şu şekildedir:

Sıra No

Iş Kalemi No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması

Ölçü Birimi

Miktarı

Teklif Edilen Birim Fiyat

Tutarı

249

1.1.3.4

49E1 RAY DÖŞENMESİ / BALASTLI HAT

Hat-m

2.821,11

250

1.1.3.5

49E1 RAY DÖŞENMESİ / BETONLU HAT

Hat-m

3.485,59

251

1.1.3.6

60R2 RAY TEMİNİ VE DÖŞENMESİ

Hat-m

44.639,9

Yukarıda yer verilen İdari Şartname düzenlemelerinden ihale konusu işin anahat ve yaklaşık 1.0 km uzunluğundaki depo bağlantı hattını kapsayan yaklaşık 24.9 km uzunluğundaki Antalya 3. Aşama Raylı Sistem Hatlarının yapımı ve işletmeye alınması işi olduğu, birim fiyat teklif cetvelinde yer alan miktarlar dikkate alındığında ray temini ve döşenmesine ilişkin toplam miktarın 50.946,6 hat-m olarak hesaplandığı, anılan miktarın çift hat olarak 25.473,3 hat-m olduğu ve yaklaşık 25,4 hat-km’ye tekabül ettiği anlaşılmıştır.

İhale konusu iş kapsamında yaklaşık 25-26 hat-km demiryolu yapılacak olup fiyat dışı unsur düzenlemesinde ise en az 30 hat-km Hafif Raylı Sistem veya Tramvay Hattı deneyimi bulunanların puan alabilecekleri düzenlenmiştir. Fiyat dışı unsur düzenlemesinde ihale konusu iş kapsamında yaptırılacak toplam demir yolu hattı miktarından daha fazla bir demiryolu hattı yapılması puan için asgari kriter olarak belirlenmiş olsa da bu kapsamda istenen asgari hat uzunluğu ihale konusu işten nispi olarak %15 mertebesinde daha yüksek belirlenmiştir.

Bu çerçevede yaptırılacak işin istenen kaliteye uygun yapılması noktasında sorumluluğu bulunan idarelerin bu amaca uygun hareket edebilmek adına yeterlik koşulları dışında fiyat dışı unsur düzenlemesi yapmasında takdir yetkisi bulunmakta olup bu yetki fiyat dışı unsur düzenlemeleri ile amaçlanan maliyet etkinliği, verimlilik, kalite gibi belirleyici unsurlar göz önüne alınarak yapılabilmektedir.

İhaleye katılım ve yeterlik noktasında fiyat dışı unsurların etkisi bulunmadığından, yapılan düzenleme ile yeterli bulunan istekliler arasında ihale konusu iş için daha nitelikli ve güncel tecrübesi bulunan isteklilerin puan alması sonucu ortaya çıkacaktır. Bu nedenle şikâyete konu fiyat dışı unsur düzenlemesi ile daha nitelikli ihale konusu iş tecrübesi bulunan isteklilere puan verilmesinin öngörülmüş olması amacıyla hazırlanan söz konusu düzenlemenin Kanun’un 5’inci maddesinde yer bulan temel ilkelere açık aykırılık taşımadığı sonucuna varılmıştır.

Diğer taraftan İdari Şartname’nin 35.1.1 maddesinde yer alan fiyat dışı unsur düzenlemesindeki teknik değer nitelik puanlamasının mevzuata uygun olmadığı iddiasıyla şikâyet başvurusunda bulunulmakta ise de başvuru sahibinin hangi tür iş deneyimine sahip olduğu ve mevcut düzenlemenin hangi yönü bakımından fiyat dışı unsur puanlamasından etkilendiği hususunda somut etkilerinin anlaşılabileceği belgeler (örneğin geçici kabulü son on yıl ile son on beş yıl arasında gerçekleştirdiği işe ilişkin deneyimi bulunduğuna ve söz konusu iş kapsamında ihale konusu iş miktarı ile uyumlu miktarda imalat yapılmış olduğuna yönelik belge) sunularak iddia desteklenebilecekken bu husus açıklanmaksızın ve sahip olunan iş deneyim belgeleri ile dayanaklandırılmaksızın düzenlemenin genel etkileri üzerinden çıkarım yapılarak iddiaların gerekçelendirildiği hususu da göz önünde bulundurulduğunda başvuru sahibinin iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi” başlıklı 61’inci maddesinde “(1) Ekonomik açıdan en avantajlı teklif, sadece fiyat esasına göre veya fiyat ile birlikte fiyat dışındaki unsurlar da dikkate alınarak belirlenir.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Fiyat dışı unsurlar ve bu unsurlara yönelik düzenleme” başlıklı 62’nci maddesinde “(1) İhale konusu işin özelliği göz önünde bulundurularak işletme ve bakım maliyeti, maliyet etkinliği, verimlilik, kalite ve teknik değer, süre gibi unsurlar fiyat dışı unsur olarak belirlenebilir.

(3) Fiyat dışı unsurlar, bir marka veya model esas alınarak rekabeti ortadan kaldırıcı bir şekilde belirlenemez.

53.3.2. Fiyat dışı unsurların, Kanunun 5 inci maddesinde belirtilen ilkelere halel getirmeyecek bir biçimde idari şartnamede açık ve net olarak düzenlenmesi gerekmektedir.

53.3.3. İdari şartnamede fiyat dışı unsur olarak belirlenen hususların parasal değerlerinin veya nispi ağırlıklarının belirlenmesi gerekmektedir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nde yapılan söz konusu değişikliğe ilişkin Genel Gerekçe’de, “4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 40’ıncı maddesi uyarınca ekonomik açıdan en avantajlı teklifin fiyat ile birlikte fiyat dışı unsurların da dikkate alınarak belirlenebileceği bilinmektedir. Ancak söz konusu Kanun maddesinde fiyat dışı unsur olarak sayılan kriterlerin birim fiyat teklif almak suretiyle yapılan yapım işleri ihalelerinde özellikle işin erken tasfiye edilmesi suretiyle kaynakların verimli kullanılmasını ilkesinin muhtemel ihlallerini engelleyecek şekilde etkin kullanımının sağlanması gerekmektedir.

Bu çerçevede, anılan Kanun’un 40’ıncı maddesinde ‘kalite’ olarak belirtilen ve ‘teknik değer’ unsurundan bağımsız olarak zikredilmiş olması nedeniyle muhteviyatının teknik özellikler haricinde ele alınması gereken fiyat dışı unsurun, özellikle yapım işleri ihalelerinde kaynakların verimli kullanılmasını sağlamaya yönelik olarak açıklanması ve örneklendirilmesi amacıyla Kamu İhale Genel Tebliğinin ilgili maddelerinde değişikliğe gidilmesi gerekli hale gelmiştir.” ifadesine yer verilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 53.3’üncü maddesinde yer alan ekonomik açıdan en avantajlı teklifin fiyat dışındaki unsurlar da dikkate alınarak belirlenmesi ile ilgili açıklamalar kapsamında “ihale konusu işi oluşturan bileşenler itibarıyla isteklinin teklifi ile yaklaşık maliyet yapısının birbiri ile uyumu” gibi hususların fiyat dışı unsur olarak belirlenebileceği anlaşılmaktadır. Anılan Tebliğ açıklamasında, fiyat dışı unsur olarak ihale konusu işi oluşturan bileşenler itibarıyla yaklaşık maliyetin yapısı ile istekli/isteklilerin tekliflerinin yapısının birbiri ile uyumundan bahsedilmekte olup, cümlede geçen “ihale konusu işi oluşturan bileşenler” ifadesinden bir yapım işini oluşturan “iş kalemleri”nin anlaşılması gerekmektedir.

İdari Şartname’nin “Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi” başlıklı 35’inci maddesinde “…A.2. Kalite ve teknik değer nitelik puanlaması (30+20=50 puan)

A.2.1 Kalite Nitelik Puanı (30 puan)

Poz No

Poz Tanımı

Tam Puan

Asgari Puan

1.2.1-1

GÜÇ TEMİNİ VE CER GÜCÜ / TRAFOLAR VE DC BESLEME

0,25

1.2.1-4

GÜÇ TEMİNİ VE CER GÜCÜ / O.G GERİLİM ŞEBEKESİ

0,25

1.2.2-1

SİNYALİZASYON SİSTEMİ/ HAT SİNYALİZASYON TEMİNİ, MONTAJI VE İŞLETME ALMA İŞLERİ

0,25

1.1.3-6

DEMİRYOLU İŞLERİ/ 60R2 RAY TEMİNİ VE DÖŞENMESİ

0,25

Y.23.015/a

Ø 14- Ø 28 MM NERVÜRLÜ BETON ÇELİK ÇUBUĞU, ÇUBUKLARIN KESİLMESİ, BÜKÜLMESİ VE YERİNE KONULMASI

0,25

1.1.1.1-4

KAZI YAPILMASI (GÜZERGAH, KAVŞAK, ALTGEÇİT, ÜSTGEÇİT, İSTASYON VS)

0,25

Y.16.050/15

BETON SANTRALİNDE ÜRETİLEN VEYA SATIN ALINAN VE BETON POMPASIYLA BASILAN, C 25/30 BASINÇ DAYANIM SINIFINDA BETON DÖKÜLMESİ (BETON NAKLİ DAHİL)

0,25

İdari Şartname düzenlemelerinden, 1.2.1-1, 1.2.1-4, 1.2.2-1, 1.1.3-6, Y.23.015/a, 1.1.1.1-4 ve Y.16.050/15 poz numaralı iş kalemleri için isteklilerce teklif edilen fiyatların toplam tekliflerine oranının aynı iş kalemlerinin yaklaşık maliyetteki bedellerinin toplam yaklaşık maliyete oranının %85 – %115 aralığında (%85 ve %115 dahil) kalması durumunda her bir iş kalemi için yukarıdaki tabloda yer alan tam puanların; %70 – %130 aralığında (%70 ve %130 dahil) kalması durumunda her bir iş kalemi için tabloda yer alan asgari puanların verileceği anlaşılmaktadır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 40’ıncı maddesinde düzenlenen fiyat dışı unsura ilişkin Kamu İhale Genel Tebliği’nin söz konusu maddesinde yer alan düzenleme ile amaçlanan, ihale konusu işin beklenen kaliteye uygun olarak gerçekleştirilmesini ve özellikle yapım işleri ihalelerinde işin erken tasfiye edilmesi suretiyle kaynakların verimli kullanılması ilkesinin muhtemel ihlallerini engelleyecek şekilde etkin kullanımını sağlamaktır.

Bu bağlamda, yapım işi ihalelerinde bazı isteklilerin birim fiyat üzerinden teklif alınan iş kalemlerinden özellikle işin niteliği itibarıyla miktarı işin devamı sırasında büyük değişkenlik gösterebilecek olan kazı yapılması gibi alt yapıya ilişkin iş kalemlerinin birim fiyatını yaklaşık maliyete oranla çok yüksek, diğer iş kalemlerinin birim fiyatını ise çok düşük belirledikleri, bunun sonucunda ihalenin bu şekilde teklif veren isteklinin üzerinde kalması halinde, işin gerçekleştirilmesi aşamasında yüksek birim fiyat teklif edilen iş kalemlerindeki miktar artışı nedeniyle sözleşme bedelinin büyük kısmının bu iş kalemlerine karşılık olarak ödendiği, bu durumun sözleşme konusu iş kapsamındaki bazı imalatlar gerçekleştirilmeden işin tasfiye edilmesi sonucunu doğurduğu ve bu suretle kamu hizmetlerinin gecikmesine ve kaynakların verimli kullanılamamasına neden olduğu görüldüğünden, söz konusu Tebliğ düzenlemesi ile yaklaşık maliyet içerisindeki idarece belirlenen her bir iş kaleminin yaklaşık maliyetteki oranı ile isteklinin teklifindeki aynı iş kalemlerinin her birinin isteklinin teklif fiyatına oranının karşılaştırılmasının amaçlandığı anlaşılmaktadır.

Bu çerçevede idarece yapılan düzenleme incelendiğinde, ihale dokümanında belirtilen 7 adet iş kalemi için “isteklilerce teklif edilen fiyatların toplam tekliflerine oranının aynı iş kalemlerinin yaklaşık maliyetteki bedellerinin toplam yaklaşık maliyete oranının %85 – %115 aralığında (%85 ve %115 dahil) kalması durumunda her bir iş kalemi için yukarıdaki tabloda yer alan tam puanların; %70 – %130 aralığında (%70 ve %130 dahil) kalması durumunda her bir iş kalemi için tabloda yer alan asgari puanların verileceğinin öngörüldüğü”, buna göre isteklilerin idare tarafından belirlenen pozlardaki fiyat ağırlığının aynı iş kalemi için yaklaşık maliyetteki oranlamaya yaklaşması halinde fiyat dışı unsur puanı verileceğine yönelik düzenleme yapıldığı, bir başka ifadeyle değerlendirmede teklifteki oran ile yaklaşık maliyetteki oranın karşılaştırıldığı, anılan düzenlemenin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 53.3’üncü maddesinde yer alan açıklama ve bu maddenin genel gerekçesinde belirtilen konularla uyumlu olduğu anlaşıldığından anılan düzenlemenin kamu ihale mevzuatına aykırı olmadığı sonucuna varılmıştır. Bu nedenle başvuru sahibinin iddiaları yerinde görülmemiştir.

Başvuru sahibinin “ihale kapsamında özel ve paçal imalatlara ait analiz girdileri, rayiçler ve birim fiyat analizini oluşturan miktarların isteklilere verilmesi gerektiği” iddiasına yönelik olarak yapılan incelemede;

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde “…İstekli : Mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin ihalesine teklif veren tedarikçi, hizmet sunucusu veya yapım müteahhidini,

İstekli olabilecek: İhale konusu alanda faaliyet gösteren ve ihale veya ön yeterlik dokümanı satın almış gerçek veya tüzel kişiyi ya da bunların oluşturdukları ortak girişimi, …” hükmü yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “…45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

b) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; iş kalemleri ve/veya iş gruplarının yapım şartlarına bağlı kalınarak, her iş kalemi/iş grubunun içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.

Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında istekli olabileceklere verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir…” açıklaması yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale dokümanının kapsamı” başlıklı 5’inci maddesinde “5.1. İhale dokümanı aşağıdaki belgelerden oluşmaktadır:

a) İdari Şartname.

b) Teknik Şartnameler.

c) Sözleşme Tasarısı.

ç) Yapım İşleri Genel Şartnamesi. (İhale dokümanı kapsamında verilmemiştir.)

d) Standart formlar:

…

e) 1 adet analiz formatı

f) Genel Açıklamalar ve Birim Fiyat Tarifleri

g) Kesin Projeler ve Raporlar

h) Ek-1 Yedek Parça Temin Listesi

i) Ek-2 Beyan ve Taahhütname,” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Teklif ve sözleşme türü” başlıklı 19’uncu maddesinde “19.1. İstekliler tekliflerini, her bir iş kaleminin miktarı ile bu iş kalemleri için teklif edilen birim fiyatlarının çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden vereceklerdir; ihale sonucu, ihale üzerine bırakılan istekliyle her bir iş kaleminin miktarı ile iş kalemleri için teklif edilen birim fiyatların çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden teklif birim fiyat sözleşme imzalanacaktır.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.2 maddesinde yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır.” düzenlemeleri yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin yapım işlerinde “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesi kapsamında bulunan, 45.1.4’üncü maddesinin son fıkrası uyarınca özel ve paçal iş kalemlerinin, analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında istekli olabileceklere verilmesi gerekmektedir.

İsteklilerce satın alınan ihale dokümanı kapsamında, 1 adet analiz formatı, genel açıklamalar ve birim fiyat tarifleri, kesin projeler ve raporların isteklilere verildiği, örnek analiz formatında girdi miktarlarının belirtilmediği, sadece analiz girdi cinslerinin [malzeme, işçilik, makine ekipman, diğerleri (nakliye) şeklinde] belirtildiği tespit edilmiştir. Ancak paçal ve özel pozlara ilişkin analiz formatlarının ihale dokümanı kapsamında istekli olabileceklere verilmemiş olmasının ihaleye katılacak istekliler arasında ayrıma yol açmadığı ve teklif vermeye engel olmadığı anlaşılmıştır, ayrıca anılan pozlara ilişkin olarak birim fiyat tarifleri, teknik şartname ve kesin projeler üzerinden isteklilerin teklif fiyatlarını oluşturmasının mümkün olduğu anlaşılmıştır.

Anılan Tebliğ maddesinde yer verilen açıklama uyarınca istekli olabileceklere verilmesi gereken analiz formatlarının, netice itibariyle ihaleye katılarak istekli sıfatının kazanılması ve akabinde de bu isteklilerin tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda yapacakları açıklamada kullanılmasının amaçlandığı açık olduğundan; anılan amacın sonuç olarak ortaya çıkabilmesini teminen Tebliğ açıklamasında tanımlanan usullere uygun olarak gerekli analiz formatlarının her halükarda hazırlanarak idarece hesaplanacak sınır değerin altında kalarak aşırı düşük teklif açıklamasında bulunmak durumunda kalacak isteklilere aşırı düşük teklif açıklama talebine yönelik yazıların ekinde gönderilmesinin mümkün ve de zorunlu olduğu dikkate alındığında şikâyet konusu hususun ihalenin iptalini gerektirmediği sonucuna ulaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde belirttiği iddiaları hakkında Kurul çoğunluğunca “itirazen şikâyet başvurusunun reddine” karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde belirttiği birinci ve üçüncü iddiası kapsamında yapılan incelemeye göre;

Başvuruya konu ihale Antalya Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Planlama ve Raylı Sistem Dairesi lığı tarafından yapılan “Antalya 3 Aşama Raylı Sistem Hatları Yapımı İşi” ihalesi olup, İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinden anahat ve ~1.0 km uzunluğundaki depo bağlantı hattını kapsayan yaklaşık 24.9 km uzunluğundaki raylı sistem hattı yapılacağı anlaşılmaktadır.

Başvuru sahibinin birinci iddiasına ilişkin olarak;

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İş deneyimini gösteren belgeler” başlıklı 39’uncu maddesinde aday veya isteklilerden, yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt ettikleri, ihale konusu iş veya benzer işlerdeki deneyimlerini tevsik etmeleri için iş deneyim belgesi istenilmesi zorunlu olduğu, bu iş deneyiminin tevsik için ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan, devam eden işlerde ise ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80’ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen işlerle ilgili deneyimlerini gösteren belgelerin sunulacağı düzenlenmiştir.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi” başlıklı 61’inci maddesinde, ekonomik açıdan en avantajlı teklifin, sadece fiyat esasına göre veya fiyat ile birlikte fiyat dışındaki unsurlar da dikkate alınarak belirleneceği, “Fiyat dışı unsurlar ve bu unsurlara yönelik düzenleme” başlıklı 62’nci maddesinde fiyat dışı unsur olarak nelerin belirleneceği ayrıntılı bir şekilde düzenlenmiş, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin fiyat dışındaki unsurlar da dikkate alınarak belirlenmesi ile ilgili hususlar” başlıklı 53.3’üncü maddesinde ise fiyat dışı unsurların, Kanunun 5 inci maddesinde belirtilen ilkelere halel getirmeyecek bir biçimde idari şartnamede açık ve net olarak düzenlenmesi gerektiği açıklanmıştır.

İdari Şartname’nin “Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi” başlıklı 35’inci maddesinde ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklifin, fiyatla birlikte fiyat dışı unsurlar da dikkate alınarak belirleneceği düzenlenmiş ve fiyat dışı unsuların “teklif fiyatı” ile “kalite ve teknik değer nitelik” olmak üzere iki kısımda yapılacağı düzenlenmiş, kalite ve teknik değer nitelik puanlaması kısmının “A.2.2 Teknik Değer Nitelik Puanı (20 puan)” başlığı altında “Geçerli teklif veren istekliler arasından; teklif tarihinden geriye doğru son 10 yıl içerisinde Türkiye sınırları içerisinde tek bir sözleşme kapsamında geçici kabulü yapılan en az 15,0 km çift hat (30 hat-km) kent içi toplu taşımaya yönelik Hafif Raylı Sistem veya Tramvay Hattı (Altyapı, üstyapı, katener, sinyalizasyon, telekomünikasyon, haberleşme ve elektromekanik işler dâhil) yapmış olduğunu tevsik eden İsteklilere 20 tam puan verilecektir... Ayrıca bir puanlama yapılmayacaktır…” düzenlemesine yer verilmiştir.

İdari Şartname düzenlemelerinden ekonomik açıdan en avantajlı teklifin fiyatla birlikte fiyat dışı unsurlar da dikkate alınarak belirleneceği, teknik değer nitelik puanının geçerli teklif veren istekliler arasından; teklif tarihinden geriye doğru son 10 yıl içerisinde Türkiye sınırları içerisinde tek bir sözleşme kapsamında geçici kabulü yapılan en az 15,0 km çift hat (30 hat-km) kent içi toplu taşımaya yönelik Hafif Raylı Sistem veya Tramvay Hattı (Altyapı, üstyapı, katener, sinyalizasyon, telekomünikasyon, haberleşme ve elektromekanik işler dâhil) yapmış olduğunu tevsik eden isteklilere 20 tam puan verileceği, anılan düzenlemeye uygun teklif sunmayan isteklilere ise puan verilmeyeceği anlaşılmaktadır.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 39’uncu maddesinde yer alan hükümden aday veya istekliler tarafından, iş deneyimlerinin tevsiki için ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan işlerle ilgili iş deneyimlerini gösteren belgelerin sunulacağı, bu kapsamda mevzuatta iş deneyimi hususunda geçerlik süresine ilişkin temel alınan kriterin ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son 15 yıl olduğu, idare tarafından belirlenen fiyat dışı unsur düzenlemesinin teklif tarihinden geriye doğru son 10 yıl içerisinde tek bir sözleşme kapsamında geçici kabulü yapılan işleri kapsadığı, dolayısıyla 15 yıllık süreyi 10 yıla indirdiği söz konusu durumun kamu ihale mevzuatında öngörülen onbeş yıl şartına aykırı olduğu, ihale konusu işin yaklaşık maliyeti ve teknik nitelik değer puanının (20 puan) toplam puan (100 puan) içindeki ağırlığının % 20 olduğu dikkate alındığında, anılan düzenlemenin rekabeti daraltıcı nitelikte olduğu kanaatine varılmıştır.

Başvuru sahibinin ikinci iddiasına ilişkin olarak;

İdari Şartname’nin “Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi” başlıklı 35’inci maddesinde “…A.2.2 Teknik Değer Nitelik Puanı (20 puan)

Ray temini ve döşenmesine ilişkin iş kalemlerine ait birim fiyat teklif cetvelinin ilgili satırı şu şekildedir:

Sıra No

Iş Kalemi No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması

Ölçü Birimi

Miktarı

Tek.Ed. Birim Fiyat

Tutarı

249

1.1.3.4

49E1 Ray Döşenmesi/Balastlı Hat

Hat-m

2.821,11

250

1.1.3.5

49E1 Ray Döşenmesi/Betonlu Hat

Hat-m

3.485,59

251

1.1.3.6

60R2 Ray Temini ve Döşenmesi

Hat-m

44.639,9

İdari Şartname düzenlemelerinden ihale konusu işin anahat ve yaklaşık 1.0 km uzunluğundaki depo bağlantı hattını kapsayan yaklaşık 24.9 km uzunluğundaki Antalya 3. Aşama Raylı Sistem Hatlarının yapımı ve işletmeye alınması işi olduğu, birim fiyat teklif cetvelinde yer alan miktarlar dikkate alındığında ray temini ve döşenmesine ilişkin toplam miktarın 50.946,6 hat-m olarak hesaplandığı, anılan miktarın çift hat olarak 25.473,3 hat-m ve yaklaşık 25,4 hat-km’ye tekabül ettiği anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde, idarelerin bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumlu oldukları hükme bağlanmıştır.

Bu kapsamda fiyat dışı unsur olarak istenilen 30 hat-km çift hattın ihale konusu iş kapsamında gerçekleştirilecek iş miktarından fazla olduğu, idare tarafından puanlamada yer verilen kilometre miktarına ilişkin olarak herhangi bir kademelendirmenin yapılmamış olduğu, dolayısıyla ihale konusu iş miktarının karşılanmasına rağmen mevcut düzenlemeye göre puan alınamayabileceği, işi gerçekleştirebilme kapasitesinin varlığına rağmen (ihale konusu işe ait 25,4 hat-km koşulunun karşılanmasına rağmen), puanlama için işin kendisinden daha uzun olan 30 hat-km mesafe koşulunun aranması nedeniyle bu mesafenin altında ihale konusu iş veya benzer iş yapanların ihalede dezavantajlı duruma geleceği, bunun ise rekabeti daraltıcı nitelikte olduğu kanaatine varılmıştır.

Özetle, İdari Şartname’nin “Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi” başlıklı 35’inci maddesinde ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklifin, fiyatla birlikte fiyat dışı unsurlar da dikkate alınarak belirleneceği ve fiyat dışı unsuların “teklif fiyatı” ile “kalite ve teknik değer nitelik” olmak üzere iki kısımda yapılacağı düzenlenmiş, kalite ve teknik değer nitelik puanlaması kısmında “A.2.2 Teknik Değer Nitelik Puanı (20 puan)” başlığı altında geçerli teklif veren istekliler arasından teklif tarihinden geriye doğru son 10 yıl koşulu ve en az 15,0 km çift hat (30 hat-km) koşulu birlikte aranmıştır. Son 10 yıl koşulunun yönetmelikteki 15 yıl düzenlemesine aykırı olduğu, en az 15,0 km çift hat (30 hat-km) koşulunun ise ihale konusu iş miktarını aşan bir koşul olduğu, bu iki koşulun birlikte arandığı da dikkate alındığında düzenlemenin rekabeti iki yönden daraltıcı nitelikte olduğu değerlendirilmektedir.

Açıklanan nedenlerle; incelemeye konu ihalede başvuru sahibinin birinci ve üçüncü iddiası doğrultusunda yapılan inceleme sonucunda, yukarıda tespiti yapılan aykırılıklar ve değerlendirmeler doğrultusunda “ihalenin iptaline” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemle Kurul çoğunluğunca alınan “itirazen şikayet başvurusunun reddi” kararına katılmıyorum.

KİK Kararı: 2018/UY.I-716

Hukuk Asistanı ile Kararları Analiz Edin

Karar Bilgileri

10 Milyon+ Karar Arasında Arayın

Profesyonel Hukuk AraçlarınaHemen Erişin