KİK Kararı: 2018/UY.I-708

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2018/019
Gündem No : 30
Karar Tarihi : 04.04.2018
Karar No : 2018/UY.I-708
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Turyat Turizm Yatırımları İnş. Emlak Tic. Ltd. Şti. - Cuma Yıldızhan Ortak Girişimi,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Ortahisar Belediyesi Etüd Proje Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2018/9901 İhale Kayıt Numaralı “Zağnos-Tabakhane Arası Tünel İnşaatı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Ortahisar Belediyesi Etüd Proje Müdürlüğü tarafından 09.02.2018 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Zağnos-Tabakhane Arası Tünel İnşaatı” ihalesine ilişkin olarak Turyat Turizm Yatırımları İnş. Emlak Tic. Ltd. Şti. - Cuma Yıldızhan Ortak Girişimi’nin 05.03.2018 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 08.03.2018 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 13.03.2018 tarih ve 17258 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 13.03.2018 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2018/419 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının aşağıda belirtilen nedenlerle mevzuatta aykırı olduğu,

1.1. İş kalemlerinin analiz girdileri arasında yer alan malzeme, işçilik, makine, nakliye, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşıma ve zamlara ilişkin hesaplama yapılmadığı, ayrıca işçilik girdi ve türlerinin belirtilmediği,

1.2. Yeni Avusturya Tünel Açma Yönetimi Göre Patlatma Yapılmaksızın Kırıcı İle Her Türlü Zemin Tünel Kazısı iş kaleminin poz tariflerinde yer verilen “Nakliye; kazıdan çıkacak malzemenin araçlara yüklenmesi, döküm alanının belirlenmesi, döküm alanı için gerekecek her türlü bedel vb. işler teklif fiyata dahildir. Ayrıca bir ücret ödenmez.” tanımlaması uyarınca döküm alanı saha bedeli ve 15 km’lik mesafeye ilişkin açıklama yapılmadığı, ayrıca nakliyede kullanılacak mazot fiyatının da belirtilmediği,

1.3. Malzeme, işçilik ve montaj ayrı ayrı hesaplanmayarak tek bir fiyat teklifi üzerinden açıklama yapıldığı,

1.4. Analiz yapılmadığı, sadece fiyat teklifi sunmak suretiyle açıklama yapıldığı,

1.5. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin sunulan fiyat tekliflerinin özellikle mazotta ilişkin ilan ile ihale tarihi arasında düzenlenmediği, ayrıca teklif edilen bedelin rayiç bedelin altına hangi avantajlı koşullarla düşürüldüğünün açıklanmadığı gibi akaryakıtın ucuza mal edildiğine ilişkin SMM ve YMM onaylı ibareler içeren açıklamanın da yapılmadığı,

1.6. Özel pozlu imalatlar için bütün halinde fiyat sunulduğu, analiz yapılmadığı,

1.7. Beton girdisine ilişkin sunulan fiyat teklifinde, teklif veren firmanın beton imalatı veya satıcısı olmadığı, betonun hassas bir malzeme olmasından dolayı iş alanına yakın bölgelerden teklif alınması gerektiği halde anılan isteklinin bu durumu görmezden geldiği, ayrıca betonun nakliyesinin maliyete dâhil edilmediği,

1.8. Kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenen birim fiyat analizlerinin kullanılması durumda, bu birim fiyat analizlerinde yer alan işçilik çalışma saatleri, makine-ekipman çalışma saatleri ve malzeme miktarlarında değişiklik yapılmamasının zorunlu olmasına rağmen anılan istekli tarafından miktarların düşürüldüğü,

1.9. Maliyet kalemlerinin eksiksiz olması gerekirken, birim maliyet cetvelinde bu kalemlere ilişkin rasyonel bir açıklama yapılmadığı,

1.10. İhale konusu işin yapımında nakliye için rasyonel bir açıklama yapılmadığı,

1.11. Nakliye bedeli öngörülmesi gereken imalat kalemlerinde yatay-düşey nakliye maliyeti öngörülmediği, öngörülenlerin ise rasyonel bir açıklamaya sahip olmadığı,

1.12. Sözleşme giderleri, teknik personel maliyeti vb. genel giderlerin nasıl karşılanacağına ilişkin açıklama yapılmadığı,

1.13. Bazı iş kalemlerine ilişkin maliyetlerin başka iş kalemlerinin maliyetlerine ilişkin yapılan analizlere yansıtıldığı,

1.14. Araçların kira, leasing ve mülkiyetlerine ilişkin belgelerin sunulmadığı, amortisman hesaplanırken araçların şirketin aktifine hangi bedelle kaydolduğu hususunda SMMM veya YMM tarafından düzenlenmiş bir belge ile veya demirbaş veya amortisman defteri örneklerinin sunulmadığı,

1.15. Saatlik ortalama yakıt tüketim miktarını tevsiken araç kataloğunun sunulmadığı,

1.16. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlere ilişkin açıklamaların, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçlerin kullanılmaması nedeniyle Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13’de belirtilen belgeler ile yapılması gerekirken yapılmadığı,

1.17. Sunulan fiyat teklifleri için meslek mensubu tarafından usulüne uygun biçimde maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) ve satış tutarı tespit tutanağının (Ek-O.6) düzenlenmediği, düzenlenenlerin ise Tebliğ’in 45.1.13.1’inci maddesinde yer alan “Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.” açıklamasına aykırı olduğu,

1.18. Satış tutarı tespit tutanağı dayanarak alınarak sunulan fiyat tekliflerinin Tebliğ’in 45.1.13.1’inci maddesinde yer alan “Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.” açıklamasına aykırı olduğu,

1.19. Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınmadığı,

1.20. Çimento veya demir ürünlerine ilişkin olarak ilan ile ihale tarihi arasında geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgenin sunulmadığı,

1.21. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilen fiyat tarifelerinde belirtilen fiyatların kullanıldığı, ancak ilan ile ihale tarihi arasında geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgenin sunulmadığı,

1.22. Girdilerin fiyatlarının, kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan edilen mala ilişkin asgari fiyatlara uygun olmadığı gibi ilan ile ihale tarihi arasında geçerli olan asgari fiyatlar ile de belgelendirilmediği,

1.23. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (EK.O.7) ile açıklama yapılmadığı,

1.24. Maliyetlere dayanılarak alınarak yapılan açıklamaların Tebliğ’in 45.1.13.6’ncı maddesinde yer alan “Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olması gerekir.” açıklamasına aykırı olduğu,

1.25. Satışlara dayanılarak alınarak yapılan açıklamaların Tebliğ’in 45.1.13.6’ncı maddesinde yer alan “Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması ve malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması gerekir.” açıklamasına aykırı olduğu,

1.26. Anılan isteklinin 4734 sayılı Kanun kapsamındaki taahhütlerine ilişkin olarak fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, SM, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretlerinin sunulmadığı,

1.27. Teklif edilen tutara ilişkin birim fiyatların, stok tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olduğu,

1.28. Ortağı olunan tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesine rağmen malın emsal bedelinin yansıtmadığı,

1.29. Aritmetik hatanın düzeltilmesinin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 37’inci maddesinin ikinci fıkrasına aykırı olduğu,

1.30. Teknik çözümler, avantajlı koşullar ve özgünlük konusunda açıklama yapılamaması dolayısıyla maliyet avantajının açıklanamadığı,

1.31. Önceki yıl cari fiyatları ile önceki işlerindeki hak edişlerin kullanıldığı,

1.32. Alt analizinde sunulan fiyatlar ile analizdeki fiyatların farklılık arz edildiği ve fiyat tekliflerinde belirtilen rayiç bedellerin analizlere göre düşük yansıtıldığı,

1.33. Aynı iş kalemlerine farklı fiyatların öngörüldüğü,

1.34. İşçiliğin ve diğer iş kalemlerinin tamamının taşere edildiği, başka bir deyişle işçilik ve diğer iş kalemlerinin tamamıyla ilgili fatura alındığı,

1.35. Bazı iş kalemlerine ilişkin fiyat teklifi sunulmadığı,

1.36. Saatlik asgari işçilik ücretinin yasal olarak belirlenen sınırın altında olduğu,

1.37. Sunulan Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 numaralı tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi zorunlu olmasına rağmen söz konusu tutanakların anılan dönemlere ilişkin olmadığı,

1.38. Mallara ilişkin olarak alış faturası ile açıklamada bulunulmasının Tebliğ’in 45.1.13.9’uncu maddesine aykırı olduğu,

Bu itibarla anılan firmanın aşırı düşük teklif açıklamasının reddine karar verilmemesinin kamu zararına neden olacağı iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “…45.1.5. (Değişik: 07/06/2014-29023 R.G./ 24.md.) İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

Örneğin; isteklinin, “150 dozlu demirsiz beton” iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.001 poz numaralı birim fiyatını (2010 B.F: 97,86 TL) teklif etmesi, “200 dozlu demirsiz beton” iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.002 poz numaralı birim fiyatının (2010 B.F: 104,00 TL) üzerinde 105,00 TL teklif vermesi, 250 dozlu demirsiz beton” iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.003 poz numaralı birim fiyatının kar ve genel gider hariç tutarına, (110,13/1,25=88,10 TL) kendi belirlediği % 18 kar ve genel gider karşılığı eklemek suretiyle 103,96 TL (88,10 x 1,18) teklif etmesi ve teklif ettiği söz konusu birim fiyatları aşağıdaki örnek listede gösterildiği şekilde tablo halinde göstermesi durumunda; bu üç iş kalemi için analiz düzenlemesi zorunlu değildir.

Kamu kurum ve kuruluşlarının yayımlanmış birim fiyatları kullanılarak oluşturulan teklif birim fiyat listesi (Örnek)

Sıra No

Poz No

İş kaleminin adı

Kamu kurum ve kuruluş birim fiyatları

Teklif

Birim fiyatı alınan kurum/kuruluş

Kar ve genel gider dahil birim fiyat

Kar ve genel gider hariç birim fiyat

Teklif edilen kar ve genel gider

Teklif edilen birim fiyat

(TL)

(TL)

(TL)

(TL)

1

16.001

150 dozlu demirsiz beton

Bayındırlık ve İskan Bakanlığı

97,86

97,86

2

16.002

200 dozlu demirsiz beton

Bayındırlık ve İskan Bakanlığı

104,00

105,00

3

16.003

250 dozlu demirsiz beton

Bayındırlık ve İskan Bakanlığı

110,13

88,10

15,86

103,96

…

…

…

…

İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar esas alınarak teklif sunulmuş olmakla birlikte; yukarıda belirtildiği şekliyle liste halinde belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur.

İlan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları kullanılabilir.

45.1.6.(Değişik: 07/06/2014-29023 R.G./ 25.md.)Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaralarını da belirtmek suretiyle liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

…

45.1.9. (Değişik: 20/8/2011-28031 R.G./ 16 md.) İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.

…

45.1.11. (Değişik: 07/06/2014-29023 R.G./ 27.md.) Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojisinin sağlayacağı maliyet avantajının açıklanması gereklidir.

45.1.12. (Değişik: 07/06/2014-29023 R.G./ 28.md.)Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajı açıklanmalıdır.

45.1.13. (Değişik: 20/8/2011-28031 R.G./ 17.md.;Değişik: 07/06/2014-29023 R.G./ 29.md.) Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri,

b. Çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

e. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

f. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır.

…

45.1.13.1. (Değişik: 07/06/2014-29023 R.G./ 30.md.) Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.

…

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

…

45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3-45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir…” açıklamaları yer almaktadır.

Ortahisar Belediyesi Etüd Proje Müdürlüğü tarafından birim fiyat teklif alınmak suretiyle gerçekleştirilen inceleme konusu ihalenin adının “Zağnos-Tabakhane Arası Tünel İnşaatı”, miktarı ve türünün “Uzunluk 193,34 metre, genişlik 16,90 metre yükseklik ise 8,5 metre Tünel Yapılması” olarak belirtildiği,

Başvuru konusu ihaleye 9 isteklinin teklif verdiği, ihale komisyonunca teklif fiyatları aşırı düşük teklif sorgulamasına esas sınır değer tutarının altında olduğu tespit edilen 2 istekliden 12.02.2018 tarihli yazılar ile aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, yazı ekinde açıklama istenilen iş kalemleri listesi, açıklama istenilen analiz girdileri ile açıklama istenilmeyen analiz girdilerine yer verildiği,

Açıklama sunmayan İRC Çiçek İnş. Taah. ve Tic. A.Ş.ne ait teklifin reddedildiği, ÇTN Yol Yapım İnş. A.Ş.nin sunmuş olduğu aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun görülerek 23.02.2018 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin anılan üzerinde bırakılmasına ve başvuru sahibi Turyat Turizm Yat. İnş. Emlak Tic. Ltd. Şti. - Cuma Yıldızhan İş Ortaklığı’na ait teklifin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlenmesine karar verildiği anlaşılmıştır.

İhale üzerinde bırakılan ÇTN Yol Yapım İnş. A.Ş. tarafından sunulan açıklama dosyası incelendiğinde açıklama istenilen,

- KGM/2016/A Tünelde 28 Mm. Çapında Sn Tipi Kaya Bulonu Tesis Edilmesi iş kaleminin analiz girdilerinden “Formen, Erbab İşçi ve Düz İşçi”nin fiyatının 2018 yılına ilişkin Asgari Ücret Tespit Komisyonunun Kararı ile, açıklama istenilmeyen analiz girdisi olmasına rağmen “Portland Kompoze Çimento (Torbalı) (TS EN 197-1 CEM II/B-M 32.5 R)”nin fiyatının fiyat teklifi ile, “Çimento Nakli (Normal)”nin fiyatının birim fiyat analizi ile, anılan analiz girdisi dışındaki diğer girdilerin fiyatlarının ise kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanan 2017 yılı birim fiyatları ile,

- KGM/2021/ANALİZ Tünelde Hazır Nervürlü Hasır Çelikten İksa Yapılması iş kaleminin analiz girdilerinden “Soğuk Demirci Ustası, Soğuk Demirci Usta Yardımcısı ve Düz İşçi (İnşaat İşçisi)”nin fiyatının 2018 yılına ilişkin Asgari Ücret Tespit Komisyonu Kararı ile, “B.A ve Profil Demiri Nakli (Karabük, Ortahisar Arası)”nin fiyatının birim fiyat analizi ile, anılan analiz girdisi dışındaki diğer girdilerin fiyatlarının ise kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanan 2017 yılı birim fiyatları ile,

- KGM/2024-H/A Tünel Nihai Beton Kaplamasının Yapılması iş kaleminin analiz girdilerinden “Betoncu Ustası ile Düz İşçi (İnşaat İşçisi)”nin fiyatının 2018 yılına ilişkin Asgari Ücret Tespit Komisyonu Kararı ile, “C25/30 Beton Harcı Hazır Beton Harçları (TS EN 206-1)”nin fiyatının fiyat teklifi ile, “Beton Nakli”nin fiyatının birim fiyat analizi ile, anılan analiz girdisi dışındaki diğer girdilerin fiyatlarının ise kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanan 2017 yılı birim fiyatları ile,

- KGM/T.K-O Yeni Avusturya Tünel Açma Yöntemine Göre Patlatma Yapılmaksızın, Kırıcı İle Her Türlü Zemin Tünel Kazısı iş kaleminin analiz girdilerinden “Formen, Erbab İşçi ile Düz İşçi (İnşaat İşçisi)”nin fiyatının 2018 yılına ilişkin Asgari Ücret Tespit Komisyonu Kararı ile, “Kazı Nakli”nin fiyatının birim fiyat analizi ile, anılan analiz girdisi dışındaki diğer girdilerin fiyatlarının ise kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanan 2017 yılı birim fiyatları ile tevsik edildiği anlaşılmıştır.

Bu çerçevede ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının itirazen şikâyet dilekçesinde öne sürülen iddialar çerçevesinde incelenmesi neticesinde;

(Anılan istekli tarafından idarece açıklama istenilmeyen analiz girdisi olarak belirlenen Portland Kompoze Çimento (Torbalı) (TS EN 197-1 CEM II/B-M 32.5 R)ne ilişkin olarak da fiyat teklifi ile açıklama yapıldığı, ancak yukarıda aktarılan Tebliğ açıklamaları uyarınca sadece açıklama istenilen analiz girdilerine ilişkin açıklama yapılaması gerektiği, bu itibarla anılan istekli tarafından Portland Kompoze Çimento girdisine ilişkin olarak yapılan açıklamanın başvuru sahibi isteklinin iddiaları incelenirken değerlendirilmeyeceği)

1.1. Anılan isteklinin nakliye hariç diğer analiz girdilerine (malzeme, işçilik, makine, nakliye, inşaat yerindeki yükleme boşaltma, yatay ve düşey taşıma ve zamlara) ilişkin kamu kurum ve kuruşlarınca yayımlanan birim fiyat tariflerinde yer alan miktarların kullandığı dikkate alındığında anılan analiz girdilerine ilişkin hesaplama yapılmasına gerek bulunmadığı,

Diğer taraftan nakliye girdisine ilişkin olarak ise karayolu taşıma formülleri kullanılarak hesaplama yapıldığı,

Ayrıca her bir iş kalemine ilişkin oluşturulan analizlerde işçilik girdi ve türlerinin idarece ihale dokümanı kapsamında isteklilere verilen analiz formatlarına uygun olarak belirtildiği,

1.2. Yeni Avusturya Tünel Açma Yönetimi Göre Patlatma Yapılmaksızın Kırıcı İle Her Türlü Zemin Tünel Kazısı iş kaleminin poz tariflerinde “Nakliye; kazıdan çıkacak malzemenin araçlara yüklenmesi, döküm alanının belirlenmesi, döküm alanı için gerekecek her türlü bedel vb. işler teklif fiyata dahildir. Ayrıca bir ücret ödenmez.” açıklamasının yer aldığı, ancak idarece sadece nakliye girdisinin açıklanmasının istenildiği, bu itibarla döküm alanı saha bedeli ile nakliyede kullanılacak mazot fiyatının açıklanmasına gerek bulunmadığı, kaldı ki söz konusu nakliye bedelinin karayolu taşıma formülü ile açıklandığı dikkate alındığında dolaylı olarak mazot bedelinin açıklandığı, öte yandan anılan poz tarifinde 15 km’lik bir mesafenin bulunduğuna ilişkin bir ifadenin olmadığı, bu itibarla anılan mesafenin açıklanmasına da gerek bulunmadığı,

1.3. Anılan istekli tarafından “C25/30 Beton Harcı Hazır Beton Harcı” için öngörülen fiyatın tevsikinin fiyat teklifi ile yapıldığı, söz konusu fiyat teklifinin içeriğinde işçilik ve montaj bedelinin teklif fiyata dâhil olduğuna ilişkin bir ifadenin yer almadığı,

1.4. - 1.6. Açıklama istenilen 4 iş kalemine ilişkin olarak da ihale dokümanı kapsamında isteklilere verilen analizler kullanılarak açıklama yapıldığı,

1.5. Yukarıda aktarılan Tebliğ açıklamaları uyarınca üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin ilan ile ihale tarihi arasında düzenlenmesi gerektiğine ilişkin bir koşul getirilmediği gibi fiyat tekliflerinin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olmasının zorunlu olmadığının belirtildiği, bu çerçevede sunulan fiyat tekliflerinin ilan ile ihale tarihi arasında düzenlenmesine gerek bulunmadığı,

Öte yandan anılan istekli tarafından mazot girdisinin fiyat teklifi ile açıklanmadığı tespit edildiğinden akaryakıta ilişkin iddiaların dayanaksız olduğu,

1.7. Anılan istekli tarafından KGM/2024-H/A Tünel Nihai Beton Kaplamasının Yapılması iş kaleminin analiz girdileri arasında yer alan 04.042/05 poz numaralı “C25/30 Beton Harcı Hazır Beton Harcı” için Mincanlar Taş Ocağı Maden İşletmeleri Nak. ve Tic. Ltd. Şti.nden fiyat teklifi alındığı, anılan firmaya ilişkin Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinin internet adresi olan “www.ticaretsicil.gov.tr” adresinden yapılan incelemede şirketin teklife konu alanda faaliyet gösterdiğinin anlaşıldığı,

Ayrıca söz konusu fiyat teklifinde, teklifi veren firmanın Trabzon merkez deposu ile şantiye sahası olan Trabzon Ortahisar Zagnos tabakhane mevkine olan mesafesinin ortalama 20 km olduğunun ifade edildiği, bu çerçevede anılan isteklice beton nakline ilişkin olarak oluşturulan analizde taşıma mesafesinin 30 km olarak belirlendiği görülmüştür. Bu noktada beton harcı için öngörülen söz konusu taşıma mesafesinin beton malzemesinin teknik olarak kullanımı olumsuz etkilemeyeceği,

Öte yandan beton naklinin anılan iş kalemi içerisinde yer alan ayrı bir analiz girdisi olarak belirtildiği, bu itibarla fiyat teklifinin içinde yer almamasının yerinde olduğu,

1.8. Sunulan analizlerde yer alan işçilik, makine-ekipman ve malzeme analiz girdilerinin miktarları ile Karayolları Genel Müdürlüğünce yayımlanan birim fiyat tariflerindeki miktarların birebir uyumlu olduğu, bu itibarla söz konusu analiz girdilerinin miktarlarında değişiklik yapılmadığı,

1.9. İstekli tarafından açıklama istenilen 4 iş kalemine ilişkin olarak idarece doküman kapsamında isteklilere verilen birim fiyat analizlerinde yer alan her bir analiz girdisine ilişkin fiyat öngörüldüğü ve söz konusu fiyatlara ilişkin Tebliğ’in 45.1.13’üncü maddesinde belirtilen belgeler ile açıklama yapıldığı,

1.10. - 1.11. Açıklama istenilen 4 iş kaleminin içinde de yer alan nakliye bedellerine ilişkin karayolu taşıma formülleri kullanılmak suretiyle analiz oluşturularak açıklama yapıldığı,

1.12. İdarece teklifi aşırı düşük olduğu tespit edilen isteklilerden 4 iş kaleminin açıklanmasının istenildiği, söz konusu yazıda ayrıca sözleşme giderleri, teknik personel maliyeti vb. genel giderlerin istenilmediği,

1.13. Anılan istekli tarafından “KGM/T.K-O Yeni Avusturya Tünel Açma Yöntemine Göre Patlatma Yapılmaksızın, Kırıcı İle Her Türlü Zemin Tünel Kazısı” iş kaleminin analiz girdileri arasında yer alan “KGM/2021/ANALİZ Tünelde Hazır Nervürlü Hasır Çelikten İksa Yapılması” iş kalemine ilişkin alt analiz yapılmadan direk iş kalemine fiyat öngörüldüğü, ancak KGM/2021/ANALİZ poz numaralı iş kaleminin açıklama istenilen iş kalemi olarak belirlendiği ve söz konusu kaleme ilişkin oluşturulan analizin açıklama dosyasında yer aldığı, dikkate alındığında analiz fiyatının direk kullanılmasının mevzuata aykırılık oluşturmayacağı,

1.14. - 1.15. İdari Şartname’nin “Diğer Hususlar” başlıklı 46’ncı maddesinde “46.1… Bu iş kapsamında inşaat sezonu içerisinde kontrol teşkilatının kontrollük çalışmalarını yürütebilmesi amacıyla yüklenici tarafından tüm giderler (akaryakıt, vergi, sigorta, fenni muayene, her türlü bakım ve onarımı) kendisine ait olmak üzere (bu araç 1 yaşından büyük olamaz) idarenin belirleyeceği marka modelde araç tahsis edecektir. Teklif fiyatlara dahil olup, idare tarafından yükleniciye ayrıca bir bedel ödenmeyecektir.” düzenlemesinin yer aldığı, ancak aşırı düşük teklif açıklama yazısında söz konusu aracın açıklanmasının istenilmediği,

Öte yandan ihale dokümanı düzenlemeleri incelendiğinde ihale konusu iş kapsamında çalıştırılacak araçların isteklinin kendi malı olması gerektiğine ilişkin bir yeterlik kriterine yer verilmediği, bu nedenle isteklilerce açıklanan iş kalemlerinin analiz girdileri içerisinde yer alan makine ve araçların sadece 1 saatlik ücreti için öngörülen fiyatların tevsik edildiği, bu itibarla araçların saatlik ortalama yakıt tüketimlerinin de açıklanmasına gerek bulunmadığı,

1.16. Anılan istekli tarafından yukarıda aktarılan analiz girdileri dışındaki diğer analiz girdilerin fiyatının kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanan 2017 yılı birim fiyatları olduğu dikkate alındığında söz konusu analiz girdilerine ilişkin Tebliğ’in 45.1.5’inci maddesi uyarınca Tebliğ’in 45.1.13’üncü maddesinde belirtilen belgelerin sunulmasına gerek bulunmadığı,

1.17. Tebliğ’in 45.1.13.1’inci maddesi uyarınca teklife konu mal veya hizmet için yetkili meslek mensubu tarafından maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenleneceği, söz konusu tutanakların meslek mensubu tarafından muhafaza edileceği ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyeceği, ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanakların meslek mensubundan istenebileceği, bu çerçevede idarece gerek aşırı düşük teklif açıklama yazısında gerekse de aşırı düşük teklifleri değerlendirme aşamasında fiyat teklifi ile açıklanan her iki analiz girdisine ilişkin olarak maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağının istenilmediği, bu noktada da anılan istekli tarafından açıklama dosyasında sunulmayan bir belgenin meslek mensubu tarafından düzenlenmediği çıkarımının yapılamayacağı, kaldı ki 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu ile yetkilendirilen meslek mensuplarınca yapılan mesleki iş ve işlemlerin hukuka uygunluk karinesinden yararlanacağı,

Öte yandan sunulan her iki fiyat teklifinin de satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak hazırlandığı anlaşıldığından maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak hazırlanan fiyat teklifleri ile açıklama yapılması halinde Tebliğ’in 45.1.13.1’inci maddesinde aranılan şartlara ilişkin iddiaların dayanaksız olduğu,

1.18. C25/30 Hazır Beton Harcı için öngörülen fiyatın tevsiki amacıyla Mincanlar Taş Ocağı Maden İşletmeleri Nak. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından düzenlenen 15.02.2018 tarihli ve bedeli 115.00 TL olan meslek mensubu onaylı fiyat teklifinin sunulduğu, sunulan belgenin üzerinde “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan 15.02.2018 tarih ve 2 sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresi ve meslek mensubunun imzası ve kaşesinin bulunduğu, bu itibarla sunulan belgenin Tebliğ’in 45.1.13.1’inci maddesine uygun olduğu,

1.19. Hazır Beton Harcı için teklif alınan Mincanlar Taş Ocağı Maden İşletmeleri Nak. ve Tic. Ltd. Şti.ne ilişkin Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinin internet adresi olan “www.ticaretsicil.gov.tr” adresinden yapılan incelemede şirketin teklife konu alanda faaliyet gösterdiğinin anlaşıldığı,

1.20. İdarece açıklama istenilen analiz girdileri arasında çimento ve demir girdilerinin yer almadığı, bu itibarla anılan istekli tarafından söz konusu girdilere ilişkin açıklama yapılmasına gerek bulunmadığı, bu nedenle açıklanmaması gereken bir girdinin açıklama yönteminin uygun olmadığı iddiasının dayanaksız olduğu,

1.21. Anılan istekli tarafından açıklama kapsamında kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilen fiyat tarifelerinde belirtilen fiyatların kullanılmadığı, bu itibarla anılan iddianın dayanaksız olduğu,

1.22. Anılan istekli tarafından Tebliğ’in 45.1.13.5’inci maddesinde yer alan açıklama dikkate alınarak herhangi bir belge sunulmadığı için anılan iddianın dayanaksız olduğu,

1.23. Aşırı düşük teklif açıklaması yapacak isteklilerin teklif ettikleri birim fiyatın tevsikini Tebliğ’in 45.1.13’üncü maddesinde yer alan belgelerden biri, birkaçı veya tamamı ile yapabileceği, bu konudaki takdir yetkisinin açıklama yapacak istekli ait olduğu, bu itibarla anılan istekli tarafından açıklama yöntemi olarak maliyet/satış tutarı tespit tutanağının kullanılmamasının aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygunluğunu etkilemediği,

1.24. - 1.25. Anılan istekli tarafından açıklama yöntemi olarak maliyet/satış tutarı tespit tutanağının kullanılmadığı için anılan belgenin Tebliğ’in 45.1.13.6’ncı maddesine uygun olmadığı iddiasının dayanaksız olduğu,

1.26. Anılan istekli tarafından açıklama kapsamında fatura sunulmadığı, bu nedenle faturaların sunuluş şekline ilişkin iddianı dayanaksız olduğu,

1.27. Anılan istekli tarafından açıklama yöntemi olarak stok tespit tutanağı kullanılmadığı için anılan belgenin Tebliğ’in 45.1.13.6’ncı maddesine uygun olmadığı iddiasının dayanıksız olduğu,

1.28. Anılan istekli tarafından açıklama dosyasında ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çektiği veya satın aldığına ilişkin herhangi bir belgenin sunulmadığı, bu nedenle anılan emsal bedele ilişkin iddiaların dayanaksız olduğu,

1.29. İdarece gönderilen bilgi ve belgelerden idarece ihale üzerinde bırakılan isteklinin birim fiyat teklif cetvelinde hata tespit edildiği ve söz konusu hatanın resen düzelttiğine ilişkin herhangi bir bilgi ve belgeye rastlanılmadığı gibi anılan istekli tarafından sunulan teklif cetvelinin incelenmesi neticesinde aritmetik hata yapmadığının tespit edildiği,

1.30. Anılan isteklice teklif bedelinin diğer isteklilere göre neden düşük olduğunun Tebliğ’in 45.1.13’üncü maddesinde yer alan yöntemler ile açıklandığı, dolayısıyla diğer isteklilerden farklı olarak sahip olduğu maliyet avantajının açıklandığı,

1.31. Anılan istekli tarafından yukarıda aktarılan analiz girdileri hariç diğer girdilerin fiyatlarının Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ile Karayolları Genel Müdürlüğü’nün 2017 yılı birim fiyatları ile açıklandığı, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı (s.106) ile Karayolları Genel Müdürlüğü’nce 2018 yılı birim fiyatlarının başvuru konusu ihalenin ilan tarihi olan 12.01.2018’den sonra açıklandığı dikkate alındığında ihale üzerinde bırakılan isteklinin 2017 yılı birim fiyatlarını kullanmasının Tebliğ’in 45.1.5’inci maddesine uygun olduğu,

Ayrıca anılan isteklinin açıklama dosyasında önceki işlerindeki hakedişleri kullanıldığına ilişkin bir belgenin bulunmadığı,

1.32. Anılan istekli tarafından nakliye analiz girdisi dışındaki diğer analiz girdilerine ilişkin alt analiz hazırlanmadığı, nakliye girdisine ilişkin sunulan analizlerde de alt analizler ile analizler arasında fiyat farklılığının bulunmadığı, öte yandan fiyat teklif ile açıklanan iki analiz girdisinin fiyatının da analizlere düşük yansıtılmadığı,

1.33. Aynı iş kalemlerine farklı fiyatların öngörülmediği,

1.34. Anılan istekli tarafından işçilik dâhil hiçbir analiz girdisi için fatura ile açıklama yapılmadığı,

1.35. Bazı iş kalemlerine ilişkin fiyat teklifinin sunulmamasının, isteklinin açıklamalarının mevzuata uygunluğunu etkilemediği, zira aşırı düşük teklif açıklamalarında önemli olan noktanın isteklilerin teklif ettikleri birim fiyatı Tebliğ’in 45.1.13’üncü maddesinde belirtilen açıklama yöntemlerinden herhangi biri ile mevzuata uygun açıklamak olduğu,

1.36. Açıklama istenilen iş kalemlerinin analiz girdileri arasında yer alan işçiliğe ait girdilerinin tamamında fiyatlarının ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olmadığı,

1.37. Anılan istekli tarafından açıklama kapsamında Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 numaralı tutanakların sunulmadığı, bu nedenle anılan tutanaklara ilişkin iddiaların dayanaksız olduğu,

1.38. Anılan istekli tarafından hiçbir analiz ve/veya iş kalemi alış faturası ile açıklanmadığı, bu nedenle söz konusu iddianın dayanaksız olduğu,

Tespit edilmiştir. Açıklanan nedenlerle ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olduğu başvuru sahibi isteklinin iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.