KİK Kararı: 2018/UY.I-500

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2018/012
Gündem No : 34
Karar Tarihi : 27.02.2018
Karar No : 2018/UY.I-500
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Tefirom İnş. Ener. San. ve Tic. A.Ş.,

VEKİLİ:

Av.Fulya KILIÇ,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Eti Maden İşletmeleri Genel Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2016/150373 İhale Kayıt Numaralı “Emet Sülfürik Asit Üretim Tesisi Yapım İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Eti Maden İşletmeleri Genel Müdürlüğü tarafından 25.04.2017 tarihinde pazarlık usulü ile gerçekleştirilen “Emet Sülfürik Asit Üretim Tesisi Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Tefirom İnş. Ener. San. ve Tic. A.Ş.nin 18.01.2018 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 26.01.2018 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 05.02.2018 tarih ve 10094 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 05.02.2018 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2018/223 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, itirazen şikâyete konu ihaleye firmalarınca verilen teknik teklifin idarece reddedildiği, firmalarının vermiş olduğu yaş gaz yöntemiyle sülfürik asit üretimini içerir teklifin Teknik Şartnamenin 8.1’inci maddesinde belirtilen yöntemi kapsadığı, idarenin ihale konusu işin sadece kuru gaz üretim sistemi ile yapılacağına dair teklifleri almaya karar vermesinin “teknik şartnamenin netleştirilmesi” olarak nitelendirilemeyeceği, zira idarenin bu şekilde verdiği kararın İdari Şartname’nin de zeyili vasfında olduğu, idarenin ihale konusu sülfürik asit üretimi işine dair sadece yaş gaz teknolojisinin kullanıldığı teklifleri değerlendirmeye alacağı şeklindeki kararı ile ihale konusu işin yapım usulünün değiştirileceği, bu hususun da Teknik Şartname’nin netleştirilmesinden ziyade ihalenin esasına müteessir edecek bir değişiklik yarattığı, idare yapmış olduğu değişikliğe gerekçe olarak yaş gaz teknolojisinin dezavantajlarını göstermişse de ihale ilan tarihinde yaş gaz teknolojisinin kapsamının tüm ilgililer tarafından bilindiği, bu itibarla idarenin yaş gaz teknolojisinin kapsamını bahane ederek Teknik şartnamenin netleştirilmesi gerekçesi ile tekliflerini değerlendirme dışı bırakması işleminin mevzuata aykırı olduğu,

İdarenin şikâyetin reddi kararında “Sülfürik asit üretiminin, yaş ve kuru gaz teknolojileri kullanılarak gerçekleştirildiği, kuru gaz yöntemiyle sülfürik asit üretimi gerçekleştirilen tesislerde kükürt ve pirit yakılarak veya demir dışı metalurji tesislerinin atık gazları kullanılarak üretimin gerçekleştirildiği, yaş gaz teknolojisiyle sülfürik asit üretiminin ise genellikle atık gazlardan ya da atık sülfürik asidin yakılması ile elde edilen SO2 gazının proseste kullanılmasıyla elde edildiği, yaş gaz teknolojisiyle sülfürik asit üretimi gerçekleştirilen tesislerin hiçbirinde sadece kükürt yakılarak, yakma sonrası fırın çıkışı SO2 içeriği %11-11,5 (v/v) olan gazdan H2SO4 üretimi gerçekleştiremediği” şeklinde oluşan kanaatini teknik açıdan doğru bulmadıkları, yaş gaz teknolojisi ile gerçekleştirdikleri referansların çoğunluğunun H2S, SO2 gazı veya atık (kullanılmış) asitlere dayanan gaz beslemeleri ile çalışan tesisler olduğu, bu durumda yakılmış sülfürden daha komplike bir beslemeden sülfürik asit üreterek daha güçlü bir teknoloji sundukları, bu teknoloji sayesinde Eti Maden Emet Sülfürik Asit Tesisi’nin, % 100 sülfür yakan bir tesis olduğu için, %99’dan daha yüksek bir emre amadelikle çalışan diğer tesislerden çok daha sağlam ve güvenilir olacağı, ayrıca firmalarının katı sülfürü tamamlayıcı besleme olarak kullandığı birçok referans tesisin mevcut olduğu, örneğin bir tanesinin beslemesinin %70’inin katı sülfür ile olduğu ve başarı ile çalıştığı, bu sebeple yakma ünitesi çıkışı ağzının S02 konsantrasyonu ile yaş gaz teknolojisinin menfi olarak değerlendirilmesinin teknik açıdan uygun olmadığı,

Şartları Netleştirilmiş Teknik Şartname incelendiğinde idare tarafından istenilen saatlik sülfürik asit üretimi gerçekleştirilirken tesisin; elektrik, buhar, ham su ve kükürt tüketim miktarları ile buhar ve elektrik üretim değerlerinin belirlenmesinde aynı yönetimi teklif eden İsteklilerin sunmuş oldukları teklif dosyası ve teknik görüşmelerde edinilen bilgilerden faydalanıldığı ve yapılan değerlendirme sonucunda miktarların belirlendiği, yaş gaz yöntemi ile sülfürik asit üretimi için firmalarının sunmuş olduğu teknik teklif haricinde başka bir teklif olmadığından dolayı idarece yaş gaz yöntemi ile sülfürik asit üretimi gerçekleştirilirken tesisin; elektrik, buhar, ham su ve kükürt tüketim miktarları ile buhar ve elektrik üretim değerlerinin belirlenmesinde firmalarının sunmuş olduğu değerlerin baz alınmak zorunda kalınacağının belirtildiği, güç, buhar, su vb. gibi tüketim değerleri karşılaştırılırken yaş ve kuru gaz teknolojilerinin ayrı tutulmasının yersiz olduğu ve karşılaştırma yaparken eşit şartların oluşmasının engellendiği, her ne kadar yaş gaz teknolojisi bir nebze daha fazla enerji ve küçük bir miktar buhar tüketiyor olsa da, spesifik özellikleri ve bu teknolojinin kendine mahsus ısı geri kazanımı sayesinde, net performans çıktılarının kuru gaz teknolojisine üstün gelmesinin bekleneceği ve neticede WSA-DC teknolojisinden üretilen total enerjiye bakılmasının gerekli olduğu, bu hesaplamanın türbinden üretilen brüt enerjiden iç tüketimin çıkarılması ile yapılacağı ve kuru gaz teknolojisi ile bu net çıktı değerinin karşılaştırılmasının gerekli olduğu, aynı hesaplamanın net buhar üretimi ve net ham su tüketimi için de yapılması gerektiği, bu durumda tüm değerlerin yaş gaz teknolojisinde daha iyi olduğunun ortaya çıkacağı, buhar tüketimine ergimiş sülfürün buhar kullanılarak atomize edilmesi özelliğinin de eklenmesi gerektiği, hem firmalarının deneyimlerinden hem de yakma ünitesi üreticilerinin beyanlarından teklif ettikleri teknolojinin kuru gaz teknolojisine göre yakma ünitesinin sağlamlık ve proses performansını daha iyi desteklediği,

İdarece şikâyetin reddi kararında “Kuru ve yaş gaz teknolojileri kullanarak sülfürik asit üretiminin gerçekleştirildiği prosesler incelendiğinde, ekipman çeşitlilikleri ve ekipman kapasiteleri açısından da farklılıklar görülmüştür. Kuru gaz teknolojisiyle sülfürik asit üretimi gerçekleştirilirken proseste; birer adet blover, kurutma kulesi, yakma fırını, atık ısı kazanı, konverter, ara absorpsiyon kulesi, final absorpsiyon kulesi ve elektrik üretimi için turbo jeneratör kullanılmaktadır. Yaş gaz teknolojisiyle sülfürik asit üretimi gerçekleştirilirken ise firmanızın sunmuş olduğu bilgilere dayanarak proseste; beş adet blover (süreç gazı üfleme fanı 900 kW hava debisi 86.285 Nm3/h, I. soğutma havası üfleme fanı 750 kW hava debisi 274.439 Nm3/h, II. soğutma havası üfleme fanı 500 kW hava debisi 93.845 Nm3/h, proses gazı üfleme fanı 1600 kW hava debisi 160.764 Nm3/h ve geri dönüşüm fanı), bir adet yakma fırını, bir adet atık ısı kazanı, iki adet konverter, kondansatör, iki adet WSA kondenser, sis kontrol ünitesi ve bir adet turbo generatör kullanılacağı görülmüştür. Ayrıca kuru gaz teknolojisinde konverter içerisinde kullanılacak katalizörlerin birkaç firmadan tedarik edilebileceği ancak yaş gaz teknolojisinde konverter içerisinde kullanılacak katalizörlerin (VK-WSA ve VK-WD, vb.) ise sadece teknoloji sağlayıcı firmanızdan tedarik edilebileceği tespit edilmiştir. Bu durum tesisin işletilmesi döneminde, katalizörlerin ve ekipman yedeklerinin temin edilememesi veya çok yüksek fiyatlarla temin edilebilmesi gibi hususların ileride idare açısından risk teşkil edebileceği şeklinde değerlendirilmiştir. Her iki teknoloji için borulamanın proses yerleşimine göre değişeceği bu aşamada hangi teknolojiye ait borulamanın daha az olacağı anlaşılamamaktadır. Ancak İsteklinin teknik teklifinde ve yukarıda belirtilen fanların güçleri ve hava debileri dikkate alındığında yaş gaz teknolojisinde boru çapların artacağı anlaşılmakta” olduğunun belirtildiği, idarenin yaş gaz teknolojisinin daha kompleks ve daha dayanıksız olduğu iddiasının hatalı temellere dayandığı, aslında yaş gaz prosesinin kendine has özelliklerinin daha dayanıklı bir teknoloji sağladığı, yaş gaz teknolojisinde çok kritik şartlarda çalışan özel alaşımların kullanımının büyük bir ölçüde engellendiği, yine yaş gaz teknolojisinin bir kurutma kulesi gerektirmemesinin büyük bir fayda sağladığı, zira söz konusu ekipmanın çoğunlukla işletme sorunları ve kesintilere yol açtığı, katalizörle ilgili olarak, lisansörleri olan Haldor Topsoe’nun yüksek performanslı VK katalizörü ürettiği ve tedarik ettiği, piyasada yaş gaz uygulamaları için başka katalizör tedarikçilerin de mevcut olduğu, bu yüzden söz konusu katalizörlerin sadece firmalarından tedarik edilebileceği görüşünün yanlış bir tespit olduğu, Haldor Topsoe’nun VK katalizörünün temini ile ilgili cazip ticari koşullarla ve sadece hammadde fiyatlarındaki sapmaların yansıtılacağı sabit fiyatlı uzun süreli tedarik anlaşmasını kapsamına dahil etmeye hazır olduğu,

İdarece şikâyetin reddi kararında “İdareye sunulan her iki teknolojinin de birbirlerine karşı üstün olduğu noktaların bulunduğu, yaş gaz teknolojisinde kurutma kulesinin kullanılmayıp havanın doğrudan kullanılması avantaj olsa da konverter içerisinde kullanılacak katalizör özelliklerinin ayrıcalıklı olması ve bir tedarikçiden sağlanabilmesi ise dezavantajdır. Kükürt yakma ünitesi, buhar ve enerji üretim değerleri açısından ve proseslerin su tüketimi konusunda ise her iki teknolojinin birbirine üstünlüğünün olmadığı, buhar ve enerji tüketim değerleri açısından ise yaş gaz teknolojisinde sarfiyatların daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. WSA -DC yaş gaz teknolojisi, I. konverter gaz girişinde kükürt dioksit (SO2) gaz konsantrasyonunun en fazla % 7 (hacimce) olabileceği, yüksek gaz konsantrasyonunun WSA kondenser proses gazı girişinde artan bir asit çiğlenme noktasına neden olacağı, bu durumun proses gazının geri dönüş akışı ile kontrol edildiği, korozyona bağlı mekanik hasar oluşmaması için çiğlenme noktasının hassas bir dengede takip ve kontrol edilmesi gerektiği, meydana gelecek aksamaların büyük hasarlara sebebiyet vereceği, teknik teklif ve edinilen bilgilerden edinilmiş olup bu manada yaş gaz teknoloji ile üretim gerçekleştiren prosesesin kuru gaz teknolojisi ile üretim gerçekleştiren prosese göre işletim kolaylığının olmadığı anlaşılmıştır.” ifadelerine yer verildiği, idarenin kanaatinin haksız olduğu, S02 konsantrasyonu, çiy noktası, materyaller ve kontrol döngüsü ile ilgili olarak, hem kuru hem de yaş gaz proseslerinin korozyondan korunmak için çok dikkatli dizayn edilmiş olması gerektiği, Topsoe’nun sülfürik asit işletmelerini çok basit ve dayanıklı yapan tam otomatik kontrol ve güvenlik sistemleri de dahil olmak üzere asit tesislerini dizayn etmekte geniş bir tecrübesinin bulunduğu, WSA teknolojisinin, sadece sülfürik asit üretim alanında değil, diğer endüstri alanlarında da hizmet verdiği, bu tesislerde yaş gaz teknolojisinin istikrarsız gaz debileri ve SO2 konstantrasyonları ile zorlu işletme koşullarına maruz kaldığı, bu zorlu şartlarda bile yaş gaz teknolojisinin yüksek emre amadeliği, prosesin basitliği ve kontrol sisteminin kalitesi sayesinde %99 dayanıklılığını koruduğu,

İdare tarafından Konverterin iki katalitik dönüştürme aşamasının olduğu ekzotermik reaksiyonlarla kükürt dioksit (SO2) gazının, kükürt triokside (SO3) okside edildiği, SO3 gazının I. WSA kondenserine girmeden önce soğutulması gerektiği ve kondenserdeki hava ile soğutma işlemi sırasında SO3 gazının tamamının sülfürik aside (H2SO4) hidratlandığı, oluşan asidin I. WSA kondenserin dikey cam tüpleri içerisinde yoğunlaştırılarak konsantre sülfürik asidin 260°C sıcaklıkta kondenserin altında toplandığı, benzer işlemlerin farklı sıcaklık ve koşullarda, II. Konverter ve II. WSA kondenserinde de gerçekleştirildiği, yaş gaz teknolojisinde kükürt triokside (SO3) gazının 260°C sıcaklığının üzerinde sülfürik asit (H2SO4) buharı olarak sistemde dolaştırılacağı ve bu durumun kuru gaz teknolojisinin daha emniyetli olacağının mütalaa edildiği, ancak tıpkı kuru gaz teknolojisinde olduğu gibi yaş gaz teknolojisinde de SO2, katalizör katmanları boyunca S03’ün oksitlendiği, son katalizör yatağını takiben gazın yaklaşık olarak 290 C’ye soğutulduğu, S03’ün H2SO4’e hidratlandığı hidrasyon prosesinin başladığı, 290 C’nin seviyesinin dikkatlice seçildiği, çünkü yaklaşık 260 C’de olan yoğuşma sıcaklığı için güvenli bir marjin sağladığı ve bundan dolayı korozyon riskini ortadan kaldırdığı, S03 ve buharlaştırılmış H2SO4 karışımının converterdan asit yoğuşturmasına gönderildiği, ancak bu üniteye girmeden önce buhar kontrol ünitesinden çok küçük miktarda bir buharlaştırılmış silikon yağı enjekte edildiği, bu yoğuşma çekirdeklerinin sülfürik asit buharının üzerinde yoğuşması ve WSA kondenserinde efektif olarak giderilen supermikron damlacıklar oluşturması için mükemmel bir yüzey sağladığı, WSA tesisi dışındaki asit buharının çok düşük olduğu (yaklaşık 5 ppm veya daha az), bu da temiz ve görünmeyen bir gaz sütunu sağladığı, ancak kuru gaz teknolojisinde, absorpsiyon kulesinde su verme ile H2SO4 buharında aşırı doygunluk olacağı ve bundan dolayı homojen çekirdeklenme meydana geleceği ve aşırı asit buharı ile görünür gaz sütununu engellemek için sistem çıkışında buhar filtrelerinde elimine edilmesi gereken yüksek miktarda mikronaltı damlacıklar oluşturacağı, bu durumun da idarenin kuru gaz teknolojisinin daha emniyetli olacağı yönündeki mütalaasını çürüttüğü iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 4’üncü maddesinde “Pazarlık usulü: Bu Kanunda belirtilen hallerde kullanılabilen, ihale sürecinin iki aşamalı olarak gerçekleştirildiği ve idarenin ihale konusu işin teknik detayları ile gerçekleştirme yöntemlerini ve belli hallerde fiyatı isteklilerle görüştüğü usulü...ifade eder.” hükmü,

Anılan Kanun’un “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur...” hükmü,

Aynı Kanun’un “Pazarlık usulü” başlıklı 21’inci maddesinde “Aşağıda belirtilen hallerde pazarlık usulü ile ihale yapılabilir:

...

e) İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin özgün nitelikte ve karmaşık olması nedeniyle teknik ve malî özelliklerinin gerekli olan netlikte belirlenememesi.

...

(a), (d) ve (e) bentlerine göre yapılacak ihalelerde, ihale dokümanında belirtilen değerlendirme kriterlerine göre yeterliği tespit edilen istekliler, öncelikle ihale konusu işin teknik detayları ve gerçekleştirme yöntemleri gibi hususlarda fiyatı içermeyen ilk tekliflerini sunar. İdarenin ihtiyaçlarını en uygun şekilde karşılayacak yöntem ve çözümler üzerinde ihale komisyonu her bir istekli ile görüşür. Teknik görüşmeler sonucunda şartların netleşmesi üzerine bu şartları karşılayabilecek isteklilerden, gözden geçirilerek şartları netleştirilmiş teknik şartnameye dayalı olarak fiyat tekliflerini de içerecek şekilde tekliflerini vermeleri istenir.

Bu madde kapsamında yapılacak ihalelerde, ilk fiyat tekliflerini aşmamak üzere isteklilerden ihale kararına esas olacak son yazılı fiyat teklifleri alınarak ihale sonuçlandırılır.” hükmü,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin

a) Adı:EMET SÜLFÜRİK ASİT ÜRETİM TESİSİ YAPIM İŞİ

b) Yatırım proje no'su/kodu:2012.C.11.0080

c) Miktarı ve türü:

350.000 Ton/Yıl Kapasiteli Sülfürik Asit Tesisi Yapım İşi

Kükürt’e dayalı olarak yılda 350.000 ton (yılda 330 gün, günde 24 saat çalışma esasına göre, %100 H2SO4) Sülfürik asit üretim tesisi ile yan ve yardımcı tesislerin; projelendirme işleri, malzeme temini, imalat, elektrik-otomasyon ve kontrol sistemlerinin kurulması, inşaat, de-montaj ve montaj işleri, devreye alma, performans testlerinin yapılması ve eğitim konuları ile birlikte, şartname kapsamında tanımlanan tüm hususların eksiksiz yerine getirilmek kaydı ile tesisin performans kriterlerinin sağlanarak geçici kabul onayı yapıldıktan sonra çalışır vaziyette anahtar teslimi olarak İdareye devrini kapsamaktadır.

ç) Yapılacağı yer:Eti Maden İşletmeleri Genel Müdürlüğü, Emet Bor İşletme Müdürlüğü Emet/KÜTAHYA” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “İhale ve yeterlik değerlendirmesine ilişkin bilgiler” başlıklı 3’üncü maddesinde “3.1.

a)İhale kayıt numarası:2016/150373

b) İhale usulü: Pazarlık Usulü 21/e bendi.

c) Yeterlik başvurularının ve tekliflerin sunulacağı adres:Eti Maden İşletmeleri Genel Müdürlüğü Ayvalı Mah. Halil Sezai Erkut Cad. Afra Sok. No:1/A 06010 Etlik-Keçiören/ANKARA

ç) Yeterlik değerlendirmesi ve ihalenin yapılacağı adres:Eti Maden İşletmeleri Genel Müdürlüğü Ayvalı Mah. Halil Sezai Erkut Cad. Afra Sok. No:1/A 06010 Etlik-Keçiören/ANKARA

d) Yeterlik değerlendirme ve ihale tarihi:25.04.2017

e) Yeterlik değerlendirme ve ihale saati:10:00

f) İhale komisyonu toplantı yeri:Eti Maden İşletmeleri Genel Müdürlüğü Ayvalı Mah. Halil Sezai Erkut Cad. Afra Sok. No:1/A 06010 Etlik-Keçiören/ANKARA

3.2. Yeterlik başvuruları, yeterlik değerlendirme (son başvuru) tarih ve saatine kadar yukarıda belirtilen yere verilebileceği gibi, iadeli taahhütlü posta yoluyla da gönderilebilir. Yeterlik değerlendirme (son başvuru) saatine kadar İdareye ulaşmayan yeterlik başvuruları değerlendirmeye alınmaz.

3.3. Bu ihalede aşağıda yapılan işlem sıralaması uygulanır:

a) Yeterlik değerlendirmesi.

b) Fiyat içermeyen ilk tekliflerin alınması.

c) Fiyat içermeyen ilk teklifler üzerinden teknik görüşmenin yapılması.

ç) Teknik şartnamenin netleştirilmesi.

d) Teknik şartnameyi karşılayabilecek isteklilerin belirlenmesi.

e) Fiyat tekliflerinin alınması.

f) Son yazılı fiyat tekliflerinin alınması.

g) Tekliflerin değerlendirilerek ihalenin sonuçlandırılması.

3.4. Teklifler ve yeterlik başvuruları, zeyilname düzenlenmesi hali hariç, herhangi bir sebeple geri alınamaz.

3.5. Yeterlik değerlendirmesi tarihinin tatil gününe rastlaması halinde, yeterlik değerlendirmesi takip eden ilk iş gününde yukarıda belirtilen yer ve saatte yapılır ve bu saate kadar verilen yeterlik başvuruları kabul edilir.

3.6. İlan tarihinden sonra çalışma saatlerinin değişmesi halinde de yeterlik değerlendirmesi yukarıda belirtilen saatte yapılır.

3.7. Saat ayarlarında, Türkiye Radyo Televizyon Kurumunun (TRT) ulusal saat ayarı esas alınır.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Yeterlik başvurularının alınması ve açılması” başlıklı 20’nci maddesinde “20.1. İhale komisyonunca, yeterlik başvurularının alınması ve açılmasında aşağıda yer alan usul uygulanır:

20.1.1. İhale komisyonu tarafından ihale (son başvuru) tarih ve saatinde yeterlik değerlendirmesine başlanır. Bu saate kadar yapılan başvurular bir tutanakla tespit edilir ve hazır bulunanlara duyurulur.

20.1.2. İhale komisyonu başvuru zarflarını alınış sırasına göre inceler. Bu incelemede, zarfın üzerinde isteklinin adı, soyadı veya ticaret unvanı, tebligata esas açık adresi, başvurunun hangi işe ait olduğu, ihaleyi yapan İdarenin açık adresi ve zarfın yapıştırılan yerinin istekli tarafından imzalanıp mühürlenmesi (veya kaşelenmesi) hususlarına bakılır. Bu hususlara uygun olmayan başvuru zarfları, bir tutanakla belirlenerek değerlendirmeye alınmaz.

20.1.3. Başvuru zarfları isteklilerle birlikte hazır bulunanlar önünde alınış sırasına göre açılır. İsteklilerin belgelerinin eksik olup olmadığı kontrol edilir ve bu işleme ilişkin hazırlanan tutanak ihale komisyonunca imzalanır. Sözkonusu tutanağın ihale komisyon başkanı tarafından onaylanmış bir sureti imza karşılığı talep eden isteklilere verilir.

20.1.4. Bu aşamada hiçbir başvurunun reddine veya kabulüne karar verilmez. İstekliler tarafından sunulan belgeler düzeltilemez ve tamamlanamaz. Başvurular değerlendirilmek üzere ilk oturum kapatılır.” düzenlemesi,

“Yeterlik başvurularının değerlendirilmesi” başlıklı 21’inci maddesinde “21.1. Başvuruların değerlendirilmesinde, öncelikle belgeleri eksik olduğu ilk oturumda tespit edilen isteklilerin başvurularının değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilir.

21.2. Başvurunun esasını değiştirecek nitelikte olmaması kaydıyla, belgelerde bilgi eksikliği bulunması halinde İdarece belirlenen sürede isteklilerden bu eksik bilgilerin tamamlanması yazılı olarak istenir. Belirlenen sürede bilgileri tamamlamayanların başvuruları değerlendirme dışı bırakılır.

21.3. Bilgi eksikliklerinin tamamlatılmasına ilişkin olarak, verilen süre içinde isteklilerce sunulan belgelerin başvuru tarihinden sonraki bir tarihte düzenlenmesi halinde, bu belgeler, isteklinin yeterlik tarihinde yeterlik şartlarını sağladığını tevsik etmesi durumunda kabul edilecektir.

21.4. Bu ilk değerlendirme ve işlemler sonucunda belgeleri tam olan isteklilerin başvurularının ayrıntılı değerlendirilmesine geçilir.

21.5. Bu aşamada, isteklilerin ihale konusu işi yapabilme kapasitelerini belirleyen asgari yeterlik kriterlerine ve ihale dokümanında belirtilen şartlara sahip olup olmadığı incelenir.

21.6. Yapılan değerlendirme sonucunda istenen yeterlik kriterlerini sağlayan istekliler yeterli kabul edilir. Yeterlik kriterlerini taşımadıkları tespit edilen istekliler ise yeterli kabul edilmez.

21.7. Yeterliği tespit edilen isteklilerden ihale konusu işin teknik detayları ve gerçekleştirme yöntemleri gibi hususlarda fiyatı içermeyen ilk tekliflerini sunmaları istenir.” düzenlemesi,

“Fiyatı içermeyen ilk tekliflerin sunulması ve teknik görüşmeler ile teknik şartnamenin kesinleştirilmesi” başlıklı 22’nci maddesinde “22.1. İhale komisyonunun belirlediği süre içinde istekliler, ihale konusu işin teknik detayları ve gerçekleştirme yöntemleri gibi hususlarda fiyatı içermeyen ilk tekliflerini sunarlar.

22.2. Bu aşamada, ihale komisyonu tarafından fiyatı içermeyen ilk tekliflerini sunan her bir istekli ile İdarenin ihtiyaçlarını en uygun şekilde karşılayacak yöntem ve çözümler üzerinde görüşme yapılır.

22.3. Yapılan teknik görüşmeler sonucunda teknik şartnamenin şartları netleştirilir.

22.4. Teknik görüşmeler sonucunda; şartları karşılayabilecek isteklilerden, şartları netleştirilmiş teknik şartnameye dayalı olarak fiyat tekliflerini de içerecek şekilde, ihale komisyonu tarafından belirlenen tarih ve saate kadar tekliflerini vermeleri istenilir.

22.5. Fiyatı içeren ilk tekliflerin verilebileceği son tarih ve saat davet yazısında belirtilir.” düzenlemesi bulunmaktadır.

İdare tarafından Kamu İhale Kanunu’nun 21’inci maddesinin (e) bendinde belirtilen “İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin özgün nitelikte ve karmaşık olması nedeniyle teknik ve malî özelliklerinin gerekli olan netlikte belirlenememesi” ifadesi uyarınca, sülfürik asit üretim proseslerindeki teknolojik farklılıklar, her teknolojinin farklı lisanslara konu olması, sülfürik asit üretimine ek olarak elektrik ve buhar üretim miktarlarının farklılık göstermesi, maliyetlerin üretim teknolojilerine göre değişkenlik göstermesi, sadece bir teknolojik yöntem seçilerek rekabetin engellenmemesi ve gerçekleştirilecek ihalenin en ekonomik şekilde yapımına imkan tanınması nedenleriyle Emet Sülfürik Asit Üretim Tesisi Yapım İşi’nin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 21’inci maddesinin (e) bendi kapsamında yer alan pazarlık usulüne göre (anahtar teslimi götürü bedel) ihaleye çıkılmasına karar verildiği,

Yeterlik son başvuru tarihi olan 25.04.2017 tarihine kadar Tefirom İnş. Ener. San. ve Tic. A.Ş., Öztaş İnş. Malz. Tic. A.Ş., Dalgıç Ray İnş. A.Ş. – Dalgıçlar İnş. Maden. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı, Rönesans End. Tes. İnş. San. ve Tic. A.Ş., Alsim Alarko San. Tes. ve Tic. A.Ş., Fernas İnş. A.Ş. – Mega End. Tes. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı, Ekon End. İnş. ve Tic. A.Ş., Gama End. Tes. İmal. ve Mont. A.Ş., Tekfen İnş. ve Tesis A.Ş., Metaleks İnş. San. Tic. A.Ş. – İmaj Altyapı Üstyapı San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı, Abener Energia S.A. – Türkerler İnş. Tur. Mad. Ener. Ür. Tic. ve San. A.Ş. İş Ortaklığı, GAP İnş. Yat. ve Dış Tic. A.Ş., Vadi Bot. İnş. Pey. Gıda Taah. Tic. A.Ş. – Gala Altyapı San. ve Tic. A.Ş. – AGA Ener. Nakl. Maden. İnş. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı, China Tianchen Engineering Comparation Ankara Şubesi, YDA İnş. San. ve Tic. A.Ş. ve DBH Yol Yapı A.Ş. – Ermit Müh. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı olmak üzere toplam 16 isteklinin başvuru mektuplarını ve yeterlik belgelerini idareye sundukları,

İdarece 09.06.2017 tarihinde yapılan ön yeterlik değerlendirmesi sonucunda Abener Energia S.A. – Türkerler İnş. Tur. Mad. Ener. Ür. Tic. ve San. A.Ş. İş Ortaklığının, GAP İnş. Yat. ve Dış Tic. A.Ş.nin, China Tianchen Engineering Comparation Ankara Şubesinin ve YDA İnş. San. ve Tic. A.Ş.nin sundukları belgelerin uygun olmaması nedeniyle yeterli bulunmadıkları, başvuru sahibi istekli dahil diğer 12 isteklinin ise yeterli bulunduğu,

Yeterli bulunan 12 istekliye gönderilen 10.07.2017 tarihli yazılarla ihale dokümanına uygun hazırlayacakları fiyat içermeyen teknik tekliflerin en geç 18.09.2017 tarihine kadar idareye sunulması gerektiğinin bildirildiği, 18.09.2017 tarihinde başvuru sahibi istekli dahil 10 isteklinin teknik tekliflerini idareye sunduğu,

Söz konusu isteklilere gönderilen 05.10.2017 - 13.10.2017 tarihleri arasını kapsayan yazılarla fiyat içermeyen teknik teklif üzerinden teknik görüşme yapılacağının bildirilerek teknik görüşmeye davet edildikleri, başvuru sahibi Tefirom İnş. Ener. San. ve Tic. A.Ş.nin de 13.10.2017 tarihinde teknik görüşmeye davet edildiğinin görüldüğü,

19.10.2017 - 17.11.2017 tarihleri arasında isteklilerle teknik görüşmelerin gerçekleştirildiği ve görüşme konuları ile cevaplarının tutanak altına alındığı, isteklilerden dokuzunun kuru gaz yöntemiyle sülfürik asit üretim prosesini önerdikleri, sadece başvuru sahibi isteklinin yaş gaz yöntemiyle sülfürik asit üretim prosesini önerdiği,

Yapılan teknik görüşmelerde idare tarafından Tefirom İnş. Ener. San. ve Tic. A.Ş.ye “Teknik teklifinizde yaş gaz yöntemiyle sülfürik asit üretim teknolojisi anlatılmıştır. İdare tarafından yöntem olarak kuru gaz (double contact double absorpsiyon) yöntemiyle sülfürik asit üretim prosesinin belirlenmesi durumunda çözüm öneriniz var mıdır?” sorusunun yöneltildiği, anılan istekli tarafından söz konusu soruya cevaben “Teknoloji firmamız WSA-DC teknolojisi ile lisans ve sistem ekipmanları üretilmektedir. Teknik şartnamenin DC (Double contact) olarak tanımlanması durumunda temel prensibi ile teknoloji nihai olarak sağlanmaktadır. Şartları netleştirilmiş teknik şartnamede sadece kuru gaz (double contact double absorpsiyon) yöntemiyle üretim gerçekleştiren prosesin tercih edilerek ihale dışı bırakılmayı uygun bulmuyoruz ancak istenilen verileri sağlayamadığımız için bu proses yöntemi tercih edilmez ise buna diyecek bir sözümüz bulunmamaktadır.” ifadelerine yer verildiği,

İdarece istekliler tarafından sunulan fiyat içermeyen ilk teklifler ve isteklilerle gerçekleştirilen teknik görüşmeler sonucunda Şartları Netleştirilmiş Teknik Şartname’nin oluşturulduğu,

Teknik tekliflerin değerlendirilmesi sonucunda şartları sağlamadığı belirlenen Vadi Bot. İnş. Pey. Gıda Taah. Tic. A.Ş. – Gala Altyapı San. ve Tic. A.Ş. – AGA Ener. Nakl. Maden. İnş. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı, DBH Yol Yapı A.Ş. – Ermit Müh. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı, Öztaş İnş. Malz. Tic. A.Ş., Dalgıç Ray İnş. A.Ş. – Dalgıçlar İnş. Maden. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı ve Tefirom İnş. Ener. San. ve Tic. A.Ş.ye 09.01.2018 tarihinde şartları sağlamama gerekçelerinin EKAP üzerinden bildirildiği,

Tefirom İnş. Ener. San. ve Tic. A.Ş.ye 09.01.2018 tarihinde EKAP üzerinden gönderilen yazıda “Fiyat içermeyen ilk teklif dosyaları incelendiğinde; on istekliden dokuz tanesinin kuru gaz yöntemiyle sülfürik asit üretim prosesini önerdikleri, firmanızın ise yaş gaz yöntemiyle sülfürik asit üretim prosesi sunduğu görülmüştür.

Kuru gaz yöntemiyle sülfürik asit üretim prosesinde yakma ünitesinde kullanılacak havanın önce tamamen kurutulması gerekmekte, İdarenin ön gördüğü sülfürik asit üretim kapasitesi (350.000 ton/yıl) için gerekli hava miktarı 85.000 – 90.000 m3/saat aralığında seyretmekte, kükürtün yakılması sonrasında oluşan gazın içerisindeki SO2 oranı hacimce %11-11,5 civarında olmakta, bu konsantrasyondaki SO2 gazı seyreltilmeden bir adet SO2 –SO3 dönüştürücüsüne beslenmekte ve oluşan SO3 gazının sistemde dolaşımında sıvı sülfürik asit absorpsiyonu sağlanarak asit üretimi gerçekleştirilmektedir.

Sunmuş olduğunuz yaş gaz yöntemiyle sülfürik asit üretim prosesinde ise yakma ünitesinde kullanılacak havanın kurutulmasına gerek duyulmamakta, gerekli hava miktarı 155.000 – 160.000 m3/saat aralığında seyretmekte, hava miktarının yüksek olması nedeniyle ekipman ve boru boyutları artmakta, kükürtün yakılması sonrasında oluşan gazın içerisindeki SO2 oranı hacimce en fazla %10,5 olabilmekte, elde edilen SO2 gazı %7 (hacimce) altına kadar seyreltildikten sonra seri bağlanmış iki adet SO2 –SO3 dönüştürücüye beslenmekte ve iki adet kondenser kullanılarak yoğuşma işlemi ile sülfürik asit üretimi gerçekleştirilmektedir.

Kuru ve yaş gaz yöntemi kullanılarak sülfürik asit üretiminin gerçekleştirildiği prosesler, ekipman çeşitlilikleri ve ekipman kapasiteleri açısından farklılıklar göstermektedir. İdare’ce şartları netleştirilecek teknik şartnamede, iki yöntem arasında farklılık gösteren ekipmanların, pursantaj listesinin aynı şartnamede tanımlanmasının mümkün olmaması, yaş gaz yönteminde aynı miktarda asit üretimi gerçekleştirmek için daha çok elektrik ve buhar tüketilmesi ve İhaleye katılım sağlayan dokuz İsteklinin kuru gaz yöntemiyle asit üretim prosesini teklif etmesinden dolayı İhale Komisyonunca yaş gaz yöntemiyle sülfürik asit üretiminde rekabet ortamının sağlanamayacağı kanaati oluştuğundan proseste kuru yöntemle sülfürik asit üretiminin gerçekleştirilmesi tercih edilmiştir.

15.11.2017 tarihinde gerçekleştirilen teknik görüşmede sülfürik asit üretimi gerçekleştirmek için yaş gaz yöntemi haricinde başka bir yöntem ile çözüm önerinizin olmadığını beyan etmenizden dolayı ihale komisyonunca fiyat içeren ilk teklifinizin istenilmemesi kararlaştırılmıştır.” ifadelerine yer verilerek başvuru sahibi istekliden fiyat içeren ilk teklifin istenilmediği anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanun’un 21’inci maddesinin (e) bendine göre yapılacak olan ihalelerde, idarece 4734 sayılı Kanun’un 10’uncu maddesine uygun olarak belirlenen ve ihale dokümanında belirtilen değerlendirme kriterlerine göre yeterliği tespit edilen isteklilerden öncelikle ihale konusu işin teknik detayları ve gerçekleştirme yöntemleri gibi hususlarda fiyat içermeyen ilk tekliflerinin isteneceği, bunun ardından, idarenin ihtiyaçlarını en uygun şekilde karşılayacak yöntem ve çözümler üzerinde ihale komisyonunca her bir istekli ile ayrı ayrı görüşüleceği, teknik görüşme sürecinde teknik şartname koşullarının da beraberinde netlik kazanarak aynı süreçte isteklilerin teknik tekliflerinin de idarenin ihtiyaçlarına uygunluğunun değerlendirilebileceği, teknik görüşme sonucunda uygun bulunmayan isteklilere, KİK012.1/M standart form numaralı “4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin (a)/(d)/(e) bentlerine göre yapılan ihalelerde teknik görüşme sonucunda şartları sağlamayanlara bildirim formu”nun gönderilerek isteklinin/isteklilerin teklifinin/tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılabileceği anlaşılmaktadır.

Belirtilen usule göre yapılan ihalelerin teknik değerlendirme aşamasında özetle, oluşturulan temel nitelikleri haiz bir teknik şartnameye dayalı olarak, ön yeterliği tespit edilen isteklilerden, teknik teklif olarak da ifade edilebilecek fiyat içermeyen ilk teklifleri alınmakta, bu aşamada belgeleri eksik olduğu gerekçesiyle hiçbir istekli değerlendirme dışı bırakılmamakta teklif sunan her bir istekli ile yapılan teknik görüşme sonucunda, teknik çözümlerin teknik şartnameye aktarılabilecek yönleri varsa teknik şartnamede gerekli değişiklikler yapılarak, teknik şartname kesinleştirilmekte ve karşılayabilecek isteklilerden kesinleşmiş teknik şartnameye uygun olarak fiyat tekliflerini de içeren teklifleri alınmaktadır.

İdarece sülfürik asit üretim proseslerinde teknolojik farklılıkların bulunması, üretim esnasında elektrik ve buhar üretim miktarlarının farklılıklar göstermesi, maliyetlerin üretim teknolojilerine göre farklılıklar göstermesi ve ihalede rekabetin sağlanması amacıyla “Emet Sülfürik Asit Üretim Tesisi Yapım İşi”nin pazarlık usulü ile yapılmasına karar verildiği anlaşılmıştır. İdarenin söz konusu gerekçesinde de belirttiği gibi, ihale sürecinde isteklilerle yapılan teknik görüşmeler sonucunda yaş gaz yöntemi ve kuru gaz yöntemi olmak üzere iki sülfürik asit üretim teknolojisinin belirlendiği, 9 istekli kuru gaz teknolojisi ile üretimi gerçekleştireceğini belirtirken, sadece başvuru sahibi isteklinin yaş gaz teknolojisini kullanacağını beyan ettiği anlaşılmıştır. İdarece sülfürik asit üretim tesisi yapım işinin teknik özelliklerinin gerekli olan netlikte belirlenememesi nedeniyle 4734 sayılı Kanun’un 21’inci maddesinin (e) bendi kapsamında ihaleye çıkıldığı, söz konusu yapım işinin teknik özelliklerinin isteklilerle yapılan teknik görüşmeler kapsamında netleştirildiği ve söz konusu görüşmeler neticesinde Şartları Netleştirilmiş Teknik Şartname’nin kuru gaz yöntemine yönelik olarak oluşturulduğu, anılan sürecin söz konusu yapım işinde kullanılacak teknolojik yöntemin belirlenme aşamasını oluşturduğu göz önüne alındığında idarece kuru gaz yönteminin tercih edilmesinin zeyilname olarak nitelendirilemeyeceği anlaşılmıştır.

Yapılan teknik görüşmeler neticesinde idare tarafından sülfürik asit üretim proseslerinde kuru gaz teknolojisinin kullanılmasının tercih edildiği ve Şartları Netleştirilmiş Teknik Şartname’nin bu şekilde oluşturulduğu anlaşılmıştır. İdarenin bu teknolojiyi belirlemesindeki etmenlere bakıldığında;

- Kuru ve yaş gaz yöntemi kullanılarak sülfürik asit üretiminin gerçekleştirildiği proseslerin, ekipman çeşitlilikleri ve ekipman kapasiteleri açısından farklılıklar gösterdiği,

- İdarece Şartları Netleştirilmiş Teknik Şartnamede, iki yöntem arasında farklılık gösteren ekipmanların, pursantaj listesinin aynı şartnamede tanımlanmasının mümkün olmadığı,

- Kuru gaz yöntemiyle sülfürik asit üretim prosesinde yakma ünitesinde kullanılacak havanın önce tamamen kurutulmasının gerektiği, idarenin öngördüğü sülfürik asit üretim kapasitesi (350.000 ton/yıl) için gerekli hava miktarının 85.000 – 90.000 m3/saat aralığında seyrettiği, kükürtün yakılması sonrasında oluşan gazın içerisindeki SO2 oranının hacimce %11-11,5 civarında olduğu, bu konsantrasyondaki SO2 gazı seyreltilmeden bir adet SO2 – SO3 dönüştürücüsüne beslendiği ve oluşan SO3 gazının sistemde dolaşımında sıvı sülfürik asit absorpsiyonu sağlanarak asit üretiminin gerçekleştirildiği, yaş gaz yöntemiyle sülfürik asit üretim prosesinde ise yakma ünitesinde kullanılacak havanın kurutulmasına gerek duyulmadığı, ancak gerekli hava miktarının 155.000 – 160.000 m3/saat aralığında seyrettiği, hava miktarının yüksek olması nedeniyle ekipman ve boru boyutlarının arttığı, kükürtün yakılması sonrasında oluşan gazın içerisindeki SO2 oranının ise hacimce en fazla %10,5 olabildiği, elde edilen SO2 gazının %7 (hacimce) altına kadar seyreltildikten sonra seri bağlanmış iki adet SO2 –SO3 dönüştürücüye beslendiği ve iki adet kondenser kullanılarak yoğuşma işlemi ile sülfürik asit üretiminin gerçekleştirildiği,

- Yaş gaz yönteminde aynı miktarda asit üretimi gerçekleştirmek için daha çok elektrik ve buhar tüketileceği,

- Kullanılacak ekipman sayısı olarak her iki teknoloji karşılaştırıldığında, yaş gaz teknolojisi ile üretim prosesindeki ekipman sayısının sayısal olarak daha fazla olduğu, Kuru gaz teknolojisiyle sülfürik asit üretimi gerçekleştirilirken proseste; birer adet blover, kurutma kulesi, yakma fırını, atık ısı kazanı, konverter, ara absorpsiyon kulesi, final absorpsiyon kulesi ve elektrik üretimi için turbo jeneratör kullanılırken; yaş gaz teknolojisiyle sülfürik asit üretimi gerçekleştirilirken proseste; beş adet blover (süreç gazı üfleme fanı 900 kW hava debisi 86.285 Nm3/h, I. soğutma havası üfleme fanı 750 kW hava debisi 274.439 Nm3/h, II. soğutma havası üfleme fanı 500 kW hava debisi 93.845 Nm3/h, proses gazı üfleme fanı 1600 kW hava debisi 160.764 Nm3/h ve geri dönüşüm fanı), bir adet yakma fırını, bir adet atık ısı kazanı, iki adet konverter, kondansatör, iki adet WSA kondenser, sis kontrol ünitesi ve bir adet turbo generatör kullanılacağı,

- Kuru gaz yöntemiyle sülfürik asit üretimi gerçekleştirilen tesislerde kükürt ve pirit yakılarak veya demir dışı metalurji tesislerinin atık gazları kullanılarak üretimin gerçekleştirildiği, yaş gaz teknolojisiyle sülfürik asit üretiminin ise genellikle atık gazlardan ya da atık sülfürik asidin yakılması ile elde edilen SO2 gazının proseste kullanılmasıyla elde edildiği, yaş gaz teknolojisiyle sülfürik asit üretimi gerçekleştirilen tesislerin hiçbirinde sadece kükürt yakılarak, yakma sonrası fırın çıkışı SO2 içeriği %11-11,5 (v/v) olan gazdan H2SO4 üretiminin gerçekleştirilemediği,

- Kuru gaz teknolojisinde konverter içerisinde kullanılacak katalizörlerin birkaç firmadan tedarik edilebileceği, ancak yaş gaz teknolojisinde konverter içerisinde kullanılacak katalizörlerin (VK-WSA ve VK-WD, vb.) ise sadece başvuru sahibi istekliden tedarik edilebileceği, bu durumun tesisin işletilmesi döneminde, katalizörlerin ve ekipman yedeklerinin temin edilememesi veya çok yüksek fiyatlarla temin edilebilmesi gibi hususların ileride idare açısından risk teşkil edebileceği,

- WSA - DC yaş gaz teknolojisinin I. konverter gaz girişinde kükürt dioksit (SO2) gaz konsantrasyonunun en fazla % 7 (hacimce) olabileceği, yüksek gaz konsantrasyonunun WSA kondenser proses gazı girişinde artan bir asit çiğlenme noktasına neden olacağı, bu durumun proses gazının geri dönüş akışı ile kontrol edildiği, korozyona bağlı mekanik hasar oluşmaması için çiğlenme noktasının hassas bir dengede takip ve kontrol edilmesi gerektiği, meydana gelecek aksamaların büyük hasarlara sebebiyet vereceği, bu nedenle yaş gaz teknolojisi ile üretim gerçekleştiren prosesesin kuru gaz teknolojisi ile üretim gerçekleştiren prosese göre işletim kolaylığının olmadığı,

- I. konverterin iki katalitik dönüştürme aşamasının olduğu, ekzotermik reaksiyonlarla kükürt dioksit (SO2) gazının kükürt triokside (SO3) okside edildiği, SO3 gazının I. WSA kondenserine girmeden önce soğutulması gerektiği ve kondenserdeki hava ile soğutma işlemi sırasında SO3 gazının tamamının sülfürik aside (H2SO4) hidratlandığı, oluşan asidin I. WSA kondenserin dikey cam tüpleri içerisinde yoğunlaştırılarak konsantre sülfürik asidin 260°C sıcaklıkta kondenserin altında toplandığı, benzer işlemlerin farklı sıcaklık ve koşullarda, II. konverter ve II. WSA kondenserinde de gerçekleştirildiği, yaş gaz teknolojisinde kükürt trioksit (SO3) gazının 260°C sıcaklığın üzerinde sülfürik asit (H2SO4) buharı olarak sistemde dolaştırılması ve bu durumun kuru gaz teknolojisinde yer almamasından dolayı kuru gaz teknolojisinin daha emniyetli olacağı,

- İhaleye katılım sağlayan dokuz isteklinin kuru gaz yöntemiyle asit üretim prosesini teklif etmesinden dolayı ihale komisyonunca yaş gaz yöntemiyle sülfürik asit üretiminde rekabet ortamının sağlanamayacağı,

hususları dikkate alınmıştır.

Kamu ihale mevzuatında idarelerin yapılacak ihalelerde saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumlu olduğu, teknik şartnamelerin idarenin alım konusu ihtiyacına göre hazırlanacağı ve rekabeti engelleyici hususlar içermemesi gerektiği hükme bağlanmıştır.

İdarenin kuru gaz teknolojisini seçmesindeki etmenlerde de açıkça görüleceği gibi, yaş gaz teknolojisi ile üretim prosesindeki ekipman sayısının sayısal olarak daha fazla olduğu ve aynı miktarda asit üretimi gerçekleştirmek için daha çok elektrik ve buhar tüketileceği, idarenin öngördüğü sülfürik asit üretim kapasitesi (350.000 ton/yıl) için gerekli hava miktarı kuru gaz yönteminde 85.000 – 90.000 m3/saat aralığında seyrederken yaş gaz yönteminde 155.000 – 160.000 m3/saat aralığında seyrettiği, hava miktarının yüksek olması nedeniyle de yaş gaz teknolojisinde ekipman ve boru boyutlarının arttığı, yaş gaz teknolojisiyle sülfürik asit üretimi gerçekleştirilen tesislerin hiçbirinde sadece kükürt yakılarak, yakma sonrası fırın çıkışı SO2 içeriği %11-11,5 (v/v) olan gazdan H2SO4 üretiminin gerçekleştirilemediği, yine yaş gaz teknolojisinde konverter içerisinde kullanılacak katalizörlerin sadece başvuru sahibi istekliden tedarik edilebilmesi, tesisin işletilmesi döneminde, katalizörlerin ve ekipman yedeklerinin temin edilememesi veya çok yüksek fiyatlarla temin edilebilmesi gibi hususların ileride idare açısından risk teşkil edebileceği, ayrıca kuru gaz teknolojisinin sülfürik asit üretim sürecinde daha emniyetli olduğu anlaşılmıştır.

İdare tarafından teknik görüşmeler esnasında başvuru sahibi istekliye kuru gaz yöntemiyle sülfürik asit üretim prosesinin belirlenmesi durumunda çözüm önerisinin bulunup bulunmadığının sorulduğu, istekli tarafından ise “Teknoloji firmamız WSA-DC teknolojisi ile lisans ve sistem ekipmanları üretilmektedir. Teknik şartnamenin DC (Double contact) olarak tanımlanması durumunda temel prensibi ile teknoloji nihai olarak sağlanmaktadır. Şartları netleştirilmiş teknik şartnamede sadece kuru gaz (double contact double absorpsiyon) yöntemiyle üretim gerçekleştiren prosesin tercih edilerek ihale dışı bırakılmayı uygun bulmuyoruz ancak istenilen verileri sağlayamadığımız için bu proses yöntemi tercih edilmez ise buna diyecek bir sözümüz bulunmamaktadır.” şeklinde cevap verilerek kuru gaz yöntemi ile üretim yapmayacağının açıkça ifade edildiği anlaşılmıştır.

İdarenin kuru gaz yöntemi veya yaş gaz yöntemi arasında tercih yapma konusunda takdir yetkisinin bulunduğu, alımın niteliğine ilişkin belirlemelere yönelik Şartları Netleştirilmiş Teknik Şartname düzenlemelerinin, alımın konusunun ve teknik ayrıntılarının idarenin ihtiyaçlarına cevap verecek şekilde oluşturulduğu kabulü ile ihtiyacı karşılayacak yöntem olarak kuru gaz yönteminin seçildiği, idarece yaş gaz teknolojisinin ekipman sayısı ile enerji ve buhar tüketimini artırarak ihale konusu işin maliyetlerinde artışa yol açacağı şeklinde değerlendirme yapıldığı belirlenmiştir. Ayrıca itirazen şikâyete konu ihalede dokuz istekli kuru gaz yöntemiyle asit üretim prosesini teklif ederken sadece başvuru sahibi isteklinin yaş gaz yöntemiyle asit üretim prosesini teklif ettiği, tercih edilen yöntem ile üretim yapılıp yapılamayacağı hususunda istekliye soru sorulduğu, isteklinin ise tercih edilen yöntem konusunda bir çözüm önerisinin bulunmadığının beyan edildiği, dolayısıyla kuru gaz yönteminin seçilmesiyle rekabet ilkesinin de gözetildiği göz önüne alındığında rekabeti, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumlu olan idarenin ihtiyaçlarına uygun çözümleri önermediği idarece belirlenen başvuru sahibi isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması işleminin yerinde olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.