KİK Kararı: 2018/UY.I-425

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2018/009
Gündem No : 63
Karar Tarihi : 14.02.2018
Karar No : 2018/UY.I-425 Mahkeme Kararını Göster
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Söğüt İnşaat Taah. Petrol Mad. Gıda Nak. İç ve Dış Ticaret A.Ş. -Teyda İnş. Taah. Elektromekanik San. Ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Karayolları 9. Bölge Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2017/445729 İhale Kayıt Numaralı “Suruç Akçakale Yolu (Km:0+000-69+59682) , (Onbirnisan Suruç Çevre Yolu Km:0+000-17+600 Dahil) ve Suruç Mürşitpınar Sınır Kapısı Bağlantısı (Km:0+000-8+000) Kesiminin Yapım İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Karayolları 9. Bölge Müdürlüğü tarafından 17.10.2017 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Suruç Akçakale Yolu (Km:0+000-69+59682) , (Onbirnisan Suruç Çevre Yolu Km:0+000-17+600 Dahil) ve Suruç Mürşitpınar Sınır Kapısı Bağlantısı (Km:0+000-8+000) Kesiminin Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Söğüt İnşaat Taah. Petrol Mad. Gıda Nak. İç ve Dış Ticaret A.Ş. -Teyda İnş. Taah. Elektromekanik San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı nin 13.12.2017 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 25.12.2017 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 29.12.2017 tarih ve 72068 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 29.12.2017 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2017/3374 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İhale dokümanında kendi malı olması istenen tesis, makine ve ekipmandan bir kısmının pilot ortak Söğüt İnş. Taah. Pet. Mad. Gıda Nak. İç ve Dış Tic. A.Ş. tarafından sunulan “Enflasyon, Amortisman ve Yeniden Değerleme Listesi” ve ilgili faturalar aracılığıyla tevsik edildiği, bu belgenin ilan tarihi ile ihale tarihi arasında yeminli mali müşavirce hazırlanmış olduğu, belgede pilot ortağın kendi malı olan makine, tesis ve ekipmanın Demirbaş Defteri Kayıt Kodu ve Amortisman hesabı ile ilgili bilgilerin yer aldığı, ayrıca tüm makine ekipmanın alış tarihlerinin belirtildiği ve bunların faturalarda desteklendiği, dolayısıyla bahse konu yeminli mali müşavirce düzenlenen belgenin ilgili tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmanın demirbaş ve amortisman defterinde kayıtlı olduğunu gösterir nitelikte olduğu,

2. Özka İnşaat A.Ş., Mrt1 - Kandaşoğlu İş Ortaklığı, Eskikale - Özsal İş Ortaklığı ve Durmaz Oto Pet. A.Ş.nin sunduğu bilanço ve eşdeğer belgelerin yeterlik koşulunu sağlamadığı, son üç yıla ilişkin belgelerdeki parasal değerler ortalaması üzerinden hesap yapılması gerekirken, oranların ortalamasının dikkate alındığı, bahse konu isteklilerce sunulan belgeler kapsamında cari oran hesaplanırken yıllara yaygın inşaat maliyetleri dönen varlıklardan, yıllara yaygın inşaat hakediş gelirlerinin ise kısa vadeli borçlardan düşülmediği, özkaynak oranı hesaplanırken yıllara yaygın inşaat maliyetlerinin toplam aktiflerden düşülmediği, anılan isteklilerce sunulan bilanço ve eşdeğer belgelerin sunuluş şeklinin uygun olmadığı, mali müşavir ya da vergi dairesince onaylanmadığı, belirtilen nedenlerle, bahsi geçen dört isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,

3. Anılan istekliler tarafından sunulan iş deneyim belgelerinin benzer işe uygun olmayan işler içerdiği, bahse konu belgelerin ayrıştırılarak değerlendirilmesi durumunda söz konusu isteklilerin ihalede istenilen iş deneyim tutarını karşılayamadıkları, ayrıca, bahse konu isteklilerce ve ortaklarca kullanılan Ortaklık Durum Belgelerinin mevzuata uygun olarak sunulmadığı, söz konusu isteklilerin ve ilgili ortakların sundukları iş deneyim belgelerinin EKAP’a kayıtlı olmadığı, öte yandan, söz konusu isteklilerce sunulan yabancı dilde düzenlenmiş iş deneyim belgelerinin sunuluş şeklinin Yönetmeliğin 31. maddesine ve Tebliğ'in 8.5. maddesine aykırılık teşkil ettiği, silsile halinde imzalanmış belgelerde yer alan onayların sadece son imza sahibine ilişkin olduğu, belgelerdeki imza sahibi yetkililerce bir önceki imzanın doğruluğunun, bir önceki imza sahibi kişinin hangi sıfatla imzaladığının ve üzerindeki mühür veya damganın aslı ile aynı olduğunun teselsülen onaylanmamış olduğu, açıklanan nedenlerle bahse konu dört isteklinin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,

4. Söz konusu istekliler tarafından sunulan banka referans mektuplarında yer alan; bankalar nezdindeki kullanılmamış nakdi veya gayrinakdi kredi ve üzerinde kısıtlama bulunmayan mevduat tutarların isteklilerin teklif tutarının %10'unu karşılamadığı, ayrıca, söz konusu isteklilerin banka referans mektupları belgelerin sunuluş şekline uygun olmayıp asıl belge niteliğinde olmayan ve yetkisiz kişilerce düzenlenmiş belgelerle yeterlilik kriterinin sağlanmaya çalışıldığı, bu çerçevede fotokopi, internet çıktısı vb. belgeler kabul edilmemesi gerekirken banka yetkilileri tarafından kullanılan "aslı gibidir" kaşesinin bu gibi belgeleri asıl belge haline getiremeyeceği ortada iken bu şekilde sunulmuş belgelerin kabul edildiği,

5. İhale komisyonunca Özka İnşaat A.Ş., Mrt1 - Kandaşoğlu İş Ortaklığı, Eskikale - Özsal İş Ortaklığı ve Durmaz Oto Pet. A.Ş. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının yeterli görülmüş olup bu kararların aşağıdaki gerekçelerle mevzuata aykırılık teşkil ettiği, söz konusu isteklilerce aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında;

5.1) Teklif fiyatlarını tutturabilme adına analiz girdi birim, cins ve miktarlarının değiştirildiği,

5.2) Analizlerde işçilik tutarları yürürlükteki asgari ücretin altında olduğu,

5.3) Tesis, makine, ekipman ve atölyelere ait saatlik ücretler için idarece verilen analiz formatına uygun analiz düzenlenmesi gerekirken üçüncü kişi/kuruluşlardan fiyat teklifi alınmak suretiyle analiz sunulmadan açıklama yapılmış olduğu bu durumun mevzuata aykırı olduğu,

5.4) Sunulan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösteren üçüncü kişilerden alınmadığı buna ilişkin eksik bilginin tamamlatılmaması gerektiği,

5.5) Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinde meslek mensubu tarafından yazılması gereken ve Kamu İhale Tebliği'nin 45.1.13.1'inci maddesinde bulunan ibarenin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmekte iken, bahse konu isteklilerin savunmalarında sunulan üçüncü kişilerden alınmış fiyat tekliflerinde ilgili ibare ile meslek mensubunun kaşe/mühür ve imzasının bulunmadığı,

5.6) Sunulan proforma faturalarda; faturaların içeriğindeki girdilere ilişkin, gerek analiz olarak gerekse fiyat teklifinde ayrıntılı olarak açıklama yapılmadığı,

5.7) Analizlerde kullanılan ve proforma faturalarda yer verilen birimlerin birbirinden farklı olduğu,

5.8) Akaryakıt birim fiyatı için EPDK fiyatları esas alınması gerekirken bu fiyatlardan daha düşük bedelli fiyat teklifi alındığı,

5.9) Açıklama istenmeyen girdiler için analiz ve alt analizlerde bedel öngörülmediği,

5.10) Sözleşme imzalanması için gerekli yasal giderlerden olan damga pulu, karar pulu, KİK payı toplamı olan %1,567'lik oranın ilgili istekliler tarafından yapılan açıklamalarda ihale bedeli üzerinden yapılması gerekirken KİK payı, damga vergisi ve karar pulu bedeli için yeterli miktarda genel gider olarak öngörülmediği, dolayısıyla bahse konu isteklilerin aşırı düşük teklif açıklamaları mevzuata uygun olmadığı ve reddedilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler” başlıklı 41’inci maddesinde “(1) İşin yapılabilmesi için gerekli görülen tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmanın sayısına ve niteliğine dokümanda yer verilir. Tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman için kendi malı olma şartının aranmaması esastır.

(2) Ön yeterlik şartnamesi veya idari şartnamede, aday veya isteklinin kendi malı olması istenen ve teknik kriterlerine yönelik düzenleme yapılan, tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmana ait belgelerin de başvuru veya teklif kapsamında sunulması zorunludur.

(3) Adayın veya isteklinin kendi malı olan tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman; ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir veya serbest muhasebeci raporu ile tevsik edilir. Tevsik işleminin aslına uygunluğu noter tarafından onaylanmış ruhsat örneklerinin sunularak yapılması halinde örnek çıkarma işleminin ilan veya davet tarihinden sonra yapılmış olması zorunludur.

(4) Geçici ithalle getirilmiş veya finansal kiralama yoluyla edinilmiş tesis, makine, teçhizat ve ekipmanın, kira sözleşmesinin sunulması ve ihalenin ilk ilan veya davet tarihine kadar olan kiralarının ödendiğinin belgelenmesi şartı ile adayın veya isteklinin kendi malı sayılır.

(5) İş ortaklığında, tesis, makine, teçhizat ve ekipman ortakların biri veya birkaçı tarafından sağlanır. Konsorsiyumda, tesis, makine, teçhizat ve ekipman ilişkin belgeler her bir ortağın kendi kısmı göz önünde bulundurularak ortaklardan ayrı ayrı istenir ve değerlendirilir.

(6) Yapım işlerinde kullanılacak makine, malzeme ve ekipman ile yazılımın tamamının veya belli bir kısmının yerli malı olması şartı getirilebilir. Ancak, malzemelere ilişkin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından, makine ve ekipmanlara ilişkin Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından ilgili kurum ve kuruluşların görüşleri alınarak orta düşük, orta yüksek ve yüksek teknolojili makine, malzeme ve ekipman arasından belirlenen, Kurum tarafından ilan edilen listede yer alan ve ihale konusu işte kullanılacak makine, malzeme ve ekipmanın yerli malı olması şarttır.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler” başlıklı 9’uncu maddesinde “9.1. İhale Uygulama Yönetmeliklerinin tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeleri düzenleyen maddelerinde kendi malı olma şartının aranmamasının esas olduğu hükme bağlanmıştır. İdareler tarafından bazı tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman için aday veya isteklinin kendi malı olma şartının aranması durumunda; kendi malı olması istenen tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmanın teknik kriter ve özelliklerine ön yeterlik şartnamesi veya idari şartnamede yer verilecek, aday veya istekliler de kendi malı olan tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmanı; ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir (YMM) raporu veya serbest muhasebeci mali müşavir (SMMM) raporu ile tevsik edeceklerdir. Makine, teçhizat ve diğer ekipman için kendi malı olma koşulunun aranmaması durumunda ise aday veya isteklilerden başvuru veya teklifleri kapsamında (taahhütname, yapı araçları taahhütnamesi, kira sözleşmesi, vb.) herhangi bir belge sunmaları istenmeyecektir.

9.2. Yapım işi ihalelerinde, ihale konusu işin yürütülmesi için işyerinde bulundurulması öngörülen; tesis, makine, teçhizat ve ekipmana ilişkin bilgilere sözleşme tasarısında yer verilecektir.” açıklaması yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin

a) Adı:SURUÇ AKÇAKALE YOLU (KM:0+000-69+59682) , (ONBİRNİSAN SURUÇ ÇEVRE YOLU KM:0+000-17+600 DAHİL) VE SURUÇ MÜRŞİTPINAR SINIR KAPISI BAĞLANTISI (KM:0+000-8+000) KESİMİNİN YAPIM İŞİ

b) Yatırım proje no'su/kodu:1964E042100, 2017E040150

c) Miktarı (fiziki) ve türü:

6.100.000 m3 ocak ariyet kazısı, 1.150.000 BSK, 1.092.000 ton PMT,PMAT, yapılması ve Muhtelif İşler

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

ç) Yapılacağı yer:SURUÇ AKÇAKALE YOLU (KM:0+000-69+596.82) , (ONBİRNİSAN SURUÇ ÇEVRE YOLU KM:0+000-17+600 DAHİL) VE SURUÇ MÜRŞİTPINAR SINIR KAPISI BAĞLANTISI (KM:0+000-8+000) KESİMİ

d) Bu bent boş bırakılmıştır.” düzenlemesine,

Anılan Şartname’nin 7.5.5’inci maddesinde “(Kamu İhale Genel Tebliği Madde 9.1- Kendi malı olma şartının aranması durumunda; kendi malı olması istenen tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmanın teknik kriter ve özelliklerine ön yeterlik şartnamesi veya idari şartnamede yer verilecek, aday ve istekliler de kendi malı olan tesisi, makine, teçhizat ve diğer ekipmanı : ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali mişavir (YMM) raporu veya serbest muhasebeci mali müşavir (SMMM) raporu ile tevsik edeceklerdir. Makine, teçhizat ve diğer ekipman için kendi malı olma şartının aranmaması durumunda ise aday veya isteklilerden başvuru veya teklifleri kapsamında (taahhütname, yapı araçları taahhütnamesi, kira sözleşmesi vb.) herhangi bir belge sunmaları istenmeyecektir.)

a) 10 Adet Ekskavatör (Kırıcı Ataşmanlı, 2 1/2yd3'lük, en az 210 Hp Güç) ( 2 ADET KENDİ MALI)

b) 3 Adet Lastik Tekerlekli Yükleyici (min. 150 hp ve üzeri (1 ADET KENDİ MALI)

c) 25 Adet Damperli Kamyon (En az 15 ton kapasiteli, 2010 model ve üstü) (5 ADET KENDİ MALI)

d) 2 Adet Greyder (En az 80 Hp Güç) (1 ADET KENDİ MALI)

e) 4 Adet titreşimli Silindir (en az 66-86 dHp Güç ,9-11 ton statik ağırlıklı) (1 ADET KENDİ MALI)

f) 4 Adet Lastik Tekerlekli Silindir (En az 20 Ton Statik Ağırlık ) (1 ADET KENDİ MALI)

g) 1 Adet Primer Sekonderli Konkasör Takımı ( en az 110'luk ) (KENDİ MALI)

h) 4 adet Elektronik Duyargalı Asfalt Finisher ( en az 400 ton / saat )(2 ADET KENDİ MALI)

i) 1 Adet Asfalt Plenti ( Toz tutucu filtre sistemli ) ( en az 210 ton/ Saat ) (KENDİ MALI)

j) 1 Adet Mekanik Plent ( en az 400 ton/ saat ) (KENDİ MALI)” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuru konusu ihalenin yol yapımı ihalesi olduğu, söz konusu ihaleye 43 istekli tarafından teklif sunulduğu, 15 isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, 11 isteklinin teklif bedeli yaklaşık maliyetten yüksek olduğu gerekçesiyle idarece uygun görülmediği, teklif bedeli sınır değerin altında olan 9 istekliden aşırı düşük teklif açıklaması talep edildiği, bunlardan 5’inin açıklamalarının uygun bulunmayarak teklilerinin reddedildiği, 4 isteklinin ise aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun bulunduğu, ihalenin Özka İnş. A.Ş. uhdesinde bırakıldığı, en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak ise Mrt1 İnş. Taah. San. Tic. A.Ş. - Kandaşoğlu Yapı A.Ş. İş Ortaklığının belirlendiği anlaşılmıştır.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri ve İdari Şartname düzenlemelerinden hareketle, idareler tarafından bazı tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman için isteklilerin kendi malı olma şartının aranması durumunda; kendi malı olması istenen tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmanın teknik kriter ve özelliklerine idari şartnamede yer verileceği, isteklilerin de kendi malı olan tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmanı; ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir (YMM) raporu veya serbest muhasebeci mali müşavir (SMMM) raporu ile tevsik edecekleri, tevsik işleminin aslına uygunluğunun noter tarafından onaylanmış ruhsat örneklerinin sunularak yapılması halinde örnek çıkarma işleminin ilan veya davet tarihinden sonra yapılmış olmasının zorunlu olduğu anlaşılmaktadır.

Yapılan incelemede, Söğüt İnş. Taah. Pet. Mad. Gıda Nak. İç ve Dış Tic. A.Ş. - Teyda İnş. Taah. Elek. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığının pilot ortağı Söğüt İnş. Taah. Pet. Mad. Gıda Nak. İç ve Dış Tic. A.Ş.nin teklif dosyası kapsamında kendi malını tevsik edici belge olarak “Enflasyon, Amortisman ve Yeniden Değerleme Listesi” adlı belgenin ekinde faturalar ve teknik belgelerle birlikte sunulduğu, sunulan belgelerin YMM onaylı olduğunun görüldüğü, ancak bu belgelerin Yapım İşleri Uygulama Yönetmeliği’nin 41’inci maddesinde ve İdari Şartname’nin 7.5.5’inci maddesinde belirtilen yeminli mali müşavir raporu şeklinde düzenlenmediği anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Yapım İşleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Bilanço veya eşdeğer belgeler” başlıklı 35’inci maddesinde “(1) Bilançonun veya eşdeğer belgelerin istenildiği ihalelerde ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait;

a) Yayınlanması zorunlu olan yıl sonu bilançosunun veya gerekli bölümlerinin,

b) (a) bendinde belirtilen belgelere eşdeğer belgelerin,

her ikisinin de idarece istenilmesi zorunludur.

(2) Bilanço veya eşdeğer belgeler kapsamında;

a) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olan aday ve istekliler yıl sonu bilançosunu veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterleri sağladığını gösteren bölümlerini,

b) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olmayan aday ve istekliler yıl sonu bilançosunu veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerini ya da bu kriterlerin sağlandığını göstermek üzere serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavirce standart forma uygun olarak düzenlenen belgeyi,

sunar.

(3) Adayın veya isteklinin ikinci fıkra uyarınca sunduğu belgelerde;

a) Belli sürelerde nakit akışını sağlayabilmesi için gerekli likiditeye ve kısa dönem (bir yıl) içinde borç ödeme gücüne sahip olup olmadığını gösteren cari oranın (dönen varlıklar/kısa vadeli borçlar) en az 0,75 olması (hesaplama yapılırken; yıllara yaygın inşaat maliyetleri dönen varlıklardan, yıllara yaygın inşaat hakediş gelirleriise kısa vadeli borçlardan düşülecektir),

b) Aktif varlıkların ne kadarının öz kaynaklardan oluştuğunu gösteren öz kaynak oranının (öz kaynaklar/toplam aktif) en az 0,15 olması (hesaplama yapılırken, yıllara yaygın inşaat maliyetleri toplam aktiflerden düşülecektir),

c) Kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,50’den küçük olması,

ve belirtilen üç kriterin birlikte sağlanması zorunludur. Sunulan bilançolarda varsa yıllara yaygın inşaat maliyetleri ile hakediş gelirlerinin gösterilmesi gerekir.

(4) Yukarıda belirtilen kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son üç yıla kadar olan yılların belgelerini sunabilirler. Bu takdirde belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

(5) İhale veya son başvuru tarihi yılın ilk dört ayında olan ihalelerde, bir önceki yıla ait belgelerini sunmayanlar, iki önceki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu belgelerde, yeterlik kriterini sağlayamayanlar ise iki önceki yılın belgeleri ile üç önceki ve dört önceki yılın belgelerini sunabilirler. Bu durumda, belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

(6) 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 174 üncü maddesine göre takvim yılından farklı hesap dönemi belirlenen aday ve isteklinin bilançoları için bu hesap dönemi esas alınır.

(7) Bilanço veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ilgili mevzuatına göre düzenlenmiş ve serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylanmış olması zorunludur. Yabancı ülkede düzenlenen bilanço veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ise o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeleri düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir.

(8) Yabancı ülkede düzenlenen yayımlanması zorunlu olmayan bilançoların veya bunların bölümlerinin ibraz edilmemesi durumunda, yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığı o ülke mevzuatına göre bu belgeleri düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış belge ile tevsik edilebilir.

(9) Aday veya isteklinin ortak girişim olması halinde, ortakların her birinin istenen belgeleri ayrı ayrı sunması ve üçüncü fıkrada belirtilen kriterleri sağlaması zorunludur.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Ekonomik ve mali yeterliğe ilişkin belgeler” başlıklı 36’ncı maddesinde “…36.2. Bilanço rasyolarına ilişkin kriterleri ihalenin yapıldığı yıldan önceki yılda sağlayamayan aday ve istekliler, son üç yıla kadar olan yılların belgelerini sunmak suretiyle kriterleri sağladıklarını tevsik edebileceklerdir. Ancak bu durumda, ihalenin yapıldığı yıldan bir önceki yıldan itibaren geriye doğru olan yıllara ait belgelerin sunulması zorunludur. Örneğin; 2011 yılının Eylül ayında yapılan bir ihalede, 2010 yılı bilançosunda bilanço rasyolarına ilişkin kriterleri sağlayamayan bir istekli, 2009-2010 yıllarına veya 2008-2009-2010 yıllarına ilişkin belgeleri sunmak suretiyle kriterleri sağladığını tevsik edebilecek olup, 2010 yılında kriterleri sağlayamayan isteklinin sadece 2009 yılına ait veya 2008 yılına ait yahut 2008-2010 veya 2008-2009 yıllarına ait bilançolarını sunmak suretiyle bu kriterleri sağladığını tevsik etmesi mümkün değildir. …” açıklaması,

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “…7.4.2. İsteklinin ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait yıl sonu bilançosu veya eşdeğer belgeleri.

a) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olan isteklilerin, yıl sonu bilançosunu veya bilançonun gerekli kriterleri sağlandığını gösteren bölümlerini,

b) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olmayan isteklilerin, yıl sonu bilançosunu veya bilançonun gerekli kriterleri sağladığını gösteren bölümlerini ya da bu kriterlerin sağlandığını göstermek üzere serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir tarafından standart forma uygun olarak düzenlenen belgeyi (Standart Form: KİK024.1/Y)

sunmaları gerekmektedir.

Sunulan bilanço veya eşdeğer belgelerde;

a) Belli sürelerde nakit akışını sağlayabilmesi için gerekli likiditeye ve kısa dönem (bir yıl) içinde borç ödeme gücüne sahip olup olmadığını gösteren cari oranın (dönen varlıklar/kısa vadeli borçlar) en az 0,75 olması, (hesaplama yapılırken; yıllara yaygın inşaat maliyetleri dönen varlıklardan, yıllara yaygın inşaat hakediş gelirleri ise kısa vadeli borçlardan düşülecektir),

b) Aktif varlıkların ne kadarının öz kaynaklardan oluştuğunu gösteren öz kaynak oranının (öz kaynaklar/toplam aktif) en az 0,15 olması, (hesaplama yapılırken, yıllara yaygın inşaat maliyetleri toplam aktiflerden düşülecektir),

c) Kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,50'den küçük olması,

ve belirtilen üç kriterin birlikte sağlanması zorunludur. Sunulan bilançolarda varsa yıllara yaygın inşaat maliyetleri ile hakediş gelirlerinin gösterilmesi gerekir.

Yukarıda belirtilen kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son üç yıla kadar olan yılların belgelerini sunabilirler. Bu takdirde belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

Bilanço veya bilançonun yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ilgili mevzuatına göre düzenlenmiş ve serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylanmış olması zorunludur. Yabancı ülkede düzenlenen bilanço veya bilançonun yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ise o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeleri düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir.

…

İsteklinin ortak girişim olması halinde, ortakların her birinin istenen belgeleri ayrı ayrı sunması ve yukarıda belirtilen kriterleri sağlaması zorunludur.” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan mevzuat ve İdari Şartname düzenlemelerinden, ihaleye teklif veren isteklilerin, belli sürelerde nakit akışını sağlayabilmesi için gerekli likiditeye ve kısa dönem (bir yıl) içinde borç ödeme gücüne sahip olup olmadığını gösteren cari oranın (dönen varlıklar/kısa vadeli borçlar) en az 0,75 olması gerektiği, hesaplama yapılırken; yıllara yaygın inşaat maliyetlerinin dönen varlıklardan, yıllara yaygın inşaat hakediş gelirlerinin ise kısa vadeli borçlardan düşürüleceği, aktif varlıkların ne kadarının öz kaynaklardan oluştuğunu gösteren öz kaynak oranının (öz kaynaklar/toplam aktif) en az 0,15 olması gerektiği, hesaplama yapılırken, yıllara yaygın inşaat maliyetleri toplam aktiflerden düşüleceği, kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,50’den küçük olması gerektiği ve belirtilen üç kriterin birlikte sağlanmasının zorunlu olduğu, sunulan bilançolarda varsa yıllara yaygın inşaat maliyetleri ile hakediş gelirlerinin gösterilmesi gerektiği, belirtilen bu kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanların son üç yıla kadar olan yılların belgelerini sunabileceği, bu takdirde belgelerin sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılacağı ve bilançonun yeterlik kriterlerini sağlandığını gösteren bölümlerinin ilgili mevzuatına göre düzenlenmiş ve serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylanmış olmasının zorunlu olduğu ve ayrıca, ihaleye teklif veren isteklilerin ortak girişim olması halinde, ortakların her birinin istenen belgeleri ayrı ayrı sunması ve yukarıda belirtilen kriterleri sağlamasının zorunlu olduğu anlaşılmaktadır.

- Özka İnş. A.Ş. tarafından 2016 yılına ilişkin Kurumlar Vergisi Beyannamesi ile 09.05.2017 tarihli bilanço bilgileri tablosunun sunulduğu, bilançoya ilişkin yeterlik kriterleri sadece 2016 yılının bilançosu ile sağlandığından yıllara ait parasal tutarların ortalaması üzerinden hesap yapılmasına gerek bulunmadığı, cari oran hesabında yıllara yaygın inşaat maliyetlerinin dönen varlıklardan, yıllara yaygın inşaat hakediş gelirlerinin ise kısa vadeli borçlardan çıkarıldığı, öz kaynak oranı hesabında toplam aktiften yıllara yaygın inşaat maliyetlerinin düşürüldüğü, söz konusu belgelerin yeminli mali müşavir tarafından kaşelenip imzalandığı,

- Mrt1 A.Ş. – Kandaşoğlu A.Ş.nin pilot ortağı Mrt1 A.Ş. tarafından 2016 yılına ilişkin Kurumlar Vergisi Beyannamesi ile 12.10.2017 tarihli bilanço bilgileri tablosunun sunulduğu, bilançoya ilişkin yeterlik kriterleri sadece 2016 yılının bilançosu ile sağlandığından yıllara ait parasal tutarların ortalaması üzerinden hesap yapılmasına gerek bulunmadığı, söz konusu beyannamede yer alan bilanço tablosunda yıllara yaygın inşaat maliyetleri ile yıllara yaygın inşaat hakediş gelirleri yer almadığından, söz konusu tutarların hesaplamalarda dikkate alınmasına gerek bulunmadığı, söz konusu belgelerin SMMM tarafından kaşelenip imzalandığı,

Söz konusu İş Ortaklığının özel ortağı Kandaşoğlu A.Ş. tarafından ise 2016 yılına ilişkin ayrıntılı bilanço ile 13.10.2017 tarihli bilanço bilgileri tablosunun sunulduğu, bilançoya ilişkin yeterlik kriterleri sadece 2016 yılının bilançosu ile sağlandığından yıllara ait parasal tutarların ortalaması üzerinden hesap yapılmasına gerek bulunmadığı, bilanço tablosunda yıllara yaygın inşaat maliyetleri ile yıllara yaygın inşaat hakediş gelirleri yer almadığından, söz konusu tutarların hesaplamalarda dikkate alınmasına gerek bulunmadığı, söz konusu belgelerin SMMM tarafından kaşelenip imzalandığı,

- Durmaz İnş. San. ve Tic. A.Ş. 2016 yılına ilişkin Kurumlar Vergisi Beyannamesi ile 18.04.2107 tarihli bilanço bilgileri tablosunun sunulduğu, bilançoya ilişkin yeterlik kriterleri sadece 2016 yılının bilançosu ile sağlandığından yıllara ait parasal tutarların ortalaması üzerinden hesap yapılmasına gerek bulunmadığı, cari oran hesabında yıllara yaygın inşaat maliyetlerinin dönen varlıklardan, yıllara yaygın inşaat hakediş gelirlerinin ise kısa vadeli borçlardan çıkarıldığı, öz kaynak oranı hesabında toplam aktiften yıllara yaygın inşaat maliyetlerinin düşürüldüğü, söz konusu belgelerin SMMM tarafından kaşelenip imzalandığı,

- Eskikale Tic. A.Ş. – Özsal Tic. A.Ş.nin pilot ortağı Eskikale Tic. A.Ş. tarafından 2016 yılına ilişkin Kurumlar Vergisi Beyannamesi ile 27.09.2017 tarihli bilanço bilgileri tablosunun sunulduğu, bilançoya ilişkin yeterlik kriterleri sadece 2016 yılının bilançosu ile sağlandığından yıllara ait parasal tutarların ortalaması üzerinden hesap yapılmasına gerek bulunmadığı, cari oran hesabında yıllara yaygın inşaat maliyetlerinin dönen varlıklardan, yıllara yaygın inşaat hakediş gelirlerinin ise kısa vadeli borçlardan çıkarıldığı, öz kaynak oranı hesabında toplam aktiften yıllara yaygın inşaat maliyetlerinin düşürüldüğü, söz konusu belgelerin SMMM tarafından kaşelenip imzalandığı,

Söz konusu İş Ortaklığının özel ortağı Özsal Tic. A.Ş. tarafından 2016 yılına ilişkin Kurumlar Vergisi Beyannamesi ile 14.10.2017 tarihli bilanço bilgileri tablosunun sunulduğu, bilançoya ilişkin yeterlik kriterleri sadece 2016 yılının bilançosu ile sağlandığından yıllara ait parasal tutarların ortalaması üzerinden hesap yapılmasına gerek bulunmadığı, cari oran hesabında yıllara yaygın inşaat maliyetlerinin dönen varlıklardan, yıllara yaygın inşaat hakediş gelirlerinin ise kısa vadeli borçlardan çıkarıldığı, öz kaynak oranı hesabında toplam aktiften yıllara yaygın inşaat maliyetlerinin düşürüldüğü, söz konusu belgelerin SMMM tarafından kaşelenip imzalandığı görülmüştür.

Bu bağlamda, söz konusu istekliler tarafından sunulan bilanço ve diğer eş değer belgelerdeki oranların, istenilen kriterleri sağladığı, bilançoya ilişkin yeterlik kriterleri sadece 2016 yılının bilançosu ile sağlandığından yıllara ait parasal tutarların ortalaması üzerinden hesap yapılmasına gerek bulunmadığı, hesaplamalarda yıllara yaygın inşaat maliyetleri ile yıllara yaygın inşaat hakediş gelirlerinin dikkate alındığı ve sunulan belgelerin YMM veya SMMM tarafından kaşelenip imzalandığı tespit edildiğinden söz konusu iddia yerinde bulunmamıştır.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İş deneyimini gösteren belgeler” başlıklı 39’uncu maddesinin yedinci fıkrasında “İş ortaklığında, pilot ortağın istenen asgari iş deneyim tutarının tamamını sağlaması halinde; diğer ortaklar, istenen asgari iş deneyim tutarının % 40’ından az olmamak üzere, benzer işe ait olmayan bir yapım işine ilişkin belge sunabilirler. Bu durumda; yeterlikleri tespit edilenler arasından belli sayıda adayın davet edilmesinin öngörüldüğü belli istekliler arasında ihale usulüyle yapılan ihalelerde, benzer işe ait olmayan yapım işine ilişkin iş deneyimleri, kısa listenin oluşturulmasında yapılan puanlamada dikkate alınmaz.” hükmüne,

Anılan Yönetmelik’in “İş deneyim belgesinin verilmesi” başlıklı 47’nci maddesinde “…(6) İş bitirme, iş durum, iş denetleme ve iş yönetme belgeleri, belge sahibi gerçek veya tüzel kişiler dışındaki aday ve istekli tarafından kullanılamaz, devredilemez, kiraya verilemez ve satılamaz. Bu belge sahiplerinin kuracakları veya ortak olacakları tüzel kişiliklerin ihaleye girebilmesinde; en az bir yıldır tüzel kişiliğin yarısından fazla hissesine sahip olmaları ve teminat süresince (kesin kabule kadar) bu oranın muhafaza edilmesi zorunludur...” hükmüne

Aynı Yönetmelik’in “Değerlendirmeye ilişkin esaslar” başlıklı 48’inci maddesinde “…(2) İş deneyimini gösteren belgelerde yer alan ancak, ihale konusu iş veya benzer iş kapsamında bulunmayan işlerin tutarları iş deneyiminde değerlendirmeye alınmaz.

…

(6) İş deneyim belge tutarlarının değerlendirilmesinde;

a) İş bitirme ve iş durum belge tutarları tam olarak,

b) Denetim veya yönetim faaliyetleri nedeniyle alınan belge tutarları beşte bir oranında,

dikkate alınır.

...

(8) Mühendis veya mimarların, aldıkları lisans eğitimine uygun yapım işleri ihalelerinde, iş deneyimi olarak mezuniyet belgelerini sunmaları durumunda;

a) İş deneyimi bulunmayan mühendis veya mimarların; toplam süresi onbeş yılı geçmemek kaydıyla mezuniyetlerinden sonra geçen her yıl, Kanunun 62 nci maddesinin birinci fıkrasının (h) bendinde belirtilen tutar kadar,

b) İş deneyimi bulunan mühendis veya mimarların; onbeş yıllık sınırlamaya tabi tutulmaksızın, mezuniyetlerinden sonra geçen her yıl Kanunun 62 nci maddesinin birinci fıkrasının (h) bendinde belirtilen tutar kadar,

benzer iş deneyimi olarak dikkate alınır…” hükmüne,

Yine Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İş deneyim tutarının güncellenmesi” başlıklı 49’uncu maddesinde “(1) İş deneyimini gösteren belgelerde yazılı tutarlar aşağıdaki şekilde güncellenir:

a) Keşfindeki birim fiyatlar üzerinden ihale indirimi yapılmak suretiyle sözleşmeye bağlanan işlere ilişkin iş deneyimini gösteren belgeler; sözleşme birim fiyatlarına esas alınan yıldan bir önceki yılın Aralık ayına ait endeksin, ilk ilan veya davet tarihinin içinde bulunduğu aydan bir önceki aya ait endekse oranlanması suretiyle bulunan katsayı üzerinden güncellenir.

b) Anahtar teslimi götürü bedel veya teklif birim fiyat ya da karma teklif üzerinden sözleşmeye bağlanan işlere ilişkin iş deneyim belgeleri; sözleşmenin yapıldığı aydan bir önceki aya ait endeksin, ilk ilan veya davet tarihinin içinde bulunduğu aydan bir önceki aya ait endekse oranlanması suretiyle bulunan katsayı üzerinden güncellenir.

…

(3) Türk Lirası üzerinden teklif verilen ihalelerde, yabancı para birimi cinsinden sözleşmeye bağlanan işlere ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin tutarları, belgeye konu işin sözleşme tarihinde Resmî Gazete’de yayımlanan Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası döviz alış kuru üzerinden Türk Lirasına çevrilir. Bulunan bu tutar, birinci fıkranın (b) bendine göre güncellenir…” hükmüne,

Aynı Yönetmelik’in “İş deneyim belgelerinin EKAP üzerinden düzenlenmesi” başlıklı Ek 1‘inci maddesinde “1) İş deneyim belgesi düzenlemeye yetkili kurum ve kuruluşlar tarafından 31/8/2014 tarihinden sonra düzenlenecek olan iş deneyim belgelerinin EKAP üzerinden düzenlenerek kayıt edilmesi zorunludur.

(2) İlanı veya duyurusu 31/8/2010 tarihinden sonra yapılan Kanun kapsamındaki ihalelere ilişkin olup EKAP’a kayıt edilmeden 1/9/2014 tarihine kadar düzenlenmiş bulunan iş deneyim belgelerinin asıllarının 1/7/2016 tarihine kadar belgeyi düzenleyen idareye teslim edilmesi ve EKAP üzerinden yeniden düzenlenerek kayıt edilmesi zorunludur. Bu durumda; EKAP üzerinden düzenlenen yeni belgeye, daha önce düzenlenen belgenin tarih ve sayısının da belirtildiği ve eski belgenin yerine verildiğine dair bir şerh düşülür ve eski belge dosyasında muhafaza edilir.

(3) Birinci ve ikinci fıkralar uyarınca EKAP üzerinden kayıt edilme zorunluluğu getirilen iş deneyim belgeleri EKAP üzerinden kayıt edilmedikleri müddetçe ilanı veya duyurusu tarihinden sonra yapılan ihalelerde iş deneyimini tevsik için kullanılamaz.

(4) İlanı veya duyurusu 1/9/2014 tarihinden sonra yapılan ihalelerde, aday veya istekliler tarafından sunulan ve üzerinde EKAP belge numarası bulunan iş deneyim belgelerinin EKAP üzerinden sorgulanması zorunludur.

(5) Yerli veya yabancı gerçek/tüzel kişilerin, yurt dışında kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt ettikleri işlere ilişkin iş deneyim belgeleri, belge sahibinin başvurusu üzerine Kurum tarafından EKAP’a bilgi amaçlı olarak kaydedilir. Kayıt işlemi usulüne uygun olarak yapılan başvurudan itibaren 60 gün içinde yapılır ve daha önce kaydedilmiş olsa dahi bu sürenin bitiminden sonra iş deneyimini tevsik için kullanılabilir. Kayıt işlemi için yurt dışında düzenlenmiş iş deneyim belgesinin bu Yönetmeliğin 31 inci maddesine uygun olarak sunulması; noter onaylı dayanak sözleşmenin, kabul tutanaklarının ve Kurum tarafından istenecek diğer bilgi ve belgelerin ise Kurum tarafından belirlenecek usule uygun olarak başvuruya eklenmesi gerekir. Herhangi bir belgenin bu fıkra kapsamında kaydedilmiş olması belge konusu işin yapıldığına ve belgedeki bilgilerin doğruluğuna karine teşkil etmez. Bu kayıt işlemi ihale komisyonlarının inceleme, değerlendirme ve sorgulamaya ilişkin yetki ve sorumluluklarını ortadan kaldırmaz. Yerli veya yabancı gerçek/tüzel kişilerin yurt dışında gerçekleştirdikleri işlere ilişkin iş deneyim belgeleri EKAP’a kayıt edilmedikçe ilanı veya duyurusu 1/7/2018 tarihinden sonra yapılacak ihalelerde iş deneyimini tevsik için kullanılamaz. Bu fıkra kapsamında EKAP’a kaydedilen belgeler, ihalelerde Kurum tarafından başvuru sahibine verilen kayıt belgesi sunularak kullanılır.” hükmüne,

Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Tebliği’nin “Ek-1: Yapım işlerinde benzer iş grupları listesi” tablosunun “(A) Alt yapı işleri” başlıklı bölümünde “V. GRUP: KARAYOLU İŞLERİ (Altyapı+Üstyapı)

1. Otoyollar

2. Devlet, il ve köy yolları

3. Cadde ve sokak yapım işleri” açıklamasına,

İdari Şartname’nin 7’nci maddesinde “7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeleri teklifleri kapsamında sunmaları gerekir:

…

h) Tüzel kişi tarafından iş deneyimi göstermek üzere sunulan belgenin, tüzel kişiliğin yarısından fazla hissesine sahip ortağına ait olması halinde, ticaret ve sanayi odası/ticaret odası bünyesinde bulunan ticaret sicil memurlukları veya serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir ya da serbest muhasebeci mali müşavir tarafından ilk ilan tarihinden sonra düzenlenen ve düzenlendiği tarihten geriye doğru son bir yıldır kesintisiz olarak bu şartın korunduğunu gösteren belge.

ı) Tüzel kişi tarafından iş deneyimini göstermek üzere, en az beş yıldır % 51 veya daha fazla hissesine sahip mimar veya mühendis ortağının mezuniyet belgesinin sunulması durumunda; ticaret ve sanayi odası/ticaret odası bünyesinde bulunan ticaret sicil memurlukları veya serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir ya da serbest muhasebeci mali müşavir tarafından, ilk ilan tarihinden sonra düzenlenen ve düzenlendiği tarihten geriye doğru son beş yıldır kesintisiz olarak bu şartın korunduğunu gösteren belge

…

7.5. Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler:

7.5.1. İsteklinin, yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

a) İlk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan,

b) İlk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan işlerde, ilk sözleşme bedelinin en az % 80'i oranında denetlenen ya da yönetilen,

c) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80'ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen,

ç) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80'ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen işlerde; ilk sözleşme bedelinin en az % 80'i oranında denetlenen ya da yönetilen,

d) Devredilen işlerde, devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80'inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan,

işlere ilişkin deneyimini gösteren belgeleri sunması zorunludur. İstekli tarafından teklif edilen bedelin % 80'inden az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması gerekir.

İş ortaklığında, pilot ortağın istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 80'ini, diğer ortakların her birinin ise, istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 20'sini sağlaması zorunludur. Ancak ihaleye katılan iş ortaklığının ortakları tarafından ortaklık oranları ve yapısı aynı olmak kaydıyla daha önce kurulmuş olan iş ortaklığının gerçekleştirdiği bir işten elde ettiği iş deneyim belgesi sunulması halinde pilot ortak ve diğer ortakların her birinin birinci cümledeki oranlara göre asgari iş deneyim tutarını sağlaması koşulu aranmaz. Konsorsiyumda ise, her bir ortağın kendi kısmı için istenen asgari iş deneyim tutarını sağlaması zorunludur…

7.6. Bu ihalede benzer iş olarak kabul edilecek işler:

YAPIM İŞLERİNDE BENZER İŞ GRUPLARI TEBLİĞDE (11/06/2011 tarih ve 27961 sayılı RG) yer alan A.V.GRUP :KARAYOLU İŞLERİ (ALT YAPI+ÜST YAPI) Yapım İşleri benzer is olarak kabul edilecektir.

7.6.1. Mezuniyet belgeleri/diplomalar: İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİ…” düzenlemesine yer verilmiştir.

Yukarıda yer verilen ihale dokümanı ve mevzuat düzenlemelerinden istekliler tarafından teklif edilen bedelin % 80'inden az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin sunulmasının gerektiği, iş ortaklığında, pilot ortağın istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 80'ini, diğer ortakların her birinin ise, istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 20'sini sağlamasının zorunlu olduğu ve iş deneyimini gösteren belgelerde yer alan ancak, ihale konusu iş veya benzer iş kapsamında bulunmayan işlerin tutarlarının iş deneyiminde değerlendirmeye alınmayacağı, iş bitirme, iş durum, iş denetleme ve iş yönetme belgeleri sahiplerinin kuracakları veya ortak olacakları tüzel kişiliklerin ihaleye girebilmesinde; en az bir yıldır tüzel kişiliğin yarısından fazla hissesine sahip olmaları ve teminat süresince (kesin kabule kadar) bu oranın muhafaza edilmesinin ve ayrıca, ihaleye teklif veren isteklilerin iş deneyim belgelerinden ilanı veya duyurusu 31.08.2010 tarihinden sonra yapılan Kanun kapsamındaki ihalelere ilişkin olanların veya 31.08.2014 tarihinden sonra düzenlenenlerin EKAP’a kayıt edilmesinin zorunlu olduğu,

İhale konusu işin fiziki miktarı ve türünün “6.100.000 m3 ocak ariyet kazısı, 1.150.000 BSK, 1.092.000 ton PMT,PMAT, yapılması ve Muhtelif İşler” olduğu, başvuru konusu ihalede Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Tebliği’nde yer alan AV grup işlerin benzer iş olarak ve inşaat mühendisliğine ilişkin mezuniyet belgesinin iş deneyim belgesini gösterir belge olarak kabul edileceği anlaşılmaktadır.

Başvuru sahibi tarafından aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunanlar tarafından sunulan iş deneyim belgelerinin benzer işe uygun olmayan işler içerdiği, bahse konu belgelerin ayrıştırılarak değerlendirilmesi durumunda söz konusu isteklilerin ihalede istenilen iş deneyim tutarını karşılayamadıkları, ayrıca, bahse konu isteklilerce ve ortaklarca kullanılan Ortaklık Durum Belgelerinin mevzuata uygun olarak sunulmadığı, anılan isteklilerin ve ilgili ortakların sundukları iş deneyim belgelerinin EKAP’a kayıtlı olmadığı, öte yandan, söz konusu isteklilerce sunulan yabancı dilde düzenlenmiş iş deneyim belgelerinin sunuluş şeklinin Yönetmeliğin 31. maddesine ve Tebliğ'in 8.5. maddesine aykırılık teşkil ettiği, silsile halinde imzalanmış belgelerde yer alan onayların sadece son imza sahibine ilişkin olduğu, belgelerdeki imza sahibi yetkililerce bir önceki imzanın doğruluğunun, bir önceki imza sahibi kişinin hangi sıfatla imzaladığının ve üzerindeki mühür veya damganın aslı ile aynı olduğunun teselsülen onaylanmamış olduğu, açıklanan nedenlerle bahse konu dört isteklinin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği iddia edilmektedir.

- İhale uhdesinde bırakılan Özka İnş. A.Ş.nin teklif bedelinin 149.483.600,00 TL olduğu, anılan istekli tarafından “Ünye Çevre Yolu km:86+029-99+545 arası ve bağlantı yollarında toprak tesviye, sanat yapıları, köprü, plentmiks alttemel, plentmiks temel ve bitümlü sıcak karışım kaplama vs. işleri” işine ilişkin kendi adlarına düzenlenmiş ve EKAP’a kayıtlı olan yüklenici iş bitirme belgesinin sunulduğu, söz konusu belgede yapılan işin cinsine göre iş tutarı ayrıştırılması yapıldığı, ihale konusu iş veya benzer iş kapsamında bulunan işlerin toplam bedelinin 89.348.661,74 TL olduğu, bu bedelin güncellenmesinden 131.607.857,01 TL elde edildiği, güncellenen bu tutarın ise söz konusu istekli tarafından sağlanması gereken asgari iş deneyim belgesi tutarını (Teklif edilen bedel x %80 = 119.586.880,00TL) karşıladığı,

- Mrt1 İnş. Taah. San. Tic. A.Ş. - Kandaşoğlu Yapı A.Ş. İş Ortaklığı tarafından iş deneyimine ilişkin olarak pilot ortağı Mrt1 İnş. Taah. San. Tic. A.Ş.nin ortağı Servet Özcan adına düzenlenen “Kürtün Barajı ve HES İnşaatı” yapım işine ait EKAP’a kayıtlı iş yönetme belgesi ile 12.10.2017 tarihinde düzenlenen ortaklık durum belgesinin sunulduğu, ortaklık durum belgesinin standart forma uygun olarak ihale ilan tarihinden sonra düzenlendiği, işin sözleşme tarihinin 14.08.1986, geçici kabul tarihinin 29.09.2003, belge tutarının 98.181,31 TL olduğu, uygulanan yapı tekniği olarak “Ön Yüzü Beton Kaplı Kaya Dolgu Baraj” işlerinin belirtildiği, ilgilinin görevi sırasında yönettiği iş kısmının konusunun “Baraj İnşaatı, Yol, Site Binaları, Köprü, Menfez” olarak belirtildiği, deneyime konu işle ilgili olarak 31.08.2003 tarihli ve 139 numaralı hakediş raporunun sunulduğu, ancak ilgili kişinin göreve başladığı tarih itibariyle düzenlenmiş hakedişin sunulmadığı, bu nedenle ilgili kişinin görevde bulunduğu süre içerisindeki imalat miktarının ayrıştırılamadığı, bu nedenle de ilgilinin görev süresince yapılan hakediş icmallerinin DSİ Genel Müdürlüğü Barajlar ve Hes Dairesi Başkanlığı’ndan 22.01.2018 tarihli ve E.2018/2946 sayılı Kurum yazısı ile talep edildiği, söz konusu idareden gelen cevabi yazıya göre Servet Özcan’ın görevi süresince gerçekleştirilmiş olan “yol” işlerinin güncellenmiş tutarının pilot ortak tarafından sağlanması gereken iş deneyim tutarını (149.923.000,00 TL x %80 x %80 = 95.950.720,00 TL) sağladığı,

Söz konusu İş Ortaklığının özel ortağı Kandaşoğlu Yapı A.Ş. tarafından ortağı Çetin İnce adına düzenlenen “Sinop-Boyabat (Tünelli Geçiş) yolu inşaatı” yapım işine ilişkin, EKAP’a kaydı olmayan iş denetleme belgesi ile 13.10.2017 tarihinde düzenlenen ortaklık durum belgesinin sunulduğu, ortaklık durum belgesinin standart forma uygun olarak ihale ilan tarihinden sonra düzenlendiği, deneyime konu işin ihalesi 31.08.2010 tarihinden önce yapıldığından ve belge 31.08.2014 tarihinden önce 03.05.2012 tarihinde düzenlendiğinden EKAP’a kaydının zorunlu olmadığı, söz konusu belgenin ekinde Çetin İnce’nin görev aldığı işlerin cinslerine göre ayrıştırıldığı, ihale konusu iş veya benzer iş kapsamında bulunan işlerin toplam bedelinin 47.734.435,69 $ olduğu, bu bedelin güncellenmesinden 265.773.732,29 TL elde edildiği, anılan belge iş denetleme belgesi olduğundan bu tutarın beşte birinin değerlendirmeye alınması gerektiği (265.773.732,29 / 5 = 53.154.746,44 TL), güncellenen bu tutarın ise özel ortak tarafından sağlanması gereken asgari iş deneyim belgesi tutarını (149.923.000,00 TL x %80 x %20 = 23.987.680,00 TL) karşıladığı,

- Durmaz A.Ş.nin teklif bedelinin 154.830.250,00 TL olduğu, anılan istekli tarafından “Diyarbakır- Ergani yolu (GAP) Km: 10+500-45+500 arası toprak işleri (kavşak düzenlemeleri), sanat yapıları, üst yapı ve bitümlü sıcak karışım kaplama yapılması işi”ne ilişkin kendi adlarına düzenlenmiş ve EKAP’a kayıtlı alt yüklenici iş bitirme belgesinin sunulduğu, söz konusu belge benzer iş tanımına uygun olduğundan ayrıştırılma yapılmasına gerek bulunmadığı, belge tutarının 93.450.000,00 TL olduğu, bu bedelin güncellenmesinden 137.749.428,19 TL elde edildiği, güncellenen bu tutarın ise söz konusu istekli tarafından sağlanması gereken asgari iş deneyim belgesi tutarını (Teklif edilen bedel x %80 = 123.864.200,00 TL) karşıladığı,

- Eskikale İnş. Nak. Pet. Mad. ve Tur. San. ve Tic. A.Ş. – Özsal İnş. Taah. ve Nak. San. Tic. A.Ş. İş Ortaklığının pilot ortağı Eskikale İnş. Nak. Pet. Mad. ve Tur. San. ve Tic. A.Ş.nin ortağı Kemal Günaydın adına düzenlenen “Düzce-Akçakoca-Karadeniz Ereğli Yolu” yapım işine ait EKAP’a kayıtlı iş denetleme belgesi ile 27.09.2017 tarihinde düzenlenen ortaklık durum belgesinin sunulduğu, ortaklık durum belgesinin standart forma uygun olarak ihale ilan tarihinden sonra düzenlendiği, söz konusu belgenin ekinde Kemal Günaydın’ın görev aldığı işlerin cinslerine göre ayrıştırıldığı, ihale konusu iş veya benzer iş kapsamında bulunan işlerin toplam bedelinin 3.521.959,62 TL olduğu, bu bedelin güncellenmesinden 566.643.512,78 TL elde edildiği, anılan belge iş denetleme belgesi olduğundan bu tutarın beşte birinin değerlendirmeye alınması gerektiği (566.643.512,78 / 5 = 113.328.702,50TL), güncellenen bu tutarın ise pilot ortak tarafından sağlanması gereken asgari iş deneyim belgesi tutarını (156.976.000,00 TL x %80 x %80 = 100.464.640,00 TL) karşıladığı,

Söz konusu İş Ortaklığının özel ortağı Özsal İnş. Taah. ve Nak. San. Tic. A.Ş. tarafından “Elazığ-Diyarbakır yolu km:11+984,56-31+752,74 (Kekliktepe kavşağı-Sivrice arası) bsk yapılması işi”ne ilişkin kendi adlarına düzenlenmiş EKAP’a kayıtlı yüklenici iş bitirme belgesinin sunulduğu, söz konusu belge benzer iş tanımına uygun olduğundan ayrıştırılma yapılmasına gerek bulunmadığı, belge tutarının 29.186.397,31 TL olduğu, bu bedelin güncellenmesinden 46.206.609,25 TL elde edildiği, güncellenen bu tutarın ise özel ortak tarafından sağlanması gereken asgari iş deneyim belgesi tutarını (Teklif edilen bedel x %80 x %20 = 25.116.160,00 TL) karşıladığı,

Bununla birlikte, söz konusu istekliler tarafından yabancı dilde düzenlenmiş iş deneyim belgelerinin sunulmadığı tespit edildiğinden başvuru sahibinin söz konusu iddiası yerinde bulunmamıştır.

4. Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhaleye katılımda yeterlik kuralları” başlıklı 10’uncu maddesinde ihaleye katılacak isteklilerden mali yeterliğin belirlenmesine ilişkin bankalardan temin edilecek isteklinin mali durumuna ilişkin belgelerin istenebileceği hüküm altına alınmış olup, bu hususa ilişkin açıklayıcı düzenlemelere Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nde yer verilmiştir.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Belgelerin sunuluş şekli” başlıklı 31’inci maddesinde “1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında idareler; belgelerin aslını veya aslına uygunluğu noterce onaylanmış örneklerini isterler. Bu kapsamda sunulan fatura örnekleri de asıl olarak kabul edilir. Adaylar veya istekliler, istenen belgelerin aslı yerine ihale veya son başvuru tarihinden önce idare tarafından “aslı idarece görülmüştür” veya bu anlama gelecek şerh düşülen suretlerini başvuruları veya teklifleri kapsamında sunabilirler. Bu yönde yapılacak başvuruların, ihaleden önce idarenin ilgili birim yetkilisi veya bu hususta görevlendirilmiş personelince karşılanması zorunludur.

(2) Noter onaylı belgelerin aslına uygun olduğunu belirten bir şerh taşıması zorunlu olup, sureti veya fotokopisi görülerek onaylanmış olanlar ile “ibraz edilenin aynıdır” veya bu anlama gelecek bir şerh taşıyanlar geçerli kabul edilmez. Ancak, Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi Nizamnamesinin 9 uncu maddesinde yer alan hüküm çerçevesinde, Gazete idaresince veya Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğine bağlı odalarca “aslının aynıdır” şeklinde onaylanarak verilen Ticaret Sicili Gazetesi suretleri veya bunların noter onaylı suretleri de kabul edilir…” hükmü,

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Bankalardan temin edilecek belgeler” başlıklı 34’üncü maddesinde “(1) Mali durumu göstermek üzere bankalardan temin edilecek yeterlik belgesi, banka referans mektubudur. Banka referans mektubu, Türkiye’de veya yurt dışında faaliyet gösteren bankalardan temin edilebilir. Banka referans mektubunun ilk ilan veya davet tarihinden sonra düzenlenmiş olması zorunludur.

(2) Banka referans mektubuna ilişkin yeterlik kriterleri aşağıdaki esaslara göre belirlenir:

a) Açık ihale usulüyle yapılan ihaleler ile Kanunun 21 inci maddesinin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde; isteklinin bankalar nezdindeki kullanılmamış nakdi veya gayrinakdi kredisi ya da üzerinde kısıtlama bulunmayan mevduatı, teklif edilen bedelin % 10’undan az olamaz.

…

c) Yukarıdaki bentlerde belirtilen kriterler, mevduat ve kredi tutarları toplanmak ya da birden fazla banka referans mektubu sunulmak suretiyle de sağlanabilir.

(3) İş ortaklığında, ortaklardan biri, birkaçı veya tamamı tarafından ortaklık oranına bakılmaksızın bu yeterlik kriteri sağlanabilir. Konsorsiyumda ise bu belgelerin her bir ortak tarafından, kendi kısmı için belirlenen yeterlik kriterini sağlayacak şekilde sunulması gerekir.

(4) Gerek görüldüğünde, banka referans mektubunun teyidi ilgili bankanın genel müdürlüğünden veya şubesinden idarelerce yapılır. Yapılan teyitlerin bankanın en az iki yetkilisinin imzasını taşıması zorunludur.” hükmü,

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.4.1. İsteklinin teklif ettiği bedelin % 10'undan az olmamak üzere bankalar nezdindeki kullanılmamış nakdi veya gayrinakdi kredisi ya da üzerinde kısıtlama bulunmayan mevduatını gösteren banka referans mektubu sunması zorunludur. Banka referans mektubunun ilk ilan tarihinden sonra düzenlenmiş olması zorunludur.

Yukarıdaki kriter, mevduat ve kredi tutarları toplanmak ya da birden fazla banka referans mektubu sunulmak suretiyle de sağlanabilir.

İş ortaklığında, ortaklardan biri, birkaçı veya tamamı tarafından ortaklık oranına bakılmaksızın bu yeterlik kriteri sağlanabilir. Konsorsiyumda ise bu belgelerin her bir ortak tarafından, kendi kısmı için belirlenen yeterlik kriterini sağlayacak şekilde sunulması gerekir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinden, idarelerin; belgelerin aslını veya aslına uygunluğu noterce onaylanmış örneklerini isteyecekleri, istekliler, istenen belgelerin aslı yerine ihale veya son başvuru tarihinden önce idare tarafından “aslı idarece görülmüştür” veya bu anlama gelecek şerh düşülen suretleri teklifleri kapsamında sunabilecekleri, noter onaylı belgelerin aslına uygun olduğunu belirten bir şerh taşımasının zorunlu olduğu, sureti veya fotokopisi görülerek onaylanmış olanlar ile “ibraz edilenin aynıdır” veya bu anlama gelecek bir şerh taşıyanların ise geçerli kabul edilemeyeceği, ihaleye teklif veren isteklilerce mali durumu göstermek üzere bankalardan temin edilecek yeterlik belgesinin, banka referans mektubu olduğu, banka referans mektubunun, Türkiye’de veya yurt dışında faaliyet gösteren bankalardan temin edilebileceği, banka referans mektubunun ilk ilan veya davet tarihinden sonra düzenlenmiş olmasının zorunlu olduğu,

İdari Şartname’nin 7.4.1’nci maddesinden ise, başvuruya konu ihaleye teklif veren isteklilerin teklif ettiği bedelin % 10'undan az olmamak üzere bankalar nezdindeki kullanılmamış nakdi veya gayrinakdi kredisi ya da üzerinde kısıtlama bulunmayan mevduatını gösteren banka referans mektubunun sunulmasının zorunlu olduğu anlaşılmaktadır.

İstekliler tarafından teklif zarflarında sunulan banka referans mektuplarının belgelerin sunuluş şekline uygun olarak sunulup sunulmadığının değerlendirilebilmesi için 30.01.2018 tarihli ve E.2018/3885 sayılı Kurum yazısı ile söz konusu belgelerin asılları ilgili idareden talep edilmiş olup, söz konusu idarenin 31.01.2018 tarihli ve E.42128 sayılı üst yazısı ekinde bu belgelere yer verilmiştir.

- İhale uhdesinde bırakılan Özka İnş. A.Ş. tarafından 16.10.2017 tarih ve 372 sayılı banka referans mektubunun aslının teklif dosyası kapsamında sunulduğu, söz konusu mektupta yer alan kullanılmamış nakdi ve gayri nakdi kredi tutarlarının toplamının (80.000.000,00 TL) istekli tarafından teklif edilen bedelin %10’unu (Teklif edilen bedel x %10 =14.948.360,00 TL) karşıladığı,

- Mrt1 İnş. Taah. San. Tic. A.Ş. - Kandaşoğlu Yapı A.Ş. İş Ortaklığı tarafından 13.10.2017 tarih ve 1529932 sayılı banka referans mektubunun aslının teklif dosyası kapsamında sunulduğu, söz konusu mektupta yer alan kullanılmamış nakdi ve gayri nakdi kredi tutarlarının toplamının (63.525.698,21 TL) istekli tarafından teklif edilen bedelin %10’unu (Teklif edilen bedel x %10 = 14.992.300,00 TL) karşıladığı,

- Durmaz A.Ş. tarafından 16.10.2017 tarih ve 93099 sayılı banka referans mektubunun aslının teklif dosyası kapsamında sunulduğu, söz konusu mektupta yer alan kullanılmamış nakdi ve gayri nakdi kredi tutarlarının toplamının (200.000.000,00 TL) istekli tarafından teklif edilen bedelin %10’unu (Teklif edilen bedel x %10 = 15.483.025,00 TL) karşıladığı,

- Eskikale İnş. Nak. Pet. Mad. ve Tur. San. ve Tic. A.Ş. – Özsal İnş. Taah. ve Nak. San. Tic. A.Ş. İş Ortaklığı tarafından 16.10.2017 tarih ve 93084 sayılı banka referans mektubunun aslının teklif dosyası kapsamında sunulduğu, söz konusu mektupta yer alan kullanılmamış nakdi ve gayri nakdi kredi tutarlarının toplamının (40.000.000,00 TL) istekli tarafından teklif edilen bedelin %10’unu (Teklif edilen bedel x %10 = 15.697.600,00 TL) karşıladığı tespit edilmiştir.

Bu bağlamda, aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunan istekliler tarafından sunulan banka referans mektuplarının belgelerin sunuluş şekline uygun olarak sunulduğu ve istenen yeterlik kriterini sağladığı anlaşıldığından söz konusu iddianın yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

5. Başvuru sahibinin 5.1'inci iddiasına ilişkin olarak:

İdari Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.2 maddesinde yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır.” düzenlemesine yer verilmiştir.

İhale komisyonu tarafından teklif tutarı sınır değerin altında olan 9 istekliye aşırı düşük teklif açıklama talebi yazısı gönderildiği, 2200(PAÇ) poz numaralı “Her cins ve klastaki zeminde yarma, sanat yapısı kazısı ve köprü temeli kazısı yapılması, nakli ve kullanılması (Her şey dahil)”, 2202(PAÇ) poz numaralı “Her cins ve klastaki zeminde ocak ariyeti kazısı yapılması, nakli ve kullanılması (Her şey dahil)”, 6100(PAÇ) poz numaralı “Plentmiks temel ve alt temel yapılması (konkasörde kırılmış ve elenmiş taş ile) (Her şey dahil)” ve BSK/PAÇ poz numaralı “Astarsız temel üzerine 21 cm sıkışmış kalınlıkta, 1 m2 bitümlü sıcak karışım yapılması (kırılmış ve elenmiş taş ile) [10 cm sıkışmış kalınlıkta 1 m2 bitümlü sıcak temel tabakası (Tip-A), 7 cm sıkışmış kalınlıkta asfalt betonu binder tabakası ve modifiye bitüm ile 4 cm sıkışmış kalınlıkta 1 m2 taş mastik asfalt aşınma tabakası yapılması] (Nakliye dahil) (Bitüm idareden)” iş kalemlerine ilişkin açıklama talep edildiği, açıklama isteme yazısı ekinde söz konusu iş kalemlerine ait analizler ile açıklama istenilmeyecek analiz girdilerinin listesine yer verildiği görülmüştür.

Başvuru sahibi tarafından aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunanların aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında sunmuş oldukları analizlerde, teklif fiyatlarını tutturabilme adına analiz girdi birim, cins ve miktarlarını değiştirdikleri iddia edilmektedir.

Yapılan incelemede, anılan istekliler tarafından aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında sunulan analizlerde yer alan analiz girdilerinin birim, cins ve miktarlarının idare tarafından aşırı düşük teklif açıklama talebi kapsamında isteklilere verilen analizlerdeki analiz girdilerinin birim, cins ve miktarları ile aynı olduğu görüldüğünden, söz konusu iddianın yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

6. Başvuru sahibinin 5.2'nci iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.9’uncu maddesinde “İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.” açıklamasına yer verilmiştir.

Yapılan incelemede, aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunan isteklilerin sunmuş olduğu iş kalemi analizlerinde yer verdikleri saatlik işçilik ücretinin 2017 yılı için hesaplanan saatlik asgari işçilik maliyetinin altında olmadığı görüldüğünden, söz konusu iddianın yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

7. Başvuru sahibinin 5.3'üncü iddiasına ilişkin olarak:

İdare tarafından aşırı düşük teklif sahibi isteklilere gönderilen açıklama isteme yazısı ekinde yer alan analizlerdeki “Ekskavatör ve dragline tipi makinalar 210 HP (21/2yd3)”, “Paletli delgi makinası (112kW-152HP-2500 rpm) (ankraj, zemin çivisi, bulon, barbakan, deliği delinmesi için)”, “Yükleyici (11/2 yd3 veya 5500 libre taşıma güçlü, takriben 80 HP muadili lastik tekerlekli)” ve “Konkasör (primer 15'x24'+sekonder 24,x16'eleme ve yükleme tertibatlı, 25m3/saat 1‘ ve 40 m3/saat 2'randımanlı)” makine analiz girdilerinin açıklama yapılacak analiz girdileri olarak belirlendiği görülmüştür.

Aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunan istekliler tarafından anılan makine analiz girdileri için analiz sunulmadığı, söz konusu girdilerin açıklanmasında kamu kurum ve kuruluşları tarafından yayınlanan rayiçlerin kullanıldığı tespit edildiğinden, söz konusu iddianın yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

8. Başvuru sahibinin 5.4, 5.5, 5.6 ve 5.7'nci iddialarına ilişkin olarak:

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.1’inci maddesinde “45.1.13.1. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.” açıklaması,

Aynı Tebliğ’in 45.1.13.10’uncu maddesinde “Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır.” açıklaması yer almaktadır.

- Özka İnş. A.Ş. tarafından “Elyaf” ve “Bitümü modifiye edici elastomerik özellikli katkı malzemesi”ne ilişkin fiyat teklifleri sunulduğu, “Elyaf” fiyat teklifinin Asfamak İth. İhr. İnş. San. Tic. Ltd. Şti.den alındığı, her türlü inşaat malzemesi satışının söz konusu firmanın faaliyet alanında bulunduğu , “Bitümü modifiye edici elastomerik özellikli katkı malzemesi” fiyat teklifinin Öznergiz Asfalt Kimyasalları Ar. Kir. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.den alındığı, söz konusu firmanın unvanından teklif konusu alanda faaliyet gösterdiğinin anlaşıldığı, söz konusu fiyat tekliflerinde yer alan ibarelerin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.1’inci maddesinde belirtilen ibareye uygun olduğu, bu ibarelerde satış tutarı tespit tutanaklarının tarihleri ve sayılarına yer verildiği, söz konusu tekliflerin iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle serbest muhasebeci mali müşavir tarafından kaşelenip imzalandığı, analizlerde kullanılan birimler ile fiyat tekliflerinde yer alan birimlerin aynı olduğu,

- Mrt1 İnş. Taah. San. Tic. A.Ş. - Kandaşoğlu Yapı A.Ş. İş Ortaklığı tarafından “Elyaf katkı malzemesi (karışımın %0,25'i alınmıştır)”, “Amonyum nitrat, fuel-oil karışımı (Kapsüle duyarsız)” ve “Bitüm katkı malzemesi sbs”ye ilişkin fiyat teklifleri sunulduğu, “Elyaf katkı malzemesi (karışımın %0,25'i alınmıştır)” ile “Bitüm katkı malzemesi sbs” fiyat tekliflerinin Arslan Grup Pet. İnş. Nak. Hayv. Tar. San. ve Tic. Ltd. Şti.den alındığı, elyaf ve bitüm katkı malzemesi satışının unvanında petrol bulunan söz konusu firmanın faaliyet alanında bulunduğu, “Amonyum nitrat, fuel-oil karışımı (Kapsüle duyarsız)” fiyat teklifinin ise Nitron Patlatıcı Maden İnş. A.Ş.den alındığı, söz konusu firmanın unvanından teklif konusu alanda faaliyet gösterdiğinin anlaşıldığı, söz konusu fiyat tekliflerinde yer alan ibarelerin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.1’inci maddesinde belirtilen ibareye uygun olduğu, bu ibarelerde satış tutarı tespit tutanaklarının tarihleri ve sayılarına yer verildiği, söz konusu tekliflerin iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle serbest muhasebeci mali müşavir tarafından kaşelenip imzalandığı, analizlerde kullanılan birimler ile fiyat tekliflerinde yer alan birimlerin aynı olduğu,

- Durmaz A.Ş. tarafından aşırı düşük teklif açıklamasında “Bitümü modifiye edici elastomerik özellikli katkı malzemesi”, “Fibrocel selülozik elyaf” ve “Amonyum nitrat, fuel-oil karışımı (Kapsüle duyarsız)” için fiyat tekliflerinin kullanıldığı, “Bitümü modifiye edici elastomerik özellikli katkı malzemesi” için fiyat teklifinin Öznergiz Asfalt Kimyasalları Ar. Kir. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.den alındığı, söz konusu firmanın unvanından teklif konusu alanda faaliyet gösterdiğinin anlaşıldığı, “Fibrocel selülozik elyaf” için Ermis Danışmanlık ve Kağıt San. Dış. Tic. Ltd. Şti.den alınan fiyat teklifinin kullanıldığı, ham kâğıtların imali için gerekli bilcümle kimyevi maddelerin ticareti söz konusu firmanın faaliyet alanında bulundu, selülozik elyafın da bu kimyevi maddeler arasında olduğunun değerlendirildiği, “Amonyum nitrat, fuel-oil karışımı (Kapsüle duyarsız)” için fiyat teklifinin İfşaatlar Yapı Malz. Paz. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.den alındığı, söz konusu firmanın unvanından teklif konusu alanda faaliyet gösterdiğinin anlaşıldığı, ayrıca söz konusu fiyat tekliflerinde yer alan ibarelerin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.1’inci maddesinde belirtilen ibareye uygun olduğu, bu ibarelerde satış tutarı tespit tutanaklarının tarihleri ve sayılarına yer verildiği, söz konusu tekliflerin iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle serbest muhasebeci mali müşavir tarafından kaşelenip imzalandığı, analizlerde kullanılan birimler ile fiyat tekliflerinde yer alan birimlerin aynı olduğu,

- Eskikale A.Ş. - Özsal A.Ş. İş Ortaklığı tarafından “Elyaf”, “Amonyum nitrat, fuel-oil karışımı (Kapsüle duyarsız)” ve “Bitümü modifiye edici elastomerik özellikli katkı malzemesi”ne ilişkin fiyat tekliflerinin kullanıldığı, “Bitümü modifiye edici elastomerik özellikli katkı malzemesi” için fiyat teklifinin Öznergiz Asfalt Kimyasalları Ar. Kir. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.den alındığı, söz konusu firmanın unvanından teklif konusu alanda faaliyet gösterdiğinin anlaşıldığı, “Amonyum nitrat, fuel-oil karışımı (Kapsüle duyarsız)” fiyat teklifinin Atk-Yol İnş. Teks. Kim. Mad. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.den alındığı, söz konusu firmanın unvanından teklif konusu alanda faaliyet gösterdiğinin anlaşıldığı, “Elyaf” fiyat teklifinin Asfamak İth. İhr. İnş. San. Tic. Ltd. Şti.den alındığı, her türlü inşaat malzemesi satışının söz konusu firmanın faaliyet alanında bulunduğu, söz konusu fiyat tekliflerinde yer alan ibarelerin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.1’inci maddesinde belirtilen ibareye uygun olduğu, bu ibarelerde satış tutarı tespit tutanaklarının tarihleri ve sayılarına yer verildiği, söz konusu tekliflerin iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle serbest muhasebeci mali müşavir tarafından kaşelenip imzalandığı, analizlerde kullanılan birimler ile fiyat tekliflerinde yer alan birimlerin aynı olduğu tespit edildiğinden söz konusu iddiaların yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

9. Başvuru sahibinin 5.8’inci iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.6’ncı maddesinde “Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaralarını da belirtmek suretiyle liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.” açıklamasına,

Aynı Tebliğ’in 45.1.13.14’üncü maddesinde “İstekliler tarafından akaryakıt girdisine ilişkin olarak EPDK tarafından il bazında günlük yayımlanan akaryakıt fiyatlarının altında sunulan açıklamalar geçerli kabul edilmeyecektir.” açıklamasına yer verilmiştir.

Başvuru sahibi tarafından Özka İnş. A.Ş., Mrt1 İnş. Taah. San. Tic. A.Ş. - Kandaşoğlu Yapı A.Ş. İş Ortaklığı, Durmaz A.Ş. ve Eskikale A.Ş. - Özsal A.Ş. İş Ortaklığının aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında sunmuş oldukları “Motorin” girdisine ilişkin EPDK fiyatları esas alınması gerekirken bu fiyatlardan daha düşük bedelli fiyat teklifi alındığı iddia edilmektedir.

Yukarıda yer verilen Tebliğ açıklamalarından açıklama istenilen iş kalemlerine ilişkin analizlerde Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan isteklilerin 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmadığı ve akaryakıt girdisine ilişkin olarak EPDK tarafından il bazında günlük yayımlanan akaryakıt fiyatlarının altında sunulan açıklamaların geçerli kabul edilmeyeceği anlaşılmaktadır. Buna göre, istekliler tarafından aşırı düşük teklif açıklamalarında akaryakıt gideri anılan Bakanlık tarafından yayımlanan rayiçler kullanılarak açıklanmadığı takdirde, söz konusu giderin tevsiki için sunulan belgede yer alan fiyatın EPDK tarafından il bazında günlük yayımlanan akaryakıt fiyatlarının altında olmaması gerekmektedir.

Yapılan incelemede, Özka İnş. A.Ş. ve Eskikale A.Ş. - Özsal A.Ş. İş Ortaklığı tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarında “Mazot (motorin)” analiz girdisine ilişkin EPDK tarafından Şanlıurfa ilinde yayınlanan mazot fiyatının kullanıldığı, Mrt1 İnş. Taah. San. Tic. A.Ş. - Kandaşoğlu Yapı A.Ş. İş Ortaklığı ve Durmaz A.Ş. tarafından ise söz konusu giderin Çevre Şehircilik Bakanlığı tarafından yayımlanan 04.109 poz numaralı “Mazot (Motorin)”un rayiç fiyatı ile tevsik edildiği görüldüğünden söz konusu iddia yerinde bulunmamıştır.

10. Başvuru sahibinin 5.9'uncu iddiasına ilişkin olarak:

Yapılan incelemede, aşırı düşük teklif talep edilen istekliler tarafından açıklama istenmeyen analiz girdileri için analizlerde bedel öngörüldüğü tespit edildiğinden söz konusu iddianın yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

11. Başvuru sahibinin 5.10'uncu iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesinde idareler tarafından yapım işleri ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin nasıl tespit edileceği, açıklamanın nasıl isteneceği ve teklif tutarı sınır değerin altında kalan isteklilerin aşırı düşük teklif açıklamalarının nasıl değerlendirileceği detaylı bir şekilde açıklanmıştır.

Bu bağlamda, idare tarafından hazırlanan aşırı düşük teklif açıklama talebi yazısında açıklama istenilen iş kalemlerine ve bunların analiz girdileri ve miktarlarına yer verildiği, açıklama sunan istekiler tarafından bu doğrultuda açıklama sunulmasının gerektiği, söz konusu analizlerde iddia konusu edilen giderlere yer verilmediği görüldüğünden, idarece verilen analizlerde yer almayan iddia konusu giderlere ilişkin açıklama sunmayan isteklilerin teklifinin reddedilemeyeceği anlaşılmış olup, söz konusu iddianın yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesinin ikinci fıkrası yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır.

3’üncü iddianın eşit muamelesi kapsamında yapılan incelemede;

- Uğursal El. Elek. İnş. Malz. Kırt. Med. Mob. Bey. Eş. San. ve Tic. A.Ş. - Yıldızlar İnş. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığının pilot ortağı Uğursal El. Elek. İnş. Malz. Kırt. Med. Mob. Bey. Eş. San. ve Tic. A.Ş. tarafından iş deneyimine ilişkin olarak ortağı Mustafa Babal adına düzenlenen iş yönetme belgesinin sunulduğu, deneyim konusu işin adının “Ankara-Sivas Demiryolu Projesi Yerköy-Yozgat-Sivas Arası Altyapı İnşaatı” olduğu, bu nedenle söz konusu iş deneyim belgesinin başvuru konusu ihalede benzer iş grubu olarak belirlenen Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Tebliği’nin AV Grup Karayolu İşleri (Altyapı+Üstyapı) kapsamında değerlendirilemeyeceği, pilot ortak tarafından benzer iş tanımına uygun iş deneyim belgesi sunulmadığından söz konusu isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, her ne kadar Uğursal El. Elek. İnş. Malz. Kırt. Med. Mob. Bey. Eş. San. ve Tic. A.Ş. - Yıldızlar İnş. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığının teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerekmekte ise de, ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci teklif sahibi isteklilerin tekliflerinin geçerliliğini koruduğu ve bu nedenle yukarıda tespit edilen aykırılığın ihalenin sonucu üzerinde tesiri olmayacağı anlaşıldığından düzeltici işlem belirlenmesine gerek bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.