KİK Kararı: 2018/UY.I-328

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2018/005
Gündem No : 42
Karar Tarihi : 30.01.2018
Karar No : 2018/UY.I-328
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Abat Yol İnşaat Taahhüt A.Ş. - Al-Ga İnşaat Taah. San. ve Tic. A.Ş. - Akçadağ İnşaat Tic. ve Taah. Ltd. Şti. İş Ortaklığı,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Türkiye Kömür İşletmeleri Kurumu Genel Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2017/17044 İhale Kayıt Numaralı “TKİ Kurumu GLİ Müessesesi Müdürlüğü Tunçbilek D-1/A Pano 38000000 M3 Dekapaj ve 1900000 Ton Kömür Kazı Yükleme Nakliye” İhalesi

KURUMCA YAPILAN İNCELEME:

Türkiye Kömür İşletmeleri Kurumu Genel Müdürlüğü tarafından 24.08.2017 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “TKİ Kurumu GLİ Müessesesi Müdürlüğü Tunçbilek D-1/A Pano 38000000 M3 Dekapaj ve 1900000 Ton Kömür Kazı Yükleme Nakliye” ihalesine ilişkin olarak Abat Yol İnşaat Taahhüt A.Ş. - Al-Ga İnşaat Taah. San. ve Tic. A.Ş. - Akçadağ İnşaat Tic. ve Taah. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından 08.01.2018 tarih ve 2035 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 08.01.2018 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2018/57 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde ön inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Ön inceleme raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. Başvuruya konu ihaleye ilişkin olarak 10.10.2017 tarihinde EKAP üzerinden kendilerine gönderilen kesinleşen ihale kararı ile, sundukları birim fiyat teklif cetvelinde özel ortak Akçadağ İnş. Tic. ve Taah. Ltd. Şti.nin ticaret unvanı, kaşesi ve imzası olmadığı gerekçesiyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığının bildirildiği, ancak söz konusu kesinleşen ihale kararı sonrasında Öz Eser İnş. Taah. ve Tic. Ltd. Şti. tarafında yapılan itirazen şikâyet başvurusu üzerine alınan 30.11.2017 tarihli ve 2017/UY.I-3229 sayılı Kurul kararında kendileri hakkında “…Yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri uyarınca teklif mektubunun ad, soyad veya ticaret unvanı yazılmak suretiyle yetkili kişilerce imzalanmış olmasının teklif mektubunun taşıması zorunlu nitelikleri arasında yer aldığı, bu doğrultuda teklif mektubunun taşıması zorunlu niteliklerinin teklif mektubunun ayrılmaz parçası olan teklif cetvelinin de taşıması gerektiği, dolayısıyla idarece ilk oturumda anılan İş Ortaklığı’nın teklif mektubu eki teklif cetvelinin usulüne uygun sunulmadığı tespitinin yapılarak sınır değer hesaplamasına dâhil edilmemesi işleminin mevzuata uygun olduğu değerlendirildiğinden başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır…” şeklinde karar verildiği ve bahsi geçen Kurul kararında eşit muamele ilkesi gereğince bütün isteklilerin belgeleri yeniden incelenerek idarece düzeltici işlem tesis edilmesi yönünde karar verildiği, söz konusu Kurul kararı sonrasında ise idarece kendilerine “süre uzatımı” konulu ve teklif geçerlik sürelerinin uzatılmasına ilişkin 12.12.2017 tarihli yazının gönderildiği, taraflarınca da teklif geçerlilik süresinin uzatılmasının kabul edildiği ve buna ilişkin belgelerin idareye sunulduğu, idarece, ilk ihale komisyonu kararı ile İş Ortaklıklarının teklifinin geçersiz olarak kabul edilmesine rağmen, bahsi geçen Kurul kararı sonrasında bütün isteklilere süre uzatımına ilişkin yazılar gönderilerek idarece ihale sürecine ilişkin olarak tekrardan işlem yapıldığı, bu aşamada tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılma sebebine ilişkin olarak itirazlarının bulunduğu ve bu itirazlarının değerlendirilmesi gerektiği,

Birim fiyat teklif cetvelinde özel ortaklarından birine ilişkin ticaret unvanı, kaşe ve imzasının olmadığı gerekçesiyle idarece değerlendirme dışı bırakıldığı, ancak ihale işlem dosyasında yer alan iş ortaklığı beyannamesinden pilot ortağın iş ortaklığını her konuda temsile yetkili olduğunun ve bu nedenle pilot ortak Abat Yol İnş. Taah. A.Ş.nin tam yetkili olduğunun açıkça anlaşıldığı, birim fiyat teklif cetveli standart formunun 3 nolu dipnotunda ortak girişim olarak teklif verilmesi halinde teklif cetvelinin her sayfasının ad soyad/ticaret unvanı yazılarak bütün ortaklar veya yetki verdikleri kişiler tarafından imzalanacağının belirtildiği, bu nedenle tam yetki verilen pilot ortak Abat Yol İnş. Taah. A.Ş. tarafından teklif cetvelinin imzalanmasının yeterli olduğu, kaldi ki iş ortaklıkları tarafından bu durumun kabul edildiği ve ayrıca birim fiyat teklif mektubu ve birim fiyat teklif cetvelinin birbiri ile uyumlu olduğu, bu nedenle özel ortaklardan birinin kaşe ve imzasının bulunmaması nedeniyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması mevzuata aykırı olduğundan tekliflerinin değerlendirmeye alınması gerektiği,

2. Başvuruya konu ihalede yaklaşık maliyetin 240.920.000,00 TL olduğu, kendilerinin teklif bedelinin ise 214.700.000,00 TL olduğu, bu tutara göre ihalede tenzilat oranının %10,88 olacağı, tekliflerinin değerlendirmeye alınması durumunda ihalenin iptal sebebi olan rekabet ortamının oluşmaması durumunun ortadan kalkacağı, idarenin ihalenin iptali kararının iptali gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

Başvuruya konu ihalenin “TKİ Kurumu GLİ Müessesesi Müdürlüğü Tunçbilek D-1/A Pano 38000000 M3 Dekapaj ve 1900000 Ton Kömür Kazı Yükleme Nakliye” işi olduğu, söz konusu ihaleye 7 isteklinin katıldığı, 06.10.2017 tarihli ihale komisyonu kararına göre, Abat Yol İnş. Taah. A.Ş.-Al-Ga İnş. Taah. San. ve Tic. A.Ş.-Akçadağ İnş. Tic. ve Taah. Ltd. Şti. İş Ortaklığının teklifinin “birim fiyat teklif cetvelinde özel ortak Akçadağ İnş. Tic. ve Taah. Ltd. Şti.nin ticaret unvanı, kaşesi ve imzası olmadığı” gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, Yılmazlar Mad. San ve Tic Ltd. Şti.nin ekonomik açıdan en avantajlı birinci teklif ve Öz Eser İnş. Taah. ve Tic. Ltd. Şti.nin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği, söz konusu 06.10.2017 tarihli ihale komisyonu kararının 09.10.2017 tarihinde ihale yetkilisince onaylandığı,

Bahsi geçen kesinleşen ihale kararından sonra Öz Eser İnş. Taah. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından idareye yapılan şikâyet başvurusu sonrasında Kurum yapılan itirazen şikayet başvurusu üzerine alınan 30.11.2017 tarihli ve 2017/UY.I-3229 sayılı Kurul kararı ile “…Başvuru konusu ihaleye 7 isteklinin teklif verdiği, ihale komisyonunca ihalenin ilk oturumu olan ihale günü 24.08.2017 tarihinde “Teklif Zarfı Açma ve Belge Kontrol Tutanağı” ile “Uygun Olmayan Belgelerin Uygun Sayılmama Gerekçelerine İlişkin Tutanak”ın düzenlenerek ihaleye teklif veren Abat Yol. İnş. Taah. A.Ş. - Al-Ga Taah. Tic. A.Ş. - Akçadağ İnş. Tic. ve Taah. Ltd. Şti İş Ortaklığı tarafından sunulan birim fiyat mektubu eki teklif cetvelinin özel ortaklardan biri olan Akçadağ İnş. Tic. ve Taah. Ltd. Şti. tarafından ad, soyad veya ticaret unvanı yazılmak suretiyle yetkili kişilerce imzalanmadığının tespit edildiği, bu çerçevede sınır değer hesaplamasına anılan İş Ortaklığının teklif bedelinin dâhil edilmediği ve 09.10.2017 tarihli ihale komisyonu kararı ile teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, ilk oturumda geçici teminatı ve teklif mektubu usulüne uygun olduğu belirlenen 6 isteklinin teklif bedelleri üzerinden aşırı düşük teklif sorgulamasına esas sınır değerin hesaplandığı anlaşılmıştır.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri uyarınca teklif mektubunun ad, soyad veya ticaret unvanı yazılmak suretiyle yetkili kişilerce imzalanmış olmasının teklif mektubunun taşıması zorunlu nitelikleri arasında yer aldığı, bu doğrultuda teklif mektubunun taşıması zorunlu niteliklerinin teklif mektubunun ayrılmaz parçası olan teklif cetvelinin de taşıması gerektiği, dolayısıyla idarece ilk oturumda anılan İş Ortaklığı’nın teklif mektubu eki teklif cetvelinin usulüne uygun sunulmadığı tespitinin yapılarak sınır değer hesaplamasına dâhil edilmemesi işleminin mevzuata uygun olduğu değerlendirildiğinden başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.” yönünde düzeltici işlem kararı verildiği,

Söz konusu Kurul kararı sonrasında 12.12.2017 tarihinde, ihaleye teklif sunan tüm isteklilere gönderilen “süre uzatımı” konulu yazılar ile, bahsi geçen Kurul kararı gereğince düzeltici işlem tesis edilmesi yönünde karar alındığı ve başvuruya konu ihaleye ilişkin teklif geçerlik süresi 22.12.2017 tarihinde sonra ereceğinden, teklif geçerlik süresinin 120 gün daha uzatılması gerektiği yönünde bildirim yapıldığı ve isteklilerin tümünün teklif geçerlilik süresini uzattığı,

Bahsi geçen süre uzatımı işlemi sonrasında alınan 26.12.2017 tarihli ihale komisyonu kararında “…Komisyonumuz Kamu İhale Kurulu Kararı gereği uyarınca ve firmaların geçerlilik ve geçici teminat süreleri ihale dokümanında belirtilen süre kadar uzatılması sonucunda teklifleri geçerli olan ENkaya İnş. Nak. Tur. Pet. Ürn. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Çelikler Taahhüt İnşaat ve Sanayi Anonim Şirketi firmalarının tekliflerini değerlendirmiş ve değerlendirme sonucunda;

-İhalede en düşük teklif veren Yılmazlar Mad. san. ve Tic. Ltd. Şti. firmasının 176.852.000,00 TL teklif bedeline karşılık, geçerli olan iki teklif arasında en uygun teklif olan Çelikler Taahhüt İnşaat ve Sanayi Anonim Şirketi firmasının teklifinin 235.600,000,00 TL olduğu, ihalede verilmiş olan en düşük teklif ile geçerli en uygun teklif arasında %33,2 oranında 58.748.000,00 TL fiyat farkı olduğu, teklifin yaklaşık maliyete göre % 2,21 oranında daha düşük olmasına rağmen ihalenin mevcut haliyle sonuçlandırılması durumunda 58.748.000,00 TL Kamu zararına (Kurum kaybına) neden olacağından,

-İhalede, 18 firma tarafından ihale dokümanı alındığı ve 7 istekli tarafından teklif verildiği, bu isteklilerden … firmalarının teklifleri kapsamında sundukları Ticaret Sicil Gazeteleri uygun bulunmadığından firmaların teklifleri değerlendirme dışı bırakılmıştır. Teklifleri geçerli olan iki firmadan Enkaya İnş. Nak. Turz. Pet. Ürn. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifi yaklaşık maliyete göre %1,81, Çelikler Taahhüt İnşaat ve Sanayi Anonim Şirketi’nin teklifi yaklaşık maliyete göre %2,21 daha düşük olmakla birlikte yaklaşık maliyete yakın olması ve beş firma değerlendirme dışı bırakıldığından geçerli iki teklif kalması nedeniyle rekabet ortamı tam oluşmadığından,

-Kurumumuzun Garp Linyitleri İşletmelerinde mevcut olan ve devam eden dekapaj ihalelerine ait maliyetler üzerine yapılan hesaplamalarda, Ağustos 2017 tarihi itibariyle dekapajın ortalama olarak güncel birim fiyatı 4,88 TL/m3 olup, geçerli tekliflerde en avantajlı birim fiyat ise 5,70 TL/m3 verildiğinden dolayı teklif piyasa rayiçlerinin üzerinde olduğu için hadde layık bulunmadığından;

4734 sayılı Kanunun 5 inci maddesinde ‘Temel ilkeler’ başlığı altında; ‘İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla zorumludur.’ Hükmü bulunmakta ve zikredilen Kanunun 5 inci maddesinde yer alan ilkeler gereğince, idareler bu Kanuna göre yapılan ihalelerde; rekabeti ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur. Söz konusu ihalede; ekonomik açıdan en avantajlı teklifin sağlıklı ve gerçekçi bir fiyat yarışması sonucu oluşmadığı anlaşıldığından” şeklindeki gerekçelerle ihale komisyonunca ihalenin iptaline karar verildiği ve söz konusu komisyon kararının 29.12.2017 tarihinde ihale yetkilisince onaylandığı anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinde “İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilirler.

…

Başvurular üzerine ihaleyi yapan idare veya Kurum tarafından gerekçeli olarak;

…

c)Başvurunun süre, usul ve şekil kurallarına uygun olmaması, usulüne uygun olarak sözleşme imzalanmış olması veya şikâyete konu işlemlerde hukuka aykırılığın tespit edilememesi veya itirazen şikâyet başvurusuna konu hususun Kurumun görev alanında bulunmaması hallerinde başvurunun reddine karar verilir…” hükmü,

Anılan Kanun’un “İdareye şikayet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinde “Şikayet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır…” hükmü,

Söz konusu Kanun’un Yargısal inceleme” başlıklı 57’nci maddesinde “Şikâyetler ile ilgili Kurum tarafından verilen nihai kararlar Türkiye Cumhuriyeti Mahkemelerinde dava konusu edilebilir ve bu davalar öncelikle görülür.” hükmüne,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru ehliyeti” başlıklı 5’inci maddesinde, “İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden;

a) İstekli olabilecekler; ön yeterlik ve/veya ihale dokümanının verilmesi, ön yeterlik ve/veya ihale ilanında veya ön yeterlik ve/veya ihale dokümanında yer verilen düzenlemeler ve/veya bu düzenlemeler ile idari uygulamalar arasındaki uyumsuzluklar,

…

c) İstekliler; yeterlik başvurularının veya tekliflerin sunulması, değerlendirilmesi ve ihalenin sonuçlandırılmasına ilişkin idari işlem veya eylemler, hakkında başvuruda bulunabilir.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Ön inceleme konuları ve ön inceleme üzerine yapılacak işlemler” başlıklı 16’ncı maddesinde “(1) Başvurular öncelikle;

a)Başvuru konusunun Kurumun görev alanında bulunup bulunmadığı,

b) Başvuru ehliyeti,

c) Başvurunun süresinde yapılıp yapılmadığı,

ç) Başvuru sahibinin, varsa vekil ya da temsilcisinin; adı, soyadı, unvanı, adresi, imzası ile başvuruda bulunmaya yetkili olunduğuna dair belgelerin ve imza sirkülerinin aslı veya yetkili mercilerce onaylı örneğinin bulunup bulunmadığı,

d) İhaleyi yapan idarenin ve ihalenin adı veya ihale kayıt numarasının belirtilip belirtilmediği,

e) Başvuruya konu olan durumun farkına varıldığı veya bildirildiği tarihin belirtilip belirtilmediği,

f) İdareye başvuru tarihi ile varsa idarenin cevabının başvuru sahibine bildirildiği tarihin belirtilip belirtilmediği,

g) İdareye verilen şikayet dilekçesinin bir örneğinin ve idare tarafından şikayet üzerine alınan karar başvuru sahibine bildirilmiş ise bu kararın bir örneğinin eklenilip eklenilmediği,

ğ) Başvuru bedelinin, teminat alınacak hallerde ise başvuru teminatının yatırılıp yatırılmadığı,

h) Aynı kişi tarafından birden fazla ihaleye, birden fazla kişi tarafından aynı ihaleye veya birden fazla ihaleye tek dilekçe ile başvuruda bulunulup bulunulmadığı,

ı) Başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin belirtilip belirtilmediği,

yönlerinden sırasıyla incelenir.

…

(4) Yapılan ön inceleme sonucunda, bir aykırılığın tespit edilmesi halinde bu hususa ilişkin ön inceleme raporu düzenlenir.” hükmüne,

Aynı Yönetmelik’in “Ön inceleme konularına aykırılık üzerine alınacak kararlar” başlıklı 17’nci maddesinde “(1) 16 ncı maddenin birinci fıkrası bakımından bir aykırılığın tespiti üzerine Kurul tarafından başvurunun reddine karar verilir.” hükmüne yer verilmiştir.

Başvuru sahibi Abat Yol İnşaat Taahhüt A.Ş. - Al-Ga İnşaat Taah. San. ve Tic. A.Ş. - Akçadağ İnşaat Tic. ve Taah. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından sunulan 08.01.2018 tarihli itirazen şikâyet dilekçesinin incelenmesi neticesinde “birim fiyat teklif cetvelinde özel ortaklarından birine ilişkin ticaret unvanı, kaşe ve imzasının olmadığı gerekçesiyle idarece değerlendirme dışı bırakıldığı, ancak ihale işlem dosyasında yer alan iş ortaklığı beyannamesinden pilot ortağın iş ortaklığını her konuda temsile yetkili olduğunun ve bu nedenle pilot ortak Abat Yol İnş. Taah. A.Ş.nin tam yetkili olduğunun açıkça anlaşıldığı, birim fiyat teklif cetveli standart formunun 3 nolu dipnotunda ortak girişim olarak teklif verilmesi halinde teklif cetvelinin her sayfasının ad soyad/ticaret unvanı yazılarak bütün ortaklar veya yetki verdikleri kişiler tarafından imzalanacağının belirtildiği, bu nedenle tam yetki verilen pilot ortak Abat Yol İnş. Taah. A.Ş. tarafından teklif cetvelinin imzalanmasının yeterli olduğu, kaldi ki iş ortaklıkları tarafından bu durumun kabul edildiği ve ayrıca birim fiyat teklif mektubu ve birim fiyat teklif cetvelinin birbiri ile uyumlu olduğu, bu nedenle özel ortaklardan birinin kaşe ve imzasının bulunmaması nedeniyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması mevzuata aykırı olduğundan tekliflerinin değerlendirmeye alınması gerektiği” şeklindeki iddiasının 30.11.2017 tarihli ve 2017/UY.I-3229 sayılı Kurul kararına itiraz niteliğinde olduğu, söz konusu Kurul kararında anılan İş Ortaklığı tarafından sunulan birim fiyat teklif cetvelinin usulüne uygun olmadığı yönündeki idarenin tespiti ile sınır değer hesabına ilişkin işlemin mevzuata uygun olduğu yönünde karar alındığı anlaşılmıştır.

Bu çerçevede, 4734 sayılı Kanun’un 57’nci maddesinde şikâyetler ile ilgili olarak Kurum tarafından verilen nihai kararların mahkemelerde dava konusu edilebileceğinin hüküm altına alındığı ve mevzuatta Kurul tarafından karara bağlanan hususların yeniden incelemeye alınmasına ilişkin bir hüküm bulunmadığından, Kurul kararlarına karşı itiraz niteliğindeki başvuruların Kurumca incelenmesi ve bu başvuru nedeniyle başvuruya konu Kurul kararını değiştiren veya onayan nitelikte yeni bir Kurul kararı alınması mümkün olmadığı anlaşılmış olup, söz konusu iddianın 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince görev yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Ayrıca, başvuru sahibi tarafından “söz konusu Kurul kararı sonrasında ise idarece kendilerine “süre uzatımı” konulu ve teklif geçerlik sürelerinin uzatılmasına ilişkin 12.12.2017 tarihli yazının gönderildiği, taraflarınca da teklif geçerlilik süresinin uzatılması kabul edildiği ve buna ilişkin belgelerin idareye sunulduğu, idarece, ilk ihale komisyonu kararı ile İş Ortaklıklarının teklifinin geçersiz olarak kabul edilmesine rağmen, bahsi geçen Kurul kararı sonrasında bütün isteklilere süre uzatımına ilişkin yazılar gönderilerek idarece ihale sürecine ilişkin olarak tekrardan işlem yapıldığı, bu aşamada tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılma sebebine ilişkin olarak itirazlarının bulunduğu ve bu itirazlarının değerlendirilmesi gerektiği” hususu iddia edilmekte ise, başvuru sahibinin teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığının kendisine 10.10.2017 tarihinde EKAP üzerinden gönderilen 06.10.2017 tarihli ihale komisyonu kararı ile bildirildiği, bu çerçevede, başvuru sahibinin söz konusu ihale komisyonu kararının kendisine tebliğ edildiği tarihten sonraki 10 gün içinde idareye şikâyet ve sonrasında itirazen şikâyet başvurusunda bulunması gerekirken, bu süre içerisinde şikâyet başvurusunda bulunulmadığından teklifinin değerlendirmeye alınması gerektiğine ilişkin iddiasının süre yönünden reddi gerektiği ve ayrıca, bahsi geçen Kurul kararı sonrasında idarece tüm isteklilere süre uzatımı talepli gönderilen yazıların, başvuru sahibine teklifinin değerlendirme dışı bırakılması işlemine ilişkin olarak başvuruda bulunulması konusunda yeni bir hak doğurmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” hükmü,

Anılan Kanun’un “Bütün tekliflerin reddedilmesi ve ihalenin iptali” başlıklı 39’uncu maddesinde “İhale komisyonu kararı üzerine idare, verilmiş olan bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte serbesttir. İhalenin iptal edilmesi halinde bu durum bütün isteklilere derhal bildirilir. İdare bütün tekliflerin reddedilmesi nedeniyle herhangi bir yükümlülük altına girmez. Ancak, idare isteklilerin talepte bulunması halinde, ihalenin iptal edilme gerekçelerini talep eden isteklilere bildirir.” hükmü,

“İhalenin karara bağlanması ve onaylanması” başlıklı 40’ıncı maddesinde “37 ve 38 inci maddelere göre yapılan değerlendirme sonucunda ihale, ekonomik açıdan en avantajlı teklifi veren isteklinin üzerinde bırakılır.

…

İhale komisyonu gerekçeli kararını belirleyerek, ihale yetkilisinin onayına sunar. Kararlarda isteklilerin adları veya ticaret unvanları, teklif edilen bedeller, ihalenin tarihi ve hangi istekli üzerine hangi gerekçelerle yapıldığı, ihale yapılmamış ise nedenleri belirtilir.

İhale yetkilisi, karar tarihini izleyen en geç beş iş günü içinde ihale kararını onaylar veya gerekçesini açıkça belirtmek suretiyle iptal eder.

İhale; kararın onaylanması halinde geçerli, iptal edilmesi halinde ise hükümsüz sayılır.” hükmü yer almaktadır.

Yukarıda yer verilen Kanun hükümlerinden, ihalenin iptal edilmesi hususunda idarelere takdir yetkisinin tanındığı, ancak bu yetkinin mutlak ve sınırsız olmayıp kamu yararı ve hizmet gerekleri ile sınırlı olduğu, dolayısıyla idarelerin ihalenin iptaline dair aldığı kararların dayandığı gerekçelerin makul ve geçerli olması gerektiği anlaşılmaktadır.

İhalenin iptaline ilişkin olarak ihale komisyonu kararında yer alan ve yukarıda yer verilen gerekçeler incelendiğinde,

a) “İhalede verilmiş olan en düşük teklif ile geçerli en uygun teklif arasında %33,2 oranında 58.748.000,00 TL fiyat farkı olduğu, teklifin yaklaşık maliyete göre % 2,21 oranında daha düşük olmasına rağmen ihalenin mevcut haliyle sonuçlandırılması durumunda 58.748.000,00 TL Kamu zararına (Kurum kaybına) neden olacağı” şeklindeki iptal gerekçesinde, geçerli olmayan en düşük teklif ile geçerli olan en düşük teklif tutarlarının karşılaştırılarak kamu zararına neden olunacağı tespitinin yapıldığı, ancak somut durumda bu tespitin değerlendirme dışı bırakılan en düşük teklif yerine yaklaşık maliyet üzerinden yapılması gerektiği sonucuna varıldığından, söz konusu geçersiz teklif ile geçerli en düşük teklif arasındaki fark nedeniyle kamu zararı meydana geleceği şeklindeki gerekçenin yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

b) “Kurumumuzun Garp Linyitleri İşletmelerinde mevcut olan ve devam eden dekapaj ihalelerine ait maliyetler üzerine yapılan hesaplamalarda, Ağustos 2017 tarihi itibariyle dekapajın ortalama olarak güncel birim fiyatı 4,88 TL/m3 olup, geçerli tekliflerde en avantajlı birim fiyat ise 5,70 TL/m3 verildiğinden dolayı teklif piyasa rayiçlerinin üzerinde olduğu için hadde layık bulunmadığı” şeklindeki iptal gerekçesinde, idarenin devam eden ve ihale konusu iş ile aynı nitelikte olduğu belirtilen “dekapaj ihaleleri”nde oluşan ihale fiyatları ile karşılaştırma yapıldığı, ancak söz konusu benzer işlerde oluşan fiyatların mutlak olarak ihale konusu işte de aynı olmasının beklenemeyeceği, her işin yaklaşık maliyet hesabının farklı maliyet bileşenlerine dayanabileceği, başvuruya konu ihalenin yaklaşık maliyet hesabında “dekapaj” iş kalemi için esas alınan birim fiyatın 6,09 TL/m3 olduğu, söz konusu birim fiyat tutarı yerine benzer işlerde oluşan ihale fiyatlarının esas alınarak ihaledeki geçerli en düşük teklifin “hadde layık olup olmadığı” tespitinin yapılmasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

c) “İhalede, 18 firma tarafından ihale dokümanı alındığı ve 7 istekli tarafından teklif verildiği, bu isteklilerden … firmalarının teklifleri kapsamında sundukları Ticaret Sicil Gazeteleri uygun bulunmadığından firmaların teklifleri değerlendirme dışı bırakılmıştır. Teklifleri geçerli olan iki firmadan Enkaya İnş. Nak. Turz. Pet. Ürn. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifi yaklaşık maliyete göre %1,81, Çelikler Taahhüt İnşaat ve Sanayi Anonim Şirketi’nin teklifi yaklaşık maliyete göre %2,21 daha düşük olmakla birlikte yaklaşık maliyete yakın olması ve beş firma değerlendirme dışı bırakıldığından geçerli iki teklif kalması nedeniyle rekabet ortamı tam oluşmadığı” şeklindeki iptal gerekçesinin, yukarıda bahsedilen 30.11.2017 tarihli ve 2017/UY.I-3229 sayılı Kurul kararı sonrasında 4 isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması sonrasında gelinen aşamada geçerli iki teklifin kalması ve söz konusu iki teklifin yaklaşık maliyetten %1,81 ve %2,21 daha düşük olmakla birlikte yaklaşık maliyete yakın olması hususuna dayandığı, ancak 18 dokümanın satın alındığı ve 7 isteklinin teklif verdiği başvuruya konu ihalede, bahsedilen Kurul kararı gereğince düzeltici işlem tesis edilmesi durumunda iki geçerli teklif kalması nedeniyle doğrudan ihalede rekabetin sağlanamadığı sonucuna varılamamakla birlikte, somut olayda yer verilen “geçerli iki teklifin yaklaşık maliyetten %1,81 ve %2,21 daha düşük olmakla birlikte yaklaşık maliyete yakın olması” şeklindeki iptal gerekçesi ile birlikte değerlendirildiğinde, 4734 sayılı Kanun’un yukarıda yer verilen 5’inci maddesi hükmü gereğince yerinde olduğu, söz konusu geçerli iki teklifin yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete çok yakın olduğu dikkate alındığında idarece ihalenin iptali konusundaki takdir yetkisinin hukuka aykırı kullanılmadığı, idare tarafından alınan iptal kararı ile kamu kaynaklarının etkili, ekonomik ve verimli kullanılması ilkesine uygun hareket edilmek istenildiği ve bahsi geçen Kurul kararının etkisiz hale getirilmesinin amaçlanmadığı anlaşılmış olup, yukarıda yer verilen gerekçe ile idare tarafından ihalenin iptal edilmesinde mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi