KİK Kararı: 2018/UY.I-259

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2018/004
Gündem No : 35
Karar Tarihi : 24.01.2018
Karar No : 2018/UY.I-259 Mahkeme Kararını Göster
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Mau Yapı İnşaat Anonim Şirketi - Mehmet Ali Ünal İnşaat Taah. Mad. San. Ve Tic. A.Ş.,

VEKİLİ:

Av. Ali Yüksel ÖZMEN

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Karayolları 4. Bölge Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2017/316297 İhale Kayıt Numaralı “Ankara - Çankırı 2x3 Bölünmüş Yolu Km:(0+000 - 17+000) Arası Toprak İşleri, Sanat Yapıları, Farklı Seviyeli Kavşaklar, Üstyapı ve Bsk Yapımı ve Km:17+000 - 69+ 000 Arası İkmal İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Karayolları 4. Bölge Müdürlüğü tarafından 01.08.2017 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Ankara - Çankırı 2X3 Bölünmüş Yolu Km:(0+000 - 17+000) Arası Toprak İşleri, Sanat Yapıları, Farklı Seviyeli Kavşaklar, Üstyapı ve Bsk Yapımı ve Km:17+000 - 69+ 000 Arası İkmal İşi” ihalesine ilişkin olarak Mau Yapı İnş. A. Ş.- Mehmet Ali Ünal İnş. Taah. Mad. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığının 01.12.2017 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 14.12.2017 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 25.12.2017 tarih ve 71054 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 25.12.2017 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2017/3328 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, idarece aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun görülmemesine yönelik gerekçelerinin yerinde olmadığı şöyle ki;

1. İdarece “K.5 ve K.7 poz numaralı iş kalemleri içerisinde açıklama istenilmeyen analiz girdileri olarak belirlenen "Demir nakli F= Kx(0,0007xM+0,01)”, analiz girdisinin, K20 poz numaralı iş kalemi içerisinde yer alan "Şerit nakli F=Kx (0,007xM+0,01", S5 poz numaralı iş kalemi içerisinde yer alan "Karabük'ten demir nakli F= Kx(0,0007xM+0,01)”, S12 iş kalemi içerisinde yer alan "Drenaj boruları nakli F= Kx(0,0007xM+0,01)”, ve S18 iş kalemi içerisinde yer alan "Çimento nakli F= Kx (0,0007xM+0,01)” açıklama istenilmeyen ve işin süresi boyunca kullanılacak söz konusu rayiçlere ilişkin ilişkin moment değerinin 0 alınması durumunda dahi söz konusu iş kalemlerine ilişkin teklif edilen 0,01 TL tutarların 2,45 TL'sından düşük bir tutar olmasının mümkün olmadığı ve söz konusu iş kalemlerinin açıklama istenilmeyen iş kalemleri olsa dahi imalat aşamasında yapılmayacağı anlamına gelmediği, ayrıca söz konusu pozlara ilişkin açıklama istenilmediği ancak söz konusu tutarların hayatın olağan akışına aykırı olduğu” yönünde gerekçelerle, anılan gerekçeler kapsamında belirtilen rayiçlere ilişkin sunmuş oldukları aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun görülmediği ancak, söz konusu rayiçlere ilişkin sundukları açıklamaların idarenin analiz formatına uygun olduğu, açıklama istenilmeyen bir analiz girdisine yönelik olarak idarece bir takım formül hesaplamalarına dayandırılarak açıklama istenilmeyecek bir analiz girdisi için minimum bir değer belirlenmesinin kamu ihale mevzuatında açıklanmadığı, idarece söz konusu iş kalemleri için hem açıklama istenilmeyeceğinin belirtilip hem de açıklamaların sorgulanmasının Kamu İhale Genel Tebliği'ne aykırı olduğu,

2. Sunmuş oldukları aşırı düşük teklif açıklamasında, idarece S10 poz numaralı iş kalemi içerisinde yer alan, "07.006/K-Çim (Çimento nakli F=Kx(0,0007xM+0,01) rayicine 19,60 TL fiyat teklifi sundukları, ancak S18 poz numaralı iş kaleminin analizinde açıklama istenilmeyen analiz girdisi olarak belirlenen aynı iş kalemi için 0,01 TL fiyat teklif edildiği yönünde tespitlere yer verilerek aynı iş kalemine farklı tutarların teklif edilmesinin uygun görülmediği ve söz konusu teklif fiyatının hayatın olağan akışına aykırı olduğunun belirtildiği, ancak idarece şikayet başvuruları üzerine söz konusu açıklamanın uygun görülmesi nedeniyle ayrıca bir açıklamada bulunmadıkları,

3. “03.001 poz numarası ile Ekskavatör ve dragline tipi makineler 100 Hp (1Yd3) ve 03.004 poz numarası ile Ekskavatör ve Dragline Tipi Makineler 210 Hp (21/2 Yd3) analiz girdilerine ilişkin sundukları fiyat teklifi ve eki maliyet tespit tutanaklarına yönelik olarak idarece yapılan değerlendirmeler neticesinde “Söz konusu iş kalemlerine ilişkin sunulan maliyet tutarı tespit tutanaklarında (EK-O-5) geçici vergi beyanname dönemlerinin 2017/1 geçici vergi beyanname dönemi olarak belirtildiği ancak defter tasdik tarihinin 2016 yılı olması nedeniyle belirtilen söz konusu vergi beyanname döneminin uygun olmadığı, şikayet dilekçesi ekinde sunulan sehven yapılan hatayı gösteren ilgili meslek mensubunun yazısı ile sehven hata yapıldığı belirtilerek defter tasdik tarihi ve sayı bilgisinde değişiklik yapıldığı ancak söz konusu belgelere ilişkin sunulan belgelerin Kamu İhale Kanunu’nun 37 ve 38’inci maddeleri uyarınca bilgi eksikliği kapsamında değerlendirilemeyeceği” yönünde gerekçelerle anılan iş makinelerine ilişkin sunmuş oldukları aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun görülmediği ancak;

- Kamu İhale Genel Tebliği'nin 45'inci maddesinde satış tutarı tespit tutanaklarının (Ek.O-6) ve maliyet tespit tutanaklarının (Ek.O-5) idare veya Kurum tarafından ilgili meslek mensubundan aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında değil, daha sonra talep edileceğinin açık bir şekilde ifade edildiği, sunulan fiyat teklifini tevsik etmek gayesi ile idare veya Kurum aşırı düşük tekliflerin değerlendirme süreci sonrasında, ilgili meslek mensubundan bilgi talep edebileceği, idareye şikayet başvurularına cevaben yapılan açıklamada ise satış tutarı tespit tutanaklarının veya maliyet tespit tutanaklarının, idare veya Kurum tarafından savunma sonrası talep edilebilecek bir belge olmadığının belirtildiği, İş Ortaklığı olarak 09.10.2017 tarihinde sunmuş oldukları açıklamaya ilişkin herhangi bir değişiklik ya da düzeltme yapılmadığı, İş Ortaklığı yetkililerince kaşelenerek imzalanan açıklamanın idarenin iddiasının aksine hiçbir şekilde değiştirilmediği, İş Ortaklığının sunmuş olduğu açıklamayı değiştirmesi için herhangi bir sebep bulunmadığı, mevzuat gereği savunma sonrası talep edilecek ilgili tutanakların, idarenin veya Kurumun sorgulamasına tabi olmayacağının iddia edilmesinin mevzuata aykırı olduğu, bu tutanakların idare veya Kurum tarafından talep edilmesi ile ilgili bir zorunluluğunda Kamu İhale Genel Tebliği'nde açıklanmadığı, anılan Tebliğ uyarınca aşırı düşük teklif açıklamalarında sunulan fiyat tekliflerinin fiyat teklifini veren firmanın muhasebe kayıtları ile ilgili sorumluluğunu ilgili meslek mensubuna yüklediği, idare veya Kurum tarafından gerek görülmesi halinde sadece bu ilgili meslek mensubuna başvurulabileceği ve ilgili meslek mensubundan bilgi ve belge talep edilebileceği, mevzuat gereği sonradan verilmesi gereken tespit tutanaklarının gayesinin verilen fiyat tekliflerindeki rakamların tevsiki için olduğu, ilgili tutanakların idare tarafından talep edileceği gibi Kurum tarafından da talep edilebileceği, Kurum tarafından böyle bir talep gelmesi halinde ilgili meslek mensubu daha önce tutanakları istekli İş Ortaklığına veya ilgili idareye sunmuş olsa dahi tekrar Kurum’a sunacağı, söz konusu teklif tutanaklarının sadece bir kez idare tarafından aşırı düşük teklif savunması ile birlikte istenebileceğine dair bir hükmün bulunmadığı, sonuç olarak ilgili tutanakların sadece aşırı düşük teklif sorgulamaları sonrasında istenebilecek belgeler olduğu, eksik bilgi ve belgelerin tamamlatılması hususunun ise, açıklamanın esasını değiştirmemek kaydıyla talep edilmesinin mümkün olduğu, mevzuat gereği idare veya Kurum'un talebi halinde sunulabilen maliyet ve satış tutarı tespit tutanaklarının taraflarına ait aşırı düşük teklif açıklamasında herhangi bir eksiklik oluşturacak nitelikte olmadığı, sonuç olarak sundukları fiyat teklifinin ve geçici vergi beyanname dönemlerinin kamu ihale mevzuatına uygun olduğu, idareye sunulmuş olan tespit tutanaklarının ilgili iş kalemlerine ait fiyatları tevsik etmediğine dair idarenin bir itirazının bulunmadığı, fakat idarece meslek mensubunca sunulan bu belgeler ile taraflarınca hazırlanan aşırı düşük teklif açıklamalarının değiştiğinin belirtildiği, aşırı düşük teklif açıklamalarında herhangi bir değişikliğin söz konusu olmadığı, meslek mensubu tarafından İş Ortaklığına verilen ve İş Ortaklığı aşırı düşük teklif açıklaması ile birlikte idareye sunulan ilk tutanaklarda geçici vergi beyanname döneminin 2017 yılı 1. Dönemi olarak belirtildiği, fakat envanter defterinde defter tarihi ve numarasının uyumlu olmadığının ifade edildiği, idarenin bu husustaki görüşü üzerine meslek mensubunca idareye sunulan bilgiler ile sunulan fiyat teklifinin 2017 yılı 1. dönemine ait olduğunun kesinlik kazandığı ayrıca sunulan fiyatın EK.O-5 maliyet tutarı tespit tutanağındaki ortalama birim maliyetin altında olmadığının ispat edildiği, sonuç olarak idarece envanter defter tasdik tarihi ve numarasının Tebliğ açıklamaları uyarınca sorgulanması gereken bir husus olmadığı, açıklanan nedenlerle sunulan fiyat teklifinin mevzuata uygun olduğu,

4. Ayrıca idarece aynı iş kalemlerine yönelik sunmuş oldukları fiyat tekliflerinin alındığı firmaya yönelik yapılan değerlendirmede, anılan firmaya ait 20.04.2017 tarihli ve 6792 sayılı Türkiye Ticaret Sicil Gazetesinde yer alan bilgiler uyarınca, anılan firmanın teklife konu alanda faaliyet göstermediği tespit edilerek fiyat tekliflerinin bu yönüyle de uygun görülmediği, ancak söz konusu firma bilgilerini gösteren 03.01.1984 tarihli ve 916 sayılı Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde anılan firmanın faaliyet konuları arasında iş makinelerinin alım ve satımına ilişkin hususların yer aldığı ve 20.04.2017 tarihli ve 6792 sayılı Türkiye Ticaret Sicil Gazetesinde yapılan değişikliğin, firmanın fiyat teklifinde yer alan faaliyet konusu dışında, farklı faaliyet konularının değişikliğinin yapılmasına yönelik olduğu,

5. Diğer taraftan aynı fiyat tekliflerinin eki maliyet tespit tutanaklarına ilişkin idarece yapılan değerlendirmelerde, anılan fiyat tekliflerine konu malın 152 numaralı mamul mallar hesabında kayıtlı olması gerekirken söz konusu tutanaklarda bu hususun belirtilmediğinin de açıklamalarının uygun bulunmamasına ilişkin gerekçeler arasında sayıldığı, ancak düzenlenecek tutanaklarda bu hususların anılan bölümde belirtilmesine yönelik bir zorunluluğun bulunmadığı ve taraflarınca teklif edilen malın ilgili firmanın 153 numaralı ticari mallar hesabında bulunduğu, bu nedenle söz konusu kısımda düzenlemenin yapıldığı bu nedenle idarece teklife konu malın maliyet tespit tutanaklarının 152 numaralı kısmında düzenlenmesi gerektiğine yönelik gerekçelerinin de yerinde olmadığı,

6. İdarece, “Baştaş Çimento San. A.Ş’den aldıkları fiyat teklifinde yer alan ilgili meslek mensubunun iletişim adresinin, bu fiyat teklifinin dayanağı olarak sundukları satış tutarı tespit tutanağının eki faaliyet belgesinde yer alan iletişim bilgisi ile uyumlu olmadığı” yönünde gerekçesiyle, söz konusu fiyat teklifinin Kamu İhale Genel Tebliği'nin 45'inci maddesinde yer alan açıklamalara aykırı görüldüğü, ayrıca “Anılan fiyat teklifine konu satış tutarı tespit tutanağında ilgili meslek mensubuna ait iletişim bilgilerinin mevcut olduğu kaşe ve mührün bulunmadığı da tespit edilerek bu hususunda Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Belgelerin sunuluş şekli” başlıklı 31’inci maddesinde yer alan hükümlere aykırı olduğu”nun kabul edildiği, ancak ilgili meslek mensubunun iki ayrı ofisinin bulunduğu, söz konusu meslek mensubuna ilişkin iletişim adresi ile herhangi bir odaya kayıtlı olması açısından bir sınırlamanın söz konusu olmadığı, bu hususa ilişkin ilgili meslek mensubunun yazısının ekte sunulduğu, diğer taraftan söz konusu fiyat teklifinin istenen şekil şartlarını taşıdığı ayrıca idarece alınan kesinleşen ihale kararında söz konusu gerekçelerin Tebliğ açıklamalarının hangi maddelerine aykırı olduğuna yönelik bir ifadesinin de bulunmadığı ve bu hususunda Kamu İhale Genel Tebliği'nin 45.1.16'ncı maddesinde yer alan açıklamalara aykırı olduğu, ayrıca Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.16’ncı maddesinde yer alan açıklamalar uyarınca, idarenin İş Ortaklıklarının aşırı düşük teklif açıklamasının Kamu İhale Genel Tebliği’nin hangi maddelerine aykırı görüldüğünün gerekçeleri ile birlikte kesinleşen ihale kararında bildirilmesinin gerektiği, ihale komisyonu kararında ve şikayet başvurusu üzerine idarece alınan kararda aşırı düşük teklif açıklamalarının anılan Tebliğ’in hangi maddelerine aykırı olduğu hususunda gerekçeli bir açıklamanın yapılmadığı,

7. İdarece “Taş ve bazalt malzemelerinin nakliye hesaplamalarına esas alınan esas taş ocağının tevsikine ilişkin ilgili belgelerin sunulmadığı ve bazalt malzemesinin sağlanmasına yönelik ilgili firmalar adına alınan yazılardaki imzalara ilişkin imza sirkülerinin mevcut olmadığı, diğer taraftan yazılarla birlikte sunulan ruhsatın fotokopi olduğu ve Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'nin 31/1 maddesinde yer alan hüküm uyarınca belgelerin aslı veya aslına uygunluğu noter tarafından onaylanmış örneklerinin sunulmasının zorunlu olduğu, bu nedenle fotokopi olarak sunulan belgelere itibar edilemeyeceği, ayrıca ilgili firmalardan alınan diğer adi yazı niteliğindeki belgelerin kanıtlayıcı belgeler olarak dikkate alınamayacağı, ayrıca taş ocağına esas firmalara ait rödövans sözleşmesinin sunulduğu görülse de sözleşmenin ilk üç sayfasının imzasız ve kaşesiz olduğu, dördüncü sayfasının ise imzalı ve fotokopi olduğu” yönünde gerekçelerle taş imalatlarına esas taş ocağı ve ilgili malzemelere ilişkin açıklamaların uygun görülmediği, ancak aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında, nakliye mesafelerinin tevsiki açısından itinerer ve bazı dokümanları idareye sundukları, ayrıca aşırı düşük teklif açıklamalarında sunulması gereken belgelerde, ihaleye katılımda yeterlik kriteri olarak sunulacak belgelerde aranan kriterler uyarınca değerlendirme yapılmasının kamu ihale mevzuatına aykırı olduğu, ayrıca sözleşmenin yürütülmesine ilişkin belgelerin açıklama kapsamında uygunluğunun aranmasının da emsal Mahkeme kararlarına aykırı olduğu, ayrıca idarece aşırı düşük teklif açıklama yazısı kapsamında tevsik edici mahiyette yardımcı analiz ve malzeme ocaklarına ilişkin bilgilerin istenilmediği ve mevzuat gereğince açıklama kapsamında bu belgeleri sunmalarına yönelik bir zorunluluklarının bulunmadığı, açıklanan nedenlerle idarenin gerekçelerinin emsal kararlara ve mevzuata aykırı olduğu,

8. İdarece aşırı düşük teklif açıklama yazısı ekinde düzenlenen analiz formatlarında, açıklama istenilmeyecek analiz girdileri olarak belirlenen muhtelif iş makilerine ilişkin teklif ettikleri “0,01 TL” teklif tutarlarının, “Her ne kadar söz konusu iş kalemlerinin açıklama istenilmeyecek iş kalemleri olsa da, söz konusu imalatlarında imalat aşamasında yapılacağı ve işin yapılabilmesine imkan tanınması açısından fiyatların makul seviyede olması gerektiği” yönünde gerekçelerle uygun görülmediği, ancak idarece hem anılan analiz girdilerinin açıklama istenilmeyen analiz girdileri olarak belirtildiği hem de mevzuata aykırı olarak teklif fiyatlarının açıklanmasının arandığı, idarece yapılan değerlendirmelerin mevzuat hükümleri ve Tebliğ açıklamalarına bütünüyle aykırı olduğu,

9. İdarece, aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında S18 poz numaralı iş kaleminin tevsiki amacıyla sundukları fiyat teklifi ve dayanağı satış tutarı tespit tutanağına ilişkin yapılan değerlendirmede; Söz konusu fiyat teklifinin dayanağı olarak sundukları satış tutarı tespit tutanağının hangi fiyat teklifine ilişkin olduğunun açıkça belirtilmediği” yönünde gerekçe ile söz konusu iş kalemine ilişkin açıklamanın uygun görülmediği, idarece şikâyet başvurularına verilen cevapta bu hususa ilişkin değerlendirme yapılmadığı, ilgili tutanakta fiyat teklifinde yer alan satış tutarı tespit tutanağına ilişkin tarih ve sayı bilgisinin yer aldığı ve fiyat teklifinin hangi hususa ilişkin olduğuna yönelik bir çelişkinin bulunmadığı, açıklanan nedenlerle İş Ortaklıklarına ait aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun görülmesi gerektiği ve tekliflerinin yaklaşık 30.000.000 TL daha yüksek bir tutara ihale edilmesinin kamu zararı oluşturacağı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 37’inci maddesinde “İhale komisyonunun talebi üzerine idare tekliflerin incelenmesi, karşılaştırılması ve değerlendirilmesinde yararlanmak üzere net olmayan hususlarla ilgili isteklilerden yazılı olarak tekliflerini açıklamalarını isteyebilir. Ancak bu açıklama, hiçbir şekilde teklif fiyatında değişiklik yapılması veya ihale dokümanında yer alan şartlara uygun olmayan tekliflerin uygun hale getirilmesi amacıyla istenilmez ve yapılmaz.

Tekliflerin değerlendirilmesinde, öncelikle belgeleri eksik olduğu veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmadığı 36 ncı maddeye göre ilk oturumda tespit edilen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilir. Ancak, teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmaması kaydıyla, belgelerde bilgi eksikliği bulunması halinde idarece belirlenen sürede isteklilerden bu eksik bilgilerin tamamlanması yazılı olarak istenir. Belirlenen sürede bilgileri tamamlamayan istekliler değerlendirme dışı bırakılır ve geçici teminatları gelir kaydedilir. Bu ilk değerlendirme ve işlemler sonucunda belgeleri eksiksiz ve teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olan isteklilerin tekliflerinin ayrıntılı değerlendirilmesine geçilir. Bu aşamada, isteklilerin ihale konusu işi yapabilme kapasitelerini belirleyen yeterlik kriterlerine ve tekliflerin ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olup olmadığı ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunup bulunmadığı incelenir. Uygun olmadığı belirlenen isteklilerin teklifleri ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunan teklifler değerlendirme dışı bırakılır.” hükmü,

Anılan Kanun’un “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu; a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir…” hükmü,

Aynı Kanun’un “Kesinleşen ihale kararlarının bildirilmesi” başlıklı 41’inci maddesinde “İhale sonucu, ihale kararının ihale yetkilisi tarafından onaylandığı günü izleyen en geç üç gün içinde, ihale üzerinde bırakılan dahil olmak üzere, ihaleye teklif veren bütün isteklilere bildirilir. İhale sonucunun bildiriminde, tekliflerin değerlendirmeye alınmama veya uygun bulunmama gerekçelerine de yer verilir…” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “…45.1.1. Yapım işleri ihalelerinde, 4734 sayılı Kanunun 36 ncı maddesi uyarınca ilk oturumda teklif mektubu ve geçici teminatını usulüne uygun sunan geçerli teklifler tespit edildikten sonra

…

45.1.1.5. Bu madde kapsamında sınır değer hesaplanmasında, 4734 sayılı Kanunun 36 ncı maddesi uyarınca ilk oturumda teklif mektubu ve geçici teminatını usulüne uygun sunan isteklilerin teklifleri “geçerli teklif” olarak dikkate alınacaktır.45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üneeşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.

…

45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

…

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

…

45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği…(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.

Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında istekli olabileceklere verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir.

45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

…

İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar esas alınarak teklif sunulmuş olmakla birlikte; yukarıda belirtildiği şekliyle liste halinde belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur.

İlan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları kullanılabilir.

45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaralarını da belirtmek suretiyle liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

45.1.7. İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir.

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.

45.1.10. İhale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin önemli bileşenlerini;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü, gibi hususlarda istekliler tarafından yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır.

45.1.11. Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojisinin sağlayacağı maliyet avantajının açıklanması gereklidir.

45.1.12. Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajı açıklanmalıdır.

45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri,

b. Çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

e. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

f. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan bilgi ve belgelerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekliler tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir). Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen iş kalemlerinin üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklanması durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin analiz sunulması zorunlu değildir. Ayrıca, istekliler tarafından teklif kapsamındaki harita, kadastro ve proje işlerine ilişkin yapılacak açıklamalarda üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması yeterlidir.

45.1.13.1. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

45.1.13.3. İsteklinin teklifine konu çimento veya demir ürünlerine ilişkin açıklamalarında çimento veya demir ürünleri üreticisinin ilan edilmiş fiyat tarifelerini kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir.

45.1.13.4. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilen fiyat tarifelerinde belirtilen fiyatları kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir. (Örnek: Orman Genel Müdürlüğüne bağlı işletmeler tarafından satılan ürünlere ilişkin ilan edilmiş fiyatlar vb.)

45.1.13.4.1. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tekliflerini kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) düzenlenmiş fiyat teklifini sunması yeterlidir. (Örnek: Karayolları Genel Müdürlüğü, İl Özel İdareleri, Belediyeler vb.nin sattıkları kum, çakıl, kırmataş vb. mallara ilişkin verdikleri fiyat teklifleri.)

45.1.13.5 İstekli tarafından açıklaması yapılacak girdinin fiyatı, kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan edilen ilgili mala ilişkin asgari fiyatlara uygun olması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan asgari fiyatın belgelendirilmesi suretiyle açıklama yapılması yeterlidir. (Örnek: EPDK tarafından il bazında günlük yayımlanan akaryakıt fiyatları vb.)

45.1.13.6. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu olan mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (EK.O.7) ile açıklama yapılabilir.

Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olması gerekir.

Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması ve malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması gerekir.

İsteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı sunmasına gerek bulunmayıp, sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, SM, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilecektir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

45.1.13.7. İstekliler tarafından yapılan açıklamada; malın ihale tarihi itibariyle stoklarda bulunduğunun belirtilmesi durumunda, stokta bulunan mala ilişkin “stok tespit tutanağı”nın sunulması zorunludur. Stok tespit tutanağında ilgili malın ağırlıklı ortalama birim maliyeti gösterilecektir. İsteklilerce teklif edilen tutara ilişkin birim fiyatlar, stok tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olamaz. Ayrıca stoklarda olduğu belirtilen söz konusu malın miktarının, ihale konusu işte kullanılacağı belirtilen miktardan az olması halinde eksik kalan miktar için bu Tebliğdeki diğer açıklama yöntemlerine uygun olarak açıklama yapılması gereklidir.

45.1.13.8. İsteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır. Bu durumda, Vergi Usul Kanununa göre hesaplanan emsal bedeli gösteren ve istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından hazırlanarak imzalanan ve kaşelenen beyanın verilmesi yeterlidir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

45.1.13.9. İstekliler tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamındaki mallara ilişkin olarak stok tespit tutanağı veya üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi yerine sadece alış faturası ile açıklamada bulunulması geçerli bir açıklama olarak kabul edilmeyecektir.

45.1.13.10. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır.

45.1.13.11. Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 numaralı tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi zorunludur. Son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2013”, 15.7.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2014” tür.

…

45.1.13.13. İşletme hesabına göre defter tutuluyor olması durumunda; yukarıda belirtilen tutanaklar, işletme hesabı defteri ve işletme hesap özeti kayıtlarına göre düzenlenecektir.

45.1.13.14. İstekliler tarafından akaryakıt girdisine ilişkin olarak EPDK tarafından il bazında günlük yayımlanan akaryakıt fiyatlarının altında sunulan açıklamalar geçerli kabul edilmeyecektir.

45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.

…

45.1.16. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak istenen sürede açıklama yapmasına rağmen teklifi reddedilen isteklilerin açıklamalarının yeterli görülmeme nedenlerinin, sadece ilgili madde numaralarına atıf yapılmakla yetinilmeyerek hangi düzenlemeye aykırılık bulunduğu da belirtilmek suretiyle kesinleşen ihale kararının bildirilmesi zorunludur.

…

4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca, yukarıda yer alan açıklamalar çerçevesinde değerlendirilmesi gerekir.” açıklamaları,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin a) Adı: ) Adı:Ankara - Çankırı 2x3 Bölünmüş Yolu Km:(0+000 - 17+000) Arası Toprak İşleri, Sanat Yapıları, Farklı Seviyeli Kavşaklar, Üstyapı Ve Bsk Yapımı Ve Km:17+000 - 69+ 000 Arası İkmal İşi...” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir…” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuruya konu ihaleye ait ihale komisyonu kararına göre, ihalede 89 doküman satın alındığı, ihaleye 33 isteklinin teklif sunduğu, ihalede 9 istekliden aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, daha sonra yapılan şikayet başvurusu üzerine idarece söz konusu işlemlerde bir takım eksiklikler olduğunu belirterek anılan isteklilerden 02.10.2017 tarihinde yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği ve idarece başvuru sahibi istekliye EKAP üzerinden gönderilen 02.10.2017 tarihli aşırı düşük teklif açıklama yazısında “2017/316297 İhale Kayıt Nolu Ankara - Çankırı 2x3 Bölünmüş Yolu Km:(0+000 - 17+000) Arası Toprak İşleri, Sanat Yapıları, Farklı Seviyeli Kavşaklar, Üstyapı ve Bsk Yapımı Ve Km:17+000 - 69+ 000 Arası İkmal İşi için ilgi (c) yazımız ekinde gönderilen pozlara ait analizlerde sehven K20 pozu Ekap’a yüklenmemiştir.

Düzeltilmiş pozlar ektedir. İhale komisyonu tarafından 4734 Sayılı Kanunun 38. maddesine istinaden yapılan değerlendirmede, teklifinizin aşırı düşük teklif sınır değerinin altında olduğu tespit edilmiştir.

Bu duruma göre; Yapım yönteminizin ekonomik olması, Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağınız avantajlı koşullar, Teklif edilen işin özgünlüğü hususlarının açıklanarak, ihale dokumanı kapsamında verilen analiz formatına uygun analizlerin ve analizleri dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler ile proforma faturalar, teklif alma yazıları, yardımcı analizler, maliyet/satış tutarı tespit tutanakları (Ek: O-5, O-6, O-7) ve stok tespit tutanağının (Ek: O-8) verilmesi gerekmektedir.

Söz konusu aşırı düşük sorgusuna vereceğiniz cevabın, bu mektubun tarafınıza tebliğ tarihinden sonraki 5 (beş) iş günü içinde ihale komisyonuna bildirilmesi gerekmektedir. 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi hükmüne göre bilgi edinilmesi hususunu rica ederim.

NOT: İstekliler, ihale dokümanı kapsamında verilen örnek analiz formatına uygun olarak hazırlayacakları iş kalemleri/grupları analizlerinde; “Açıklama İstenilmeyecek Olan Analiz Girdileri” de dahil olmak üzere analizleri oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir…” ifadelerine yer verildiği, söz konusu yazı ekinde ise açıklama istenilen iş kalemlerine ilişkin açıklama istenilen ve istenilmeyen analiz girdilerinin belirtildiği analiz formatlarının düzenlendiği,

Anılan hususlar uyarınca aşırı düşük teklif sorgulamalarına yönelik ihale komisyonunca yapılan değerlendirmeler neticesinde, açıklama istenildiği ifade edilen isteklilerden 7’sinin aşırı düşük teklif açıklaması sunmadığı gerekçesiyle teklifinin reddedildiği, aşırı düşük teklif açıklaması sunan başvuru sahibi İş Ortaklığı ve bir diğer isteklinin de aşırı düşük teklif açıklamalarının çeşitli gerekçelerle uygun görülmeyerek tekliflerinin reddedildiği ve başvuruya konu ihalede tek geçerli teklif sahibi olarak Nehirsu İnş. Nak. Mad. San. ve Tic. A.Ş.-Kolin İnş. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığının belirlenerek ihalenin söz konusu İş Ortaklığı üzerinde bırakıldığı görülmüştür.

İdarece başvuru sahibine 02.10.2017 tarihli EKAP üzerinden gönderilen aşırı düşük teklif açıklama talebi konulu yazısı ekinde, K2, K20, K21, K4, K5, K6, K7,S1, S10, S12, S18, S3, S4, S5, S6, T1, U1, U2, U5, U9 poz numaralı iş kalemlerinin açıklama istenilecek iş kalemleri olarak belirlendiği ve anılan iş kalemlerine ilişkin düzenlenen analiz formatları uyarınca aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği görülmüştür.

Başvuru sahibi tarafından şikâyete konu edilen hususların, sunduğu aşırı düşük teklif açıklamasının idare tarafından uygun bulunmama gerekçelerine ilişkin olduğu görülmüş olup, idarenin başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun görülmeme gerekçelerinin mevzuata uygun olmadığı iddiası ile sınırlı olarak yapılan incelemede aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

Başvuru sahibinin anılan iddiasında ifade edilen analiz girdilerine yönelik olarak sunulan açıklamaların;

İhale komisyonu kararında “İdaremizce açıklama istenecek iş kalemlerine ilişkin olarak gönderilen birim fiyat analizlerinin temel girdilerine kadar ayrıştırılarak gönderilen aşırı düşük tablosunda isteklinin sunmuş olduğu aşırı düşük cevabında açıklama istenilmeyecek ancak işin süresi boyunca gerçekleştirilecek K5 ve K7 pozlarında “Demir nakli F= K x (0,0007xM +0,01)”, K20 pozunda “Şerit nakli F= Kx (0,0007x M + 0,01)”, S5 pozunda “Karabük'ten demir nakli F= K x (0,0007xM +0,01)”, “S12 pozunda Drenaj boruları nakli F= K x (0,0007 x M + 0,01 )” ve S8 pozunda “Çimento nakli F= K x (0,0007 x M + 0,01 )” nakliyelerine ait birim fiyatının 0,01 TL olduğu ancak yapılan hesaplamalarla bu değerin 2,45 TL’den daha az olmasının mümkün olmadığı tespit edilmiştir.” şeklinde gerekçelerle uygun görülmediği ve idarece başvuru sahibinin şikâyet başvurusu üzerine alınan kararda da söz konusu hususlara ek olarak “K5, K7, S5, S12 ve S18 pozlarında nakliyelere ait birim fiyatlarında açıklama istenmeyen iş kalemlerinin o poz için imalat aşamasında yapılmayacağı anlamına gelmemekte olduğundan, ayrıca söz konusu pozlara ait açıklama istenilmemiş olup hayatın olağan akışına uygun fiyat verilmesi gerektiği bahsedildiğinden şikayet sahibinin bu husustaki iddiası yerinde görülmemiştir.” şeklinde ifadelere yer verildiği görülmüştür.

İdarece başvuru sahibi İş Ortaklığına EKAP üzerinden gönderilen, 02.10.2017 tarihli aşırı düşük teklif açıklama yazısı ekinde iddia konusu iş kalemlerine ilişkin analiz formatları incelendiğinde,

K5 poz numaralı “İnşaat bünyesine giren nervürlü çelik zati bedeli, yüklenmesi, taşınması, boşaltılması, istifi ve işçiliği (her çapta) (herşey dahil)” iş kalemi ve K7 poz numaralı “Yüksek dayanımlı öngerme çeliğinin (her çeşit ve her amaç için) temini, yerine konulması, gerilmesi, gevşetilmesi (herşey dahil)” iş kalemlerinin, “Demir nakli F= Kx(0,0007xM+0,01)” analiz girdilerinin,

K20 poz numaralı “Toprakarme (Donatılı Zemin duvar) imalatı için polimer ankraj şeritleri temini iş başına nakli ve yerine konulması (her tip) için” iş kalemi içerisinde yer alan “Şerit nakli F= Kx(0,0007xM+0,01)” analiz girdisinin,

S5 poz numaralı “İnşaat bünyesine giren nervürlü çelik zati bedeli, yüklenmesi, taşınması, boşaltılması, istifi ve işçiliği (her çapta) (herşey dahil)” iş kalemi içerisinde yer alan “Karabük’ten demir nakli F=Kx(0,0007xM+0,01)” analiz girdisinin,

S12 poz numaralı iş kalemi içerisinde yer alan “Drenaj boruları nakli F=Kx(0,0007xM +0,01)” analiz girdisinin,

S18 poz numaralı “Her uzunluk, her açı ve her türlü zeminde Ø 80 cm jet grout kolonu imalatı yapılması (jet1 yöntemi ile) (delgi dahil) (Herşey dahil)” iş kalemi içerisinde yer alan “Çimento nakli F=Kx(0,0007xM +0,01)” analiz girdisinin, söz konusu açıklama istenilen iş kalemlerinin açıklama istenilmeyecek analiz girdileri olarak belirlendiği görülmüştür.

Anılan istekli tarafından söz konusu iş kalemlerine yönelik olarak sunulan açıklamalarda ise anılan analiz girdilerinin her biri için ayrı ayrı “0,01 TL” bedel öngörüldüğü görülmüştür.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ve Tebliğ açıklamaları uyarınca,

İstekliler tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamalarında, idare tarafından açıklanması istenilen iş kalemleri ve analiz girdilerinden açıklanması istenilenlerin fiyatlarının bir belgeye dayalı olarak tevsik edilmesi ve değerlendirilmesi gerektiği, açıklanması istenmeyen analiz girdilerine ise analizde yer verilmesinin ve söz konusu girdiler için bir bedel öngörülmesinin yeterli olduğu anlaşılmıştır.

Dolayısıyla idarece açıklama istenmeyen söz konusu analiz girdileri için, idarece verilen formülleri kullanmak suretiyle açıklama yapması gerektiği yönündeki gerekçenin kamu ihale mevzuatı uyarınca yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Diğer taraftan anılan mevzuat hükümleri ve Tebliğ açıklamaları uyarınca, kamu ihale mevzuatı kapsamında gerçekleştirilen yapım işi ihalelerinde aşırı düşük teklif açıklamalarının idarelerce ne şekilde değerlendirilmesi gerektiğinin açıkça belirtildiği ve söz konusu analiz girdileri için, teklif fiyatının düşüklüğü ve hayatın olağan akışına aykırılık gerekçeleri uyarınca değerlendirme yapılarak aşırı düşük tekliflerin reddedilmesine yönelik bir usulün bulunmadığı anlaşıldığından idarenin söz konusu gerekçelerinin, başvuru sahibi İş Ortaklığının aşırı düşük teklif açıklamasının reddedilmesine gerekçe oluşturmayacağı sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Anılan iddia konusu iş kalemlerine yönelik olarak ihale komisyonunca yapılan değerlendirmede “Ayrıca verilen nakliyeler içerisinden isteklinin açıklama istenen S10 pozunun analizinin açıklama istenen alt analizinde ve portland çimentosu için hesaplanan 07.006/K- ÇİM “Çimento Nakli F= K x (0,0007 x M + 0,01)” poz numarasına 19,60 TL fiyat verdiği tespit edilmiştir. Her ne kadar S18 analizinde açıklama istenilmeyen ve Portland Çimentosu için hesaplanan 07.006/K-ÇİM “Çimento Nakli F= K x (0,0007 x M + 0,01) ” poz numarasına 0,01 TL fiyat verdiği tespit edilmiştir. Her ne kadar S18 pozunda ver alan ve Portland Çimentosu için hesaplanan 07.006/K-CİM “Çimento Nakli F= K x (0,0007 x M + 0,01)” için açıklama istenmese de; açıklama istenmeyen is kalemlerinin o poz için imalat aşamasında yapılmayacağı anlamına gelmemekte ve açıklama istenilmeyen is kalemlerinin de fiyatının diğer pozlarla uyumlu olmasının yanında hayatın olağan akışına uygun fiyat verilmesi gerekmektedir. Her iki analizde kullanılacak olan çimentonun aynı fabrikadan 100 km mesafeden gelecek olması ve her iki analiz için de nakliye mesafesinin 100 Km olması nedeniyle nakliye hesabının buna göre yapılması gerekmektedir. Her ne kadar S18 pozunda yer alan 07.006/K-ÇİM “Çimento Nakli F= K x (0,0007 x M + 0,01 )” için açıklama istenmese de 0,01 TL fiyat verilmesi ve açıklama istenilen diğer pozlarda ise 19,60 TL fiyat verilmesi aşırı düşük sorgulamanın mantığına aykırı olup, aynı iş kaleminin farklı pozlarda fiyatının farklı olması mümkün değildir.” şeklinde gerekçelere yer verildiği,

Ancak idarece başvuru sahibi İş Ortaklığının şikayet başvurusu üzerine alınan kararda “S10 ve S18 iş kalemlerinde yer alan çimento nakliyelerinin birbirinden bağımsız farklı taşıma mesafeleriyle farklı mekanlara taşındığı bu iki imalatın birbiriyle aynı imalat olmadığı bu sebepten S10 iş kaleminde “07.006/K-Çim” ve S18 iş kaleminde “07.006/K-Ç” şeklinde iki farklı poz numarası tanımlayarak iki imalatın birbirinden farklı olduğunu belirttiğinden şikayet sahibinin bu husustaki iddiası uygun bulunmuştur” şeklinde ifadelere yer verildiği görülmüştür.

İdarece şikâyet başvurusu üzerine anılan iddia kapsamında yapılan değerlendirmede, başvuru sahibinin anılan iddiasının uygun bulunduğu, bu doğrultuda iddia konusu hususların aşırı düşük teklif açıklamasının uygun görülmemesine yönelik gerekçeler arasından çıkarıldığı anlaşıldığından ayrıca inceleme yapılmasına gerek bulunmadığı anlaşılmıştır.

3. Başvuru sahibinin 3, 4 ve 5’inci iddialarına ilişkin olarak:

İdarece başvuru sahibi İş Ortaklığı’na EKAP üzerinden gönderilen, 02.10.2017 tarihli aşırı düşük teklif açıklama yazısı ve ekinde düzenlenen açıklama istenilen iş kalemleri ve iddia konusu analiz girdileri incelendiğinde;

“Ekskavatör ve dragline tipi makinalar 100 HP (1yd3)” analiz girdisinin, K21 ve S6 poz numaralı iş kalemlerine ilişkin idarece düzenlenen analiz formatlarında herhangi bir poz numarası belirtilmeden, açıklama istenilmeyecek analiz girdileri olarak belirlendiği, ancak aynı analiz girdisinin S1 poz numaralı iş kaleminin analiz formatında ise açıklama istenilecek analiz girdisi olarak belirlendiği görülmüştür.

Benzer şekilde “Ekskavatör ve dragline tipi makinalar 210 HP (21/2 yd3)” analiz girdisinin, S10, S6, U1, U2, U5 ve U9 poz numaralı iş kalemlerine ilişkin idarece düzenlenen analiz formatlarında açıklama istenilmeyen analiz girdileri olarak belirlendiği, ancak aynı analiz girdisinin T1 poz numaralı iş kaleminde ise açıklama istenilecek analiz girdisi olarak belirlendiği görülmüştür.

Anılan isteklinin açıklamaları kapsamında, aynı iş kalemleri için, açıklamanın istenilmediği iş kalemlerinde de açıklama istenilen iş kalemlerinde öngörülen tutarların kullanıldığı görülmüştür.

Yapılan incelemede;

Başvuru sahibi İş Ortaklığı tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında,

Uyuşmazlığa konu;

“Ekskavatör ve Dragline tipi Makineler 100 HP (1 Yd3)” analiz girdisi için teklif edilen 55.000 TL tutarı tevsik etmek üzere, satıcı firma olarak Dikiciler İnşaat Madencilik San. ve Tic. A.Ş. kaşe ve imza bilgisine yer verilen fiyat teklifinin sunulduğu, söz konusu fiyat teklifi üzerinde “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan 21/09/2017 tarih ve 1 sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim” ibaresinin yer aldığı,

Söz konusu fiyat teklifinin dayanağına ilişkin olarak sunulan maliyet tutarı tespit tutanağı (Ek-O.5) incelendiğinde ise, söz konusu tutanağın üçüncü bölümünde “İsteklinin tespit yapılan geçici vergi beyanname dönemine ait yasal defter tasdik bilgileri;

Defterin Cinsi

Tasdik Makamı

Tasdik

Tarih

No

Yevmiye

E-defter

Envanter Defteri

Konya 13. noter

16.12.2015

35691

Geçici Vergi Beyanname Dönemi

(2017) (1) Dönem

“ bilgilerinin yer aldığı, ayrıca aracın tanımını ve tutarını gösteren bilgilerin, anılan maliyet tutarı tespit tutanağının (Ek-O.5) 153 numaralı bölümünde düzenlendiği ve 152 numaralı kısımda ise herhangi bir bilgiye yer verilmediği görülmüştür.

“Ekskavatör ve Dragline tipi Makineler 210 HP (21/2 Yd3)” analiz girdisi için teklif edilen 60.000,00 TL tutarı tevsik etmek üzere, satıcı firma olarak Dikiciler İnşaat Madencilik San. ve Tic. A.Ş. kaşe ve imza bilgisine yer verilen fiyat teklifinin sunulduğu, söz konusu fiyat teklifi üzerinde “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan 22/09/2017 tarih ve 1 sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim” ibaresinin yer aldığı,

Söz konusu fiyat teklifinin dayanağına ilişkin olarak sunulan maliyet tutarı tespit tutanağı (Ek-O.5) incelendiğinde ise, söz konusu tutanağın üçüncü bölümünde “İsteklinin tespit yapılan geçici vergi beyanname dönemine ait yasal defter tasdik bilgileri;

Defterin Cinsi

Tasdik Makamı

Tasdik

Tarih

No

Yevmiye

E-defter

Envanter Defteri

Konya 13. noter

16.12.2015

35691

Geçici Vergi Beyanname Dönemi

(2017) (1) Dönem

“ bilgilerinin yer aldığı, ayrıca aracın tanımını ve tutarını gösteren bilgilerin, anılan maliyet tutarı tespit tutanağının (Ek-O.5) 153 numaralı bölümünde düzenlendiği ve 152 numaralı kısımda ise herhangi bir bilgiye yer verilmediği görülmüştür.

Diğer taraftan anılan fiyat tekliflerinin ve tutanakların ilgili meslek mensubu tarafından iletişim bilgilerine de yer verilerek imza ve kaşe altına alındığı görülmüştür.

Yukarıda yer verilen tespitler uyarınca, anılan iş makinelerinin edinim bedellerinin üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklandığı ancak söz konusu edinim bedellerinin kamu ihale mevzuatı uyarınca fiyat teklifleri ile açıklanamayacağı anlaşıldığından, başvuru sahibi İş Ortaklığının anılan iş kalemlerine yönelik olarak sunmuş olduğu aşırı düşük teklif açıklamalarının bu haliyle kamu ihale mevzuatına aykırı olduğu anlaşılmıştır.

Bu nedenle, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan söz konusu belgelerin anılan iş makinelerini tevsik edici belge olarak dikkate alınamayacağı ve sunulan açıklamaların bu haliyle kamu ihale mevzuatına aykırı olduğu dikkate alındığında, söz konusu iddialar kapsamında yer alan uyuşmazlığa konu hususların ayrıca incelenmesine gerek bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

4. Başvuru sahibinin 6 ve 9’uncu iddiasına ilişkin olarak yapılan incelemede:

Başvuru sahibinin anılan iddialar kapsamında yer verdiği S18 poz numaralı iş kaleminin tevsikine yönelik sunulan belgeye ilişkin, ihale komisyonu kararında yapılan değerlendirmeler incelendiğinde “Baştaş Çimento’dan alınan fiyat teklifinde YMM’nin iletişim adresi The Paragon İş Merkezi Ankara olarak belirtilmiş olmasına rağmen Ek-O-5 Belgesi ekinde sunulan faaliyet belgesi “İstanbul Yeminli Mali Müşavirler Odası’ndan alınmış ve YMM’nin iletişim adresi Kavacık/Beykoz/İstanbul olarak ifade edilmiştir. Ek-O-5 belgesi ekinde sunulması zorunlu olan belgedeki bilgiler ile fiyat teklifi üzerindeki iletişim adresinin çelişkili olması nedeniyle fiyat teklifinin Tebliğin 45. Maddesine uygun olarak düzenlenmediği anlaşılmıştır.

…

Aşırı düşük tablosuna istinaden, İsteklinin S18 pozunda bulunan “Portland çimentosu (Dökme) (TS EN 197-1 CEM I 42,5 N)” malzemesine ait fiyat teklifi ve satış tutarı tespit tutanağı sunduğu fakat satış tutaru tespit tutanağının hangi fiyat teklifine ilişkin olduğunun açıkça belirtilmediği tespit edilmiştir.” şeklinde olduğu,

İdarece yine anılan hususlara yönelik, başvuru sahibinin şikayet başvurusu üzerine aldığı kararda ise “Yeminli Mali Müşavirin İstanbul Y.M.M. odasına kayıtlı olup KPMG Yeminli Mali Müşavirlik A.Ş. ortağı olduğu, mali müşavirlik şirketinin hem İstanbul’da hem de Ankara’da ofisi bulunduğu, konuyla ilgili KPMG şirketinden alman yazının şikayet dilekçesi ekinde sunulduğundan bahsedilmektedir. Ancak söz konusu dikkate alman aşırı düşük açıklamasında sunulan Ek-0.6 için kararda da bahsedildiği gibi BAŞTAŞ Çimento’dan alınan fiyat teklifinde YMM’nin iletişim adresi The Paragon İş Merkezi Ankara olarak belirtilmiş olmasına rağmen Ek-O-6 Belgesi ekinde sunulan faaliyet belgesi ‘İstanbul Yeminli Mali Müşavirler Odası’ndan alınmış ve YMM’nin iletişim adresi Kavacık/Beykoz İSTANBUL olarak ifade edilmiştir. Ek-O-6 belgesi ekinde sunulması zorunlu olan belgedeki bilgiler ile fiyat teklifi üzerindeki iletişim adresinin çelişkili olması nedeniyle fiyat teklifinin Tebliğin 45. Maddesine uygun olarak düzenlenmediği görülmektedir.

Ayrıca 45.1.13.1. (Değişik: 07/06/2014-29023 R.G./ 30.md.) maddesinde “Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek- 0.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (...) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80 ’inin altında olmadığını beyan ederim. ” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Belgelerin sunuluş şekli” başlıklı 31’inci maddesinde istekliler tarafından teklif dosyaları kapsamında sunulması gereken belgelerin sunuluş şekliyle ilgili hükümlerin yer aldığı, aşırı düşük teklif açıklamalarının nasıl yapılacağına ilişkin açıklamaların yer aldığı Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesinde, açıklama kapsamında sunulan belgelerde yer alan meslek mensubuna ait faaliyet belgesi veya imza sirkülerinin açıklama kapsamında sunulması gereken belgelerden olduğuna yönelik bir açıklama da yer almamaktadır. Bununla birlikte anılan Tebliğ’in ekinde yer alan “Ek-0.6 Satış Tutarı Tespit Tutanağı”nın standart formunun ek kısmında “1) Mükellefe Ait İmza Sirküleri 2 ) Meslek Mensubuna Ait Faaliyet Belgesi (Meslek Mensubunca “Aslı Gibidir” Onaylı Sureti)” ifadeleri yer almaktadır. Ancak aşırı düşük sorgu cevabında sunduğunuz Ek-O-6 belgesinde Yeminli Mali Müşavirin iletişim bilgilerinin mevcut olduğu kaşe/mühürün bulunmadığı tespit edildiğinden şikayet başvurunuzun bu husustaki iddiası uygun görülmemiştir.” şeklinde gerekçelere yer verildiği görülmüştür.

Yukarıda yer verilen tespitler uyarınca başvuru sahibinin söz konusu hususlara ilişkin sunmuş olduğu aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun görülmemesine yönelik değerlendirmelerin, anılan Tebliğ maddeleri ve Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 31’inci maddesinde yer alan hükümler uyarınca gerekçelendirildiğinin ifade edildiği görülmüştür.

Başvuru sahibi İş Ortaklığı tarafından, idarece S18 poz numaralı iş kalemi içerisinde açıklama istenilen analiz girdisi olarak belirlenen “Portland çimentosu (Dökme) (TS EN 197-1 CEM I 42,5 N)” için öngörülen “110,00” TL tutarı tevsik etmek üzere, Baştaş Başkent Çimento Sanayi ve Ticaret A.Ş. kaşe ve imza bilgisinin yer aldığı fiyat teklifinin sunulduğu,

Söz konusu fiyat teklifi üzerinde “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan 04/10/2017 tarih ve 02 sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yer aldığı ve anılan fiyat tekliflerinin ilgili meslek mensubu tarafından iletişim bilgilerine de yer verilerek imza ve kaşe altına alındığı,

Diğer taraftan anılan fiyat teklifi ekinde, fiyat teklifinin dayanağı olarak “Satış Tutarı Tespit Tutanağı (Ek-0.6), ilgili meslek mensubuna ait faaliyet belgesi ve fiyat teklifi alınan firma ile ilgili imza sirküleri, ticaret sicil gazeteleri vb. belgelerin sunulduğu görülmüştür.

Anılan fiyat teklifinde, fiyat teklifine yönelik satış tutarı tespit tutanağı açıklamasında “(04/10/2017) tarih ve (02) sayılı satış tutarı tespit tutanağı” bilgisine yer verildiği görülmüştür.

Söz konusu fiyat teklifinde, fiyat teklifinin dayanağı olarak ifade edilen satış tutarı tespit tutanağına ait tarih ve sayı bilgisinin ve ilgili meslek mensubuna ait olarak belirtilen iletişim bilgilerine yer verildiği, söz konusu bilgilerin ayrıca, ilgili tutanakta Kamu İhale Genel Tebliği ekinde bu tutanağa ilişkin düzenlenen standart form verilerine uygun olarak fiyat teklifinde belirtilen bilgilerle uyumlu olarak düzenlendiği görülmüştür.

Yukarıda yer verilen tespitler uyarınca, söz konusu fiyat teklifinin dayanağına ve ilgili meslek mensubunun iletişim bilgilerinin kamu ihale mevzuatı uyarınca belirtildiği ve sunulan söz konusu belgelerde fiyat teklifinin dayanağının hangi fiyat teklifine ilişkin olduğuna ve meslek mensubunun iletişim bilgilerine yönelik bir belirsizlik bulunmadığı anlaşılmıştır.

Diğer taraftan düzenlenen fiyat teklifi ve eki tutanakta, kamu ihale mevzuatı uyarınca iletişim bilgilerinin tespiti açısından bir eksikliğin ve idarenin söz konusu iletişim bilgilerinin hatalı olduğunu gösteren bir tespitinin bulunmadığı da dikkate alındığında, ilgili meslek mensubunun faaliyetine yönelik ayrıca belirtilen iletişim bilgilerinin, üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerini ve dayanaklarını bu açıdan geçersiz hale getirecek bir nitelik taşımadığı anlaşıldığından, idarenin söz konusu gerekçelerinin başvuru sahibi İş Ortaklığının aşırı düşük teklif açıklamasının uygun görülmemesine gerekçe oluşturmayacağı sonucuna varılmıştır.

5. Başvuru sahibinin 7’nci iddiası ile ilgili olarak yapılan incelemede:

Başvuru sahibinin anılan iddiası kapsamında yer verdiği hususlara ilişkin, idarenin ve ihale komisyonunun gerekçelerinin, “Başvuru sahibi İş Ortaklığının taş ocağı vb. yerlerin tevsikine ilişkin sunduğu, imza sirküleri, ruhsat sözleşme vb. belgelerin Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 31’inci maddesine aykırılık teşkil ettiği yönünde gerekçelerle taş imalatlarının tevsikinin kamu ihale mevzuatına aykırı olduğu” yönünde olduğu görülmüştür.

Başvuru sahibi İş Ortaklığı tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında, taş imalatlarının yapımına esas taş ocağının yerinin tevsikini ve ilgili hususları gösteren, itinerer, internet uydu görüntüsü çıktıları, bazalt taşocağı bilgisini gösteren STK Mad. İş Sağ. Güv. Müş. Müh. İnş. Taah. San. Tic. Ltd. Şti kaşe ve imza bilgisinin ve K-M Kocalar Mad. İnş. Nak. Ak. San. ve Tic. Ltd. Şti kaşe ve imza bilgisine yer verilen yazılar, işletme izin belgeleri, işyeri ruhsatı, Çevresel Etki Değerlendirme Belgesi, imza sirküleri, sözleşme gibi belgelerin sunulduğu görülmüştür.

Anılan istekli tarafından taş ocağı mesafe bilgilerinin tevsikini gösteren (itinerer, internet uydu görüntüsü çıktıları vb.) belgelerle, ilgili taş ocağı mesafesinin tevsikine yönelik yapılan açıklamaların yeterli kabul edilebileceği,

Ancak başvuru sahibi İş Ortaklığı tarafından bu hususun tevsikine ilişkin ayrıca sunduğu ve başvuruya konu ihaleye özgü hazırlanan belgelerin (örneğin: malzeme verileceğine ilişkin sözleşme) asıllarının sunulması imkanı varken başvuru sahibi tarafından hangi gerekçe ile asıl belgelerin sunulmadığı ifade edilmeksizin fotokopi belgelerin açıklamada sunulduğu görülmüş olup, söz konusu belgelerin idarece fotokopi sunulduğu gerekçesiyle uygun görülmemesine yönelik idarece tesis edilen işlemin yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

6. Başvuru sahibinin 8’inci iddiası ile ilgili olarak yapılan incelemede:

Başvuru sahibinin anılan iddiası kapsamında belirtilen analiz girdilerine yönelik sunmuş olduğu açıklamalara ilişkin, ihale komisyonunca ve idarece yapılan değerlendirmelerde, “… Bu pozların dışında alt analizlerde bulunan ve açıklama istenilmeyen ancak söz konusu işin süresince faal olarak kullanılacak olan…İsteklinin herbir rayiç için ayrı ayrı sunduğu tekliflerinin 0,01 TL olduğu tespit edilmiştir.

Yukarıda bahsi geçen ve analizlerin temel girdilerinde bulunan rayiçler için her ne kadar açıklama istenmese de; açıklama istenmeyen is kalemlerinin o poz için imalat aşamasında yapılmayacağı anlamına gelmemekte ve imalat aşamasında açıklama istenilmeyen iş kalemlerinin de fiyatının diğer pozlarla uyumlu olmasının yanında hayatın olağan akışına uygun fiyat verilmesi gerekmektedir. Bu sebeple açıklama istenilmeyecek kategorisinde olmasına karşın işin süresince gerçekleştirilecek olmasından dolayı verilen fiyatların işin makul bir biçimde yapılabilinmesine imkan vermediği tespit edilmiştir.” şeklinde gerekçelerle uygun görülmediği ve idarece başvuru sahibinin şikâyet başvurusu üzerine idarece alınan kararda da benzer gerekçelere yer verildiği görülmüştür.

Anılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasında, idarece açıklama istenilmeyen iddia konusu muhtelif iş makinelerinin analiz girdilerine yönelik olarak “0,01 TL” gibi muhtelif bedellerin öngörüldüğü görülmüştür.

Başvuru sahibinin 1’inci iddiası kapsamında yapılan değerlendirmelerde de ifade edildiği üzere,

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ve Tebliğ açıklamaları uyarınca,

İstekliler tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamalarında, idare tarafından açıklanması istenilen iş kalemleri ve analiz girdilerinden açıklanması istenilenlerin fiyatlarının tevsik edilmesi ve bu tevsike ilişkin sunulan belgeler üzerinden değerlendirilmesi gerektiği, açıklanması istenmeyen iş kalemlerine ise analizde yer verilmesinin ve söz konusu girdiler için bir bedel öngörülmesinin yeterli olduğu görülmüştür.

Dolayısıyla açıklama istenmeyen söz konusu analiz girdisi için isteklinin idarece verilen formülleri kullanmak suretiyle açıklama yapması gerektiği yönündeki idarenin gerekçesinin ve bu doğrultuda yapılan değerlendirmelerin kamu ihale mevzuatı uyarınca yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Diğer taraftan kamu ihale mevzuatı uyarınca, açıklama istenmeyen söz konusu analiz girdileri için, teklif fiyatının düşüklüğü, farklı iş kalemleri ile uyumlu olmaması gibi somut olmayan gerekçelerle ve hayatın olağan akışına aykırılık gerekçeleriyle değerlendirme yapılarak tekliflerin değerlendirme dışı bırakılamayacağı da görüldüğünden, idarenin söz konusu gerekçelerinin, kamu ihale mevzuatı uyarınca başvuru sahibi İş Ortaklığının aşırı düşük teklif açıklamasının uygun görülmemesine gerekçe oluşturmayacağı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.