KİK Kararı: 2018/UY.I-1921

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2018/061
Gündem No : 48
Karar Tarihi : 01.11.2018
Karar No : 2018/UY.I-1921 Mahkeme Kararını Göster
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Abdullah Turhan,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Alpu Belediye Başkanlığı,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2018/425224 İhale Kayıt Numaralı “60000 m² Kilitparke Taş ve 20000 mt 502010 cm’lik Bordür Döşenmesi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Alpu Belediye Başkanlığı tarafından 27.09.2018 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “60000 m² Kilitparke Taş ve 20000 mt 502010 cm’lik Bordür Döşenmesi” ihalesine ilişkin olarak Abdullah Turhan’ın 17.09.2018 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 25.09.2018 tarihli yazısı ile reddi üzerine başvuru sahibince 08.10.2018 tarih ve 50082 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 08.10.2018 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2018/1561 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. Başvuruya konu ihalenin Teknik Şartnamesinde işin yapılacağı yerlerin Alpu merkez Mahalleleri, Osmaniye Mahallesi ve Bozan Mahallesi olarak belirlendiği, ayrıca Teknik Şartname’nin 12’nci maddesinin (s) bendinde idare tarafından döşeme yapılacak alanlarda değişiklik yapılabileceğinin belirtildiği, belediye sınırları incelendiğinde merkez mahalleler dışında en yakın ve en uzak mahallelerin ilçeye 6 ila 50 km uzaklıkta olduğunun görüleceği, mesafe uzaklıkları nedeniyle nakliye maliyetleri ile bu maliyetlere bağlı olarak günlük döşeme miktarlarında düşme olacağından işçilik maliyetlerinde de artışın olacağı, bu nedenle sağlıklı teklif fiyatı oluşturulabilmesi için Merkez, Osmaniye ve Bozan Mahalleleri dışında kalan mahalleler için tek tek yapılacak işin miktarlarının ihale dokümanında belirlenmesi gerektiği, ihale dokümanının bu haliyle sağlıklı teklif verilmesine engel teşkil ettiği ve Kamu İhale Kanunu’nun 5’inci ve 17’nci maddesindeki hükümlere aykırı olduğu,

2. Teknik Şartname’nin “İmalat Tarifleri” başlığı altında belirtilen;

a) C maddesinde oluk döşeme işlerinin yapılacağının belirtildiği, ancak birim fiyat teklif cetvelinde oluk döşeme işleri kalemine yer verilmediği ve ihale dokümanında oluk kalemine ilişkin herhangi bir miktara rastlanılmadığı,

b) D maddesinde sokaklarda kaldırım ve blokaj söküm işlerinin yüklenici tarafından yapılacağının belirtildiği, ancak ihale dokümanında bu hususla ilgili herhangi bir verinin yer almadığı, söz konusu işin nerede yapılacağının belirlenmediği ve işe ilişkin projeye ihale dokümanında yer verilmediği, bu haliyle oluşturulacak tekliflerin ancak varsayım üzerinden oluşturulacağının açık olduğu,

c) E maddesinde sert ve yumuşak kazı yapılacağının belirtildiği, bu iş kalemine ilişkin birim fiyat teklif cetvelinde de satır açıldığı, ancak çıkan kazı malzemesinin nereye döküleceği belirtilmediğinden döküm maliyetlerinin hesaplanamadığı,

Bu nedenle sayılan hususların tekliflerin oluşturulmasına engel teşkil ettiği,

3. İhale İlanı’nda ve İdari Şartname’deki düzenlemelerden başvuruya konu ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklifin, teklif fiyatıyla birlikte fiyat dışı unsurlar da dikkate alınarak belirleneceğinin düzenlendiği, ancak kalite ve teknik değer nitelik puanlamasında yaklaşık maliyetin %80’inin üstünde teklif sunan isteklilere puan verildiğinden, daha avantajlı teklif sahibi isteklilere puan verilmediğinden söz konusu bu düzenlemenin rekabet ilkesine aykırı olduğu ve ihalenin bu şekilde sonuçlandırılması halinde kamu zararına sebebiyet verileceği, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 53’üncü maddesinde fiyat dışı unsur puanlamasının nasıl yapılması gerektiğinin düzenlendiği, ancak idare tarafından herhangi bir teknik kriter esas alınmadan sadece teklif fiyatı üzerinden fiyat dışı unsur puanlamasının yapıldığı, idare tarafından yüksek belirlenen yaklaşık maliyet esas alınarak puanlama yapıldığından teklif fiyatı piyasaya göre yüksek olan istekli üzerinde ihalenin bırakıldığı, başvuruya konu ihalenin beton parke döşenmesi işi olduğu, dolayısıyla ihale konusu işin herhangi bir teknik özellik ve özel imalat içermediği, aynı ihale konusu işi yapan diğer idareler tarafından ekonomik açıdan en avantajlı teklifin fiyat dışı unsur kullanılmadan belirlendiği, bu nedenlerle başvuruya konu ihalede de fiyat dışı unsurlar belirlenmeden en düşük teklif sunan isteklinin teklifinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlenmesi gerektiği,

4)İdarenin daha önceden yapmış olduğu 2017/537746 İKN’li ihalenin yaklaşık maliyet hesaplamasında; bordür ve parke taşı alt kum taşıma ve nakli kalemi için 22,06 TL, makine ile yumuşak ve sert toprak kazı işi kalemi için ise 8,14 TL belirlenmişken, başvuruya konu ihalede bordür ve parke taşı alt kum taşıma ve nakli kalemi için 15,55 TL, makine ile yumuşak ve sert toprak kazı işi kalemi için ise 4,01 TL tutarının belirlendiği, enflasyona bağlı olarak maliyetlerin artmasına rağmen idare tarafından anılan iş kalemlerinin yaklaşık maliyetlerinin düşürülmesinin şaibeye açık olduğu, önceki ihaleyi fahiş fiyata kazanan isteklinin başvuruya konu ihalede yaklaşık maliyetlerin düşürülmesine rağmen yaklaşık maliyetin %80 sınırında teklif sunarak fiyat dışı unsur puanlamasında tam puan alarak ihaleyi kazandığı, önceki sene aynı iş kalemlerine daha yüksek teklif sunan isteklinin artan maliyetlere rağmen aynı birim fiyata düşük teklif sunarak ve fiyat dışı unsur puanlamasında tam puan alarak ihaleyi kazanmasının isteklinin yaklaşık maliyeti önceden öğrendiğinin en açık kanıtı olduğu, idarenin yaklaşık maliyet hesaplamasında beton parke ve bordür kalemlerinde birim fiyatlar yükseltilirken yukarıda belirtilen iş kalemlerinin düşürülmesinden diğer isteklilerin puan alamaması ve daha önceki ihaleyi kazanan isteklinin ihaleyi kazanmasının amaçlandığı,

5. Beton parke döşeme işleri ihalelerinin valiliklerce YKOB tarafından 24-26 TL arasında ihale edildiği, valiliklerin yapmış olduğu ihalelerin miktar bakımından idarenin yapmış olduğu ihale miktarları ile aynı olmasına rağmen başvuruya konu ihalede fiyat dışı unsur puanlaması yapıldığından valiliklerin yapmış olduğu ihalelere göre başvuruya konu ihalenin daha yükseğe ihale edileceği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

İdare tarafından ihale işlem dosyası kapsamında gönderilen ihale komisyonu kararı incelendiğinde, başvuruya konu ihalede 6 adet ihale dokümanı indirildiği, söz konusu ihaleye 4 istekli tarafından teklif sunulduğu ve teklif sunan isteklilerin tekliflerin geçerli teklif olarak belirlendiği, sınır değerin 1.965.262,90TL olarak hesaplandığı, söz konusu tutarın altında geçerli teklif bulunmadığı tespit edilerek yapılan fiyat dışı unsur puanlaması neticesinde; başvuru sahibinin 65,00 puan aldığı ve teklif bedelinin 4.063.875,08 TL olarak belirlendiği, ihalenin 2.667.392,51TL teklif bedeli ile 99,03 puan alan Kayra Beton Elemanları San. Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin ise 2.797.340,00 TL teklif bedeli ile 96,35 puan alan Mehmet Karayol - Diya Yapı İnşaat Taah. Mak. Enj. Mob. Tek. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “.1. İhale konusu işin

a) Adı: Alpu Belediyesi 60000 m2 Kilitparke taş ve 20000mt 502010 cm?lik bordür döşenmesi

b) Yatırım proje no'su/kodu:1

c) Miktarı (fiziki) ve türü: 60.000 m2 parke taş ve 20.000 mt 502010 cmlik bordür ile yol ve tretuvar yapılması işi olup, çalışma yapılacak yollarda, tretuvar ve yol temellerinin hazırlanması, bordür ve parke taş temini

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

ç) Yapılacağı yer: Alpu İlçesi Merkez Mahalleler, Osmaniye Mahallesi ve Bozan Mahallesi” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin 1,2,3,4 ve 5’inci maddelerinde “1- İşin Adı: Bordür ve Parke Taşın Nakliyesi ve Döşenmesi İşi

2-Niteliği: Yapım İşi

3-Miktarı: 60.000 m2 parke taş ve 20.000mt 502010 cm'lik bordür döşenmesi işi

4-Yapılacak İş: 60.000 m2 parke taş ve 20.000 mt 502010 cm'lik bordür ile yol ve tretuvar yapılması işi olup, çalışma yapılacak yollarda, tretuvar ve yol temellerinin hazırlanması, bordür ve parke taş temini Yüklenici tarafından yapılacaktır. Söz konusu döşeme işçiliği için gerekli bordür ve parke taşların iş yerine nakli, kum, taş tozu malzeme temini, nakliyesi serme ve sıkıştırması dahil her türlü yatay, düşey taşımalar tüm malzeme ve ekipman yükleniciye aittir. Ayrıca Yapılacak iş esnasında alınacak taş için 60 Km, Kum için 27 Km mesafe öngörülmüş olup; yaklaşık maliyete idare tarafından ilave edilmiştir.

5-İşin Yapılacağı Yer: Alpu Merkez Mahalleler 30.000 m2, Bozan Mahallesi 15.000 m2 ve Osmaniye Mahallesi 15.000 m2” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Uygulama Teknikleri ve Yapım Şartları” başlıklı 12’nci maddesinin (s) bendinde “İdare şartlara bağlı olarak döşeme yapılacak alanlarda değişiklik yapabilecektir.” düzenlemesi,

İhaleye ait birim fiyat teklif cetvelinin aşağıda yer verilen şekilde düzenlendiği görülmüştür.

A1

B2

Sıra No

İş Kalemi No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması

Ölçü Birimi

Miktarı

Teklif Edilen Birim Fiyat

Tutarı

1

1

8 cm yüksekliğinde normal çimentolu buhar kürlü beton parke taşı ile döşeme kaplaması yapılması (Kilitparke taş nakliyesi dahil)

metrekare

60.000

2

2

502010 cm boyutlarında normal çimentolu buhar kürlü beton bordür döşenmesi (Bordür nakli dahil)

metre

20.000

3

3

Makine ile her derinlik ve genişlikte yumuşak ve sert toprak kazılması

metreküp

3.000

4

4

Bordür ve Kilitparke taş döşenmesi alt kum taşıma nakli

metreküp

6.020

TOPLAM TUTAR (K.D.V Hariç)

Yukarıda yer verilen İdari Şartname düzenlemelerinden başvuruya konu ihalenin yapılacağı yerin, Alpu İlçesi Merkez Mahalleleri ile Osmaniye ve Bozan Mahalleleri olarak belirlendiği, işin miktarının 60.000 m² parke taş ve 20.000 metre 50x20x10 cm’lik bordür olduğu, birim fiyat teklif cetvelinde söz konusu miktarlara yönelik satır açıldığı, Teknik Şartname’de bu belirlemelerin yanı sıra Alpu Merkez Mahalleleri için 30.000 m², Bozan Mahallesi için 15.000 m² ve Osmaniye Mahallesi için 15.000 m² miktar belirlemesi yapıldığı anlaşılmıştır.

Bu kapsamda yukarıda ifade edilen mahallelerin ihale konusu işe özgü iş mahalleri olarak idarece doküman kapsamında belirlendiği, isteklilerce teklif tutarlarının oluşturulmasında söz konusu alanların işin mahalleri olarak dikkate alınması gerektiği, Teknik Şartname’de yapılan itirazen şikâyete konu düzenlemeden yola çıkılarak işin yapılacağı mahallelerin dışında ve işin miktarını arttıracak imalatların yapılacağı sonucuna varılamayacağı, mevcut ihale dokümanı kapsamında hangi mahallerde hangi miktarda imalatların yapılacağının belirlendiği ve birim fiyat teklif cetvelinde belirlenen miktarlar üzerinden isteklilerin tekliflerini oluşturabilecekleri anlaşıldığından başvuru sahibinin söz konusu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” hükmü,

Anılan Kanun’un “İdareye şikâyet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinin üçüncü fıkrasında “…İdare, şikayet başvurusu üzerine gerekli incelemeyi yaparak on gün içinde gerekçeli bir karar alır. Alınan karar, şikayetçi ile diğer aday veya istekliler ile istekli olabileceklere karar tarihini izleyen üç gün içinde bildirilir. İlan ile ihale veya ön yeterlik dokümanına yönelik başvurular dışında istekli olabileceklere bildirim yapılmaz…” hükmü yer almaktadır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Karar gereklerinin yerine getirilmesi” başlıklı 13’üncü maddesinde “ (1) Şikayeti sonuçlandıran idare kararı, en geç üç gün içerisinde başvuru sahibi ile aday veya isteklilere bildirilir. Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayet başvurularında ve ilan veya dokümanda yer alan düzenlemeler ile idari uygulamalar arasındaki uyumsuzluklara yönelik şikayet başvurularında istekli olabileceklere, belli istekliler arasında ihale usulü ile yapılan danışmanlık hizmet alımı ihalelerinde ise adaylara da bildirim yapılır. Son bildirim tarihini izleyen günden itibaren süresi içerisinde Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunulmamış ise, idare tarafından kararın gerektirdiği işlem veya eylemler yerine getirilir.” hükmü yer almaktadır.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükmünden idareye yapılan şikâyet başvurusu üzerine idarenin almış olduğu gerekçeli kararın şikâyetçi ile diğer aday veya istekliler ile istekli olabileceklere karar tarihini izleyen üç gün içinde bildirileceği, ihale dokümanına yönelik başvurular dışında istekli olabileceklere bildirim yapılmayacağı, ilan veya ihale dokümanına yönelik şikâyet başvurularıyla, ilan veya dokümanda yer alan düzenlemeler ile idari uygulamalar arasındaki uyumsuzluklara yönelik şikâyet başvurularında istekli olabileceklere bildirim yapılması gerektiği anlaşılmaktadır.

Teknik Şartname’nin “İmalat Tarifleri” başlıklı 13’üncü maddesinin C,D ve E bentlerinde “C)Serbest Boy Oluk Taşı Döşenmesi: İşin yapılacağı yerlerde İdarenin göstereceği mahallerde 30x10xserbest boy cm boyutlarında beton oluk taşı döşenecektir.

D)Kaldırım ve Blokaj Sökülmesi: İşin yapılacağı yerlerde gerekli görülen Mahallerde Parke, Beton plak, adi kaldırım ve Blokajlar Yüklenici sökülecektir. Çıkarılan malzemeler yüklenici tarafından nakledilecektir.

E) Kazı Yapılması (serbest kazı): İşin yapılacağı mahallerde gerekli görülen yumuşak ve sert toprak, makine ile kazılacaktır. (her derinlik ve genişlikte)” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuruya konu ihaledeki İdari Şartname düzenlemelerinden başvuruya konu ihalenin yapılacağı yerin, Alpu İlçesi Merkez Mahalleleri ile Osmaniye ve Bozan Mahalleleri olarak belirlendiği, işin miktarının 60.000 m² parke taş ve 20.000 metre 50x20x10 cm’lik bordür olarak belirtildiği, Teknik Şartname’de bu belirlemelerin yanı sıra Alpu Merkez Mahalleleri için 30.000 m², Bozan Mahallesi için 15.000 m² ve Osmaniye Mahallesi için 15.000 m² miktar belirlemesinin yapıldığı anlaşılmıştır.

İtirazen şikâyet başvurusuna konu olan ve yukarıda yer verilen Şartname düzenlemelerinden işin yapılacağı yerlerde; idarenin göstereceği mahallerde serbest boy oluk taşı döşeneceği, gerekli görülen yerlerde çeşitli söküm işlemi ile nakliyesinin yapılacağı, yine gerekli görülen yerlerde yumuşak ve sert toprağın makine ile kazılacağı düzenlenmiştir.

Başvuruya konu ihalenin itiraza konu edilen Teknik Şartname maddeleri ile ihalenin birim fiyat teklif cetveli karşılaştırıldığında; birim fiyat teklif cetvelinde kazı işleri ile ilgili satır açıldığı, ancak serbest boy oluk taşı imalatları ile söküm işlerine yönelik satır açılmadığı görülmüştür. Ayrıca idarenin yaklaşık maliyet hesaplamalarında serbest boy oluk taşı imalatları ile söküm işlerine yönelik herhangi bir maliyet kalemine yer verilmediği anlaşılmıştır.

Diğer taraftan başvuru sahibinin 2’nci iddiasına yönelik yapmış olduğu şikâyet başvurusuna idare tarafından verilen cevap yazısının EKAP üzerinden tebliğ edilmediği, söz konusu yazının posta yoluyla tebligata çıkartıldığı, ancak ilgilinin adresinde bulunamamasından dolayı posta ile yapılan tebligatın yapılamadığı ve tebligatın idareye iade edildiği, bunun üzerine idare tarafından şikâyet başvurusuna verilen cevap yazısının ihale tarihinde istekliye elden tebliğ edildiğinin ifade edildiği anlaşılmıştır.

İhale tarihinde başvuru sahibine elden tebliğ edildiği ifade edilen idarenin cevap yazısı incelendiğinde, Teknik Şartname’deki söz konusu düzenlemelerin sehven yapıldığı, söz konusu yanlış düzenlemelere İdari Şartname’nin eki olan birim fiyat teklif cetvelinde ve Sözleşme Tasarısı’nın ilgili maddesinde yer verilmediği, bu nedenle tekliflerin birim fiyat teklif cetvelinde düzenlenen iş kalemlerine göre verilmesi gerektiği ifade edilmiştir.

Bu kapsamda başvuru sahibinin yapmış olduğu şikayet başvurusuna verilen cevaba göre, isteklilerin itirazen şikayete konu olan düzenlemeler dikkate alınmadan, birim fiyat teklif cetvelindeki iş kalemlerine göre teklif vermeleri gerektiği anlaşılmakla birlikte, bu durumun sadece başvuru sahibine bildirildiği, idare tarafından sehven yapıldığı ifade edilen Teknik Şartname’deki hatalara yönelik herhangi bir zeyilname yayınlanmadığı veya ihale dokümanı alan diğer istekli olabileceklere; Teknik Şartname’deki sehven yapılan düzenlemelerin dikkate alınıp alınmayacağına, bu maliyetlerin teklif fiyata dahil edilip edilmeyeceğine ve tekliflerin nasıl oluşturulması gerektiğine ilişkin herhangi bir tebligat yapılmadığı anlaşılmıştır.

Yapılan incelemeler neticesinde, serbest boy oluk taşı döşenmesi işleri ile kaldırım ve blokaj sökülmesi işlerinin ihale konusu iş gibi yapılan diğer yol/kaldırım düzenlenmesi işleri kapsamında gerçekleştirilebilecek imalatlardan olduğu, ihale dokümanı incelendiğinde ise yalnızca itirazen şikayete konu Teknik Şartname düzenlemelerinde anılan imalatların yapılacağına ilişkin bir düzenlemenin bulunduğu, diğer taraftan söz konusu imalatlara yaklaşık maliyet hesaplamasında yer verilmediği ve bu imalatlar ilişkin birim fiyat teklif cetvelinde satır açılmadığı görülmektedir. Bu nedenle gerek başvuruya konu ihalenin yaklaşık maliyet hesaplaması gerekse de idarenin başvuru sahibine vermiş olduğu şikâyete cevap yazısı incelendiğinde anılan imalatların başvuruya konu ihale kapsamında gerçekleştirilmeyeceği anlaşılmıştır. Ancak idare tarafından itirazen şikâyete konu olan Teknik Şartname düzenlemelerinin sehven yapıldığının ve bu düzenlemeler dikkate alınmadan isteklilerin tekliflerini birim fiyat teklif cetveli esas alınarak vermeleri gerektiğinin ihale dokümanı alan diğer istekli olabileceklere bildirilmediği, dolayısıyla diğer istekli olabileceklerin söz konusu şikâyet başvurusundan ve idarenin cevabından haberdar olmadığı, bu durumun ise 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 5’nci maddesinde yer verilen idarelerin, saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, vb. sağlamakla yükümlüğü olduğu ilkelerine aykırılık teşkil ettiği anlaşılmış olup, mevcut doküman düzenlemelerindeki bu durumdan dolayı isteklilerin maliyetlerini belirleme ve sağlıklı teklif oluşturması hususunda eşit şartlarda rekabet edebilmelerinin mümkün olmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddialarının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

3. Başvuru sahibinin 3’üncüve 5’inci iddialarına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalenin karara bağlanması ve onaylanması” başlıklı 40’ıncı maddesinin ikinci fıkrasında “Ekonomik açıdan en avantajlı teklif, sadece fiyat esasına göre veya fiyat ile birlikte işletme ve bakım maliyeti, maliyet etkinliği, verimlilik, kalite ve teknik değer gibi fiyat dışındaki unsurlar da dikkate alınarak belirlenir. Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin fiyat dışındaki unsurlar da dikkate alınarak belirleneceği ihalelerde, ihale dokümanında bu unsurların parasal değerleri veya nispi ağırlıkları belirlenir.” hükmü,

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi” başlıklı 61’inci maddesinde “(1) Ekonomik açıdan en avantajlı teklif, sadece fiyat esasına göre veya fiyat ile birlikte fiyat dışındaki unsurlar da dikkate alınarak belirlenir.” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Fiyat dışı unsurlar ve bu unsurlara yönelik düzenleme” başlıklı 62’nci maddesinde “(1) İhale konusu işin özelliği göz önünde bulundurularak işletme ve bakım maliyeti, maliyet etkinliği, verimlilik, kalite ve teknik değer, süre gibi unsurlar fiyat dışı unsur olarak belirlenebilir.

(2) Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin, fiyat ile birlikte fiyat dışı unsurların da dikkate alınarak belirleneceği ihalelerde; fiyat dışı unsurların parasal değerleri veya nispi ağırlıkları ile hesaplama yöntemi ve bu unsurlara ilişkin değerlendirmenin yapılabilmesi için sunulacak belgeler idari şartnamede açıkça belirtilir.

(3) Fiyat dışı unsurlar, bir marka veya model esas alınarak rekabeti ortadan kaldırıcı bir şekilde belirlenemez.

(4) Fiyat dışı unsurlara, bu unsurların parasal değerlerine veya nispi ağırlıklarına ve hesaplama yöntemine yönelik düzenlemeyi yapan birim veya görevliler tarafından gerekçeli bir açıklama belgesi hazırlanır ve bu belge ihale onay belgesinin ekinde yer alır.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Yapım işlerine ilişkin diğer hususlar” başlıklı 53’üncü maddesinde “…53.3. Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin fiyat dışındaki unsurlar da dikkate alınarak belirlenmesi ile ilgili hususlar.

53.3.1. Kanunun 40 ıncı maddesi uyarınca, ekonomik açıdan en avantajlı teklif; sadece fiyat esasına göre belirlenebileceği gibi fiyat ile birlikte işletme ve bakım maliyeti, maliyet etkinliği, verimlilik, kalite ve teknik değer gibi fiyat dışındaki unsurlar dikkate alınarak belirlenebilmektedir. Ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibinin hangi yöntem kullanılarak belirlenebileceği hususu tamamen idarenin takdirinde olup fiyat dışı unsurlar kullanılarak belirlenmesi durumunda aşağıdaki esaslara uyulması gerekmektedir.

53.3.2. Fiyat dışı unsurların, Kanunun 5 inci maddesinde belirtilen ilkelere halel getirmeyecek bir biçimde idari şartnamede açık ve net olarak düzenlenmesi gerekmektedir.

53.3.3. İdari şartnamede fiyat dışı unsur olarak belirlenen hususların parasal değerlerinin veya nispi ağırlıklarının belirlenmesi gerekmektedir.

53.3.4. Fiyat dışı unsur olarak yalnızca niceliksel unsurların belirlenmesi zorunlu olmayıp bu kapsamda niteliksel belirlemeler de yapılabilir. Bu bağlamda, ihale konusu işin beklenen kaliteye uygun olarak gerçekleştirilmesini sağlamaya yönelik parametreler, kamuya karşı yükleniminde bulunan işlerin miktarı veya tutarı bakımından kapasite durumu ya da ihale konusu işi oluşturan bileşenler itibariyle isteklinin teklifi ile yaklaşık maliyet yapısının birbiri ile uyumu gibi hususlar fiyat dışı unsur olarak belirlenebilecektir.” açıklaması yer almaktadır.

4734 sayılı Kanun’un 40’ıncı maddesi uyarınca, ekonomik açıdan en avantajlı teklif; sadece fiyat esasına göre belirlenebileceği gibi fiyat ile birlikte işletme ve bakım maliyeti, maliyet etkinliği, verimlilik, kalite ve teknik değer gibi fiyat dışındaki unsurlar dikkate alınarak belirlenebilmektedir. Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin yukarıda aktarılan maddelerinde bu hususun yanı sıra; ekonomik açıdan en avantajlı teklifin, fiyat ile birlikte fiyat dışı unsurların da dikkate alınarak belirleneceği ihalelerde; fiyat dışı unsurların parasal değerleri veya nispi ağırlıkları ile hesaplama yöntemi ve bu unsurlara ilişkin değerlendirmenin yapılabilmesi için sunulacak belgelerin idari şartnamede açıkça belirtileceği, fiyat dışı unsurların, bir marka veya model esas alınarak rekabeti ortadan kaldırıcı bir şekilde belirlenemeyeceği, fiyat dışı unsurlara, bu unsurların parasal değerlerine veya nispi ağırlıklarına ve hesaplama yöntemine yönelik gerekçeli bir açıklama belgesi hazırlanacağı ve bu belgenin ihale onay belgesinin ekinde yer alacağı hüküm altına alınmıştır. Ayrıca ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibinin hangi yöntem kullanılarak belirlenebileceği hususunun tamamen idarenin takdirinde olduğu, fiyat dışı unsurlar kullanılarak belirlenmesi durumunda hangi esaslara uyulması gerektiği Kamu İhale Genel Tebliği’nin yukarıda aktarılan bölümünde açıklanmıştır.

İdari Şartname’nin “Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi” başlıklı 35’inci maddesinde “35.1. Bu ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklif, fiyatla birlikte fiyat dışı unsurlar da dikkate alınarak belirlenecektir.

35.1.1.

A-Değerlendirme “teklif fiyatı” ile “kalite ve teknik değer nitelik” olmak üzere iki kısımda yapılacaktır.

1. Teklif fiyatı puanlaması:

1.1 Teklif fiyatı puanlaması 50 tam puan üzerinden yapılacaktır. Geçerli teklif veren istekliler arasında teklif edilen en düşük teklif fiyatı sahibi istekli 50 puan alacak olup, diğer isteklilere ait teklif puanları;

TP = (TFmin x 50) / TF formülü ile hesaplanacaktır. Bu formülde;

TP: Teklif puanı,

TFmin: Geçerli teklifler içinden istekliler arasında teklif edilen en düşük teklif fiyatı,

TF: İsteklinin teklif fiyatı, ifade eder.

1.2 Teklif oranları hesaplanırken yuvarlama yapılacak ve teklif oranları virgülden sonra iki hane olacak şekilde hesaplanacaktır.

2-Kalite ve Teknik değer nitelik puanlaması:

Kalite ve Teknik değer nitelik puanlaması 50 tam puan üzerinden yapılacaktır. Geçerli teklif veren isteklilere ait kalite ve Teknik değer nitelik puanlamasına konu iş kalemleri aşağıdaki tabloda gösterilmiştir.

Sıra No

İş Kalemi

Puanı

İnş.1

8 cm yüksekliğinde normal çimentolu buhar kürlü beton parke taşı ile döşeme kaplaması yapılması (parke taş nakli dahil)

25

İnş.2

502010 cm boyutlarında normal çimentolu buhar kürlü beton bordür döşenmesi (Bordür nakli dahil)

15

İnş.3

Bordür ve Kilitparke taşı döşenmesi için gerekli alt kum taşıma nakli

5

İnş.4

Makine ile her derinlik ve genişlikte yumuşak ve sert toprak kazılması

5

TOPLAM

50

Söz konusu iş kalemleri için isteklilerce teklif edilen fiyatların; aynı iş kalemlerinin Yaklaşık Maliyetteki bedellerinin %80- %120 aralığında (%80 -%120 dahil) kalması durumunda herbir iş kalemi için yukarıdaki tabloda yer alan puanlar verilecektir. İsteklilerin teklifleri %80-%120 aralığı dışında kalıyorsa iş kalemleri için puan alamayacaklardır. Kalite ve Teknik değer nitelik puanı, herbir iş kalemi için verilen puanların toplamıdır.

3-Toplam puan:

Toplam puan, Teklif fiyat puanı ile Kalite ve Teknik değer nitelik puanının toplamıdır.

4. Fiyat dışı unsurlar dikkate alınarak değerlendirilmiş Teklif bedeli:

4.1-Fiyat dışı unsurlar dikkate alınarak değerlendirilmiş Teklif bedeli

Fiyat dışı unsurlar dikkate alınarak değerlendirilmiş Teklif bedeli; FDTF=(ETF x 100)/TTP , formülü ile hesaplanacaktır.Bu formülde;

FDTF:İsteklinin fiyat dışı unsurlar dikkate alınarak değerlendirilmiş teklif bedeli,

ETF:Toplam puanı en yüksek istekliye ait teklif bedeli,

TTP:İsteklinin toplam puanı,

ifade eder.

4.2 İsteklinin fiyat dışı unsurlar dikkate alınarak değerlendirilmiş teklif bedeli hesaplanırken yuvarlama yapılacak ve isteklinin fiyat dışı unsurlar dikkate alınarak değerlendirilmiş teklif bedeli virgülden sonra iki hane olacak şekilde hesaplanacaktır.

B-Ekonomik açıdan en avantajlı teklif:

Ekonomik açıdan en avantajlı teklif, fiyat dışı unsurlar dikkate alınarak değerlendirilmiş teklif bedeli en düşük olan istekliye ait teklif bedelidir.

35.2. Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin birden fazla istekli tarafından verilmiş olması halinde;

35.2.1. Teklif fiyatı daha düşük olan istekli ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlenecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale İlanı’nın ilgili maddelerinde de aynı düzenlemelere yer verildiği görülmüştür.

İtirazen şikâyete konu ihale dokümanında yapılan düzenlemeler incelendiğinde, söz konusu ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklifin fiyatla birlikte fiyat dışı unsurlar da dikkate alınarak belirleneceğinin ve ekonomik açıdan en avantajlı teklif belirlenirken fiyat dışı unsurların nasıl puanlanacağının düzenlendiği anlaşılmıştır.

İdari Şartname’nin yukarıda aktarılan 35’inci maddesinden; idarece teklif fiyatı puanlamasına 50 puan, kalite ve teknik değer nitelik puanlamasına 50 puan olarak öngörüldüğü,

Bu kapsamda;

- Teklif puanlamasının, geçerli teklifler içinden istekliler arasında teklif edilen en düşük teklif fiyatının 50 sayısıyla çarpılıp bulunan sonucun isteklinin teklif fiyatına bölünmesi suretiyle hesaplanacağı,

- Kalite ve teknik değer nitelik puanlamasının, iş kalemleri bazında söz konusu iş kalemleri için isteklilerce teklif edilen tutarların, aynı iş kalemlerinin yaklaşık maliyetteki bedellerinin %80- %120 aralığında (%80 -%120 dahil) kalması durumunda her bir iş kalemi için belirlenen puanların verileceği, isteklilerin teklifleri yaklaşık maliyetin %80-%120 aralığı dışında kalıyorsa iş kalemleri için puan verilmeyeceği düzenlenmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 40’ıncı maddesi uyarınca, ekonomik açıdan en avantajlı teklif; sadece fiyat esasına göre belirlenebileceği gibi fiyat ile birlikte işletme ve bakım maliyeti, maliyet etkinliği, verimlilik, kalite ve teknik değer gibi fiyat dışındaki unsurlar dikkate alınarak belirlenebilmektedir. Kamu İhale Genel Tebliği’nin 53.3’üncü maddesinde de ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibinin hangi yöntem kullanılarak belirlenebileceği hususunun tamamen idarenin takdirinde olduğu hüküm altına alınmış olup, ihale mevzuatında idarece anılan düzenlemelerin yapılmasını engelleyen bir hükmün bulunmadığı anlaşılmıştır. Bu çerçevede ihaleye sunulan teklif fiyatları ile birlikte fiyat dışı unsurlar dikkate alınarak ihaledeki ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibinin belirlenmesine yönelik İdari Şartname’nin 35’inci maddesindeki düzenlemelerin yapılmasının mümkün olduğu anlaşılmaktadır.

Kamu ihale mevzuatında ihale üzerinde bırakılacak isteklinin hangi yöntem kullanılarak belirleneceği ve işin niteliğine ve idarenin ihtiyacına göre işletme ve bakım maliyeti, maliyet etkinliği, verimlilik, kalite ve teknik değer gibi unsurlar dikkate alınarak fiyat dışı unsurların belirlenmesi hususlarında idarelere takdir yetkisinin tanındığı anlaşılmıştır. Başvuruya konu ihalede birim fiyat teklif cetvelinde belirlenen iş kalemlerine istekliler tarafından teklif edilen bedellerin idarece belirlenen yaklaşık maliyet aralığında kalması durumunda fiyat dışı unsur puanlamasına tabi tutulmasının idareye tanınan bu takdir yetkisi kapsamında değerlendirilmesi gerektiği, ayrıca her ihalenin kendine özgü şartları haiz olduğu, farklı ihale süreçlerinde yapılan veya yapılmayan düzenlemelerin başvuruya konu ihaleye ait ihale sürecine konu edilmeyeceği anlaşıldığından, mevcut doküman düzenlemelerinde fiyat dışı unsurlara ilişkin yapılan düzenlemenin kamu ihale mevzuatına aykırılık teşkil etmediği ve başvuru sahibinin söz konusu iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

4. Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinin onuncu fıkrasında “İdarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar hariç, şikayet başvurusunda belirtilmeyen hususlar itirazen şikayet başvurusuna konu edilemez.” hükmü yer almaktadır.

Başvuru sahibinin idareye yapmış olduğu şikâyet başvurusu incelendiğinde şikâyet başvurusunda belirttiği iddiaların tamamının ihale dokümanına itiraz niteliğinde olduğu, diğer taraftan başvuru sahibinin itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde yer verdiği 4’üncü iddiasının ise tekliflerin değerlendirilmesi sürecine ilişkin olduğu anlaşılmıştır.

Bu bağlamda başvuru sahibinin itirazen şikâyet dilekçesinde yer verdiği 4’üncü iddiasına 17.09.2018 tarih tarihli idareye şikâyet başvuru dilekçesinde yer verilmediği anlaşıldığından İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 8’inci maddesinin onuncu fıkrası gereğince, söz konusu iddiaya ilişkin başvurunun şekil yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,

Oybirliği ile karar verildi.