KİK Kararı: 2018/UY.I-1757

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2018/053
Gündem No : 28
Karar Tarihi : 26.09.2018
Karar No : 2018/UY.I-1757
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Orak Altyapı San. ve Tic. A.Ş.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Karayolları 2. Bölge Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2016/245962 İhale Kayıt Numaralı “Milas-Yatağan Yolu (Km:0+000-36+130) Arası Toprak Tesviye, Sanat Yapıları, Köprü, Üst Yapı ve BSK İşleri” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Karayolları 2. Bölge Müdürlüğü tarafından 09.08.2016 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Milas-Yatağan Yolu (Km:0+000-36+130) Arası Toprak Tesviye, Sanat Yapıları, Köprü, Üst Yapı ve BSK İşleri” ihalesine ilişkin olarak Orak Altyapı San. ve Tic. A.Ş.nin 28.11.2016 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 16.12.2016 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 19.12.2016 tarih ve 70476 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 19.12.2016 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2016/3048-01 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. Taşyapı İnş. Taah. San. ve Tic. A.Ş. ve Sağlamlar İnş. Hafr. Nakl. Tic. ve San. A.Ş. - Ö.D.F. Yılmazlar İnş. Tur. Made. Nak. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan analizlerdeki analiz girdi cinsleri, birimleri ile miktarları ihale dokümanında verilen birim fiyat tarifleri ile idare tarafından oluşturulan analizlerdeki girdi cinsleri ile miktarlarını karşılamadığı, isteklilerin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunduğu analizlerde, birim fiyat tarifleri ile analizlerdeki girdi miktarlarının bazılarını hiç kullanmayarak ve bazı girdi miktarlarını düşürerek kendilerine avantaj sağladığı, söz konusu istekliler tarafından sunulan analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden fiyat tekliflerinin ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine idarece tanımlanan yapım şartlarına ve teknik şartnamelere uygun olmadığı, ayrıca söz konusu istekliler tarafından sunulan analizlerde aynı cins ve özellikteki analiz girdileri için farklı analiz ve iş kalemlerinde farklı fiyatların kullanıldığı, ÖZEL BSK.22-T1, ÖZEL-ÜY2, ÖZEL-SY6, ÖZEL-SY3, ARİYET iş kalemlerine ilişkin açıklamalarda kullanılan Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından yayımlanmış birim fiyatlar ile Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayımlanmış birim fiyatların 2016 yılı birim fiyatları ile uyumlu olmadığı, herhangi bir gerekçe veya tevsik edici belge kullanılmadan birim fiyatların düşürüldüğü, anılan istekliler tarafından açıklama istenilen iş kalemleri için sunulan fiyat tekliflerinin birçok mal ve hizmetin birleşmesinden oluşan iş kalemleri olmasına rağmen fiyat teklifi alınarak açıklama yapıldığı, oysaki fiyat tekliflerinin mükellefin yasal defter kayıtlarına dayalı olarak verilmesi gerektiği, verilen fiyat tekliflerinden mal ve hizmete ilişkin işçilik miktarlarının belirtilmediği, alınan fiyat tekliflerinin mükellefin defter kayıtlarına dayalı olarak verilmesi gerektiği, alınan fiyat tekliflerinin geleceğe ilişkin fiyatlandırma şeklinde olduğu, oysaki fiyat teklifi alınan iş ile fiyat teklifine esas son geçici vergi döneminde gerçekleştirilen malın ve hizmetin aynı özellik ve şartlarda olmadığı, üretim yerinin, nakliye mesafesinin, montaj ve demontaj fiyatlarının gözardı edilerek oluşturulan fiyat tekliflerinin gerçeği yansıtmayacağı,

2. ÖZEL-SY6 İş Kaleminde inşaat bünyesine giren yuvarlak demir nervürlü çelik zati bedeli, yüklenmesi, taşınması, boşaltılması, istifi ve işçiliği pozuna ilişkin açıklamada idare tarafından verilen analiz girdi cins ve miktarlarının değiştirildiği, idare tarafından verilen analiz formatının dışına çıkılarak yeni bir analiz formatı ve girdi cinsleri ve miktarlarının oluşturulduğu, nakliye fiyatı hesaplanırken demirin yüklenmesi, boşaltılması, istifi ve işçiliği miktarı 5 saat düz işçi olması gerekirken daha düşük alındığı, nakliye hesabı altındaki bazı analiz girdilerinin birimlerinin yazılmadığı, bazı analiz girdilerinin idare tarafından verilen analiz girdisi olmadığı gibi başka bir kamu kurumuna ait olan bir analiz girdisi olup olmadığının da anlaşılamadığı, idare tarafından verilen analiz formatlarında agrega girdisi olmadığı halde istekliler tarafından analiz girdisine agrega ilave edilerek fiyat teklifi ile tevsik edilmeye çalışıldığı, idare tarafından verilen analiz formatına uyulmadığı, ÖZEL-ÜY2 ile ÖZEL BSK.22-T1 iş kalemlerinin analiz girdilerinin minha edilerek düşürüldüğü ve agrega girdisi olmadığı halde agrega fiyat teklifi ile tevsik edilerek aşırı düşük teklif açıklamasının teklif edilen fiyatlara uygunluğunun sağlanmaya çalışıldığı, idare tarafından verilen analiz formatında analiz girdilerine uyulmamasının nedeni olarak gösterilen analizdeki agrega girdilerinin birleştirilerek agrega fiyat teklifi alınmasında yapılan hesaplamadaki minha hesaplarının yanlış olduğu, KGM/08.021/K pozunun Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından yayımlanmış bir poz olduğu, söz konusu poz incelendiğinde m3 cinsinden birim fiyat oluşturulduğu, ton fiyatının bulunması için 1,8’e bölünmesi gerekirken isteklilerin minha hesabında analiz girdilerini 1,6’ya bölerek kullandıkları,

3. Taşyapı İnş. Taah. San. ve Tic. A.Ş. ve Sağlamlar İnş. Hafr. Nakl. Tic. ve San. A.Ş. - Ö.D.F. Yılmazlar İnş. Tur. Made. Nak. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından sunulan ÖZEL BSK.22-T1, ÖZEL-ÜY2, ÖZEL-SY6, ÖZEL-SY3, ARİYET iş kalemleri açıklamalarında kullanılan taşıma mesafelerinin idare tarafından yaklaşık maliyete esas teşkil eden taşıma mesafeleri ile uyumlu olmadığı, bu mesafeleri tevsik edici belgelerin sunulmadığı, anılan istekliler tarafından gösterilen ariyet ocağı mesafesinin yanlış hesaplandığı, aşırı düşük teklif açıklama kapsamında sunulan alanın ruhsatının ariyet ocağı olarak ruhsatlandırılan alan olmadığı, Maden Kanunu’na göre her maden cinsinin farklı ruhsat gerektirdiği ve ruhsat hukukunun farklı olduğu, Taş Ocağı (II-A grubu) nun ariyet ocağı olarak kullanılmasının imkansız olduğu, ariyet ocaklarının I. grup ruhsatlar olduğu ve valiliklerce verildiği, taş ocağı ruhsatından ariyet ocağı malzemesi üretmenin maliyet bileşenlerinin aynı olmayacağı, dolayısıyla taş ocağı ruhsatı ile ariyet ocağının tevsik edilemeyeceği, plentmiks temel, alttemel ve bitümlü sıcak karışım imalatlarında kullanılması planlanan taş ocağı ile taş mastik asfalt yapımında kullanılacak bazalt taş ocağına ilişkin maden işletme ruhsatı ve izni ile işyeri açma çalışma ruhsatı, ÇED ve mülkiyet iznini gösterir belgelerin sunulmadığı, sunulan belgelerden taşıma mesafelerinin doğru bir şekilde teyidinin yapılmasının imkansız olduğu, asfalt plentinin nereye kurulacağı, plentin her iki taş ocağına mesafesi ile üretilen bitümlü sıcak temel, binder ve taş mastik asfaltın serim yerine taşıma mesafelerinin detaylı olarak gösterilmediği gibi bu alanlarla ilgili tevsik edici belgenin sunulmadığı, ariyet ve taş ocaklarının Maden Kanunu'nun 7. maddesinde belirtilen izinlere tabi olduğu, ormanlık alanlarda madencilik faaliyetlerine iznin bazı kurallara tabi olduğu, madencilik faaliyetlerine kısıtlı alanların oluşturulduğu, tüm taş ocağı ve kırma eleme tesislerinde ÇED raporunun olması gerektiği, dolayısıyla taş ocağı alanı olarak gösterilecek alanlarda bahsedilen izinlerin alınması ve aşırı düşük teklif açıklama ekinde de sunulması gerekirken bu belgelerin sunulmaması, sunulan belgelerin onaysız olarak sunulması eksik belgelendirme olacağından aşırı düşük teklif açıklamasının reddinin gerektiği, ariyet, taş ocağı olarak gösterilen alanların Maden Kanunu kapsamında ruhsatlandırılmaları, yıllık ruhsat harçları, zorunlu olan Maden Mühendisi teknik nezaretçi ile üretilen her ton için Maden İşleri Genel Müdürlüğü’ne ödenen ve asgari miktarının her yıl Maden İşlerince ilan edilen devlet hakkı ödemesine ilişkin herhangi bir giderin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında belirtilmediği, Maden Mühendisleri Odasınca belirlenen asgari nezaretçi ücreti ile İzmir, Muğla illeri için Maden İşleri Genel Müdürlüğünce belirlenen asgari devlet hakkı bedellerinin ÖZEL BSK.22-T1, ÖZEL-ÜY2 ve ARİYET iş kaleminde belirtilen kar ve genel giderden daha fazla olacağı hesaplandığında aşırı düşük teklif açıklamalarının reddinin gerektiği, ayrıca Sağlamlar İnş. Hafr. Nakl. Tic. ve San. A.Ş. - Ö.D.F. Yılmazlar İnş. Tur. Made. Nak. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından sunulan ocak ariyet kazısı nakli fiyat teklifinin birim m3 olarak alınmadığı,

ÖZEL BSK.22-T1 analiz girdisi olan Taş Mastik Asfalt (TMA) için serttaş (bazalt) taş ocağı yerini gösterir hiçbir bilgi ve belgenin sunulmadığı, Bazalt taş ocağı mesafesinin varsayım olarak hesaplandığı, taş mastik asfalt üretimi için bazalt agregası için herhangi bir fiyat teklifi alınmadığı gibi ocak taahhütnamesi, ocak yerini gösterir itinererin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulmadığı,

Aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında ARİYET ocağı yerini gösterir itinererin sunulmadığı, kullanılması planlanan ariyet ocakları ile ilgili ruhsat ve izin belgeleri ile taahhütnamelerin sunulmadığı, ariyet ocağının yol güzergahında bulunabileceği, mermer ocakları ve TKİ’nin dekapaj atıklarının kullanılacağına ilişkin herhangi bir belge, bilgi ve tekniğe dayanmayan açıklamalarda bulunulduğu, kullanılması düşünülen ariyet ocağı ile ilgili olarak hiçbir bilgi ve belgenin aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında sunulmadığı,

4. ÖZEL BSK.22-T1, ÖZEL-ÜY2, ÖZEL-SY6, ÖZEL-SY3, ARİYET iş kalemleri kapsamındaki bitümlü sıcak karışım, agregalar ve nakliyeler için Taşyapı İnş. Taah. San. ve Tic. A.Ş. ve Sağlamlar İnş. Hafr. Nakl. Tic. ve San. A.Ş. - Ö.D.F. Yılmazlar İnş. Tur. Made. Nak. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından alınan fiyat tekliflerinin hangi taş ocağına göre hangi mesafe için hesaplandığının belirtilmediği, fiyat teklifi alınan şirketin öngörülen mesafede herhangi bir kurulu tesisinin bulunmadığı, asfalt plenti, kırma eleme tesisi için öngörülen alanların idarenin öngördüğü mesafelere göre hesaplanmadığı ve buna ilişkin herhangi bir tevsik edici belgenin sunulmadığı, sunulan belgelerin fotokopi olduğu, bu belgelerden taşıma mesafesinin çıkarılamayacağı, taşıma mesafelerinin hatalı hesaplandığı, taşıma formülünün yanlış kullanıldığı, taşıma formüllerinde yer alan A katsayısı için herhangi bir sayının belirtilmediği taşıma formülündeki K katsayısının 2016 yılı fiyatı olan 225 TL’nin altında alındığı, idare tarafından analizlerdeki nakliye hesaplamalarında kullanılacak K, M, Y değerlerinin belirtilmesi ve belgelerle desteklenmesinin istenildiği, ancak istekliler tarafından sunulan analizlerdeki nakliye girdilerinde fiyat teklifi alındığı, oysaki nakliye girdisinin fiyat teklifi alınarak tevsik edilemeyeceği, nakliyeye ilişkin imalatların, fiyat teklifi alınan firmalarca sürekli ve aynı tür ve miktarlarda girdiler kullanılarak rutin olarak gerçekleştirilen imalat niteliğinde olmadığı, idarece tanımlanan tarifler ve teknik dokümanlar gözetilerek gerçekleştirilecek, ihale konusu işe özgü imalatlar olduğu dikkate alındığında söz konusu fiyat tekliflerindeki nakliye maliyetlerinin, fiyat teklifinin alındığı kişilerin resmi defter ve muhasebe kayıtlarından çıkarılabilir nitelikte bilgiler olmadığı, yani anılan fiyat tekliflerinde ilgili iş kalemlerinin hangi tür ve miktarlarda girdiler kullanılarak gerçekleştirileceği öngörülerek geleceğe yönelik bir fiyatlandırmanın yapıldığı, ilgili iş kalemlerine özgü söz konusu fiyatlandırmanın geçmişte birebir aynı girdi tür ve miktarları kullanılmadan gerçekleştirilmiş olan maliyetlere dayandırılmaya çalışıldığından nakliye fiyat tekliflerinin idarenin hesaplamaları ile nakliye hesaplarının nasıl yapılacağı gösterilen Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından yayımlanmış birim fiyat kitabı tariflerinde açıkça belirtildiğinden, başka bir açıklamanın formül ve işin şartlarına uygunluğunun tespiti yapılamayacağından, fiyat teklifi ile yapılan açıklamanın mevzuata aykırı olduğu,

Ayrıca ariyet ocağından getirilecek malzemelerin nakliyelerine ilişkin fiyat teklifi alınmasının Kamu İhale Genel Tebliğine aykırı olduğu, istekliler tarafından hangi ariyet ocağının kullanılacağı belirtilmediği halde olmayan bir yer ve şartlar üzerine fiyat teklifinin gerçeği yansıtmayacağı, alınan fiyat tekliflerindeki birim m3 ve birim ton fiyatları incelendiğinde fiyat tekliflerini oluşturan fiyatlar arasında büyük çelişkilerin olduğunun görüleceği, bu durumun fiyatların defter kayıtlarına göre değil teklife uyacak şekilde düzenlendiğini gösterdiği, fiyat teklifinin geçmiş dönemlerdeki defter kayıtlarına göre düzenlenen aynı imalat veya hizmet için olması gereken taşıma yolunun belli olmadığı, ariyet ocağı klasının belli olmadığı,

Diğer taraftan, Taşyapı İnş. Taah. San. ve Tic. A.Ş. ve Sağlamlar İnş. Hafr. Nakl. Tic. ve San. A.Ş. - Ö.D.F. Yılmazlar İnş. Tur. Made. Nak. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından sunulan plentmiks temel, temel, bitümlü sıcak karışım agregaları fiyat teklifinin Menteş Köyü mevkiinde bulunan taş ocağı ve kırma eleme tesisinde üretileceği belirtildiği halde taş ocağı ile ilgili ruhsat, izin, taş ocağının fiyat teklifi verene ait olduğuna dair herhangi bir belgenin aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında sunulmadığı, alınan fiyat tekliflerinin idareye sunulduğu tarih itibariyle geçerlilik sürelerinin bittiği, fiyat teklifinde belirtilen agregaların Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından yayımlanan analizlerdeki agregalar ile aynı özellikte olmadığı, her agrega sınıfının tane boyutuna göre farklı özellik gösterdiği ve farklı üretim tekniği ve maliyet bileşenlerine sahip olduğundan fiyat teklifindeki agregaların ÖZEL BSK.22-T1, ÖZEL-ÜY2 analizlerindeki agregaları karşılamadığı,

5. Sunulan analizlerdeki işçilik bedelleri ile alınan fiyat tekliflerindeki mal ve hizmete ait analizde yer alan toplam işçilik miktarının saatlik asgari ücretin altında olduğu ve söz konusu durumun Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.9’uncu maddesine aykırı olduğu,

6. Tüm analiz girdilerindeki makine ekipman rayiçlerinin 2016 yılı Çevre ve Şehircilik Bakanlığı rayiçlerinin altında alındığı, kendi malı olarak gösterilen makine ve ekipmanların kapasitelerini tevsik edici belge sunulmadığı, kendi araç parkında bulunan araçların amortisman defterinde gösterilmediği, amortisman değerlerinin yanlış yansıtıldığı, bakım, onarım, sermaye faizi, sigorta, montaj ve demontaj bedelleri ile ilgili herhangi bir kanıtlayıcı belge sunulmadan düşürüldüğü, dolayısıyla sunulan analizlerin Kamu İhale Genel Tebliği’ne aykırı olduğu,

03.030 konkasör analiz girdisinin açıklama istenilen analiz girdisi olmasına rağmen rayiç bedeli Çevre ve Şehircilik Bakanlığı rayiç bedellerinde olmadığı, analizlerde teknik özellikleri farklı olan araç ve iş makineleri için aynı birim fiyat kullanıldığı,

7. Hazır beton fiyat teklifi işyeri teslimi olarak alındığı halde fiyat teklifi veren firmanın tesisisin kurulu olduğu yerin mesafesi hesaplandığında verilen fiyat teklifinin nakliye bedelini bile karşılayamayacağı, işyerine yakın bir yerde yeniden kurulacaksa bunun geleceğe ait bir fiyatlama olacağı ve defter kayıtlarından çıkarılamayacağı, ortalama satış ve maliyet oranlarının kurulu olduğu yere ve taşıma mesafelerine göre hesaplandığı, yeni kurulacak alanda tüm girdi miktar ve maliyetlerinin değişeceği hesaplandığında verilen teklifin son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin değil gelecek dönemlere ilişkin olacağı ve bu şekilde alınan fiyat teklifinin mevzuata aykırı olduğu, aşırı düşük teklif açıklaması için alınan hazır beton fiyat tekliflerine ilişkin kapasite raporlarının sunulmadığı, fiyat teklifine konu fiyatların piyasanın çok altında, çimento bedelini bile karşılayamayacak düşüklükte olduğu ve defter kayıtlarına göre değil teklif birim fiyattaki fiyatlara uydurularak düzenlendiği, defter kayıtları ve piyasa fiyatları ile uyumlu olmayan fiyat tekliflerinin idarece Ek-0.5, Ek-0.6 belgeleri istenerek karar verilmesi ve gerekirse fiyat teklifi düzenleyenlerle ilgili yasal işlem başlatılması, İlgili kurumlara inceleme yapılması için bilgi verilmesi gerekirken fiyat teklifinin şekil yönünden uygunluğuna göre karar verilmesinin yanlış olduğu, fiyat tekliflerinde öncelik şekil yönü değil fiyat ve fiyatın son veya sondan bir önceki geçici vergi beyanname dönemindeki defter kayıtları ile uyumluluğu olması gerektiği,

8. Taşyapı İnş. Taah. San. ve Tic. A.Ş. ve Sağlamlar İnş. Hafr. Nakl. Tic. ve San. A.Ş. - Ö.D.F. Yılmazlar İnş. Tur. Made. Nak. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından sunulan ÖZEL BSK.22-T1, ÖZEL-ÜY2, ÖZEL-SY6, ÖZEL-SY3, ARİYET iş kalemlerine ilişkin açıklamalarda kullanılan kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayımlanmış rayiçlerle ilgili listenin aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında sunulmadığı, analizlere dayanak gösterilecek belgelerin bulunmadığı, sunulan belgelerin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.1’inci maddesinde belirtilen evraklar arasında sayılmadığı, sunulan belgelerin Tebliğ’de belirtilen gerekli ibareler yazılmak suretiyle ilgili meslek mensubu tarafından imzalanmadığı ve söz konusu belgelerde TÜRMOB kaşesinin ve ilgili meslek mensubu kaşesinin eksik olduğu, gerekli ibarelerin eksik veya hatalı yazıldığı, aşırı düşük teklif açıklaması uygun görülen isteklilerin sunduğu fiyat teklifleri ve proforma faturaları hazırlayan kişi veya şirketlerin teklif verdikleri iştigal alanının faaliyet alanlarında bulunmadığı, amonyum nitrat için fiyat teklifi alındığı, fiyat teklifinin piyasa fiyatlarının çok altında olduğu, patlayıcı satışının özel izne tabi olduğu ve fiyat teklifi verenlerin patlayıcı madde satışı ile iştigal ettiklerine ve izinlerine ilişkin herhangi bir belgeleme yapılmadığı, EK-O.5 ve EK-O.6 belgeleri ile patlayıcı satışı izin belgelerinin istenilerek karar verilmesi gerekirken şekil yönünden uygunluğu baz alınarak fiyat tekliflerinin kabulünün kamu ihale mevzuatına aykırı olduğu, sunulan kereste fiyat tekliflerinin fiyat teklifi veren firmalarca kereste alım ve satımı yapılmadığı halde düzenlendiği, piyasa fiyatlarından düşük olarak düzenlenen kereste fiyat tekliflerini verenlerin faaliyet alanları ve defter kayıtları ile verdikleri fiyatların uyumluluğunun EK-O.5 ve EK-O.6 belgeleri istenilerek karar verilmesi gerektiği,

Taşyapı İnş. Taah. San. ve Tic. A.Ş. tarafından sunulan elyaf fiyat teklifi satış tutarı tespit tutanağına göre düzenlendiğinin beyan edildiği, ek olarak sunulan maliyet tespit tutanağında satış tutarı ile ilgili bir açıklamanın olmadığı, fiyat teklifi veren firmanın da elyaf malzemesinin üreticisi değil yurtdışından ithal edilen ürünün Türkiye satıcısı olduğu da dikkate alındığında sunulan maliyet tespit tutanağının Kamu İhale Genel Tebliği’ne aykırı olduğu, fiyat teklifinin euro para birimi olarak düzenlendiği, euro fiyatının TL’ye dönüştürülmesinde TCMB efektif satış kuru kullanılması gerekirken döviz satış kurunun kullanıldığı, patlayıcı fiyat teklifi alınan firmaların satış ve faaliyet yerlerinin bulunduğu iller dikkate alındığında Trabzonda depo ederek satma yetkilerinin bulunduğu, patlayıcı madde alınması, satılması ve depolanması ile ilgili yönetmelik dikkate alındığında patlayıcı fiyat teklifi veren firmanın patlayıcı deposundan günlük giriş çıkış yapılması gerektiği dikkate alındığında teknik olarak günlük satışın mümkün olmayacağı, kereste fiyat teklifinin Trabzon veya Samsundan alındığı ve fiyat teklifi veren firmanın Muğla’da herhangi bir depo yapılanması olmadığı da dikkate alındığında fiyat teklifinin kabulünün mümkün olmadığı,

9. Taşyapı İnş. Taah. San. ve Tic. A.Ş. ve Sağlamlar İnş. Hafr. Nakl. Tic. ve San. A.Ş. - Ö.D.F. Yılmazlar İnş. Tur. Made. Nak. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarında kullanılan analiz girdilerinden konkasörün Çevre ve Şehircilik Bakanlığı 2016 yılı rayiçlerinde herhangi bir karşılığı olmayan bir analiz girdisi olduğu halde benzer rayiç olan 03.030 (Y) rayiç bedelinin kullanıldığı, 03.030 Konkasör analiz girdisinin açıklama istenilen analiz girdisi olmasına rağmen rayiç bedelinin hiçbir tevsik edici belge kullanılmadan Çevre ve Şehircilik Bakanlığı rayiç bedellerinden düşük alındığı,

10. Aşırı düşük teklif açıklaması kabul edilen isteklilerin analizleri incelendiğinde Taşyapı İnş. Taah. San. ve Tic. A.Ş. ve Sağlamlar İnş. Hafr. Nakl. Tic. ve San. A.Ş. - Ö.D.F. Yılmazlar İnş. Tur. Made. Nak. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının Gelir Vergisi, SGK Gideri, KİK Payı, Damga Vergisi, Karar Pulu, Hakediş Damga Vergisi, Şantiye Kurulum ve İhale Giderleri ile Teminat Giderleri için çok az bir maliyet belirledikleri, söz konusu kâr ve genel gider miktarının genel giderleri karşılayamayacağı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin 28.11.2016 tarihinde idareye şikâyet başvurusunda bulunduğu, idarenin 15.12.2016 tarihli işlemi ile şikâyeti uygun bulmadığı, idarenin kararının 16.12.2016 tarihinde başvuru sahibine bildirildiği ve başvuru sahibinin 19.12.2016 tarihinde Kurum kayıtlarına alınan dilekçesi ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunması üzerine alınan 01.02.2017 tarihli ve 2017/UY.I-449 sayılı Kurul kararında “...Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak: ... İhale konusu işe ilişkin ihale komisyonu kararının 17.11.2016 tarihinde alındığı ve başvuru sahibi istekliye 17.11.2016 tarihinde EKAP üzerinden tebliğ edildiği, ancak başvuru sahibi tarafından ilgili iddiaya yönelik idareye şikâyet başvurusunda bulunulmadığı ve itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde belirtilen bu iddianın idareye yapılan şikâyet başvuru dilekçesinde de yer almadığı görüldüğünden 4734 sayılı Kanunun 54’üncü maddesinin 11’inci fıkrasının (c) bendi gereğince başvurunun şekil yönünden reddinin gerektiği anlaşılmıştır.

Başvuru sahibinin 3’üncü ve 4’üncü iddialarına ilişkin olarak: ... ÖZEL BSK.22-T1 analiz girdisi olan Taş Mastik Asfalt (TMA) için serttaş (bazalt) taş ocağı yerini gösterir hiçbir bilgi ve belgenin sunulmadığı, Bazalt taş ocağı mesafesinin varsayım olarak hesaplandığı, taş mastik asfalt üretimi için bazalt agregası için herhangi bir fiyat teklifi alınmadığı gibi ocak taahhütnamesi, ocak yerini gösterir itinererin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulmadığı, aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında ARİYET ocağı yerini gösterir itinererin sunulmadığı, kullanılması planlanan ariyet ocakları ile ilgili ruhsat ve izin belgeleri ile taahhütnamelerin sunulmadığı, ariyet ocağının yol güzergahında bulunabileceği, mermer ocakları ve TKİ’nin dekapaj atıklarının kullanılacağına ilişkin herhangi bir belge, bilgi ve tekniğe dayanmayan açıklamalarda bulunulduğu, kullanılması düşünülen ariyet ocağı ile ilgili olarak hiçbir bilgi ve belgenin aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında sunulmadığı, ariyet ocağından getirilecek malzemelerin nakliyelerine ilişkin fiyat teklifi alınmasının Kamu İhale Genel Tebliğine aykırı olduğu, istekliler tarafından hangi ariyet ocağının kullanılacağı belirtilmediği halde olmayan bir yer ve şartlar üzerine fiyat teklifinin gerçeği yansıtmayacağı, alınan fiyat tekliflerindeki birim m3 ve birim ton fiyatları incelendiğinde fiyat tekliflerini oluşturan fiyatlar arasında büyük çelişkilerin olduğunun görüleceği, bu durumun fiyatların defter kayıtlarına göre değil teklife uyacak şekilde düzenlendiğini gösterdiği, fiyat teklifinin geçmiş dönemlerdeki defter kayıtlarına göre düzenlenen aynı imalat veya hizmet için olması gereken taşıma yolunun belli olmadığı, ariyet ocağı klasının belli olmadığı, Taşyapı İnş. Taah. San. ve Tic. A.Ş. ve Sağlamlar İnş. Hafr. Nakl. Tic. ve San. A.Ş. - Ö.D.F. Yılmazlar İnş. Tur. Made. Nak. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından sunulan plentmiks temel, temel, bitümlü sıcak karışım agregaları fiyat teklifinin Menteş Köyü mevkiinde bulunan taş ocağı ve kırma eleme tesisinde üretileceği belirtildiği halde taş ocağı ile ilgili ruhsat, izin, taş ocağının fiyat teklifi verene ait olduğuna dair herhangi bir belgenin aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında sunulmadığı, alınan fiyat tekliflerinin idareye sunulduğu tarih itibariyle geçerlilik sürelerinin bittiği, fiyat teklifinde belirtilen agregaların Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından yayımlanan analizlerdeki agregalar ile aynı özellikte olmadığı, her agrega sınıfının tane boyutuna göre farklı özellik gösterdiği ve farklı üretim tekniği ve maliyet bileşenlerine sahip olduğundan fiyat teklifindeki agregaların ÖZEL BSK.22-T1, ÖZEL-ÜY2 analizlerindeki agregaları karşılamadığı iddialarına ilişkin olarak yapılan incelemede söz konusu iddianın idareye yapılan şikâyet başvurusunda yer almadığı tespit edilmiştir. İdareye şikâyet başvurusunda yer verilmeyen ve idarenin şikâyet üzerine aldığı kararda da yer almayan söz konusu iddianın itirazen şikâyet kapsamında değerlendirilmesi mümkün olmadığından bahse konu iddianın şekil yönünden reddine karar verilmesi gerekmektedir.

5. Başvuru sahibinin 6’ncı iddiasına ilişkin olarak: ... 03.030 konkasör analiz girdisinin açıklama istenilen analiz girdisi olmasına rağmen rayiç bedeli Çevre ve Şehircilik Bakanlığı rayiç bedellerinde olmadığı, analizlerde teknik özellikleri farklı olan araç ve iş makineleri için ayrı birim fiyat kullanıldığı iddiasına ilişkin olarak yapılan incelemede söz konusu iddianın idareye yapılan şikâyet başvurusunda yer almadığı tespit edilmiştir. İdareye şikâyet başvurusunda yer verilmeyen ve idarenin şikâyet üzerine aldığı kararda da yer almayan söz konusu iddianın itirazen şikâyet kapsamında değerlendirilmesi mümkün olmadığından bahse konu iddianın şekil yönünden reddine karar verilmesi gerekmektedir...

6. Başvuru sahibinin 8’inci iddiasına ilişkin olarak: ... Taşyapı İnş. Taah. San. ve Tic. A.Ş. tarafından sunulan elyaf fiyat teklifinin satış tutarı tespit tutanağına göre düzenlendiğinin beyan edildiği, ek olarak sunulan maliyet tespit tutanağında satış tutarı ile ilgili bir açıklamanın olmadığı, fiyat teklifi veren firmanın da elyaf malzemesinin üreticisi değil yurtdışından ithal edilen ürünün Türkiye satıcısı olduğu da dikkate alındığında sunulan maliyet tespit tutanağının Kamu İhale Genel Tebliği’ne aykırı olduğu, fiyat teklifinin euro para birimi olarak düzenlendiği, euro fiyatının TL’ye dönüştürülmesinde TCMB efektif satış kuru kullanılması gerekirken döviz satış kurunun kullanıldığı, patlayıcı fiyat teklifi alınan firmaların satış ve faaliyet yerlerinin bulunduğu iller dikkate alındığında Trabzonda depo ederek satma yetkilerinin bulunduğu, patlayıcı madde alınması, satılması ve depolanması ile ilgili yönetmelik dikkate alındığında patlayıcı fiyat teklifi veren firmanın patlayıcı deposundan günlük giriş çıkış yapılması gerektiği dikkate alındığında teknik olarak günlük satışın mümkün olmayacağı, kereste fiyat teklifinin Trabzon veya Samsundan alındığı ve fiyat teklifi veren firmanın Muğla’da herhangi bir depo yapılanması olmadığı da dikkate alındığında fiyat teklifinin kabulünün mümkün olmadığı iddialarına ilişkin olarak yapılan incelemede söz konusu iddianın idareye yapılan şikâyet başvurusunda yer almadığı tespit edilmiştir. İdareye şikâyet başvurusunda yer verilmeyen ve idarenin şikâyet üzerine aldığı kararda da yer almayan söz konusu iddianın itirazen şikâyet kapsamında değerlendirilmesi mümkün olmadığından bahse konu iddianın şekil yönünden reddine karar verilmesi gerekmektedir...” denilerek anılan iddiaların şekil yönünden reddine karar verildiği,

Davacı Orak Altyapı San. ve Tic. A.Ş. tarafından anılan Kurul kararının şekil yönünden reddedilen kısımlarının iptali istemiyle açılan davada, Ankara 1. İdare Mahkemesinin 23.10.2017 tarihli ve E:2017/1508, K:2017/2665 sayılı kararı ile “davanın reddine” karar verildiği,

Yapılan temyiz incelemesi sonucunda Danıştay 13. Dairesi’nin 25.05.2018 tarih ve E:2018/865, K:2018/1866 sayılı kararı ile “...2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7. maddesinin dördüncü fıkrasında, "Düzenleyici işlemin iptal edilmemiş olması, bu düzenlemeye dayalı işlemin iptaline engel olmaz" kuralı yer almakta olup, bu kuralla idari yargı mercilerine, bireysel işlemlerin yargısal denetiminde bu işlemlerin dayanağı ikincil nitelikteki düzenleyici işlemleri ihmâl etme yetkisi tanınmıştır. Bu kapsamda, 4734 sayılı Kanun'un 56. maddesinin ikinci fıkrasını daraltması nedeniyle, dayanağı kanuna aykırı olan İhalelere Karşı Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 8. maddesinin onuncu fıkrasının ihmâl edilerek Kanun'un 56. maddesinin ikinci fıkrası çerçevesinde inceleme yapılması gerekmektedir.

Dosyanın incelenmesinden, davacı tarafından 28.11.2016 tarihinde şikâyet başvurusunda bulunulduğu, şikâyet başvurusunun 16.12.2016 tarihinde reddi üzerine 19.12.2016 tarihinde Kamu İhale Kurumu'na itirazen şikâyet başvurusunda bulunulduğu, itirazen şikâyet başvurusunda yer alan 2. (ikinci), 3. (üçüncü), 4. (dördüncü), 6. (altıncı) ve 8. (sekizinci) iddiaların bazı kısımları yönünden, şikâyet dilekçesinde yer almadığından bahisle şekil yönünden reddine karar verildiği anlaşılmaktadır.

4734 sayılı Kanun'un 56. maddesinin lafzından, başvuru sahibinin iddialarından sadece şikâyette yer alan iddiaların anlaşılamayacağı, Kanun'da böyle bir sınırlama yapılmadığı, Kamu İhale Kurulu tarafından başvuru sahibinin itirazen şikâyet başvurusundaki iddialarının, şikâyet aşamasında öne sürülüp sürülmediğine bakılmaksızın incelenmesi gerektiği anlaşılmaktadır.

Bu durumda, davacının, şikâyet başvurusunun reddi üzerine 4734 sayılı Kanun'da öngörülen şekil ve usul kurallarına uygun olarak itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu, ancak dava konusu Kurul kararında, davacının söz konusu iddialarının esastan değerlendirilmesi gerekirken şekil yönünden reddine karar verildiğinden, dava konusu Kurul kararının bu kısmında hukuka uygunluk bulunmamaktadır...

Açıklanan nedenlerle, …itirazen şikayet başvurusunda yer alan 2.(ikinci), 3.(üçüncü), 4.(dördüncü), 6.(altıncı) ve 8.(sekizinci) iddiaların şekil yönünden reddi bakımından davanın reddine ilişkin kısmının bozulmasına, bu kısımlar yönünden dava konusu işlemin iptaline oyçokluğuyla...” ifadelerine yer verilerek dava konusu işlemin ikinci, üçüncü, dördüncü, altıncı ve sekizinci iddia ile ilgili kısmının iptaline karar verilmiştir.

Anılan Danıştay kararının uygulanmasını teminen Kurul’un 14.08.2018 tarihli ve 2018/MK-299 sayılı kararı ile “1- Kamu İhale Kurulunun 01.02.2017 tarihli ve 2017/UY.I-449 sayılı kararının ikinci, üçüncü, dördüncü, altıncı ve sekizinci iddiaların şekil yönünden reddedilen kısımlarının iptaline,

2- Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, başvuru sahibinin ikinci, üçüncü, dördüncü, altıncı ve sekizinci iddialarının şekil yönünden reddedilen kısımlarının esasının incelenmesine geçilmesine,” karar verildiği anlaşılmıştır.

Başvuru sahibinin iddialarına ilişkin Danıştay 13. Dairesi’nin 25.05.2018 tarih ve E:2018/865, K:2018/1866 sayılı kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda ve Yönetmelik’in 18’inci maddesi çerçevesinde istenilen bilgi ve belgelerle sınırlı olarak yapılan inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıdadır.

1. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.” hükmü,

İhale ilan tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 60’ıncı maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

(2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla, üçüncü, dördüncü, beşinci ve altıncı fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır.

a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu;

1. Yapım yönteminin ekonomik olması,

2. Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

3. Teklif edilen işin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

b) İhale, aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemleri yapılmaksızın sonuçlandırılır.

c) Aşırı düşük teklif sınır değerinin altında teklif sunan isteklilerin teklifi açıklama istenmeksizin reddedilir.

(3) Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin üçte birine eşit veya bu değerin üzerinde olan ihalelerde, ikinci fıkranın (a) bendinin kullanılması zorunludur.

(4) Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin üçte birine kadar olan ve açık ihale veya Kanunun 21 nci maddesinin (b) ve (c) bentleri gereğince pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde, ikinci fıkranın (a), (b) veya (c) bendindeki seçeneklerden birisinin kullanılması zorunludur.

(5) Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin üçte birine kadar olan ve belli istekliler arasında ihale veya Kanunun 21 nci maddesinin (a), (d) ve (e) bentleri gereğince pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ikinci fıkranın (b) bendinin kullanılması zorunludur.

(6) Kurum tarafından yayımlanan aşırı düşük teklif sorgulaması yapılamayacak alımlar listesinde yer alan işlerin ihalelerinde ikinci fıkranın (b) bendinin kullanılması zorunludur.” hükmü,

İhale ilan tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “...45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri

sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

Anahtar teslimi götürü bedel teklif alınan ihalelerde istekli tarafından sunulacak hesap cetvelinde, sorgulamaya tabi tutulmayan iş kalemlerinin ve/veya iş gruplarının her biri için miktar ve birim fiyatların ayrı ayrı gösterilmesi zorunlu olmayıp, sorgulanmayan iş kalemlerinin tamamı için teklif edilen toplam bedelin gösterilmesi yeterlidir.

45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

b) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; iş kalemleri ve/veya iş gruplarının yapım şartlarına bağlı kalınarak, her iş kalemi/iş grubunun içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.

Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında istekli olabileceklere verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir.

45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

Örneğin; isteklinin, “150 dozlu demirsiz beton” iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.001 poz numaralı birim fiyatını (2010 B.F: 97,86 TL) teklif etmesi, “200 dozlu demirsiz beton” iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.002 poz numaralı birim fiyatının (2010 B.F: 104,00 TL) üzerinde 105,00 TL teklif vermesi, 250 dozlu dem irsiz beton” iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.003 poz numaralı birim fiyatının kar ve genel gider hariç tutarına, (110,13/1,25=88,10 TL) kendi belirlediği % 18 kar ve genel gider karşılığı eklemek suretiyle 103,96 TL (88,10 x 1,18) teklif etmesi ve teklif ettiği söz konusu birim fiyatları aşağıdaki örnek listede gösterildiği şekilde tablo halinde göstermesi durumunda; bu üç iş kalemi için analiz düzenlemesi zorunlu değildir.

Kamu kurum ve kuruluşlarının yayımlanmış birim fiyatları kullanılarak oluşturulan teklif birim fiyat listesi (Örnek)

Sıra No

Poz No

İş kaleminin adı

Kamu kurum ve kuruluş birim fiyatları

Teklif

Birim fiyatı alınan kurum/kuruluş

Kar ve genel gider dahil birim fiyat

Kar ve genel gider hariç birim fiyat

Teklif edilen kar ve genel gider

Teklif edilen birim fiyat

(TL)

(TL)

(TL)

(TL)

1

16.001

150 dozlu demirsiz beton

Bayındırlık ve İskan Bakanlığı

97,86

97,86

2

16.002

200 dozlu demirsiz beton

Bayındırlık ve İskan Bakanlığı

104,00

105,00

3

16.003

250 dozlu demirsiz beton

Bayındırlık ve İskan Bakanlığı

110,13

88,10

15,86

103,96

…

…

…

…

İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar esas alınarak teklif sunulmuş olmakla birlikte; yukarıda belirtildiği şekliyle liste halinde belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur.

İlan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları kullanılabilir.

45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaralarını da belirtmek suretiyle liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

45.1.7. İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir.

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.

45.1.10. İhale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin önemli bileşenlerini;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda istekliler tarafından yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır.

45.1.11. Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojisinin sağlayacağı maliyet avantajının açıklanması gereklidir.

45.1.12. Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajı açıklanmalıdır.

45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri,

b. Çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

e. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

f. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan bilgi ve belgelerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekliler tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir). Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen iş kalemlerinin üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklanması durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin analiz sunulması zorunlu değildir. Ayrıca, istekliler tarafından teklif kapsamındaki harita, kadastro ve proje işlerine ilişkin yapılacak açıklamalarda üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması yeterlidir.

45.1.13.1. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

45.1.13.3. İsteklinin teklifine konu çimento veya demir ürünlerine ilişkin açıklamalarında çimento veya demir ürünleri üreticisinin ilan edilmiş fiyat tarifelerini kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir.

45.1.13.4. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulanmal ve hizmetlere ilişkin ilan edilen fiyat tarifelerinde belirtilen fiyatları kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir. (Örnek: Orman Genel Müdürlüğüne bağlı işletmeler tarafından satılan ürünlere ilişkin ilan edilmiş fiyatlar vb.)

45.1.13.4.1. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulanmal ve hizmetlere ilişkin fiyat tekliflerini kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) düzenlenmiş fiyat teklifini sunması yeterlidir. (Örnek: Karayolları Genel Müdürlüğü, İl Özel İdareleri, Belediyeler vb.nin sattıkları kum, çakıl, kırmataş vb. mallara ilişkin verdikleri fiyat teklifleri.)

45.1.13.5 İstekli tarafından açıklaması yapılacak girdinin fiyatı, kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan edilen ilgili mala ilişkin asgari fiyatlara uygun olması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan asgari fiyatın belgelendirilmesi suretiyle açıklama yapılması yeterlidir. (Örnek: EPDK tarafından il bazında günlük yayımlanan akaryakıt fiyatları vb.)

45.1.13.6.Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu olan mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (EK.O.7) ile açıklama yapılabilir.

Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olması gerekir.

Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması ve malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması gerekir.

İsteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı sunmasına gerek bulunmayıp, sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, SM, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilecektir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

45.1.13.7. İstekliler tarafından yapılan açıklamada; malın ihale tarihi itibariyle stoklarda bulunduğunun belirtilmesi durumunda, stokta bulunan mala ilişkin “stok tespit tutanağı”nın (Ek-O.8) sunulması zorunludur. Stok tespit tutanağında ilgili malın ağırlıklı ortalama birim maliyeti gösterilecektir. İsteklilerce teklif edilen tutara ilişkin birim fiyatlar, stok tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olamaz. Ayrıca stoklarda olduğu belirtilen söz konusu malın miktarının, ihale konusu işte kullanılacağı belirtilen miktardan az olması halinde eksik kalan miktar için bu Tebliğdeki diğer açıklama yöntemlerine uygun olarak açıklama yapılması gereklidir.

45.1.13.8. İsteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır. Bu durumda, Vergi Usul Kanununa göre hesaplanan emsal bedeli gösteren ve istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından hazırlanarak imzalanan ve kaşelenen beyanın verilmesi yeterlidir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

45.1.13.9. İstekliler tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamındaki mallara ilişkin olarak stok tespit tutanağı veya üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi yerine sadece alış faturası ile açıklamada bulunulması geçerli bir açıklama olarak kabul edilmeyecektir.

45.1.13.10. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır.

45.1.13.11. Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 numaralı tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi zorunludur. Son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2013”, 15.7.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2014” tür.

45.1.13.13. İşletme hesabına göre defter tutuluyor olması durumunda; yukarıda belirtilen tutanaklar, işletme hesabı defteri ve işletme hesap özeti kayıtlarına göre düzenlenecektir.

45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.

45.1.16. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak istenen sürede açıklama yapmasına rağmen teklifi reddedilen isteklilerin açıklamalarının yeterli görülmeme nedenlerinin, sadece ilgili madde numaralarına atıf yapılmakla yetinilmeyerek hangi düzenlemeye aykırılık bulunduğu da belirtilmek suretiyle kesinleşen ihale kararının bildirilmesi zorunludur.

45.1.17. İhale süreci devam ederken çeşitli nedenlerle teklif geçerlik süresinin bitmesi ve 4734 sayılı Kanunun 32 nci maddesi uyarınca teklif geçerlik sürelerinin uzatılması yönündeki idare talebini kabul etmeyen isteklilerin bulunması durumunda; yeniden bir sınır değer tespit edilmeyecek ve idarece aşırı düşük teklif sorgulaması, tespit edilen ilk sınır değer dikkate alınarak gerçekleştirilecektir. Ancak; gerek idarece gerek Kurum veya mahkemeler tarafından alınan kararlar çerçevesinde, ihale tarihi itibari ile geçerli olan teklif sayısında değişiklik olması halinde aşırı düşük teklif sınır değerinin geçerli teklifler dikkate alınarak yeniden belirlenmesi gerekmektedir.” açıklaması,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin

a) Adı:Milas-Yatağan Yolu (Km:0+000-36+130) Arası Toprak Tesviye, Sanat Yapıları, Köprü, Üst Yapı Ve BSK İşleri

b) Yatırım proje no'su/kodu:2006E040460 - 2016E040160

c) Miktarı (fiziki) ve türü:

Km: 0+000 - 36+130 Arası Toprak Tesviye, Sanat Yapıları, Köprü, Üst Yapı Ve BSK İşleri

Ayrıntılı bilgi 1nin ekinde yer almaktadır.

ç) Yapılacağı yer:Milas-Yatağan Yolu (Km:0+000-36+130) Arası” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.2 maddesinde yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır.” düzenlemesi bulunmaktadır.

İdare tarafından sınır değerin altında teklif veren isteklilere aşırı düşük teklif sorgulama yazısının 22.09.2016 tarihinde EKAP üzerinden gönderildiği görülmüştür. Söz konusu yazıda birim fiyat teklif cetvelinde yer alan 31 sıra nolu ÖZEL BSK.22-T1, 28 sıra nolu ÖZEL-ÜY2, 13 sıra nolu ÖZEL-SY6, 11 sıra nolu ÖZEL-SY3 ve 3 sıra nolu ARİYET pozlarına ait analiz girdi tablosunda açıklama yapılması istenilen teklif girdi ve maliyet bileşenlerinin (açıklama istenilmeyecekler de toplama dahil edilmek kaydıyla) 5 iş günü içerisinde açıklanması istenilmiş olup, anılan yazının ekinde açıklama istenilen iş kalemlerine ait temel bileşenlerine kadar indirgenmiş analiz formatlarına yer verildiği görülmüştür.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin yukarıda yer verilen maddelerinde detaylı olarak açıklandığı üzere, isteklilerin teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dâhil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstermeleri, teklifleri sınır değerin altında kalan isteklilerin yapacakları açıklamalarda sundukları analiz formatlarının idare tarafından hazırlanan formatlara uygun olması gerekmektedir.

Anılan Tebliğ’in söz konusu maddelerinde, aşırı düşük teklif açıklamaları ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya Teknik Şartname’ye uygun olmayan isteklilere ait tekliflerin reddedileceği açıklanmıştır. İdarece teklifleri sınır değerin altında kalan isteklilere gönderilen aşırı düşük teklif sorgulama yazısının ekinde yer verilen analiz formatlarında açıklama istenen iş kalemlerinin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 38.1’inci maddesine uygun olarak temel girdilerine kadar indirgenerek açıklama talep edildiği, isteklilerin açıklamalarını bu formatta yapmaları durumunda incelemenin bu şekilde mümkün olacağı anlaşılmıştır.

Taşyapı İnş. Taah. San. ve Tic. A.Ş. tarafından ÖZEL-SY6 iş kalemine ilişkin yapılan açıklamalar incelendiğinde, açıklama istenen ÖZEL-SY6 iş kaleminin analiz ve alt analizlerinde yer alan girdi miktarlarının idarenin aşırı düşük teklif açıklama talep yazısı ekinde yer verdiği analiz formatında belirlediği miktarlarla uyumlu olmadığı, istekli tarafından anılan iş kalemine ilişkin yeni analiz formatı oluşturularak miktarların ve ölçü birimlerinin farklılaştırıldığı anlaşıldığından bu husustaki iddiaları yerinde bulunmuştur.

Sağlamlar İnş. Hafr. Nakl. Tic. ve San. A.Ş. - Ö.D.F. Yılmazlar İnş. Tur. Made. Nak. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından ÖZEL-SY6 iş kalemine ilişkin yapılan açıklamalar incelendiğinde, açıklama istenen ÖZEL-SY6 iş kaleminin analiz ve alt analizlerinde yer alan girdi miktarlarının idarenin aşırı düşük teklif açıklama talep yazısı ekinde yer verdiği analiz formatlarında belirlediği miktarlarla uyumlu olduğu ve her analiz girdisinin ölçü biriminin belirtildiği görülmüş olup, başvuru sahibinin bu yöndeki iddiası yerinde bulunmamıştır.

Başvuru sahibi isteklinin “nakliye fiyatı hesaplanırken demirin yüklenmesi, boşaltılması, istifi ve işçiliği miktarı 5 saat düz işçi olması gerekirken daha düşük alındığı” iddiasına ilişkin olarak yapılan incelemede, idarece ÖZEL-SY6 iş kalemi içerisinde düz işçi miktarının 24,94465 saat olarak belirlendiği, Taşyapı İnş. Taah. San. ve Tic. A.Ş. tarafından ise düz işçi miktarının 24 saat olarak hesaplandığı görülmüştür. Dolayısıyla istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklamasında idarece hazırlanan analiz formatına uyulmadığı ve düz işçi miktarının idarece belirlenen miktardan daha düşük belirlendiği anlaşılmış olup, başvuru sahibinin bu husustaki iddiası yerinde görülmüştür.

Açıklama istenilen ÖZEL BSK.22-T1 ve ÖZEL-ÜY2 iş kalemlerine ilişkin analiz formatları incelendiğinde, söz konusu iş kalemlerinin alt analizlerinde agreganın malzeme olarak girdisi bulunmamakla birlikte, hazırlanmasına ilişkin makine ve diğer girdilere yer verildiği anlaşılmıştır. Taşyapı İnş. Taah. San. ve Tic. A.Ş. tarafından ÖZEL BSK.22-T1 iş kalemine ilişkin olarak, açıklama kapsamında idarece verilen analiz formatında yer alan girdilerin kullanıldığı görülmüştür. ÖZEL-ÜY2 iş kalemine ilişkin yapılan açıklamalarda ise idarece verilen analiz formatında yer alan girdilerin değiştirildiği ve analiz formatına agrega girdisinin dahil edildiği görülmüş olup, Taşyapı İnş. Taah. San. ve Tic. A.Ş. tarafından ÖZEL-ÜY2 iş kalemine ilişkin analiz formatı değiştirildiğinden ve anılan iş kalemine ilişkin yapılan açıklamaların analiz formatına uygun olmadığı görüldüğünden başvuru sahibinin bu husustaki iddiasının yerinde olduğu anlaşılmıştır.

Sağlamlar İnş. Hafr. Nakl. Tic. ve San. A.Ş. - Ö.D.F. Yılmazlar İnş. Tur. Made. Nak. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından ÖZEL BSK.22-T1 ve ÖZEL-ÜY2 iş kalemlerine ilişkin yapılan açıklamalarda idarece verilen analiz formatında yer alan girdilerin değiştirildiği ve analiz formatına agrega girdisinin dahil edildiği görülmüş olup, Sağlamlar İnş. Hafr. Nakl. Tic. ve San. A.Ş. - Ö.D.F. Yılmazlar İnş. Tur. Made. Nak. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından ÖZEL-ÜY2 iş kalemine ilişkin analiz formatı değiştirildiğinden ve anılan iş kalemine ilişkin yapılan açıklamaların analiz formatına uygun olmadığı görüldüğünden başvuru sahibinin bu husustaki iddiasının yerinde olduğu anlaşılmıştır.

Başvuru sahibi isteklinin “agrega girdilerinin birleştirilerek agrega fiyat teklifi alınmasında yapılan hesaplamadaki minha hesaplarının yanlış olduğu, KGM/08.021/K pozunun Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından yayımlanmış bir poz olduğu, söz konusu poz incelendiğinde m3 cinsinden birim fiyat oluşturulduğu, ton fiyatının bulunması için 1,8’e bölünmesi gerekirken isteklilerin minha hesabında analiz girdilerini 1,6’ya bölerek kullandıkları” iddiasına ilişkin olarak yapılan incelemede, yukarıda yapılan tespitler çerçevesinde agrega hazırlanmasına yönelik girdilere ilişkin açıklamaların analiz formatına uygun olarak yapılmadığı anlaşıldığından, anılan iddianın ayrıca incelenmesine gerek bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Sözleşme Tasarısı’nın “Diğer hususlar” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. Ocakların Temini Ocakların ve depo yerlerinin bulunması, ruhsat ve giderleri ile işletmesi yükleniciye aittir. Yüklenici kendisine ait ocakları kanun, yönetmelik, kurul raporları ve varsa ÇED/ÖNÇED raporuna uygun olarak çalıştıracaktır. Ancak bu işin yapıldığı civarda idaremize ait ruhsatlı malzeme (ariyet, taş vs.) ocağının bulunması durumunda, isteklilerin talepleri ve İdarenin uygun görmesi halinde kullanımlarına açılabilecektir. Bundan dolayı taşıma uzaklığı vb. farklar dikkate alınmayacak ve teklif birim fiyatlar ödemeye esas alınacaktır. Ocak ve depo yerlerinden oluşacak her türlü yasal işlemlerden yüklenici sorumlu olacaktır.” düzenlemesi bulunmaktadır.

İdarece açıklama istenilen ÖZEL BSK.22-T1 iş kalemine ilişkin analiz formatı incelendiğinde, “sert taşın ocaktan konkasörle nakli” analiz girdisinin açıklama istenilmeyecek analiz girdileri arasında yer aldığı görüldüğünden başvuru sahibinin bu husustaki iddiası yerinde görülmemiştir.

İhale dokümanı kapsamında Milas-Yatağan Yolu (Km:0+000-36+130) Arası Toprak Tesviye, Sanat Yapıları, Köprü, Üst Yapı ve BSK İşleri İtenerer’in yer aldığı, söz konusu itinererde sadece projenin başlangıç ve sonuç yerleşimleri, proje kesimleri ve yol üst yapısına ilişkin bilgilerin yer aldığı görülmüştür.

Taşyapı İnş. Taah. San. ve Tic. A.Ş. tarafından ariyet ocağı yerini gösterir itinerer ve ariyet nakli taşıma mesafelerini gösterir belgelerin sunulduğu görülmüştür. Sağlamlar İnş. Hafr. Nakl. Tic. ve San. A.Ş. - Ö.D.F. Yılmazlar İnş. Tur. Made. Nak. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından ise ariyet ocağı yerini gösterir herhangi bir belgelendirmenin yapılmadığı, sadece ARİYET iş kalemine ilişkin sunulan analizde “Ariyet kazısı nakliye bedeli için teklif birim fiyat (0,30 TL/m3/km) alınmıştır. Arazi yapısı ve durumları değerlendirildiğinde (civarda bulunan mermer ve taş ocakları atıkları ve TKİ dekapaj sahası depo sahaları ve civar arazileri) gerek mühendislik, gerek yüklenici tecrübemizle ortalama 4.000 metreden daha kısa mesafelerde ariyet ocağı bulacağımız açıktır. Emniyette kalmak adına NAK-15 ARİYET KAZISI NAKLİ 12 km ortalama mesafe kabul edilerek hesap yapılmıştır. Buna göre ariyet kazısı nakli nakliye hesabı 12,00 km *0,30 m3/km=3,60 TL/m3 olarak hesaplanmıştır.” notuna yer verildiği, anılan İş Ortaklığı’nın üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifinde söz konusu nota dayalı olarak fiyat teklifi almış olmakla birlikte söz konusu mesafeyi tevsik edici herhangi bir belgelendirme yapılmadığı görülmüş olup, başvuru sahibinin Sağlamlar İnş. Hafr. Nakl. Tic. ve San. A.Ş. - Ö.D.F. Yılmazlar İnş. Tur. Made. Nak. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığına ilişkin iddiasının yerinde olduğu anlaşılmıştır.

Sözleşme Tasarısı’nın 33’üncü maddesinde ocakların ve depo yerlerinin bulunması, ruhsat ve giderleri ile işletmesinin yükleniciye ait olduğu, yüklenicinin ocakları Kanun, Yönetmelik, kurul raporları ve varsa ÇED/ÖNÇED raporuna uygun olarak çalıştıracağı düzenlenmiştir. Söz konusu düzenlemeler ile ocakların ruhsat alım işleminden işletilmesine kadarki sürecin yükleniciye ait olduğu ve bu hususun sözleşmenin yürütülmesi sırasında idarece kontrol edileceği, Sözleşme Tasarısı düzenlemesinde de “yüklenici” ibaresi kullanılarak bu sorumlulukların işin yürütülmesi safahatına bırakıldığı anlaşılmıştır. Bu nedenle başvuru sahibinin bu konuya ilişkin iddiası yerinde görülmemiştir.

3. Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Taşyapı İnş. Taah. San. ve Tic. A.Ş. tarafından ariyet kazısı nakline ilişkin fiyat teklifi alındığı ve ariyet ocağı yerini gösterir itinerer ile ariyet nakli taşıma mesafelerini gösterir belgelerin sunulduğu görülmüştür. Sağlamlar İnş. Hafr. Nakl. Tic. ve San. A.Ş. - Ö.D.F. Yılmazlar İnş. Tur. Made. Nak. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından ariyet kazısının nakline ilişkin fiyat teklifi alındığı, ancak ariyet ocağı yerini gösterir herhangi bir belgelendirmenin yapılmadığı, sadece ARİYET iş kalemine ilişkin sunulan analizde “Ariyet kazısı nakliye bedeli için teklif birim fiyat (0,30 TL/m3/km) alınmıştır. Arazi yapısı ve durumları değerlendirildiğinde (civarda bulunan mermer ve taş ocakları atıkları ve TKİ dekapaj sahası depo sahaları ve civar arazileri) gerek mühendislik, gerek yüklenici tecrübemizle ortalama 4.000 metreden daha kısa mesafelerde ariyet ocağı bulacağımız açıktır. Emniyette kalmak adına NAK-15 ARİYET KAZISI NAKLİ 12 km ortalama mesafe kabul edilerek hesap yapılmıştır. Buna göre ariyet kazısı nakli nakliye hesabı 12,00 km *0,30 m3/km=3,60 TL/m3 olarak hesaplanmıştır.” notuna yer verildiği, anılan İş Ortaklığı tarafından üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifinde söz konusu nota dayalı olarak fiyat teklifi alınmış olmakla birlikte söz konusu mesafeyi tevsik edici herhangi bir belgelendirme yapılmadığı görülmüş olup, başvuru sahibinin Sağlamlar İnş. Hafr. Nakl. Tic. ve San. A.Ş. - Ö.D.F. Yılmazlar İnş. Tur. Made. Nak. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığına ilişkin iddiasının yerinde olduğu anlaşılmıştır.

Ayrıca başvuru sahibinin nakliye girdisinin fiyat teklifi alınarak tevsik edilemeyeceği iddiasına ilişkin olarak yapılan incelemede, idarece analiz formatında nakliye formüllerine yer verilmediği, dolayısıyla isteklilerin aşırı düşük teklif açıklamalarında nakliye giderinin tevsikinde üçüncü kişilerden fiyat teklifi alabileceği anlaşıldığından başvuru sahibinin bu husustaki iddiası yerinde görülmemiştir.

Taşyapı İnş. Taah. San. ve Tic. A.Ş. tarafından üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerindeki birim m3 ve birim ton fiyatları incelendiğinde fiyatlar arasında çelişkilerin bulunmadığı, analizlerde anılan fiyatların birebir kullanıldığı, yine Sağlamlar İnş. Hafr. Nakl. Tic. ve San. A.Ş. - Ö.D.F. Yılmazlar İnş. Tur. Made. Nak. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerindeki birim m3 ve birim ton fiyatları incelendiğinde fiyatlar arasında çelişkilerin bulunmadığı, bazı analizlerde anılan fiyatların birebir kullanıldığı, bazı analizlerde ise anılan fiyatlardan daha yüksek kullanıldığı, alınan fiyat tekliflerinden daha düşük bir birim fiyatın kullanılmadığı görüldüğünden başvuru sahibinin bu husustaki iddiaları yerinde bulunmamıştır.

İdarece ariyet ocağı klasına ilişkin olarak ihale dokümanında herhangi bir belirleme yapılmadığı, her cins ve klastaki zeminde ocak ariyeti kazısı yapılması ve kullanılmasının kabul edileceği düzenlendiğinden başvuru sahibinin bu husustaki iddiası da yerinde görülmemiştir.

Başvuru sahibinin “Taşyapı İnş. Taah. San. ve Tic. A.Ş. ve Sağlamlar İnş. Hafr. Nakl. Tic. ve San. A.Ş. - Ö.D.F. Yılmazlar İnş. Tur. Made. Nak. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından sunulan plentmiks temel, temel, bitümlü sıcak karışım agregaları fiyat teklifinin Menteş Köyü mevkiinde bulunan taş ocağı ve kırma eleme tesisinde üretileceği belirtildiği halde taş ocağı ile ilgili ruhsat, izin, taş ocağının fiyat teklifi verene ait olduğuna dair herhangi bir belgenin aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında sunulmadığı, alınan fiyat tekliflerinin idareye sunulduğu tarih itibariyle geçerlilik sürelerinin bittiği, fiyat teklifinde belirtilen agregaların Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından yayımlanan analizlerdeki agregalar ile aynı özellikte olmadığı, her agrega sınıfının tane boyutuna göre farklı özellik gösterdiği ve farklı üretim tekniği ve maliyet bileşenlerine sahip olduğundan fiyat teklifindeki agregaların ÖZEL BSK.22-T1, ÖZEL-ÜY2 analizlerindeki agregaları karşılamadığı” iddiasına ilişkin olarak yapılan incelemede, Taşyapı İnş. Taah. San. ve Tic. A.Ş. ve Sağlamlar İnş. Hafr. Nakl. Tic. ve San. A.Ş. - Ö.D.F. Yılmazlar İnş. Tur. Made. Nak. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından agrega hazırlanmasına yönelik girdilere ilişkin yapılan açıklamaların analiz formatına uygun olmadığı anlaşıldığından, anılan iddianın ayrıca incelenmesine gerek bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

4. Başvuru sahibinin 6’ncı iddiasına ilişkin olarak:

ÖZEL BSK.22-T1 iş kalemi içerisinde yer alan Konkasör (Primer 15x24 inç + sekonder 24x16 inç eleme ve yükleme tertibatlı 25 m3/saat 1 inç ve 40 m3/saat 2 inç randımanlı) analiz girdisinin 2016 yılı Çevre ve Şehircilik Bakanlığı rayicinin 169.284,00 TL olarak belirlendiği, Taşyapı İnş. Taah. San. ve Tic. A.Ş. tarafından anılan analiz girdisi için oluşturulan birim fiyatın 2016 yılı Çevre ve Şehircilik Bakanlığı rayicinden yüksek olduğu görülmüştür. Sağlamlar İnş. Hafr. Nakl. Tic. ve San. A.Ş. - Ö.D.F. Yılmazlar İnş. Tur. Made. Nak. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından ise 2016 yılı Çevre ve Şehircilik Bakanlığı rayicinin kullanıldığı anlaşılmıştır.

Anılan istekliler tarafından açıklama istenilen Ekskavatör ve dragline tipi makinalar 210 HP (21/2Yd3) analiz girdisi için 2016 yılı Çevre ve Şehircilik Bakanlığı rayicinin kullanıldığı, Konkasör (Primer 15x24 inç + sekonder 24x16 inç eleme ve yükleme tertibatlı 25 m3/saat 1 inç ve 40 m3/saat 2 inç randımanlı) analiz girdisi için ise yukarıda yer verilen birim fiyatların kullanıldığı görülmüş olup, başvuru sahibinin iddialarının yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

5. Başvuru sahibinin 8’inci iddiasına ilişkin olarak:

Taşyapı İnş. Taah. San. ve Tic. A.Ş. tarafından aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında sunulan belgeler incelendiğinde, başvuru sahibi isteklinin iddiasının aksine Taşyapı İnş. Taah. San. ve Tic. A.Ş. tarafından açıklama kapsamında maliyet tespit tutanağının sunulmadığı, kamu ihale mevzuatında fiyat teklifi veren üçüncü kişilerin fiyat teklifi verdikleri ürünün üreticisi olma zorunluluğuna ilişkin herhangi bir düzenlemenin yer almadığı, teklife konu alanda faaliyet göstermesinin yeterli olduğu, yine yabancı para birimi üzerinden alınan fiyat tekliflerinin döviz satış kuru üzerinden TL’ye çevrilemeyeceğine ilişkin herhangi bir düzenlemenin bulunmadığı anlaşılmış olup, başvuru sahibinin bu husustaki iddiaları yerinde görülmemiştir.

Başvuru sahibi isteklinin “Taşyapı İnş. Taah. San. ve Tic. A.Ş. ve Sağlamlar İnş. Hafr. Nakl. Tic. ve San. A.Ş. - Ö.D.F. Yılmazlar İnş. Tur. Made. Nak. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından patlayıcı fiyat teklifi alınan firmaların satış ve faaliyet yerlerinin bulunduğu iller dikkate alındığında Trabzonda depo ederek satma yetkilerinin bulunduğu, patlayıcı madde alınması, satılması ve depolanması ile ilgili yönetmelik dikkate alındığında patlayıcı fiyat teklifi veren firmanın patlayıcı deposundan günlük giriş çıkış yapılması gerektiği dikkate alındığında teknik olarak günlük satışın mümkün olmayacağı, kereste fiyat teklifinin Trabzon veya Samsundan alındığı ve fiyat teklifi veren firmanın Muğla’da herhangi bir depo yapılanması olmadığı da dikkate alındığında fiyat teklifinin kabulünün mümkün olmadığı” iddiasına ilişkin olarak yapılan incelemede, Taşyapı İnş. Taah. San. ve Tic. A.Ş. tarafından hem amonyum nitrat, fuel-oil karışımı analiz girdisi hem de çam kerestesi 2. sınıf analiz girdisi için Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın 2016 yılı rayicinin kullanıldığı görülmüş olup, başvuru sahibinin bu hususlara ilişkin iddiası yerinde görülmemiştir.

Sağlamlar İnş. Hafr. Nakl. Tic. ve San. A.Ş. - Ö.D.F. Yılmazlar İnş. Tur. Made. Nak. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından hem amonyum nitrat, fuel-oil karışımı analiz girdisi hem de çam kerestesi 2. sınıf analiz girdisi için üçüncü kişilerden fiyat teklifi alındığı, Kamu İhale Genel Tebliği’nde üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerine ilişkin düzenlemelerin “Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.” şeklinde olduğu, dolayısıyla fiyat teklifi alınan bir ürün için ürünün günlük satış miktarının kontrolünün yapılma zorunluluğunun bulunmadığı gibi ürünün üretildiği lokasyondan imalat yapılacak yere götürüldüğü yerde depo bulunup bulunmadığı hususunun bir zorunluluk olarak mevzuatta yer almadığı dikkate alındığında başvuru sahibinin bu husustaki iddiaları yerinde görülmemiştir.

Sonuç olarak, Taşyapı İnş. Taah. San. ve Tic. A.Ş. ve Sağlamlar İnş. Hafr. Nakl. Tic. ve San. A.Ş. - Ö.D.F. Yılmazlar İnş. Tur. Made. Nak. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının aşırı düşük teklif açıklamalarının Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesine yukarıda yer verilen hususlar nedeniyle uygun olmadığı tespit edilmiş olmakla birlikte, Kamu İhale Kurulu’nun 01.02.2017 tarihli ve 2017/UY.I-449 ile 2017/UY.I-450 sayılı kararıyla her iki isteklinin teklifi reddedildiğinden, yeniden bir düzeltici işlem tesis edilmesine gerek bulunmadığı anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.