KİK Kararı: 2018/UY.I-1641

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2018/050
Gündem No : 19
Karar Tarihi : 06.09.2018
Karar No : 2018/UY.I-1641
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Solakoğlu Taah. Tic. Ltd. Şti.

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Karayolları 12.Bölge Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2018/225524 İhale Kayıt Numaralı “Karayolları 12. Bölge Müdürlüğü 121 (Aşkale), 122 (Erzurum) ve 124 (Oltu) Şube Şeflikleri Yollarında Rutin Yol Bakım ve Onarımı ile Kar ve Buzla Mücadele İşlerinin Yapılması” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Karayolları 12.Bölge Müdürlüğü tarafından 12.06.2018 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Karayolları 12. Bölge Müdürlüğü 121 (Aşkale), 122 (Erzurum) ve 124 (Oltu) Şube Şeflikleri Yollarında Rutin Yol Bakım ve Onarımı ile Kar ve Buzla Mücadele İşlerinin Yapılması” ihalesine ilişkin olarak Solakoğlu Taah. Tic. Ltd. Şti.nin 04.07.2018 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 10.07.2018 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 19.07.2018 tarih ve 39101 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 19.07.2018 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2018/1190 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, idarece aşırı düşük teklif açıklamalarının reddedildiği, ancak söz konusu açıklamaların reddedilme gerekçelerinin yerinde olmadığı;

Açıklanması istenilen 03.021 (yükleyici) poz numaralı ve 03.008 (motor greyder) poz numaralı analiz girdileri için Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca yayımlanmış 2018 birim fiyatları esas alınarak amortisman hesapladıkları, bu hesaplamada amortisman ömrünü doldurmuş makinaları dikkate aldıkları; açıklamalar kapsamında sundukları “Amortisman Ömrü Tamamlanmış Tesis, Makine, Araç ve Demirbaşın Kaydı ile İlgili Tespite İlişkin SMMM Raporu”na göre yükleyici ve motor greyderin 1992 ve 1998 model olduğu, ihale dokümanına göre bu iş makinalarının asgari 2010 ve 2006 model olması gerektiği gerekçesiyle açıklamaların uygun görülmediği, halbuki makinaların model yılını gösteren listeyi hesaplamada örnek olsun diye sundukları, ayrıca aynı listede 2010 model yükleyici ile 2008 model motor greyder de bulunduğu halde idarece bu makinaların görmezden gelindiği; yaptıkları amortisman hesabının ve açıklamaların ilgili mevzuata ve Kamu İhale Kurulu kararlarına uygun olduğu, kaldı ki edinim değerlerini değil yayımlanmış birim fiyatları kullandıklarından makina model yıllarını gösteren listeyi sunma zorunluluklarının bulunmadığı, zira İdari Şartname’de kendi malı olma şartı getirilen makine, teçhizat ve ekipmana ilişkin gerekli belgeleri sunarak bu husustaki yeterlik kriterini aşırı düşük tekliflerin sorgulanması aşamasından önce karşıladıkları; ayrıca İdari Şartname’deki asgari model yılları olan 2006 ve 2010’a göre amortisman hesabı yapılması halinde de sonucun değişmeyeceği, bu nedenlerle amortisman ömrünü tamamlamış bu makinalar bakımından amortisman hesabının 10,00 TL değer üzerinden yapıldığı;

Açıklanması istenilen “M. İkmal: Tuz Serpici” analiz girdisi için edinim bedelini güncelleyerek amortisman hesapladıkları, idarece Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.9’uncu maddesi uyarınca sorgulama kapsamındaki mallara ilişkin olarak stok tespit tutanağı ya da üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi yerine sadece alış faturası ile açıklamada bulunulamayacağından bahisle açıklamanın yeterli görülmediği, edinim bedeli kullanılmasının Kamu İhale Kurulu kararlarına uygun olduğu, kaldı ki bu girdi için fiyat teklifi de aldıkları ve başvuru dilekçesi ekinde yer verdikleri bu fiyat teklifi incelendiğinde kullandıkları edinim bedelinin fiyat teklifindeki tutardan daha yüksek olduğunun görüleceği;

Ayrıca “M. İkmal” analiz girdisi altında hem “Tuz Serpici” hem “Kar Bıçağı” rayiçlerinin tanımlandığı, aynı analiz girdisinin hem açıklama istenilen girdiler hem de istenilmeyen girdiler listesinde yer almasının sıralı analiz girdileri listesinin sağlıklı oluşturulmadığı kanaatine yol açtığı, bu nedenle aşırı düşük tekliflerin sorgulanması işlemlerinin tekrarlanması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kanun’un “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü,

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 60’ıncı maddesinde “1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

(2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla, üçüncü, dördüncü, beşinci ve altıncı fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır.

a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu;

1. Yapım yönteminin ekonomik olması,

2. Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

3. Teklif edilen işin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

b) İhale, aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemleri yapılmaksızın sonuçlandırılır.

c) Aşırı düşük teklif sınır değerinin altında teklif sunan isteklilerin teklifi açıklama istenmeksizin reddedilir.

(3) Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin üçte birine eşit veya bu değerin üzerinde olan ihalelerde, ikinci fıkranın (a) bendinin kullanılması zorunludur.

(4) Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin üçte birine kadar olan ve açık ihale veya Kanunun 21 nci maddesinin (b) ve (c) bentleri gereğince pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde, ikinci fıkranın (a), (b) veya (c) bendindeki seçeneklerden birisinin kullanılması zorunludur.

(5) Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin üçte birine kadar olan ve belli istekliler arasında ihale veya Kanunun 21 nci maddesinin (a), (d) ve (e) bentleri gereğince pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ikinci fıkranın (b) bendinin kullanılması zorunludur.

(6) Kurum tarafından yayımlanan aşırı düşük teklif sorgulaması yapılamayacak alımlar listesinde yer alan işlerin ihalelerinde ikinci fıkranın (b) bendinin kullanılması zorunludur.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “…45.1.1. Yapım işleri ihalelerinde, 4734 sayılı Kanunun 36 ncı maddesi uyarınca ilk oturumda teklif mektubu ve geçici teminatını usulüne uygun sunan geçerli teklifler tespit edildikten sonra;

Yaklaşık maliyetin % 120’sinin üzerindeki ve % 40’ının altındaki teklifler dikkate alınmaksızın, geçerli tekliflerin aritmetik ortalaması ve standart sapması hesaplanır.

Tort1 : Geçerli tekliflerin (Tn) aritmetik ortalaması (Tort1 = )

σ : Geçerli tekliflerin standart sapması (σ = )

Aritmetik ortalamadan standart sapma çıkartılır ve eklenir.

Tort1- σ

Tort1+ σ

Aritmetik ortalama değerinin standart sapma kadar aşağısı ve standart sapma kadar yukarısı arasında kalan bölgede yer alan tekliflerin tekrar ortalaması alınmak suretiyle, ikinci aritmetik ortalama bulunur.

Ti : Standart sapma aralığında kalan teklifler : { Ti: (Tort1- σ ≤ Ti ≤ Tort1+ σ)}

Tort2 : Standart sapma aralığında kalan tekliflerin (Ti) aritmetik ortalaması (Tort2= )

Hesaplanan ikinci aritmetik ortalama yaklaşık maliyete bölünmek suretiyle (C) değeri elde edilir.

C : Tort2/YM

(C) değeri aşağıdaki eşitliklerin ilgili olanında yerine konularak (K) değeri bulunur.

C < 0,60 →

0,60 ≤ C ≤ 1,00 →

C > 1,00 →

Sınır değer aşağıdaki eşitlikten bulunur:

SD (Sınır değer) =

45.1.1.1. Sınır değer eşitliğinde yer alan (N), “sınır değer katsayısı”nı temsil etmekte olup bu katsayı, 11/06/2011 tarihli ve 27961 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Tebliği”nde yer alan “B-Üstyapı (Bina) İşleri”, “C-Sıhhi Tesisat ve Mekanik Tesisat İşleri”, “D-Elektrik İşleri”, “E-Elektronik ve İletişim İşleri” grubundaki yapım işleri ile bu işlerle ilgili tamamlama, onarım, sondaj, yıkma, güçlendirme ve montaj işlerinde (1,00), diğer yapım işlerinde (1,20)’dir. İhale konusu yapım işinin kapsamında farklı katsayılara tabi iş kısımlarının bulunması durumunda; sınır değer katsayısı, söz konusu kısımlardan toplam yaklaşık maliyeti içindeki ağırlık oranı en fazla olana göre belirlenir.

…

45.1.1.3. İhalede uygulanacak sınır değer katsayısı, ihale ilanı veya davet mektubu ile idari şartnamenin “Diğer hususlar” başlıklı bölümünde belirtilir.

45.1.1.4. Yaklaşık maliyetin % 120’sinin üzerinde ve % 40’ının altındaki teklifler dışında tek geçerli teklif bulunması durumunda; “Tort2” değeri tek geçerli teklife eşittir. Yaklaşık maliyetin % 40 - % 120 aralığında geçerli teklif bulunmaması durumunda; sınır değer yaklaşık maliyetin % 40’ıdır. (45.1.1.) maddesine göre yapılan hesaplama sonucunda sınır değerin yaklaşık maliyetin % 40’ının altında çıkması durumunda sınır değer yaklaşık maliyetin % 40’ı olarak belirlenir.

Sınır değer hesaplanmasında idarelerin faydalanmasına yönelik olarak hazırlanan “Yapım işlerinde sınır değer hesaplama aracı” programına Kurumun (www.kik.gov.tr) internet sayfasından erişilebilir.

45.1.1.5. Bu madde kapsamında sınır değer hesaplanmasında, 4734 sayılı Kanunun 36 ncı maddesi uyarınca ilk oturumda teklif mektubu ve geçici teminatını usulüne uygun sunan isteklilerin teklifleri “geçerli teklif” olarak dikkate alınacaktır.

45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir…

45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri

sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

Anahtar teslimi götürü bedel teklif alınan ihalelerde istekli tarafından sunulacak hesap cetvelinde, sorgulamaya tabi tutulmayan iş kalemlerinin ve/veya iş gruplarının her biri için miktar ve birim fiyatların ayrı ayrı gösterilmesi zorunlu olmayıp, sorgulanmayan iş kalemlerinin tamamı için teklif edilen toplam bedelin gösterilmesi yeterlidir.

45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

b) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; iş kalemleri ve/veya iş gruplarının yapım şartlarına bağlı kalınarak, her iş kalemi/iş grubunun içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.

Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında istekli olabileceklere verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir.

45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

…

İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar esas alınarak teklif sunulmuş olmakla birlikte; yukarıda belirtildiği şekliyle liste halinde belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur.

İlan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları kullanılabilir.

45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaralarını da belirtmek suretiyle liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

45.1.7. İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir.

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.

45.1.10. İhale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin önemli bileşenlerini;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda istekliler tarafından yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır.

45.1.11. Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojisinin sağlayacağı maliyet avantajının açıklanması gereklidir.

45.1.12. Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajı açıklanmalıdır.

45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri,

b. Çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

e. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

f. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan bilgi ve belgelerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekliler tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir). Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen iş kalemlerinin üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklanması durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin analiz sunulması zorunlu değildir. Ayrıca, istekliler tarafından teklif kapsamındaki harita, kadastro ve proje işlerine ilişkin yapılacak açıklamalarda üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması yeterlidir.

…

45.1.13.9. İstekliler tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamındaki mallara ilişkin olarak stok tespit tutanağı veya üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi yerine sadece alış faturası ile açıklamada bulunulması geçerli bir açıklama olarak kabul edilmeyecektir.

…

45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir…” açıklamaları bulunmaktadır.

Başvuruya konu ihalede, İdari Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesi çerçevesinde, aynı Şartname’nin “Diğer Hususlar” başlıklı 46’ncı maddesinde 1,00 olarak tespit edilen sınır değer katsayısı (N) dikkate alınarak aşırı düşük teklif sınır değerinin hesaplandığı ve sınır değerin altında teklif vermiş olan başvuru sahibi Solakoğlu Taah. Tic. Ltd. Şti.nden 13.06.2018 tarihinde aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, Kamu İhale Genel Tebliği’nin yukarıda aktarılan 45.1.2’nci maddesine uygun şekilde “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” üzerinden belirlenmiş yaklaşık maliyetin %80’lik bölümünü oluşturan iş kalemlerine/gruplarına ilişkin olarak “sıralı analiz girdileri listesi” üzerinden tespit edilmiş açıklama istenilecek/istenilmeyecek analiz girdileri dikkate alınarak açıklama talep edildiği görülmektedir.

İdarece yapılan incelenmesi neticesinde “İhale dokümanı kapsamında verilen Yaz Dönemi Makine Araç Parkı Listesi ve Kış Dönemi Makine Araç Parkı Listelerine göre greyder ve Lastik Tekerlekli Yükleyici için istenilen asgari model 2006 olması gerekirken ilgilinin savunma dosyasında sunmuş olduğu SMM raporunda amortisman maliyetleri hesabında kullanılan greyderin 1998, Lastik Tekerlekli Yükleyicinin 1992 model olduğu görülmüştür. Ayrıca tuz serpici ile ilgili olarak fatura ve edinim değeri bildirim formu ile savunma yapılmış olduğu görülmüş olup savunma Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.9. … maddesine aykırılık teşkil etmiştir.” gerekçeleriyle açıklamalarının uygun olmadığı sonucuna varılan başvuru sahibinin teklifi reddedilmiştir.

İdari Şartname’nin 7.5.5’inci maddesi çerçevesinde, 3 adet 2010 model ve üzeri ön kar bıçağı-tuz serpici ve ekipmanı monteli kamyon (6x4, en az 290 hp) ile 2 adet 2006 model ve üzeri greyderin (en az 140 hp) isteklilerin kendi malı olma şartı getirildiği ve buna ilişkin belgelerin ihaleye katılımda sunulmasının istenildiği görülmektedir.

Öte yandan ihale dokümanı kapsamında yer verilen Kış ve Yaz Dönemi Makine Parkı ve Ekipman Listeleri’ne göre kış döneminde 15 adet 2010 model ve üzeri ön kar bıçağı-tuz serpici ve ekipmanı monteli kamyon (ikisi 6x2, onüçü 6x4, en az 290 hp), 19 adet 2006 model ve üzeri greyder (en az 140 hp) ile 7 adet 2006 model ve üzeri yükleyici (en az 90 hp, 2 m3 kapasiteli), yaz döneminde ise 7 adet 2006 model ve üzeri greyder (en az 140 hp) ile 5 adet 2006 model ve üzeri yükleyici (en az 90 hp, 2 m3 kapasiteli) iş kapsamında çalıştırılacaktır.

Başvuru sahibi Solakoğlu Taah. Tic. Ltd. Şti. tarafından kendi malı olma şartı getirilen araçlara ilişkin olarak Şirkete Ait Tesis, Makine, Araç ve Demirbaşın Kaydı ile İlgili Tespite İlişkin SMMM Raporu’nun teklif dosyasında sunulduğu, Rapor’a göre; isteklinin kendi malı olarak 1 adet 1992 model, 1 adet 2010 model, 1 adet 2006 model 90 hp üzerinde lastik tekerlekli-lastikli yükleyicisinin; 2 adet 2006 model, 1 adet 2008 model 140 hp üzerinde greyderinin; 2 adet 2013 model 6x4 kar küreme ve tuz serpme aracının, 3 adet 2014 model 6x2 kar küreme ve tuz serici aracının bulunduğu, dolayısıyla isteklinin kendi malı olan söz konusu iş makinası-araç sayılarının, iş kapsamında çalıştırılacak olan ihale dokümanında istenilen nitelikteki iş makinası-araç sayılarını karşılamadığı, bunların bir kısmı açısından kendi malı olmayan iş makinası-araç kullanacağı anlaşılmaktadır.

İsteklinin aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde, açıklanması istenilen iş kalemlerine ait analizler kapsamındaki 03.021 (yükleyici) poz numaralı ve 03.008 (motor greyder) poz numaralı analiz girdileri için birim fiyatların sırasıyla 70.000,00 TL ve 110.000,00 TL olarak belirlendiği, bahse konu birim fiyatların hesabında amortisman girdisine ilişkin katsayıyla çarpılan edinim değeri olarak 10,00 TL öngörüldüğü, yedek parça, tamir-bakım, sermaye faizi-sigorta ve nakil-demontaj-montaj girdilerine ilişkin katsayılarla çarpılan edinim değerleri olarak ise 2018 yılı kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış rayiçlerin esas alındığı tespit edilmiştir.

İtirazen şikâyet başvurusunda da belirtildiği üzere, aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında Amortisman Ömrü Tamamlanmış Tesis, Makine, Araç ve Demirbaşın Kaydı ile İlgili Tespite İlişkin SMMM Raporu sunulduğu, Rapor’da amortisman ömrünü tamamladığı belirtilen 1 adet 1992 model 205 hp ve 1 adet 2010 model 210 kW lastik tekerlekli-lastikli yükleyici ile 1 adet 1998 model 120 hp, 1 adet 2008 model 183 hp greyderin bulunduğu, bu Rapor’daki amortisman ömrünü tamamladığı belirtilen 2’şer adet lastik tekerlekli-lastikli yükleyici ile greyder esas alınarak 03.021 (yükleyici) poz numaralı ve 03.008 (motor greyder) poz numaralı analiz girdileri için birim fiyatların oluşturulduğu ve bu doğrultuda amortisman girdisine ilişkin katsayıyla çarpılan edinim değeri olarak kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanan rayiçler veya satın alma bedeli yerine sembolik bir değer olarak 10,00 TL öngörüldüğü ve maliyet avantajı sağlandığı anlaşılmaktadır.

Öte yandan söz konusu Rapor’daki 2010 model 210 kW lastikli yükleyici ve 2008 model 183 hp greyderin ihale dokümanındaki kriterlere uygun olduğu, bu itibarla amortisman ömrünü tamamladığı belirtilen iş makinası-araç sayılarının, iş kapsamında çalıştırılacak olan iş makinası-araç sayılarını karşılamadığı görülmüştür.

Sonuç olarak, istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması yapılırken kendi malı olan makine, teçhizat ve ekipman bakımından amortisman maliyetlerinin hesaplanmasında “yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşul” olarak bazı maliyeti azaltıcı imkânları bulunmakla birlikte, bu avantajlı koşulların sözleşmenin uygulanması aşamasında söz konusu olabileceğinin gösterilmesi gereklidir.

Bu doğrultuda başvuru sahibinin kendi malı olan ve amortisman ömrünü tamamladığı belirtilen lastikli yükleyici ile greyder sayısının ihale konusu iş kapsamında çalıştırılacak lastikli yükleyici ve greyder sayısıyla uyumlu olmadığı, bu nedenle iş kapsamında çalıştıracağı bütün lastikli yükleyici ve greyderlerin kendi malı olduğu ve amortisman ömrünü tamamladığı kabulüyle yapılan amortisman maliyeti hesaplamalarının yeterli olmadığı, idarenin bu husustaki gerekçelerinin yerinde olduğu sonucuna varılmış, başvuru sahibinin iddiaları uygun bulunmamıştır.

İsteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun görülmeme gerekçelerinden bir diğerine konu olan “M. İkmal: Tuz Serpici” analiz girdisi için yapılan açıklama incelendiğinde; birim fiyatın 40.000,00 TL olarak belirlendiği, bu hesaba dayanak olarak 3 adet tuz serpiciye ilişkin 10.08.2016 tarihli alış faturasının sunulduğu görülmektedir.

Ayrıca başvuru sahibi Solakoğlu Taah. Tic. Ltd. Şti.nin teklif dosyasında sunulan Şirkete Ait Tesis, Makine, Araç ve Demirbaşın Kaydı ile İlgili Tespite İlişkin SMMM Raporu’ndaki 3 adet 2014 model “hidrolik tertibatlı damperli çift kabin kar küreme ve tuz serici aracı (6x2)” için yevmiye kayıt tarihlerinin yukarıda bahsi geçen fatura tarihi olan 10.08.2016 olduğu tespit edilmiştir.

İdarece yaklaşık maliyet hesaplanırken kullanılan birim fiyat analizleri incelendiğinde; “M. İkmal: Tuz Serpici” analiz girdisinin açıklama istenilen iş kalemlerinden “Kar ve buz mücadelesi için kamyon çalıştırılması” ile “Kar ve buz mücadelesi için kamyon bekletilmesi” içerisinde yer aldığı; birimi “saat” olan “Kar ve buz mücadelesi için kamyon çalıştırılması” iş kaleminde 03.038/2 poz numaralı “Damperli kamyon” girdi miktarının, ekipmanı olan “M. İkmal: Tuz Serpici” girdi miktarına eşit ve 0,000171 “adet” olduğu, “Damperli kamyon” girdisi için ise 0,000171 değerinin amortisman, yedek parça, tamir-bakım, sermaye faizi-sigorta ve nakil-demontaj-montaj alt girdilerine ilişkin katsayıların toplamı olduğu, bu bakımdan analiz formatında “M. İkmal: Tuz Serpici” girdisi için belirlenmiş olan miktarın esasen bu girdiye konu ekipmanın amortisman, yedek parça, tamir-bakım, sermaye faizi-sigorta ve nakil-demontaj-montaj maliyetlerinin hesaplanmasını ve bu tutarın teklife yansıtılmasını sağladığı anlaşılmıştır. Bir başka anlatımla “M. İkmal: Tuz Serpici” girdisinin, ekipmanın kendisine değil ekipmana ilişkin amortisman, yedek parça, tamir-bakım, sermaye faizi-sigorta ve nakil-demontaj-montaj unsurlarına karşılık geldiği anlaşılmıştır.

Bu itibarla esasen bir mal olarak tuz serpicinin kendisine değil, ona ait amortisman, yedek parça, tamir-bakım, sermaye faizi-sigorta ve nakil-demontaj-montaj unsurlarına karşılık gelen “M. İkmal: Tuz Serpici” girdisine ilişkin olarak yapılan açıklamaların Kamu İhale Genel Tebliği’nin “İstekliler tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamındaki mallara ilişkin olarak stok tespit tutanağı veya üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi yerine sadece alış faturası ile açıklamada bulunulması geçerli bir açıklama olarak kabul edilmeyecektir.” şeklindeki 45.1.13.9’uncu maddesi çerçevesinde değerlendirilmesi yerinde görülmemiştir.

Bununla birlikte, ihale dokümanı kapsamında yer verilen Kış Dönemi Makine Parkı ve Ekipman Listeleri’ne göre 15 adet 2010 model ve üzeri ön kar bıçağı-tuz serpici ve ekipmanı monteli kamyonun iş kapsamında çalıştırılacağı; başvuru sahibi Solakoğlu Taah. Tic. Ltd. Şti. tarafından kendi malı olma şartı getirilen araçlara ilişkin olarak teklif dosyasında sunduğu Şirkete Ait Tesis, Makine, Araç ve Demirbaşın Kaydı ile İlgili Tespite İlişkin SMMM Raporu’na göre isteklinin 2 adet 2013 model 6x4 kar küreme ve tuz serpme aracının, 3 adet 2014 model 6x2 kar küreme ve tuz serici aracının bulunduğu, yine aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında sunulan faturaya göre de 3 adet tuz serpicinin satın alınmış olduğu, dolayısıyla isteklinin kendi malı olan söz konusu iş makinası-araç sayılarının, iş kapsamında çalıştırılacak olan iş makinası-araç sayılarını karşılamadığı, bu nedenle iş kapsamında çalıştıracağı bütün tuz serpicilerin kendi malı olduğu kabulüyle edinim bedeli üzerinden yapılan amortisman maliyeti hesaplamalarının yeterli olmadığı neticesine ulaşılmıştır.

Son olarak, “M. İkmal” analiz girdisi altında hem “Tuz Serpici” hem “Kar Bıçağı” rayiçlerinin tanımlandığı, aynı analiz girdisinin hem açıklama istenilen girdiler hem de istenilmeyen girdiler listesinde yer almasının sıralı analiz girdileri listesinin sağlıklı oluşturulmadığı kanaatine yol açtığı iddiası bakımından yapılan incelemede; idarece açıklama isteme yazısı ekinde yer verilen analiz formatlarında söz konusu iki girdi bakımından “girdi no” sütununda “M. İkmal”, “girdiler” sütununda ise “Tuz Serpici” ve “Kar Bıçağı” yazılı olduğu, dolayısıyla ayrı analiz girdileri olduklarının anlaşıldığı, bu kapsamda yapılan hesaplamalara istinaden birinin açıklama istenilmeyen diğerinin ise açıklama istenilen analiz girdisi olarak tespit edilmesinde sıralı analiz girdileri listesinin sağlıklı oluşturulmadığı kanaatine yol açacak bir durumun bulunmadığı anlaşılmıştır. Kaldı ki 4734 sayılı Kanun’un “İdareye şikayet başvurusu” başlıklı 55’inci ile “Kuruma itirazen şikayet başvurusu” başlıklı 56’ncı maddeleri çerçevesinde hukuka aykırı olduğu iddia edilen işlem veya eylemlerin farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren on gün içinde idareye şikâyet başvurusunda bulunulması, Kuruma itirazen şikâyet başvurusu yapılabilmesi için ise kural olarak usulüne uygun şekilde idareye başvuruda bulunulması gerekirken, şikâyete konu durumun farkına varılan (aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesine ilişkin yazının tebliğ edildiği) 13.06.2018 tarihini izleyen günden itibaren on gün içinde değil 04.07.2018 tarihinde idareye başvurulduğundan, bu iddianın süre yönünden reddinin gerektiği tespit edilmiştir.

Öte yandan, başvuruya konu ihaleye ilişkin başka bir itirazen şikâyet başvurusu üzerine alınan 06.09.2018 tarihli ve 2018/UY.I-1617 sayılı Kamu İhale Kurulu kararı ile başvuru sahibi Solakoğlu Taah. Tic. Ltd. Şti.nin teklifi 4734 sayılı Kanun’un “Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 37’nci maddesi çerçevesinde değerlendirme dışı bırakıldığından, işbu başvuruya konu durum ise aynı Kanun’un “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesi kapsamında bulunduğundan, teklifinin geçerli olmadığı tespit edilen Solakoğlu Taah. Tic. Ltd. Şti. bakımından aşırı düşük teklif sorgulaması aşamasına geçilmesinin söz konusu olmadığı, bu itibarla mevcut başvurunun konusuz kaldığı da belirtilmelidir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.