KİK Kararı: 2018/UY.I-1432

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2018/043
Gündem No : 36
Karar Tarihi : 27.07.2018
Karar No : 2018/UY.I-1432 Mahkeme Kararını Göster
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Miroğulları İnşaat ve Petrol Ürünleri Pazarlama Sanayi ve Ticaret A.Ş.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Karayolları 11. Bölge Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2018/65734 İhale Kayıt Numaralı “Gürpınar-Kırkgeçit-Yalınca İl Yolu (Km:0+000-4+330) Gürpınar Şehir Geçişi Bitümlü Sıcak Karışım Yol Yapım İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Karayolları 11. Bölge Müdürlüğü tarafından 15.03.2018 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Gürpınar-Kırkgeçit-Yalınca İl Yolu (Km:0+000-4+330) Gürpınar Şehir Geçişi Bitümlü Sıcak Karışım Yol Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Miroğulları İnşaat ve Petrol Ürünleri Pazarlama Sanayi ve Ticaret A.Ş.nin 29.06.2018 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 03.07.2018 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 11.07.2018 tarih ve 37722 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 11.07.2018 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2018/1143 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, 22.06.2018 tarihinde kesinleşen ihale komisyonu kararında sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının KGM/2202/T poz nolu “Her cins ve klastaki zeminde ariyet kazısı yapılması, kullanılması” iş kaleminin “Ariyet ocağından gelecek kazıların taşınması” analiz girdisinde nakliye mesafesini tevsik edici belge veya bilgi sunulmadığı, “Amonyum nitrat, fuel-oil karışımı” analiz girdisinde nakliyeye ilişkin bir hesaplama yapılmadığı, fiyat teklifinde “nakliye dahil”, “iş yeri teslimi”, “ilgili teknik şartname hükümleri, birim fiyat tarifleri ve ihale dokümanında belirtilen hususlar çerçevesinde bu teklifin düzenlendiği” ifadelerine yer verilmediği gerekçesiyle uygun görülmediği, ancak;

-KGM/2202/T poz nolu “Her cins ve klastaki zeminde ariyet kazısı yapılması, kullanılması” iş kaleminin “Ariyet ocağından gelecek kazıların taşınması” analiz girdisinde F=0,0034xKx√M-0,0034xK nakliye formülün kullanıldığı, aşırı düşük teklif açıklamalarında idarenin yaklaşık maliyetinde bulunan taşıma mesafesine eşit veya daha yüksek olması durumunda nakliye mesafesinin nasıl belirlendiğine ilişkin belge sunulma zorunluluğunun bulunmadığı,

- Amonyum nitrat, fuel-oil karışım malzemesi için idarece verilen analizlerde ayrıca nakliye girdisine yer verilmediği, analizlerde sadece malzeme girdisinin yer aldığı, idarece 04.103 pozu için Çevre Şehircilik Bakanlığı analizleri ve birim fiyatlarına göre hesaplamanın yapıldığı, yaklaşık maliyet hesabında anılan malzeme için ayrıca bir nakliye hesabına yer verilmediği, Kamu İhale Genel Tebliği’nde isteklilerin sunduğu fiyat tekliflerinin ihalenin yapılacağı yerden alınması gerektiği veya farklı yerden alınması durumunda fiyat teklifine konu malzemelerin ihalenin yapılacağı yer dikkate alınarak nakliye hesaplanması gerektiği yönünde bir düzenlemenin bulunmadığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “…45.1.5. (Değişik: 07/06/2014-29023 R.G./ 24.md.) İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

Örneğin; isteklinin, “150 dozlu demirsiz beton” iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.001 poz numaralı birim fiyatını (2010 B.F: 97,86 TL) teklif etmesi, “200 dozlu demirsiz beton” iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.002 poz numaralı birim fiyatının (2010 B.F: 104,00 TL) üzerinde 105,00 TL teklif vermesi, 250 dozlu demirsiz beton” iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.003 poz numaralı birim fiyatının kar ve genel gider hariç tutarına, (110,13/1,25=88,10 TL) kendi belirlediği % 18 kar ve genel gider karşılığı eklemek suretiyle 103,96 TL (88,10 x 1,18) teklif etmesi ve teklif ettiği söz konusu birim fiyatları aşağıdaki örnek listede gösterildiği şekilde tablo halinde göstermesi durumunda; bu üç iş kalemi için analiz düzenlemesi zorunlu değildir.

Kamu kurum ve kuruluşlarının yayımlanmış birim fiyatları kullanılarak oluşturulan teklif birim fiyat listesi (Örnek)

Kamu kurum ve kuruluşlarının yayımlanmış birim fiyatları kullanılarak oluşturulan teklif birim fiyat listesi (Örnek)

Sıra No

Poz No

İş kaleminin adı

Kamu kurum ve kuruluş birim fiyatları

Teklif

Birim fiyatı alınan kurum/kuruluş

Kar ve genel gider dahil birim fiyat

Kar ve genel gider hariç birim fiyat

Teklif edilen kar ve genel gider

Teklif edilen birim fiyat

(TL)

(TL)

(TL)

(TL)

1

16.001

150 dozlu demirsiz beton

Bayındırlık ve İskan Bakanlığı

97,86

97,86

2

16.002

200 dozlu demirsiz beton

Bayındırlık ve İskan Bakanlığı

104,00

105,00

3

16.003

250 dozlu demirsiz beton

Bayındırlık ve İskan Bakanlığı

110,13

88,10

15,86

103,96

…

…

…

…

İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar esas alınarak teklif sunulmuş olmakla birlikte; yukarıda belirtildiği şekliyle liste halinde belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur.

İlan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları kullanılabilir.

45.1.6.Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaralarını da belirtmek suretiyle liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

45.1.7. İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir.

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.

45.1.10. İhale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin önemli bileşenlerini;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda istekliler tarafından yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır.

45.1.11. Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojisinin sağlayacağı maliyet avantajının açıklanması gereklidir.

45.1.12. Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajı açıklanmalıdır.

45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri,

b. Çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

e. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

f. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan bilgi ve belgelerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekliler tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir). Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen iş kalemlerinin üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklanması durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin analiz sunulması zorunlu değildir. Ayrıca, istekliler tarafından teklif kapsamındaki harita, kadastro ve proje işlerine ilişkin yapılacak açıklamalarda üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması yeterlidir.

45.1.13.1. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

45.1.13.3. İsteklinin teklifine konu çimento veya demir ürünlerine ilişkin açıklamalarında çimento veya demir ürünleri üreticisinin ilan edilmiş fiyat tarifelerini kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir.

45.1.13.4. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilen fiyat tarifelerinde belirtilen fiyatları kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir. (Örnek: Orman Genel Müdürlüğüne bağlı işletmeler tarafından satılan ürünlere ilişkin ilan edilmiş fiyatlar vb.)

45.1.13.4.1. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tekliflerini kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) düzenlenmiş fiyat teklifini sunması yeterlidir. (Örnek: Karayolları Genel Müdürlüğü, İl Özel İdareleri, Belediyeler vb.nin sattıkları kum, çakıl, kırmataş vb. mallara ilişkin verdikleri fiyat teklifleri.)

45.1.13.5 İstekli tarafından açıklaması yapılacak girdinin fiyatı, kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan edilen ilgili mala ilişkin asgari fiyatlara uygun olması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan asgari fiyatın belgelendirilmesi suretiyle açıklama yapılması yeterlidir.

45.1.13.6. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu olan mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (EK.O.7) ile açıklama yapılabilir.

Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olması gerekir.

Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması ve malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması gerekir.

İsteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı sunmasına gerek bulunmayıp, sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, SM, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilecektir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

45.1.13.7. İstekliler tarafından yapılan açıklamada; malın ihale tarihi itibariyle stoklarda bulunduğunun belirtilmesi durumunda, stokta bulunan mala ilişkin “stok tespit tutanağı”nın (Ek-O.8) sunulması zorunludur. Stok tespit tutanağında ilgili malın ağırlıklı ortalama birim maliyeti gösterilecektir. İsteklilerce teklif edilen tutara ilişkin birim fiyatlar, stok tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olamaz. Ayrıca stoklarda olduğu belirtilen söz konusu malın miktarının, ihale konusu işte kullanılacağı belirtilen miktardan az olması halinde eksik kalan miktar için bu Tebliğdeki diğer açıklama yöntemlerine uygun olarak açıklama yapılması gereklidir.

45.1.13.8. İsteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır. Bu durumda, Vergi Usul Kanununa göre hesaplanan emsal bedeli gösteren ve istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından hazırlanarak imzalanan ve kaşelenen beyanın verilmesi yeterlidir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

45.1.13.9. İstekliler tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamındaki mallara ilişkin olarak stok tespit tutanağı veya üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi yerine sadece alış faturası ile açıklamada bulunulması geçerli bir açıklama olarak kabul edilmeyecektir.

45.1.13.10. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır.

45.1.13.11.Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 numaralı tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi zorunludur. Son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2013”, 15.7.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2014” tür.

…

45.1.13.13. İşletme hesabına göre defter tutuluyor olması durumunda; yukarıda belirtilen tutanaklar, işletme hesabı defteri ve işletme hesap özeti kayıtlarına göre düzenlenecektir.

45.1.13.14. İstekliler tarafından akaryakıt girdisine ilişkin olarak EPDK tarafından il bazında günlük yayımlanan akaryakıt fiyatlarının % 90’ının altında sunulan açıklamalar geçerli kabul edilmeyecektir.

45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir....” açıklaması,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin

a) Adı:Gürpınar-Kırkgeçit-Yalınca İl Yolu (Km:0+000-4+330) Gürpınar Şehir Geçişi Bitümlü Sıcak Karışım Yol Yapım İşi

b) Yatırım proje no'su/kodu:2017E040150-2018E040280

c) Miktarı (fiziki) ve türü:

Birim Fiyat Teklif Cetvelinde nev'i ve miktarları belirtilen 4,33 km?lik yoldaki ?Toprak işleri, sanat yapıları, üstyapı işleri? nin yapımıdır.

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

ç) Yapılacağı yer:Gürpınar-Kırkgeçit-Yalınca İl Yolu (Km:0+000-4+330) Gürpınar Şehir Geçişi…” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.2 maddesinde yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır.” düzenlemesi yer almaktadır.

19.06.2018 tarihli ihale komisyonu kararında 26 isteklinin teklif verdiği, Ahis Yapı San. ve Tic. Ltd. Şti., Doğu Pet. Ür. Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti., Kct Yol Yapı İnş. Tic. A.Ş., Hi-Ka Nak. İnş. Taah. Maden. Tur. Pet. Ür. İth. İhr. San. ve Tic. A.Ş., Limanyol İnş. Maden. Müh. San. ve Tic. A.Ş., Detay Yol İnş. A.Ş., Cacimler İnş. ve Tic. Ltd. Şti. ve Çağlar Yol Yapı San. ve Tic. A.Ş. tarafından İdari Şartname’nin 7.5.5’inci maddesi gereği sunulması gereken kendi malına ilişkin belgelerin sunulmadığından,

Günka Mak. Elek. İnş. Taah. Tem. San. Tic. Ltd. Şti. İdari Şartname’nin 7.5.5’inci maddesi gereği sunulması gereken kendi malına ilişkin belgeleri sunmadığı ve sunulan iş deneyim belgesinin benzer işe uygun olmadığından,

Kırımoğlu Müh. Müş. İnş. Nak. Tem. İth. ve İhr. San. Tic. Ltd. Şti. İdari Şartname’nin 7.5.5’inci maddesi gereği sunulması gereken kendi malına ilişkin belgeleri sunmadığı ve sunulan iş deneyim belgesinin tutarının istenen asgari iş deneyim tutarının sağlamadığından,

Ce-Ka Beton Maden. İnş. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti. sunulan iş deneyim belgesinin tutarının istenen asgari iş deneyim tutarının sağlamadığından,

Atacan Aksoy İnş. Tur. Dış Tic. ve San. Ltd. Şti. İdari Şartname’nin 7.5.5’inci maddesi gereği sunulması gereken kendi malına ilişkin belgeleri ve banka referans mektubunu sunmadığından değerlendirme dışı bırakıldığı görülmüştür.

Teklifi sınır değer altına kalan isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, başvuru sahibi Miroğulları İnş. ve Pet. Ür. Pazar. San. ve Tic. A.Ş.nin dışında teklifi sınır değer altında kalan isteklilerin aşırı düşük teklif açıklama sunmadığı ve tekliflerinin reddedildiği, başvuru sahibi Miroğulları İnş. ve Pet. Ür. Pazar. San. ve Tic. A.Ş. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının ise uygun olmadığı gerekçesiyle başvuru sahibinin teklifinin de reddedildiği, Sdb Maden. Yapı Tur. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif, Mürsel Yapı. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

Ce-Ka Beton Maden. İnş. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından 25.06.2018 tarihinde sundukları iş deneyim belgesinin yeniden değerlendirilmesi yönünde idareye şikâyet başvurusunda bulunulduğu, 02.07.2018 tarihinde söz konusu isteklinin sunmuş olduğu iş deneyim belgesinin yeniden değerlendirilerek uygun bulunduğu ve şikâyet sonucunun 04.07.2018 tarihinde istekliye tebliğ edildiği, teklifi sınır değer altında kalan istekliden 09.07.2018 tarihinde aşırı düşük teklif açıklama talebinde bulunulduğu ve söz konusu isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasında bulunmadığı gerekçesiyle teklifinin reddedildiği anlaşılmıştır.

Başvuru sahibi tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması iddialar çerçevesinde incelendiğinde;

- İdarece isteklilere gönderilen aşırı düşük teklif açıklama yazıları ekinde açıklanması gerekli iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizlere yer verildiği, açıklama sunan başvuru sahibi istekli tarafından KGM/2202/T pozunun alt analizlerinden olan “Ariyet ocağından gelecek kazıların taşınması” nakliye pozu için 07.005/K-1 poz numaralı nakliye formülü kullanıldığı, nakliye formülünde öngörülen 7500 metrelik mesafenin dayanağına ilişkin olarak ise açıklayıcı herhangi bir bilgi/belgeye yer verilmediği, şikâyet ve itirazen şikâyet dilekçesinde de nakliye mesafelerini tevsik edici herhangi bilgi/belgenin sunulmadığının da beyan edildiği görülmüştür.

Teklif fiyatları sınır değerin altında kalan ve aşırı düşük teklif sahibi olarak nitelendirilen isteklilerin, işin aşırı düşük bir fiyatla gerçekleştirilebilmesi için seçtiği teknik çözümler ve/veya avantajlı koşulları ve bu kapsamda dayanak aldığı verileri belgeleriyle birlikte ortaya koyması gerekmekte olup, bu bağlamda isteklilerin kendi özgün, gerçekçi ve kabul edilebilir açıklamalarını sunması gerekmektedir. Bu durum 4734 sayılı Kanun’un aşırı düşük tekliflere ilişkin yazılı açıklamanın dikkate alınarak değerlendirileceğine ilişkin 38’inci maddesinin de bir gereğidir.

Bu çerçevede, önemli bileşen olarak belirlenen ve açıklama istenilen nakliye pozlarına ilişkin formüllerde kullanılan nakliye mesafe bilgisinin dayanağının belgelendirilmesi, bir başka ifadeyle esas alınan nakliye mesafesinin nasıl hesaplandığının hukuken kabul edilebilir verilerle açıklanması, yapılan aşırı düşük teklif açıklamalarının uygunluk denetimin yapılabilmesi ve seçilen teknik çözümün/avantajlı koşulun uygulanabilirliğinin tespiti açısından gereklilik arz etmektedir.

Aşırı düşük teklif açıklama talep yazısı kapsamında ihale konusu işe özgülenecek alanlara (ariyet ocağı vb.) ilişkin açıklayıcı ve somut herhangi bir bilgi verilmediği durumda, aşırı düşük teklif sahibi isteklinin açıklama yükümlülüğü kapsamında açıklamalarına dayanak teşkil eden bilgi/belgeleri ve bu kapsamda esas aldıkları nakliye mesafesini tevsik etmesi gerekmektedir. Aksi halde aşırı düşük teklif fiyatının hukuken geçerli verilere dayanılarak açıklanamadığı sonucu ortaya çıkacaktır.

Başvuru konusu ihalede idarenin yaklaşık maliyetteki mesafesinden daha fazla nakliye mesafesi esas alınmış olması, ihale dokümanındaki düzenlemeler göz önünde bulundurulduğunda aşırı düşük teklif açıklamasındaki tevsik edici bilgi/belge sunma yükümlülüğünü ortadan kaldırmayacaktır. Aksi takdirde, ihale sürecinde aşırı düşük teklif açıklaması yapması istenen isteklilere idarenin yaklaşık maliyet tespit çalışmaları sırasında esas aldığı nakliye mesafesinin bildirildiğini gösteren bir belge ihale işlem dosyasında yok iken, kullandığı nakliye mesafesi idareninkine eşit veya üstünde olan isteklinin, Kamu İhale Genel Tebliği’nin belgelendirme yükümlülüğünü dikkate almadan, herhangi bir belge sunmadan nakliye mesafesinin idarenin mesafesinden az olmadığından bahisle açıklamalarının uygun olduğunu ileri sürmesi ve bu iddianın kabul edilmesi, anılan Tebliğ’in belgelendirme yükümlülüğüne ilişkin kurallarını uygulanamaz duruma getireceği gibi, Kanun’un 5’inci maddesinde temel ilkeler arasında sayılan ve ihale sürecinin bir parçası olması sebebiyle aşırı düşük teklif açıklama sürecinde de gözetilmesi gereken rekabet, eşit muamele, güvenirlik ve gizlilik ilkelerinin ihlaline, zaman içerisinde de bu ihlalin giderek yaygınlaşmasına yol açacaktır. Aşırı düşük teklif açıklamalarını belgelendirmesi gerektiğini bilen bir isteklinin, bu hususta herhangi bir gayret göstermeden, hukuken bilgisine girmeyen ve kendisine açık olmayan bir veriyi kullanması sebebiyle anılan Tebliğ’in tevsik etme kurallarından muaf olmasını hukuken kabul etmek mümkün değildir.

Başvuru sahibinin teklif fiyatının aşırı düşük olduğu, aşırı düşük teklif açıklamasında esas aldığı nakliye mesafesinin, idarenin yaklaşık maliyetinde kullandığı nakliye mesafesinin üzerinde olduğu, aşırı düşük teklif açıklamasında ilgili nakliye mesafesine yönelik tevsik edici herhangi bir bilgi/belge sunulmadığı, idare tarafından aşırı düşük teklif açıklama talep yazısı kapsamında ihale konusu işe özgülenecek alanlara (ariyet ocağı vb.) ilişkin açıklayıcı ve somut herhangi bir bilgi verilmediği mevcut durumda aşırı düşük teklif sahibi isteklinin esas aldığı nakliye mesafesini tevsik edici bilgi/belge sunması gerektiği hususları bir arada değerlendirildiğinde, başvuru sahibi isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının idare tarafından reddedilmesi işleminde mevzuata aykırılık bulunmamıştır.

-Açıklama istenilen toplam 8 adet iş kalemi içerisinde “KGM/17.081/K-1/A/T, KGM/16.130/K/T-1, KGM/2202/T, KGM/6100/3/T, KGM/6100/3-1-T, KGM/BSK/13CM” poz nolu iş kalemlerinde olmak üzere 6 iş kaleminin analizinde amonyum nitrat fuel oil karışımı girdisinin yer aldığı tespit edilmiştir.

Başvuru sahibi istekli tarafından amonyum nitrat fuel-oil karışımı için SMMM onaylı fiyat teklifi sunduğu görülmektedir.

“Amonyum nitrat fuel-oil karışımı” girdisinin 04.103 poz numarası ile belirtildiği, bahse konu pozun Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayımlanan inşaat rayici olduğu, söz konusu rayiç fiyatının Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayımlanan “2018 Yılı Yapı İşleri İnşaat Birim Fiyatlarına Esas İşçilik-Araç ve Gereç Rayiç Listeleri” kitabında “iş başında” teslim fiyatı olarak belirlendiği, bahse konu analiz girdisi için alınan fiyat teklifine malzemenin iş başına naklinin de dahil edilmesi gerektiği anlaşılmaktadır.

Başvuru sahibi istekli tarafından alınan fiyat teklifinde söz konusu malzemenin birim fiyatına iş yerine naklinin dahil olduğuna dair herhangi bir ifadenin yer almadığı, bahse konu fiyat teklifinde sadece malzeme girdisinin açıklandığı görüldüğünden idarece yapılan işlemin mevzuata aykırı olmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.