KİK Kararı: 2018/UY.I-1424

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2018/043
Gündem No : 26
Karar Tarihi : 27.07.2018
Karar No : 2018/UY.I-1424
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Dentaş Uluslararası İnş. A.Ş. - Mapa İnş. ve Tic. A.Ş. - Genç İnş. Ltd. Şti. İş Ortaklığı,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğü Satın Alma ve Stok Kontrol Dairesi Başkanlığı,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2018/57765 İhale Kayıt Numaralı “Yerköy-Kayseri Yüksek Hızlı Tren Projesi Altyapı Yapım İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğü tarafından 28.03.2018 tarihinde belli istekliler arasında ihale usulü ile ön yeterlik değerlendirilmesi gerçekleştirilen “Yerköy-Kayseri Yüksek Hızlı Tren Projesi Altyapı Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Dentaş Uluslararası İnş. A.Ş. - Mapa İnş. ve Tic. A.Ş. - Genç İnş. Ltd. Şti. İş Ortaklığının 21.06.2018 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 27.06.2018 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 04.07.2018 tarih ve 36511 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 04.07.2018 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2018/1101 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, Ön Yeterlik Şartnamesi’nin 7.4.2 ve 7.4.3 maddelerine istinaden özel ortak MAPA İnş. ve Tic. A.Ş.ye ait iştiraklerinin ve bağlı ortaklarının yer aldığı birden fazla şirketin bilançolarının ve gelir tablolarının belirli kurallar çerçevesinde bir araya getirildiği tek bir bilanço ve tek bir gelir tablosu olarak konsolide bilanço ve gelir tablosu sunulduğu ve ilgili isteklinin kendi durumlarını gösteren kısımların ayrıştırılamadığı tespit edildiğinden ön yeterlik başvurularının değerlendirme dışı bırakıldığı, özel ortak Mapa İnş. ve Tic. A.Ş. tarafından ön yeterlik başvurusu kapsamında sunulan bilanço ve gelir tablosunun konsolide bilanço ve gelir tablosu olmadığı, gelir tablosu eki bilançoda yer alan “konsolide” ifadesinin Mapa İnş. ve Tic. A.Ş’nin merkez ve Türkiye’de var olan 3 otel şubesine ait bilançoların birleştirildiği anlamına geldiği, sadece bu ifadeden sunulan bilanço için birden fazla şirketin mali yapısını gösteren bilanço değerlendirmesi yapılamayacağı, sunulan gelir tablosu incelendiğinde özel ortağa ait merkez ve Türkiye’de var olan 3 otel şubesinin gelir tablosunun ayrı ayrı tanzim edildiği ve birleştirildiğinin anlaşılacağı, bahse konu YMM onaylı gelir tablosunun münferiden Mapa İnş. ve Tic. A.Ş.nin 2017 yılına ait gelirlerini ortaya koyduğu ve tabloda yer alan net satış tutarının dikkate alınması gerektiği, idare tarafından ifade edildiğinin aksine, 2017 yılına ilişkin Kurumlar Vergisi Beyannamesinin 2018 yılının ilk 4 ayında yapılan ihalelerde ihale dosyasında sunulmasının mümkün olmadığı, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 36’ncı maddesinin beşinci fıkrası gereğince yılın ilk 4 ayında yapılan ihalelerde isteklilerin bir önceki yılın gelir tablosunu sunabileceklerinin hüküm altına alındığı, anılan özel ortak tarafından ön yeterlik başvurusu kapsamında 2017 yılı gelir tablosu ve bilançosunun sunulduğu, MAPA İnş. ve Tic. A.Ş. tarafından sunulan bilançoda yer alan aktif toplamı ile kurumlar vergisi beyannamesinde yar alan aktif toplamındaki farkın gerek Gelir Vergisi Kanunu’nda gerek 16.05.2000 tarihli ve 2000/6 sayılı Maliye Bakanlığı Uygulama İç Genelgesinde yer verilen geçici vergi beyannameleri ile Kurumlar Vergisi beyannamesi arasında %10’a kadar yanılma payı olması durumu ile ilgili olduğu, sonuç olarak bilançoda “konsolide” ifadesi yer alsa da mali bilgilerin gerçekliğinin EKAP üzerinden teyit edilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Bilanço veya eşdeğer belgeler” başlıklı 35’inci maddesinde “(1) Bilançonun veya eşdeğer belgelerin istenildiği ihalelerde ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait;

a) Yayınlanması zorunlu olan yıl sonu bilançosunun veya gerekli bölümlerinin,

b) (a) bendinde belirtilen belgelere eşdeğer belgelerin,

her ikisinin de idarece istenilmesi zorunludur.

(2) Bilanço veya eşdeğer belgeler kapsamında;

a) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olan aday ve istekliler yıl sonu bilançosunu veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterleri sağladığını gösteren bölümlerini,

b) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olmayan aday ve istekliler yıl sonu bilançosunu veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerini ya da bu kriterlerin sağlandığını göstermek üzere serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavirce standart forma uygun olarak düzenlenen belgeyi,

sunar.

(3) Adayın veya isteklinin ikinci fıkra uyarınca sunduğu belgelerde;

a) Belli sürelerde nakit akışını sağlayabilmesi için gerekli likiditeye ve kısa dönem (bir yıl) içinde borç ödeme gücüne sahip olup olmadığını gösteren cari oranın (dönen varlıklar/kısa vadeli borçlar) en az 0,75 olması (hesaplama yapılırken; yıllara yaygın inşaat maliyetleri dönen varlıklardan, yıllara yaygın inşaat hakediş gelirleriise kısa vadeli borçlardan düşülecektir),

b) Aktif varlıkların ne kadarının öz kaynaklardan oluştuğunu gösteren öz kaynak oranının (öz kaynaklar/toplam aktif) en az 0,15 olması (hesaplama yapılırken, yıllara yaygın inşaat maliyetleri toplam aktiflerden düşülecektir),

c) Kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,50’den küçük olması,

ve belirtilen üç kriterin birlikte sağlanması zorunludur. Sunulan bilançolarda varsa yıllara yaygın inşaat maliyetleri ile hakediş gelirlerinin gösterilmesi gerekir.

(4) Yukarıda belirtilen kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son üç yıla kadar olan yılların belgelerini sunabilirler. Bu takdirde belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

(5) İhale veya son başvuru tarihi yılın ilk dört ayında olan ihalelerde, bir önceki yıla ait belgelerini sunmayanlar, iki önceki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu belgelerde, yeterlik kriterini sağlayamayanlar ise iki önceki yılın belgeleri ile üç önceki ve dört önceki yılın belgelerini sunabilirler. Bu durumda, belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

(6) 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 174 üncü maddesine göre takvim yılından farklı hesap dönemi belirlenen aday ve isteklinin bilançoları için bu hesap dönemi esas alınır.

(7) Bilanço veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ilgili mevzuatına göre düzenlenmiş ve serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylanmış olması zorunludur. Yabancı ülkede düzenlenen bilanço veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ise o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeleri düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir.

(8) Yabancı ülkede düzenlenen yayımlanması zorunlu olmayan bilançoların veya bunların bölümlerinin ibraz edilmemesi durumunda, yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığı o ülke mevzuatına göre bu belgeleri düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış belge ile tevsik edilebilir.

(9) Aday veya isteklinin ortak girişim olması halinde, ortakların her birinin istenen belgeleri ayrı ayrı sunması ve üçüncü fıkrada belirtilen kriterleri sağlaması zorunludur.” hükmü,

Söz konusu Yönetmelik’in “İsteklinin iş hacmini gösteren belgeler” başlıklı 36’ncı maddesinde “(1) İş hacmini gösteren belgeler, aday veya isteklinin ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait;

a) Toplam cirosunu gösteren gelir tablosu,

b) Taahhüdü altında devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen yapım işlerinin parasal tutarını gösteren faturalardır.

(2) İş hacmini gösteren belgelerin istenildiği ihalelerde birinci fıkranın (a) ve (b) bentlerinde belirtilen her iki belgenin idarece istenilmesi zorunludur. Bu durumda aday veya isteklinin ise üçüncü fıkradaki yeterlik kriterini sağladığını göstermek üzere ihaleden önceki yıla ait bu iki belgeden birini sunması yeterlidir.

(3) Birinci fıkrada sayılan belgelerin istenildiği durumlarda;

a) Açık ihale usulüyle yapılan ihaleler ile Kanunun 21 inci maddesinin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde; isteklinin cirosunun, teklif ettiği bedelin % 25’inden, taahhüdü altında devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen yapım işlerinin parasal tutarının ise teklif ettiği bedelin % 15’inden az olmaması,

b) Belli istekliler arasında ihale usulüyle yapılan ihalelerin ön yeterlik aşaması ile Kanunun 21 inci maddesinin (a), (d) ve (e) bentlerine göre yapılan ihalelerin yeterlik aşamasında; aday veya isteklinin cirosunun, yaklaşık maliyetin % 25’i ile % 35’i aralığında idarece belirlenen tutardan, taahhüdü altında devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen yapım işlerinin parasal tutarının ise yaklaşık maliyetin % 15’i ile % 25’i aralığında idarece belirlenen tutardan az olmaması,

gerekir. Yeterlik kriteri olarak bu kriterlerden herhangi birini sağlayan ve sağladığı kritere ilişkin belgeyi sunan aday veya istekli yeterli kabul edilir.

(4) Üçüncü fıkradaki kriterleri ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıl için sağlayamayanlar, ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıldan başlamak üzere birbirini takip eden son altı yıla kadarki belgelerini sunabilirler. Bu takdirde, belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

(5) İhale veya son başvuru tarihi yılın ilk dört ayında olan ihalelerde, bir önceki yıla ait gelir tablosunu sunmayanlar bakımından iki önceki yıl, ihalenin yapıldığı yıldan bir önceki yıl olarak kabul edilir. Bu gelir tablosu itibariyle yeterlik şartının sağlanamaması halinde ise, iki önceki yıl, ihalenin yapıldığı yıldan bir önceki yıl olarak kabul edilmek üzere son altı yıla kadarki gelir tabloları sunulabilir ve bu durumda gelir tabloları sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

(6) Taahhüt altında devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen yapım işlerinin parasal tutarını tevsik etmek üzere; fatura örnekleri ya da bu örneklerin noter, serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylı suretleri sunulur.

(7) Toplam ciro; gelir tablosundaki brüt satışlar tutarından, satıştan iadeler, satış iskontoları ve diğer indirimlerin tutarları düşülmek suretiyle ulaşılan net satışlar tutarıdır.

(8) Taahhüt altında devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen işlerin parasal tutarının hesabında, yurt içinde ve yurt dışında gerçekleştirilen yapım işi faaliyetlerinden elde edilen gelirlerin toplamı dikkate alınır.

(9) 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 174 üncü maddesine göre takvim yılından farklı hesap dönemi belirlenen aday ve isteklinin gelir tablosu için bu hesap dönemi esas alınır.

(10) Gelir tablosunun, serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylı olması zorunludur. Yabancı ülkede düzenlenen gelir tablosunun o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeyi düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir.

(11) İş ortaklığı olarak ihaleye katılan aday ve isteklilerde; iş hacmine ilişkin kriterlerin, her bir ortak tarafından iş ortaklığındaki hissesi oranında sağlanması zorunludur.

(12) Konsorsiyum olarak ihaleye katılan aday ve isteklilerde; iş hacmine ilişkin kriterlerin, her bir ortak tarafından kendi kısmı için sağlanması zorunludur.

(13) Aday veya isteklinin, ortak girişimin ortağı olarak taahhüdü altında devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmının veya bitirdiği yapım işlerinin parasal tutarı, iş ortaklığındaki hissesi oranında, konsorsiyumda ise taahhüt edilen iş kısmı üzerinden hesaplanır.

(14) Aday veya isteklinin iş hacmi tutarının değerlendirilmesinde, kendi iş hacmi tutarı ile birlikte ortak olduğu ortak girişime/girişimlere ait iş hacmi tutarı da hissesi oranında dikkate alınarak toplanmak suretiyle toplam iş hacmi tutarı belirlenir. Bu durumda aday veya isteklinin iş hacmi tutarı kullanılan ortak girişimdeki/girişimlerdeki hisse oranını gösteren belgelerin de teklif kapsamında sunulması gerekmektedir.” hükmü yer almaktadır.

Ön Yeterlik Şartnamesi’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin

a) Adı:Yerköy-Kayseri Yüksek Hızlı Tren Projesi Altyapı Yapım İşi

b) Yatırım proje no'su/kodu:2014.E010090.01.02

c) Miktarı (fiziki) ve türü:

Yerköy-Kayseri arasında, yaklaşık 140 km uzunluğunda 250 Km/saat işletme hızlı Yüksek Standartlı Çift Hatlı Demiryolu hattı yapım işi.

Yerköy-Kayseri Arasında, 250 Km/saat işletme hızlı Yüksek Standartlı Çift Hatlı Demiryolu hattının,

-Toprak işleri (Kazı, Dolgu, Vb.),

- Sanat yapıları (tünel, viyadük, köprü, Üst Geçitler, altgeçit, menfez, vb.)

- Altyapı Aktarımları

- Drenaj İşleri

-Çeşitli Sanat Yapıları (İstinat Duvarları, Pere Kaplama, Vb.)

Yapılması işi.

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

ç) Yapılacağı yer:Yerköy-Kayseri Hızlı Tren Proje güzergâhı

d) Bu bent boş bırakılmıştır.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Ön yeterlik başvurusu için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “…7.4.2. Adayın ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait yıl sonu bilançosu veya eşdeğer belgeleri.

a) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olan adaylar, yıl sonu bilançosunu veya bilançonun gerekli kriterleri sağlandığını gösteren bölümlerini,

b) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olmayan adaylar, yıl sonu bilançosunu veya bilançonun gerekli kriterleri sağladığını gösteren bölümlerini ya da bu kriterlerin sağlandığını göstermek üzere serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir tarafından standart forma uygun olarak düzenlenen belgeyi (Standart Form: KİK024.1/Y)

sunmaları gerekmektedir.

Sunulan bilanço veya eşdeğer belgelerde;

a) Belli sürelerde nakit akışını sağlayabilmesi için gerekli likiditeye ve kısa dönem (bir yıl) içinde borç ödeme gücüne sahip olup olmadığını gösteren cari oranın (dönen varlıklar/kısa vadeli borçlar) en az 0,75 olması, (hesaplama yapılırken; yıllara yaygın inşaat maliyetleri dönen varlıklardan, yıllara yaygın inşaat hakediş gelirleri ise kısa vadeli borçlardan düşülecektir),

b) Aktif varlıkların ne kadarının öz kaynaklardan oluştuğunu gösteren öz kaynak oranının (öz kaynaklar/toplam aktif) en az 0,15 olması, (hesaplama yapılırken, yıllara yaygın inşaat maliyetleri toplam aktiflerden düşülecektir),

c) Kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,50'den küçük olması,

ve belirtilen üç kriterin birlikte sağlanması zorunludur. Sunulan bilançolarda varsa yıllara yaygın inşaat maliyetleri ile hakediş gelirlerinin gösterilmesi gerekir.

Yukarıda belirtilen kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son üç yıla kadar olan yılların belgelerini sunabilirler. Bu takdirde belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

İhale veya son başvuru tarihi yılın ilk dört ayında olan ihalelerde, bir önceki yıla ait belgelerini sunmayanlar, iki önceki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu belgelerde, yeterlik kriterini sağlayamayanlar ise iki önceki yılın belgeleri ile üç önceki ve dört önceki yılın belgelerini sunabilirler. Bu durumda, belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

Bilanço veya bilançonun yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ilgili mevzuatına göre düzenlenmiş ve serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylanmış olması zorunludur. Yabancı ülkede düzenlenen bilanço veya bilançonun yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ise o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeleri düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir.

Yabancı ülkede düzenlenen yayımlanması zorunlu olmayan bilançoların veya bunların bölümlerinin ibraz edilmemesi durumunda, yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığı o ülke mevzuatına göre bu belgeleri düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış belge ile tevsik edilebilir.

Adayın ortak girişim olması halinde, ortakların her birinin istenen belgeleri ayrı ayrı sunması ve yukarıda belirtilen kriterleri sağlaması zorunludur.

7.4.3. İş hacmini gösteren belgeler

Adayın ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait, aşağıda belirtilen belgelerden birini sunması yeterlidir;

a) Toplam cirosunu gösteren gelir tablosu,

b) Taahhüdü altında devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen yapım işlerinin parasal tutarını gösteren faturalar.

Adayın cirosunun 1.350.000.000 TRY (Türk Lirası)'den, taahhüt altında devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen yapım işlerin parasal tutarı için ise 950.000.000 TRY (Türk Lirası)'den az olmaması gerekir. Bu kriterlerden herhangi birini sağlayan ve sağladığı kritere ilişkin belgeyi sunan aday yeterli kabul edilir.

Bu kriterleri ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıl için sağlayamayanlar, ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıldan başlamak üzere birbirini takip eden son altı yıla kadarki belgelerini sunabilirler. Bu takdirde, belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

İhale veya son başvuru tarihi yılın ilk dört ayında olan ihalelerde, bir önceki yıla ait gelir tablosunu sunmayanlar bakımından iki önceki yıl, ihalenin yapıldığı yıldan bir önceki yıl olarak kabul edilir. Bu gelir tablosu itibariyle yeterlik şartının sağlanamaması halinde ise, iki önceki yıl, ihalenin yapıldığı yıldan bir önceki yıl olarak kabul edilmek üzere son altı yıla kadarki gelir tabloları sunulabilir ve bu durumda gelir tabloları sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

Taahhüt altında devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen yapım işlerinin parasal tutarını tevsik etmek üzere; fatura örnekleri ya da bu örneklerin noter, serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylı suretleri sunulur.

Gelir tablosunun, serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylı olması zorunludur. Yabancı ülkede düzenlenen gelir tablosunun o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeyi düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir.

İş ortaklığı olarak ihaleye katılan adaylarda; iş hacmine ilişkin kriterlerin, her bir ortak tarafından iş ortaklığındaki hissesi oranında sağlanması zorunludur. Konsorsiyum olarak ihaleye katılan adaylarda; iş hacmine ilişkin kriterlerin, her bir ortak tarafından kendi kısmı için sağlanması zorunludur. Aday veya isteklinin iş hacmi tutarının değerlendirilmesinde, kendi iş hacmi tutarı ile birlikte ortak olduğu ortak girişime/girişimlere ait iş hacmi tutarı da hissesi oranında dikkate alınarak toplanmak suretiyle toplam iş hacmi tutarı belirlenir. Bu durumda aday veya isteklinin iş hacmi tutarı kullanılan ortak girişimdeki/girişimlerdeki hisse oranını gösteren belgelerin de teklif kapsamında sunulması gerekmektedir.

Aday veya isteklinin iş hacmi tutarının değerlendirilmesinde, kendi iş hacmi tutarı ile birlikte ortak olduğu ortak girişime/girişimlere ait iş hacmi tutarı da hissesi oranında dikkate alınarak toplanmak suretiyle toplam iş hacmi tutarı belirlenir. Bu durumda aday veya isteklinin iş hacmi tutarı kullanılan ortak girişimdeki/girişimlerdeki hisse oranını gösteren belgelerin de teklif kapsamında sunulması gerekmektedir…” düzenlemesi yer almaktadır.

28.03.2018 tarihinde ön yeterlik oturumu yapılan ihaleye 16 adayın katıldığı, 8 adayın yeterli bulunduğu, 6 adayın ise teklif vermeye davet edildiği, başvuru sahibi Dentaş Uluslararası İnş. A.Ş. - Mapa İnş. ve Tic. A.Ş. - Genç İnş. Ltd. Şti. İş Ortaklığının özel ortağı Mapa İnş. ve Tic. A.Ş. tarafından konsolide bilanço ve gelir tablosu sunulduğu ve ilgili özel ortağın kendi durumlarını gösteren kısımların ayrıştırılamadığı idarece tespit edildiğinden ön yeterlik başvurusunun değerlendirme dışı bırakıldığı anlaşılmıştır.

Yapılan incelemede, başvuru sahibi Dentaş Uluslararası İnş. A.Ş. - Mapa İnş. ve Tic. A.Ş. - Genç İnş. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından ön yeterlik başvurusu kapsamında özel ortak Mapa İnş. ve Tic. A.Ş.ye ait;

2017 yılı finansal verilerini içeren ve meslek mensubu tarafından kaşelenip imzalanan 23.02.2018 tarihli, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ekinde yer alan standart formlardan “Bilanço Bilgileri Tablosu”,

2017 yılı finansal verilerini içeren ve meslek mensubu tarafından kaşelenip imzalanan “MAPA İnş. ve Tic. A.Ş İşletme Ayrıntılı Bilanço Tipi (Konsolide)” ifadelerinin yer aldığı bilanço,

2017 yılı finansal verilerini içeren ve meslek mensubu tarafından kaşelenip imzalanan “Düzeltilmiş Cari Dönem” ifadesinin yer aldığı “İşletme Ayrıntılı Gelir Tablosu” sunulduğu anlaşılmıştır.

Başvuru sahibi tarafından 21.06.2018 tarihli şikâyet dilekçesi ekinde; MAPA İnş. ve Tic. A.Ş’ye ait 30.04.2018 tarihli 2017 ve 2016 yılı bilanço ve gelir tablosu verilerini içeren Ankara 38’inci noteri tarafından kaşelenip imzalanan Kurumlar Vergisi Beyannamesi ve anılan özel ortağa ait merkez ve 3 adet şube gelirlerinin toplanması ile oluşturulan “Düzeltilmiş Cari Dönem” verilerini gösterir meslek mensubu tarafından kaşelenip imzalanan gelir tablosunun sunulduğu anlaşılmıştır.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Bilanço veya eşdeğer belgeler” başlıklı 35’inci maddesinin ikinci fıkrasında aday ve istekliler tarafından bilanço veya eşdeğer belge olarak “a) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olan aday ve istekliler yıl sonu bilançosunu veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterleri sağladığını gösteren bölümleri,

b) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olmayan aday ve istekliler yıl sonu bilançosunu veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerini ya da bu kriterlerin sağlandığını göstermek üzere serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavirce standart forma uygun olarak düzenlenen belge” sunulabileceği hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “İsteklinin iş hacmini gösteren belgeler” başlıklı 36’ncı maddesinin birinci fıkrasında ise “İş hacmini gösteren belgeler, aday veya isteklinin ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait;

a) Toplam cirosunu gösteren gelir tablosu,

b) Taahhüdü altında devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen yapım işlerinin parasal tutarını gösteren faturalardır.” hükmü yer almaktadır.

Mevzuatın yukarıda yer verilen hükümlerinden, ihaleye katılan aday veya isteklinin teklif dosyası kapsamında sunduğu bilanço, bilançonun ilgili bölümleri ile iş hacmini gösteren belgelerin münferiden istekli adına düzenlenmiş olması gerektiği anlaşılmaktadır. Anılan belgelerin bizzat istekli adına düzenlenmiş ve münhasıran isteklinin hesaplarına dayandırılması ile amaçlanan, isteklinin kendisinin ihaledeki ekonomik ve mali yeterlik için öngörülen kriterleri sağlayıp sağlamadığının tespitini yapabilmektir. Birden fazla şirketin mali yapısının birleştirilmesi ile oluşturulan konsolide bilanço ve gelir tablolarında ise hesaplanan mali yapının hangi şirkete ait olduğunun tespiti mümkün olmayabilmektedir.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nde birden fazla şirketin bilançolarının veya iş hacmini gösteren belgelerinin belirli kurallar çerçevesinde bir araya getirildiği konsolide bilanço veya iş hacmini gösterir belge sunulabileceğine ilişkin bir hüküm bulunmamaktadır. İstekliler tarafından sunulacak belgelerin şekil şartlarının ve sağlaması gereken kriterlerin ayrıntılı bir şekilde düzenlendiği mevzuat hükümlerinde, hukuk ve mevzuat yazım tekniği gereği sunulabilecek belgelerin zikredilmesi ve açıklanması esas olup, bu çerçevede anılan hükümlerde herhangi bir belgenin sunulmayacağına ilişkin düzenleme bulunmadığından hareketle bir çıkarım yapılması uygun olmayacaktır. Bu çerçevede, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nde konsolide bilanço veya iş hacmini gösterir belge sunulamayacağına ilişkin bir hüküm olmadığından hareketle konsolide finansal tabloların ihalelerde sunulabileceği şeklinde bir sonuca ulaşmak mümkün bulunmamaktadır.

Öte yandan, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 35. maddesinde bilançolara ilişkin “4) Yukarıda belirtilen kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son üç yıla kadar olan yılların belgelerini sunabilirler. Bu takdirde belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

(5) İhale veya son başvuru tarihi yılın ilk dört ayında olan ihalelerde, bir önceki yıla ait belgelerini sunmayanlar, iki önceki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu belgelerde, yeterlik kriterini sağlayamayanlar ise iki önceki yılın belgeleri ile üç önceki ve dört önceki yılın belgelerini sunabilirler. Bu durumda, belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.” şeklinde hükümlere yer verilmek suretiyle öngörülen kriterleri bir önceki yılda sağlayamayan isteklilere son üç yıla kadar olan bilançolarını sunma imkanı tanınmış ve ihale veya son başvuru tarihi yılın ilk dört ayında olan ihalelerde ise bir önceki yıla ait belgelerini sunmayanlara iki önceki yıla ait belgelerini sunabilme imkanı getirilmiştir. Ancak, öngörülen kriterleri sağlayamayanların konsolide bilanço veya iş hacmini gösterir belge sunmalarına imkan veren bir mevzuat düzenlemesi yapılmamıştır.

Her ne kadar özel ortak Mapa İnş. ve Tic. A.Ş tarafından sunulan bilançoda yer alan “Konsolide Bilanço” ifadesinin, tek başına bilançonun konsolide bilanço niteliğinde olduğu tespiti için yeterli olmadığı iddia edilse de, idare tarafından başvuru kapsamında sunulan belgeler çerçevesinde yeterliğe ilişkin değerlendirme yapılmakta olup, aksi yöndeki değerlendirmenin yapılabilmesi noktasında mevzuata uygun belge sunulması hususunda ispat yükümlülüğünün adayda veya isteklide olduğu açıktır.

Özel ortak Mapa İnş. ve Tic. A.Ş tarafından, ön yeterlik başvurusu kapsamında;

Sunulan bilanço belgelerinde yer alan “konsolide bilanço” ifadesinden anlaşılanın aksini gösterir herhangi bir meslek mensubu onaylı rapor/belge ile tevsik edilmediği,

Başvuru sahibi tarafından her ne kadar 2018 yılının ilk 4 ayında yapılan ihalelerde 2017 yılına ilişkin Kurumlar Vergisi Beyannamesinin ihale dosyasında sunulmasının mümkün olmadığı ifade edilse de Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 35. maddesinin dördüncü fıkrası gereğince bilançolara ilişkin olarak ihalede istenen kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanların, son üç yıla kadar olan yılların belgelerini sunabilecekleri, ayrıca anılan Yönetmelik maddesinin beşinci fıkrası gereğince ihale veya son başvuru tarihi yılın ilk dört ayında olan ihalelerde, bir önceki yıla ait belgelerini sunmayanlara iki önceki yıla ait belgelerini sunabilecekleri, isteklinin “konsolide bilanço” ifadesini içeren ve dönem itibariyle kurumlar vergisi beyannamesiyle tevsik edilmesi mümkün olmayan 2017 yılı bilançosu yerine son üç yıla kadar olan yıllara ait bilanço bilgilerini içeren belge sunabileceği veya son başvuru tarihi 28.03.2018 olan söz konusu ihalede 2016 yılına ait belgelerin sunulabileceği fakat sunulmadığı,

Dolayısıyla anılan özel ortağın ön yeterlik başvurusu kapsamında sunulan bilançonun konsolide bilanço olmadığı yönündeki tevsikinin mevzuatta öngörülen diğer herhangi bir belge ile sağlanmadığı anlaşılmıştır.

Diğer taraftan şikâyet başvurusu ekinde Kurumlar Vergisi Beyannamesi sunulmuş ve idare tarafından bilanço bilgileri arasında uyumsuzluk tespiti yapılmıştır. İlgili mevzuat gereği adayların/isteklilerin yeterliklerinin başvuru/teklif dosyası kapsamında sunduğu belgeler üzerinde yapılması gerektiği açık olduğundan başvuru dosyasında sunulmamış olan belgelerin dikkate alınmasına imkan bulunmamaktadır.

Açıklanan nedenlerle, başvuru kapsamında sunulan belgelerin mevzuata ve ön yeterlik şartnamesine uygun olduğu yönündeki ispat yükümlülüğünün basiretli, öngörülü olma sorumluluğuna haiz tacir olması beklenen adayda olduğu göz önüne alındığında, özel ortak Mapa İnş. ve Tic. A.Ş tarafından ön yeterlik başvuru dosyasında sunulan belgeler kapsamında yapılan incelemede, adayın sunduğu “konsolide” ifadesini içeren bilançonun münferit olduğuna ilişkin teklifle birlikte sunulan açıklayıcı bilgi/belgenin ön yeterlik başvuru dosyasında yer almadığı da dikkate alındığında idarece başvuru sahibi İş Ortaklığının ön yeterlik başvurusunun değerlendirme dışı bırakılması işleminin mevzuata aykırı olmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.