KİK Kararı: 2018/UY.I-1314

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2018/039
Gündem No : 33
Karar Tarihi : 11.07.2018
Karar No : 2018/UY.I-1314
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Yasin COŞKUN,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

T.C. Başbakanlık Toplu Konut İdaresi Başkanlığı (TOKİ),

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2018/178482 İhale Kayıt Numaralı “Kuzey Ankara Girişi Kentsel Dönüşüm Projesinde Yer Alan 1 -3 -5 -6 -7 -8 -9 ve 15 Etaplarda Muhtelif Bloklardaki Konutlara Ait Bakım Onarım İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

T.C. Başbakanlık Toplu Konut İdaresi Başkanlığı (TOKİ) tarafından 03.05.2018 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Kuzey Ankara Girişi Kentsel Dönüşüm Projesinde Yer Alan 1 -3 -5 -6 -7 -8 -9 ve 15 Etaplarda Muhtelif Bloklardaki Konutlara Ait Bakım Onarım İşi” ihalesine ilişkin olarak Yasin Coşkun’un 06.06.2018 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusu hakkında idare tarafından süresi içinde karar alınmaması üzerine, başvuru sahibince 14.06.2018 tarih ve 33388 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 14.06.2018 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2018/994 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale üzerinde bırakılan istekli olan Mustafa Akgöl’ün aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığı, şöyle ki;

a) Aşırı düşük teklif açıklamasının toplam teklif üzerinden verilmediği, söz konusu açıklamada karar damga vergisi, sözleşme damga vergisi ve on binde beş KİK payına ilişkin giderlerin (sözleşme giderleri) gösterilmediği, iş süresince şantiyede bulunması gereken inşaat mühendisine ilişkin giderin açıklanmadığı, toplam teklif içerisindeki kâr oranının gösterilmediği, analiz ile açıklanması gereken iş kalemleri için analiz formatına uygun analizlerin yapılmadığı, analizlerde malzeme, işçilik, nakliye gibi alt girdilerin gösterilmediği, analiz girdisi olan nakliyeye ilişkin açıklamalarında güncel katsayı ile nakliye formülünün kullanılmadığı, bazı iş kalemlerinde güncel resmi poz bulunmasına rağmen geçmiş yıllara ait güncel olmayan pozların kullanıldığı, açıklama istenilen iş kalemlerinin analizlerinde bulunan açıklama istenilmeyen analiz girdileri için miktar ve birim fiyatın belirtilmediği, açıklama kapsamındaki özel pozlu imalatlar için fiyat tekliflerinin ilgili faaliyet alanında iştigal etmeyen firmalardan alındığı,

b) Açıklama istenilmeyen bazı iş kalemleri için bedel öngörülmediği, bazı iş kalemleri için ise 0,01 TL gibi ticari karşılığı olmayan bedel öngörüldüğü, açıklama istenilmeyen analiz girdileri için öngörülen birim fiyatlar için fiilen imkânsız bedeller öngörülerek hesapların tutturulmaya çalışıldığı,

c) Analizlerde kullanılan resmi pozların hangi kurum ve kuruluşlara ait olduğuna ilişkin açıklayıcı bilgiye yer verilmediği,

ç) Analizlerde kullanılan işçilik fiyatları için öngörülen saatlik ücretin 2018 yılına ilişkin saatlik asgari ücretin altında olduğu,

d) Açıklama istenilen iş kalemlerinin metrajlarında Kamu İhale Kurulu kararlarında öngörülen kabul edilebilir metraj farklarından daha fazla, söz konusu istekliye fayda sağlayacak oranda ve açıklanmaz teklifi açıklanabilir hâle getirecek şekilde hata yapıldığı, söz konusu miktar hatalarının Özel İnş.01, Özel İnş.02, Özel İnş.06, Özel İnş.08, Özel İnş.09, Özel İnş.12, Özel İnş.13, Özel İnş.19, 27.528/1A, Y.21.280/03, Y.21.290/01, Y.25.003/15, Y.25.003/16, 89-607 ve 169-1213 poz numaralı imalatlarda yapıldığı,

e) Açıklama kapsamında maliyet tespit tutanağı veya satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak sunulan fiyat tekliflerinde olması gereken beyanın mevzuata uygun olarak yapılmadığı ve söz konusu tekliflerin ilgili meslek mensubunun onayını taşımadığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü,

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 60’ncı maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

(2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla, üçüncü, dördüncü, beşinci ve altıncı fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır.

a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu;

1. Yapım yönteminin ekonomik olması,

2. Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

3. Teklif edilen işin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “…45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2.İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üneeşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.

…

45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri

sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

Anahtar teslimi götürü bedel teklif alınan ihalelerde istekli tarafından sunulacak hesap cetvelinde, sorgulamaya tabi tutulmayan iş kalemlerinin ve/veya iş gruplarının her biri için miktar ve birim fiyatların ayrı ayrı gösterilmesi zorunlu olmayıp, sorgulanmayan iş kalemlerinin tamamı için teklif edilen toplam bedelin gösterilmesi yeterlidir.

45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

b) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; iş kalemleri ve/veya iş gruplarının yapım şartlarına bağlı kalınarak, her iş kalemi/iş grubunun içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.

Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında istekli olabileceklere verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir.

45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

…

İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar esas alınarak teklif sunulmuş olmakla birlikte; yukarıda belirtildiği şekliyle liste halinde belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur.

İlan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları kullanılabilir.

45.1.6.Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaralarını da belirtmek suretiyle liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

45.1.7. İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir.

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.

45.1.10. İhale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin önemli bileşenlerini;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda istekliler tarafından yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır.

45.1.11. Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojisinin sağlayacağı maliyet avantajının açıklanması gereklidir.

45.1.12. Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajı açıklanmalıdır.

45.1.13.Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri,

b. Çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

e. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

f. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan bilgi ve belgelerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekliler tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir). Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen iş kalemlerinin üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklanması durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin analiz sunulması zorunlu değildir. Ayrıca, istekliler tarafından teklif kapsamındaki harita, kadastro ve proje işlerine ilişkin yapılacak açıklamalarda üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması yeterlidir.

Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.” açıklamaları yer almaktadır.

Başvuruya konu ihaleye ait İdari Şartname’nin 2.1.(a) maddesinde ihale konusu işin adının “Kuzey Ankara Girişi Kentsel Dönüşüm Projesinde Yer Alan 1 -3 -5 -6 -7 -8 -9 ve 15 Etaplarda Muhtelif Bloklardaki Konutlara Ait Bakım Onarım İşi” olarak belirlendiği,

Anılan Şartname’nin “Teklif ve sözleşme türü” başlıklı 19’uncu maddesinde “19.1. İstekliler tekliflerini, anahtar teslimi götürü bedel üzerinden vereceklerdir; ihale sonucu, ihale üzerine bırakılan istekliyle anahtar teslimi götürü bedel sözleşme imzalanacaktır.” düzenlemesinin yer aldığı görülmüştür.

İdarece gönderilen ihale işlem dosyasının incelenmesi sonucunda, başvuruya konu ihaleye 13 teklif verildiği, aşırı düşük teklif sorgulamasına esas olan sınır değerin idarece 1.177.453,57 TL olarak hesaplandığı, söz konusu sınır değerin altında teklif verdiği anlaşılan Profil Konut Yapı End. Tic. Ltd. Şti., Yapınet Yapı Enj. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Mustafa Akgöl’den 14.05.2018 tarihinde EKAP üzerinden gönderilen yazılar aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, söz konusu isteklilerden sadece Mustafa Akgöl’ün aşırı düşük teklif açıklaması sunduğu, bu çerçevede aşırı düşük teklif açıklaması sunmayan Profil Konut Yapı End. Tic. Ltd. Şti. ve Yapınet Yapı Enj. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin reddedildiği, ayrıca Sudak İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin “sunulan iş deneyim belgesi tutarının asgari iş deneyim tutarını sağlamadığı” gerekçesiyle, Veysel Çarboğa’nın teklifinin ise “geçici teminat sunmadığı” gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, sonuç olarak aşırı düşük teklif açıklaması uygun görülen Mustafa Akgöl’ün ekonomik açıdan en avantajlı birinci teklif sahibi, başvuru sahibi Yasin Coşkun’un ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

Başvuru sahibinin itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde yer verdiği iddiaları incelendiğinde, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının hangi yönlerden mevzuata uygun olmadığının tek tek sayıldığı anlaşılmış olup, başvuru sahibinin itirazen şikâyet dilekçesinde yer alan ve yukarıda aktarılan (a) maddesinde yer alan iddialarına idareye şikâyet dilekçesinde yer verilmediği anlaşılmıştır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinin onuncu fıkrasında “İdarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar hariç, şikayet başvurusunda belirtilmeyen hususlar itirazen şikayet başvurusuna konu edilemez.” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Kurum tarafından yapılacak işlemler” başlıklı 12’nci maddesinin ikinci fıkrasında “…İdareye başvuru konularının yanı sıra yeni konular da eklenerek Kuruma başvurulması halinde ise, itirazen şikayet başvurusunun incelenmesinde idareye başvurusu konusu edilmeyen hususlar dikkate alınmaz.” açıklaması yer almaktadır.

Bu itibarla söz konusu iddiaların 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi uyarınca şekil yönünden reddine karar verilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının başvuru sahibinin yukarıda yer verilen (b), (c), (ç), (d) ve (e) maddelerinde yer verilen iddiaları kapsamında incelenmesi neticesinde ulaşılan tespitlere ise aşağıda yer verilmiştir.

İdarece söz konusu istekliye gönderilen “aşırı düşük teklif açıklama talebi” konulu yazıda açıklama istenilen toplam 14 iş kalemine (12 inşaat ve 2 tesisat) ilişkin liste, söz konusu iş kalemlerinin girdilerinin gösterildiği “açıklama istenilen iş kalemleri listesi (inşaat)” ile “açıklama istenilen iş kalemleri listesi (tesisat)”, açıklama istenilecek ve açıklama istenilmeyecek analiz girdi listeleri ile inşaat işleri analiz formatının yer aldığı anlaşılmıştır.

Anılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklama yazısı ekinde hesap cetveli, açıklama istenilen iş kalemlerinden 7 tanesine ilişkin olarak kamu kurum ve kuruluşları birim fiyatlarının kullanıldığını gösteren liste, açıklama istenilen iş kalemlerinden Özel İnş.01, Özel İnş.02, Özel İnş.06, Özel İnş.08, Özel İnş.09, Özel İnş.12 ve Özel İnş.19 poz numaralı iş kalemlerine ilişkin analizler ile söz konusu analizlere ilişkin fiyat tekliflerinin sunulduğu görülmüştür.

-Başvuru sahibinin “Açıklama istenilmeyen bazı iş kalemleri için bedel öngörülmediği, bazı iş kalemleri de için ise 0,01 TL gibi ticari karşılığı olmayan bedel öngörüldüğü, açıklama istenilmeyen analiz girdileri için öngörülen birim fiyatlar için fiilen imkânsız bedeller öngörülerek hesapların tutturulmaya çalışıldığı” iddiası kapsamında yapılan incelemede,

Anılan istekli tarafından sunulan hesap cetvelinde, açıklama istenilen her bir iş kalemine ilişkin “miktar” ile “birim fiyat”lar ile bunların çarpımı sonucu bulunan “tutar”ların gösterildiği, açıklama istenilmeyen iş kalemlerinin tümüne ilişkin olarak ise “70.635,08 TL” şeklinde tek bir fiyat öngörüldüğü ve “Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.3 maddesi gereğince toplam fiyat öngörülmüştür” açıklamasına yer verildiği görülmüştür.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin yukarıda yer verilen 45.1.3’üncü maddesinde yer alan “…Anahtar teslimi götürü bedel teklif alınan ihalelerde istekli tarafından sunulacak hesap cetvelinde, sorgulamaya tabi tutulmayan iş kalemlerinin ve/veya iş gruplarının her biri için miktar ve birim fiyatların ayrı ayrı gösterilmesi zorunlu olmayıp, sorgulanmayan iş kalemlerinin tamamı için teklif edilen toplam bedelin gösterilmesi yeterlidir.” açıklaması çerçevesinde açıklama istenilmeyen iş kalemlerine ilişkin olarak toplamda tek bir fiyat öngörülerek ve söz konusu iş kalemlerinin her birine ilişkin miktar ve birim fiyatların ayrı ayrı gösterilmeden açıklama yapılmasının mevzuata uygun olduğu, bu itibarla açıklama istenilmeyen iş kalemlerine ilişkin olarak öngörülen birim fiyatların tek tek belirtilmesi zorunluluğu bulunmadığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

-Başvuru sahibinin “Analizlerde kullanılan resmi pozların hangi kurum ve kuruluşlara ait olduğuna ilişkin açıklayıcı bilgiye yer verilmediği” iddiası kapsamında yapılan incelemede,

Anılan istekli tarafından, açıklama istenilen “27.528/1A, Y.21.280/03, Y.21.290/01, Y.25.003/15, Y.25.003/16, 089-607 ve 169-1213” poz numaralı iş kalemlerine ilişkin olarak “kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatları kullanılarak oluşturulan fiyat listesi sunulduğu ve bu çerçevede söz konusu iş kalemlerine ilişkin olarak anılan Tebliğ’in yukarıda yer verilen 45.1.5’inci maddesi açıklamalarına uygun olarak, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayımlanmış “kâr ve genel gider” içermeyen 2018 yılı fiyatları üzerine bahsi geçen istekli tarafından belirlenen kâr ve genel gider tutarı ilave edilerek birim fiyat oluşturulduğu ve söz konusu fiyatlara ilişkin açıklayıcı tablonun liste halinde sunularak açıklama yapıldığı anlaşıldığından, başvuru sahibinin söz konusu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

-Başvuru sahibinin “Analizlerde kullanılan işçilik fiyatları için öngörülen saatlik ücretin 2018 yılına ilişkin saatlik asgari ücretin altında olduğu” iddiası kapsamında yapılan incelemede,

Söz konusu istekli tarafından Özel İnş.01, Özel İnş.02, Özel İnş.06, Özel İnş.08, Özel İnş.09, Özel İnş.12, Özel İnş.19 poz numaralı iş kalemlerine ilişkin olarak idarece verilen analiz formatına uygun olarak “malzeme” ve “işçilik” girdilerinin ayrı ayrı gösterildiği analizlerin sunulduğu, bahsi geçen analiz formatlarında “işçilik” girdilerinin idarece “saat” birimi üzerinden oluşturulmadığı, bu çerçevede “saat” birimi üzerinden işçilik giderinin öngörülmesinin gerekli olmadığı anlaşılmış olup, anılan istekli tarafından idarece verilen analiz formatlarına uygun olarak işçilik birim fiyatının öngörülmesinde mevzuata aykırılık bulunmadığı ve başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

-Başvuru sahibinin “Açıklama istenilen iş kalemlerinin metrajlarında Kamu İhale Kurulu kararlarında öngörülen kabul edilebilir metraj farklarından daha fazla, söz konusu istekliye fayda sağlayacak oranda ve açıklanmaz teklifi açıklanabilir hâle getirecek şekilde hata yapıldığı, söz konusu miktar hatalarının Özel İnş.01, Özel İnş.02, Özel İnş.06, Özel İnş.08, Özel İnş.09, Özel İnş.12, Özel İnş.19, 27.528/1A, Y.21.280/03, Y.21.290/01, Y.25.003/15, Y.25.003/16, 89-607 ve 169-1213 poz numaralı imalatlarda yapıldığı” iddiası kapsamında yapılan incelemede,

Açıklama istenilen Özel İnş.01, Özel İnş.02, Özel İnş.06, Özel İnş.08, Özel İnş.09, Özel İnş.12, Özel İnş.19, 27.528/1A, Y.21.280/03, Y.21.290/01, Y.25.003/15, Y.25.003/16, 89-607 ve 169-1213 poz numaralı iş kalemlerine ilişkin olarak ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunmuş olduğu hesap cetvelinde öngördüğü miktarlar ile idarece yaklaşık maliyetin hazırlanması aşamasında hesaplanan toplam miktarlar karşılaştırıldığında, 169-1213 poz numaralı iş kalemindeki metrajın idarenin metrajından yüksek olduğu, diğer 13 iş kalemi için ise idare ile aynı miktarların öngörüldüğü, bu çerçevede istekliye fayda sağlayacak şekilde bir metraj düşüklüğünün bulunmadığı, diğer yandan başvuru sahibinin iddiasında yer verdiği “Özel İnş.13” poz numaralı iş kaleminin idarece açıklama istenilmeyen iş kalemi olarak belirlendiği, bu itibarla söz konusu iş kalemine ilişkin olarak metraj karşılaştırması yapılması söz konusu olmadığından, başvuru sahibinin iddiası yerinde görülmemiştir.

-Başvuru sahibinin “Açıklama kapsamında maliyet tespit tutanağı veya satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak sunulan fiyat tekliflerinde olması gereken beyanın mevzuata uygun olarak yapılmadığı ve söz konusu tekliflerin ilgili meslek mensubunun onayını taşımadığı” iddiası kapsamında yapılan incelemede,

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından Özel İnş.01, Özel İnş.02, Özel İnş.06, Özel İnş.08, Özel İnş.09, Özel İnş.12 ve Özel İnş.19 poz numaralı iş kalemlerine ilişkin olarak sunulan fiyat teklifleri incelendiğinde, söz konusu fiyat tekliflerinde Kamu İhale Genel Tebliği’nin yukarıda yer verilen 45.1.13’üncü maddesinde yer alan ve satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak açıklama yapılması durumunda yer verilmesi gereken ibarenin yer aldığı, ayrıca söz konusu fiyat tekliflerinin ilgili meslek mensubunun iletişim bilgilerine yer verilmek suretiyle kaşelenip imzalandığı görüldüğünden başvuru sahibinin iddiası yerinde görülmemiştir.

Sonuç olarak, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının başvuru sahibinin (b), (c), (ç), (d) ve (e) maddelerinde yer alan iddialarında belirttiği hususlar bakımından mevzuata uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.