KİK Kararı: 2018/UY.I-1246

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2018/037
Gündem No : 27
Karar Tarihi : 27.06.2018
Karar No : 2018/UY.I-1246
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Melik Erol İnş. Nak. Tem. Gıda Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Karayolları 11. Bölge Müdürlüğü

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2018/96767 İhale Kayıt Numaralı “Karayolları 11 Bölge Müdürlüğü Köprülü Bakım Evi Bakım Onarım ve Yapım İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Karayolları 11. Bölge Müdürlüğü tarafından 05.04.2018 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Karayolları 11 Bölge Müdürlüğü Köprülü Bakım Evi Bakım Onarım ve Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Melik Erol İnş. Nak. Tem. Gıda Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 30.05.2018 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 31.05.2018 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 07.06.2018 tarih ve 32297 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 07.06.2018 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2018/944 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, 30/04/2018 tarih ve 1 No’lu ihale komisyonu kararı ile ihalenin uhdelerinde bırakıldığı ve anılan kararda “…sunulan birim fiyat teklif cetvelinde toplam tutar hatası tespit edilmiştir. Bu hesaplama farklılığının toplam teklif fiyatının binde birinden az olduğu ve ihalenin sonuçlandırılmasına esas teklif sıralamasını değiştirmediği görülmüştür. İhale ilan tarihinde yürürlükte olan Kamu İhale Genel Tebliği’nin 16.5.3 maddesi gereği bu hesap farklılığı komisyonumuzca re’sen düzeltilmiş olup bulunan tutar (3.999.993,2 TL), sınır değer hesabı hariç, isteklinin teklif ve yeterlik değerlendirmesine esas nihai teklif fiyatı olarak kabul edilmiştir.” ifadelerine yer verildiği, ancak 21/05/2018 tarih ve 2 No’lu ihale komisyonu kararında; bahsi geçen aritmetik hataların ihale komisyonunca re’sen düzeltilmesine ilişkin hükmün 31.03.2018 tarihinde yürürlüğe giren Kamu İhale Genel Tebliği’nde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ ile yürürlükten kaldırıldığı ifade edilerek tekliflerinin aritmetik hata olduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, tekliflerini oluştururken ilan tarihini (07.03.2018) baz aldıkları, değişikliğe ilişkin Tebliğ’in yürürlük tarihinin (31.03.2018) ihale ilan tarihinden sonraki bir tarih olduğu dolayısıyla anılan değişikliğin başvuruya konu ihalede uygulanmasının mümkün olamayacağı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

İncelemeye konu ihalede 19 adet ihale dokümanı satın alındığı, ihaleye 10 isteklinin teklif verdiği, ihalenin 30/04/2018 tarih ve 1 No’lu ihale komisyonu kararı ile başvuru sahibi Melik Erol İnş. Nak. Tem. Gıda Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, bahse konu kararda ekonomik açıdan 2’nci teklif sahibi olarak belirlenen Turğut Ferat’ın 10.05.2018 tarihli şikayet başvurusu üzerine ihale komisyonunca düzeltici işlem kararı alındığı ve 21/05/2018 tarih ve 2 No’lu ihale komisyonu kararı ile ihalenin Turğut Ferat’ın uhdesinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

Kamu İhale Kanunu’nun “Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 37’nci maddesinde “İhale komisyonunun talebi üzerine idare tekliflerin incelenmesi, karşılaştırılması ve değerlendirilmesinde yararlanmak üzere net olmayan hususlarla ilgili isteklilerden yazılı olarak tekliflerini açıklamalarını isteyebilir. Ancak bu açıklama, hiçbir şekilde teklif fiyatında değişiklik yapılması veya ihale dokümanında yer alan şartlara uygun olmayan tekliflerin uygun hale getirilmesi amacıyla istenilmez ve yapılmaz.

Tekliflerin değerlendirilmesinde, öncelikle belgeleri eksik olduğu veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmadığı 36 ncı maddeye göre ilk oturumda tespit edilen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilir. Ancak, teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmaması kaydıyla, belgelerde bilgi eksikliği bulunması halinde idarece belirlenen sürede isteklilerden bu eksik bilgilerin tamamlanması yazılı olarak istenir. Belirlenen sürede bilgileri tamamlamayan istekliler değerlendirme dışı bırakılır ve geçici teminatları gelir kaydedilir. Bu ilk değerlendirme ve işlemler sonucunda belgeleri eksiksiz ve teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olan isteklilerin tekliflerinin ayrıntılı değerlendirilmesine geçilir. Bu aşamada, isteklilerin ihale konusu işi yapabilme kapasitelerini belirleyen yeterlik kriterlerine ve tekliflerin ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olup olmadığı ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunup bulunmadığı incelenir. Uygun olmadığı belirlenen isteklilerin teklifleri ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunan teklifler değerlendirme dışı bırakılır.” hükmü yer almaktadır.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Başvuruların ve tekliflerin alınması, açılması ve belgelerdeki bilgi eksikliklerinin tamamlatılması” başlıklı 57’nci maddesinin 7’nci fıkrasında “Birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunup bulunmadığı incelenir. Birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunduğu tespit edilen isteklilere ait teklifler değerlendirme dışı bırakılır.” hükmü yer almaktadır.

İhale İlanı’nın yayımlandığı tarihte (07.03.2018) yürürlükte bulunan Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Aritmetik hata ve yuvarlama” başlıklı 16.5’inci maddesinde “16.5.1. Birim fiyat teklif cetvelindeki çarpım ve toplamlarda hata olması durumunda aritmetik hata olduğu kabul edilecek ve teklif doğrudan değerlendirme dışı bırakılacaktır. Kısmi teklif verilmesine imkan tanınan ihalelerde, isteklinin aritmetik hata yapılan kısma ilişkin teklifi değerlendirme dışı bırakılarak, teklif verdiği diğer kısımlar üzerinden ihale sonuçlandırılacaktır.

16.5.2. Kısmi teklife izin verilip verilmediğine bakılmaksızın, birim fiyat üzerinden teklif alınan tüm ihalelerde istekliler, hizmet alımı ihalelerinde işçi sayısı üzerinden teklif alınan işçilik kalemleri hariç, birim fiyatları ve birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan tutarları, virgülden sonra iki ondalık basamaklı sayıdan fazla olacak şekilde verebileceklerdir. Ancak, toplam teklif tutarı virgülden sonra en yakın iki ondalık basamaklı sayıya yuvarlanarak yazılacaktır. Yuvarlama işleminde yarım kuruş ve üzerindeki değerler bir kuruşa tamamlanacak; yarım kuruşun altındaki değerler ise dikkate alınmayacaktır.

…

Yuvarlama işlemine ilişkin örnek:

Hesaplanan toplam/kısım toplamı teklif tutarı

Yuvarlama sonucu

500.815,414

500.815,41

500.815,4149

500.815,41

500.815,41582

500.815,42

500.815,4169

500.815,42

…

16.5.3. Elektronik araçlar yardımıyla tablolama programları (MS Excel, Numbers, LibreOffice Calc ve benzerleri) kullanılarak oluşturulan teklif mektubu eki cetvelin çarpım ve toplamlarında yazılımdan kaynaklanan yuvarlamalar nedeniyle oluşan hesaplama farklılıkları, toplam teklif fiyatının binde birine eşit veya daha az olması ve ihalenin sonuçlandırılmasına esas teklif sıralamasının değişmemesi kaydıyla aritmetik hata olarak kabul edilmeyecek ve bu farklılıklar isteklinin teklif cetvelinde yazılı birim fiyatlar esas alınarak ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilecektir. Yapılan bu düzeltme sonucu bulunan tutar, sınır değer hesabı hariç, isteklinin teklif ve yeterlik değerlendirmesine esas nihai teklif fiyatı olarak kabul edilecektir.” açıklaması,

Anılan Tebliğ’in “Yuvarlama ve aritmetik hata” başlıklı 39’uncu maddesinde “39.1. Birim fiyat teklif cetvelinde iş kalemleri için teklif edilen birim fiyatlar ve analizlerdeki rayiç fiyatlar, virgülden sonra iki ondalık basamaklı sayıdan fazla olacak şekilde yazılabilecektir.

39.2. Birim fiyat teklif cetvelinde, her bir iş kaleminin miktarı ile bu iş kalemi için teklif edilen birim fiyatın çarpımı sonucu bulunan tutar, analizlerde de her bir girdi miktarı ile rayicinin çarpımı sonucu bulunan tutar, virgülden sonra iki ondalık basamaklı sayıdan fazla olacak şekilde yazılabilecektir. Ancak toplam teklif tutarı, virgülden sonra en yakın iki ondalık basamaklı sayıya yuvarlanarak yazılacaktır. Yuvarlama işleminde yarım kuruş ve üzerindeki değerler bir kuruşa tamamlanacak; yarım kuruşun altındaki değerler ise dikkate alınmayacaktır.

39.3. Birim fiyat teklif cetvellerinde çarpım ve toplamlarda aritmetik hata yapan istekliler değerlendirme dışı bırakılacaktır. Kısmi teklife açık ihalelerde ise isteklinin aritmetik hata yapılan kısma ilişkin teklifi değerlendirme dışı bırakılacaktır.” açıklaması yer almaktadır.

31.03.2018 tarih ve 30377 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu İhale Genel Tebliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ’in 1’inci maddesinde “22/8/2009 tarihli ve 27327 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kamu İhale Genel Tebliğinin 16.5.3 numaralı maddesi yürürlükten kaldırılmıştır.” açıklaması,

Aynı Tebliğ’in 8’inci maddesinde “Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer.” açıklaması yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin

a) Adı: Karayolları 11 Bölge Müdürlüğü Köprülü Bakım Evi Bakım Onarım ve Yapım İşi

b) Yatırım proje no'su/kodu:

c) Miktarı (fiziki) ve türü: 159,466 Ton Betonarme İçin Ø 8 - Ø 12 mm’lık İnce Nervürlü Çelik Temini ve İşçiliği (Nakliye Dâhil) ve Diğer İş Kalemlerinin Yaptırılması

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

ç) Yapılacağı yer: Karayolları 11. Bölge Müdürlüğü Köprülü Bakım Evi” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Teklif ve sözleşme türü” başlıklı 19’uncu maddesinde “19.1. İstekliler tekliflerini, her bir iş kaleminin miktarı ile bu iş kalemleri için teklif edilen birim fiyatlarının çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden vereceklerdir; ihale sonucu, ihale üzerine bırakılan istekliyle her bir iş kaleminin miktarı ile iş kalemleri için teklif edilen birim fiyatların çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden teklif birim fiyat sözleşme imzalanacaktır.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 31’inci maddesinde “31.5. Bu aşamada, isteklilerin ihale konusu işi yapabilme kapasitelerini belirleyen yeterlik kriterlerine ve tekliflerin ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olup olmadığı ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunup bulunmadığı incelenir. Uygun olmadığı belirlenen teklifler ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunan teklifler değerlendirme dışı bırakılır.” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale ilan tarihinde (07.03.2018) yürürlükte bulunan mevzuat hüküm ve açıklamalarının yukarıda aktarılan ilgili maddeleri uyarınca birim fiyat teklif cetvelindeki çarpım ve toplamlarda hata olması durumunda aritmetik hata olduğunun kabul edileceği ve teklifin doğrudan değerlendirme dışı bırakılacağı, fakat elektronik araçlar yardımıyla tablolama programları (MS Excel, Numbers, LibreOffice Calc ve benzerleri) kullanılarak oluşturulan teklif mektubu eki cetvelin çarpım ve toplamlarında yazılımdan kaynaklanan yuvarlamalar nedeniyle oluşan hesaplama farklılıklarının toplam teklif fiyatının binde birine eşit veya daha az olması ve ihalenin sonuçlandırılmasına esas teklif sıralamasının değişmemesi kaydıyla aritmetik hata olarak kabul edilmeyeceği ve bu farklılıkların isteklinin teklif cetvelinde yazılı birim fiyatlar esas alınarak ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltileceği, yapılan bu düzeltme sonucu bulunan tutarın, sınır değer hesabı hariç, isteklinin teklif ve yeterlik değerlendirmesine esas nihai teklif fiyatı olarak kabul edileceği anlaşılmaktadır.

İhale için 07.03.2018 tarihinde ilana çıkıldığı ve ihale tarihinin 05.04.2018 olarak belirlendiği, idare tarafından isteklilere ihale dokümanı kapsamında 397 kalemden oluşan birim fiyat teklif cetveli standart formunun verildiği görülmüştür.

Başvuru sahibi tarafından teklif dosyası kapsamında standart form kullanılarak sunulan Birim Fiyat Teklif Cetveli incelendiğinde, teklif edilen birim fiyatların ve toplam teklif tutarının virgülden sonra iki ondalık basamaklı sayı olarak yazıldığı ve istekli tarafından kaşelenip imzalandığı anlaşılmış olup 30.04.2018 tarih ve 1 No’lu ihale komisyonu kararında; anılan istekli tarafından sunulan birim fiyat teklif cetvelinde toplam tutar (3.999.993,90) hatasının tespit edildiği, bu hesaplama farklılığının toplam teklif fiyatının binde birinden az olduğu ve ihalenin sonuçlandırılmasına esas teklif sıralamasını değiştirmediğinin görüldüğü ifade edilerek ihale ilan tarihinde yürürlükte olan Kamu İhale Genel Tebliği’nin 16.5.3 maddesi gereği bahse konu hesap farklılığının ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltildiği (3.999.993,92) belirtilmiştir.

İhale İlanı’nın 07.03.2018 tarihinde yayımlandığı, Kamu İhale Genel Tebliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ’in 31.03.2018 tarih ve 30377 sayılı Resmi Gazetede yayımlandığı anılan Tebliğ’in 8’inci maddesinde “Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer” hükmüne yer verildiği, yayım tarihinde süreci devam eden ihalelerle ilgili olarak ihale ilan tarihinde geçerli mevzuata göre ihale sürecinin sonuçlandırılacağına ilişkin bir düzenlemeye de yer verilmediği görülmüştür. Yönetmelik ve Tebliğ ile yapılmış olan söz konusu düzenlemelerin usule ilişkin olduğu, ihaleye katılımda isteklilerin yeterliklerine etkisinin bulunmadığı ve isteklilerin teklif hazırlama sürecini etkilemediği anlaşılmaktadır. Dolayısıyla henüz sözleşmesi imzalanmadığı için tamamlanmamış ihale süreçlerinde “hemen uygulama” ilkesi uyarınca yeni Yönetmelik ve Tebliğ düzenlemelerinin derhal olay ve işlemlere uygulanması gerekmektedir.

Bu bakımdan başvuru sahibinin birim fiyat teklif cetvelinde yer alan aritmetik hatanın ihale sürecinde 31.03.2018 tarih ve 30377 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu İhale Genel Tebliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ hükümleri baz alınarak değerlendirilip 21.05.2018 tarih ve 2 no’lu ihale komisyonu kararı ile isteklinin teklifinin aritmetik hata olduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılması işleminde mevzuata aykırılık bulunmadığı anlaşılmıştır.

İhaleyi gerçekleştiren idarenin aynı dönemde 3 ihale yaptığı ve bu ihalelerin değerlendirilmesinde kamu görevinin açıkça kötüye kullanıldığı iddiasına yönelik olarak yapılan incelemede; iddia edilen fiil veya davranışların başka ihalelerin konusunu oluşturduğu, her ihalenin kendine özgü koşulları barındırdığı dolayısıyla ihalede gerçekleştirilen işlemlerin incelenmesini gerektirmesinin yanında, 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinde yer alan “…Aynı kişi tarafından birden fazla ihaleye, birden fazla kişi tarafından ise aynı ihaleye tek dilekçe ile başvuruda bulunulamaz.” hükmü gereği söz konusu iddiaların şekil yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.