KİK Kararı: 2018/UY.I-1079

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2018/031
Gündem No : 39
Karar Tarihi : 31.05.2018
Karar No : 2018/UY.I-1079
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Agne Yapı A.Ş. - Par-San Yapı A.Ş. İş Ortaklığı,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Karayolları 10. Bölge Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2018/31879 İhale Kayıt Numaralı “Ayr-Güce (Dokap) Yolu Km:0+000-12+650,25 Arası (Km 11+553,683 G / 11+500 İ -12+690 Arası Yeni Bağlantı Yolu Dahil) Toprak İşleri, Sanat Yapıları ve Üst Yapı İşleri Yapılması (İkmal) İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Karayolları 10. Bölge Müdürlüğü tarafından 01.03.2018 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Ayr-Güce (Dokap) Yolu Km:0+000-12+650,25 Arası (Km 11+553,683 G / 11+500 İ -12+690 Arası Yeni Bağlantı Yolu Dahil) Toprak İşleri, Sanat Yapıları ve Üst Yapı İşleri Yapılması (İkmal) İşi” ihalesine ilişkin olarak Agne Yapı A.Ş. - Par-San Yapı A.Ş. İş Ortaklığı’nın 26.04.2018 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 02.05.2018 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 14.05.2018 tarih ve 27984 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 14.05.2018 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2018/826 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İhale üzerinde bırakılan isteklinin bünyesinde, İhale İlanı’nın A.3.2’nci maddesi gereğince istenilen sayı ve nitelikte makine ve ekipman bulunmadığı, teklifleri kapsamında sundukları belgelerin gerçek veriler üzerine hazırlanmadığı, söz konusu belgeleri hazırlayan şirketlerin vergi beyanları, şirket defterleri ve muhasebe kayıtları incelendiğinde bu hususun açıkça görüleceği,

2. Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin fiyatla birlikte fiyat dışındaki unsurlar da dikkate alınarak belirleneceği, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 48/3’üncü maddesinde yer alan hüküm uyarınca, ortaklık ve hisse oranları aynı kalmak kaydıyla iş ortaklığı olarak sunulacak iş deneyim belgesinin tutarının tam olarak değerlendirilerek puanlama yapılması gerektiği, İhale İlanı’nın 5’inci maddesinin A.3.1.2.1’inci bendinde yapılan düzenlemenin anılan hükme aykırı olarak ortaklıktaki hisselere göre bölünmek suretiyle ayrı ayrı iş deneyim şeklinde değerlendirilmesine yönelik olduğu ve mevzuata aykırılık teşkil ettiği, dolayısıyla firmalarına ait teklifin değerlendirilmesinde eksik puan aldıkları,

3. İdare tarafından tespit edilen yaklaşık maliyet tutarının yanlış hesaplandığı ve reel fiyatları yansıtmadığı, bu hususta 2018 yılı güncel fiyatlarının kullanılması gerektiği, nakliye mesafelerinin ve ocak yerlerinin uygun olmadığı, bu durumun yaklaşık maliyetin ve sınır değerin yanlış tespit edilmesi sonucunu doğurduğu, tekliflerinin bu nedenle yaklaşık maliyet üzerinde kaldığı iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Kanunu’nun “İhalenin karara bağlanması ve onaylanması” başlıklı 40’ıncı maddesinde “…Ekonomik açıdan en avantajlı teklif, sadece fiyat esasına göre veya fiyat ile birlikte işletme ve bakım maliyeti, maliyet etkinliği, verimlilik, kalite ve teknik değer gibi fiyat dışındaki unsurlar da dikkate alınarak belirlenir. Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin fiyat dışındaki unsurlar da dikkate alınarak belirleneceği ihalelerde, ihale dokümanında bu unsurların parasal değerleri veya nispi ağırlıkları belirlenir.” hükmü yer almaktadır.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Fiyat dışı unsurlar ve bu unsurlara yönelik düzenleme” başlıklı 62’nci maddesinde “(1) İhale konusu işin özelliği göz önünde bulundurularak işletme ve bakım maliyeti, maliyet etkinliği, verimlilik, kalite ve teknik değer, süre gibi unsurlar fiyat dışı unsur olarak belirlenebilir.

(2) Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin, fiyat ile birlikte fiyat dışı unsurların da dikkate alınarak belirleneceği ihalelerde; fiyat dışı unsurların parasal değerleri veya nispi ağırlıkları ile hesaplama yöntemi ve bu unsurlara ilişkin değerlendirmenin yapılabilmesi için sunulacak belgeler idari şartnamede açıkça belirtilir.

(3) Fiyat dışı unsurlar, bir marka veya model esas alınarak rekabeti ortadan kaldırıcı bir şekilde belirlenemez.

(4) Fiyat dışı unsurlara, bu unsurların parasal değerlerine veya nispi ağırlıklarına ve hesaplama yöntemine yönelik düzenlemeyi yapan birim veya görevliler tarafından gerekçeli bir açıklama belgesi hazırlanır ve bu belge ihale onay belgesinin ekinde yer alır.” hükmü yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin fiyat dışındaki unsurlar da dikkate alınarak belirlenmesi ile ilgili hususlar” başlıklı 53.3’üncü maddesinde “53.3.1. Kanunun 40 ıncı maddesi uyarınca, ekonomik açıdan en avantajlı teklif; sadece fiyat esasına göre belirlenebileceği gibi fiyat ile birlikte işletme ve bakım maliyeti, maliyet etkinliği, verimlilik, kalite ve teknik değer gibi fiyat dışındaki unsurlar dikkate alınarak belirlenebilmektedir. Ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibinin hangi yöntem kullanılarak belirlenebileceği hususu tamamen idarenin takdirinde olup fiyat dışı unsurlar kullanılarak belirlenmesi durumunda aşağıdaki esaslara uyulması gerekmektedir.

53.3.2. Fiyat dışı unsurların, Kanunun 5 inci maddesinde belirtilen ilkelere halel getirmeyecek bir biçimde idari şartnamede açık ve net olarak düzenlenmesi gerekmektedir.

53.3.3. İdari şartnamede fiyat dışı unsur olarak belirlenen hususların parasal değerlerinin veya nispi ağırlıklarının belirlenmesi gerekmektedir.

53.3.4. Fiyat dışı unsur olarak yalnızca niceliksel unsurların belirlenmesi zorunlu olmayıp bu kapsamda niteliksel belirlemeler de yapılabilir. Bu bağlamda, ihale konusu işin beklenen kaliteye uygun olarak gerçekleştirilmesini sağlamaya yönelik parametreler, kamuya karşı yükleniminde bulunan işlerin miktarı veya tutarı bakımından kapasite durumu ya da ihale konusu işi oluşturan bileşenler itibariyle isteklinin teklifi ile yaklaşık maliyet yapısının birbiri ile uyumu gibi hususlar fiyat dışı unsur olarak belirlenebilecektir.” açıklaması yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin

a) Adı: Ayr-Güce (Dokap) Yolu KM:0+000-12+650,25 Arası (Km 11+553,683 G / 11+500 İ -12+690 Arası Yeni Bağlantı Yolu Dahil) Toprak İşleri, Sanat Yapıları ve Üst Yapı İşleri Yapılması (İkmal) İşi

b) Yatırım proje no'su/kodu:1986E040380-2018E040280

c) Miktarı (fiziki) ve türü: 350.000,00 m³ Ocak Ariyet Kazısı, 450.000 m³ toprak işleri kazısı,12.000 m Kazık, 4.000,00 m³ demirsiz beton, 68.800 m³ demirli beton, 135.000 m³ moloz taş duvar, 7.400 ton nervürlü çelik, 110.385 ton plent - miks alttemel ve plent - miks temel

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

ç) Yapılacağı yer:(Ayr.-Güce (Dokap) Yolu KM:0+000-12+650,25 Arası (Km 11+553,683 G / 11+500 İ -12+690 Arası Yeni Bağlantı Yolu Dahil)” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi” başlıklı 35’inci maddesinin “Kendi Malı Tesis, Makine, Ekipman, Teçhizat Puanlanması” başlıklı A.3.2’inci alt maddesinde “A.3.2.1. Kendi malı tesis, makine, ekipman, teçhizat puanlaması 3 tam puan üzerinden yapılacaktır.

A.3.2.2. Kendi malı puanlamasına esas tesis, makine, ekipman ve teçhizata ait tablo aşağıda verilmiştir.

Sıra No

Cinsi

Kapasitesi

Adet

Puan

1

Beton Santrali

en az 90 m³ kapasiteli

1

1

2

Demir Bandajlı Silindir

66-86 HP güç ve 9-11 statik ağırlık

1

1

3

Elektronik Duyargalı Finişer

300 ton/h

1

1

A.3.2.3. Adayın veya isteklinin kendi malı olan tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman; ruhsat, demirbaş veya amortisman defterine kayıtlı olduğuna dair tespit tutanağı yada yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir veya serbest muhasebeci raporu ile tevsik edilir. Tevsik işleminin aslına uygunluğu noter tarafından onaylanmış ruhsat örneklerinin sunularak yapılması halinde örnek çıkarma işleminin ilan veya davet tarihinden sonra yapılmış olması zorunludur. İsteklinin kendi malı olan makine, teçhizat ve diğer ekipmanlarının, teknik kriterlerine yönelik belgelerini de ek belge olarak başvuru veya teklif kapsamında sunmaları zorunludur.

A.3.2.4. Geçici ithalle getirilmiş veya finansal kiralama yoluyla edinilmiş tesis, makine, teçhizat ve ekipmanın, kira sözleşmesinin sunulması ve ihalenin ilk ilan veya davet tarihine kadar olan kiralarının ödendiğinin belgelenmesi şartı ile adayın veya isteklinin kendi malı sayılır.

A.3.2.5. İş ortaklığında, tesis, makine, teçhizat ve ekipman ortaklarının biri veya birkaçı tarafından sağlanır.” düzenlemesi yer almaktadır.

İncelemeye konu ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklifin fiyat ile birlikte fiyat dışı unsurların da dikkate alınarak belirlendiği, bu kapsamda fiyat dışı unsurlara yönelik puanlamanın teklif fiyatı ile kalite ve teknik nitelik olmak üzere iki yetkinlik baz alınarak yapıldığı, İdari Şartname’nin ihaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri başlıklı 7’nci maddesinde ihale konusu işte kullanılacak makineler için isteklinin kendi malı olmasına yönelik düzenleme yapılmadığı, isteklilerin yukarıdaki tabloda nitelikleri belirtilen 1 adet beton santrali, 1 adet demir bandajlı silindir ve 1 adet elektronik duyargalı finişerin isteklilerin kendi malı olduğu tevsik etmeleri halinde fiyat dışı unsur kapsamında en fazla 3 puan alabileceklerinin düzenlendiği görülmüştür.

İddiaya konu hususun ihale üzerinde bırakılan isteklinin kendi malı tesis, makine, ekipman, teçhizata ilişkin olarak sunduğu tevsik edici belgelerin uygun olmadığı, dolayısıyla puanlamada baz alınamayacağına yönelik olduğu anlaşılmıştır.

İhale üzerinde bırakılan T.C.K. Yol Yapı İnş. Tic. A.Ş.nin İdari Şartname’nin 35’inci maddesinin A.3.2’nci alt maddesinin gereği olarak teklif dosyasında sunmuş olduğu belgeler incelendiğinde,

1 adet beton santraline,

1 adet demir bandajlı asfalt silindirine,

1 adet asfalt serme düzenleme makinasına ait kapasite ve teknik özelliklerin yer aldığı S.M.M.M makine teçhizat raporunun ve teknik özellikleri ihtiva eden belgelerin sunulduğu, bahse konu belgelerin S.M.M.M tarafından kaşelenip imzalandığı ve belgelerde TÜRMOB kaşelerinin yer aldığı, ihale komisyonunca yapılan değerlendirmede isteklinin kendi malı olduğu tevsik edilen makineler için 3 tam puan aldığı görülmüştür. Dolayısıyla isteklinin fiyat dışı unsur kapsamında puan almasına esas olacak belgelerin yukarıda aktarılan mevzuat hüküm ve açıklamalarıyla doküman düzenlemelerine uygun olarak sunulduğu ve gerekli bilgileri ihtiva ettiği ayrıca 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu ile yetkilendirilen meslek mensuplarınca yapılan meslekli iş ve işlemlerin, hukuka uygunluk karinesinden yararlandığı, başvuru sahibi tarafından iddiayı destekleyici herhangi bir bilgi, belge sunulmadığı dolayısıyla usulüne uygun olarak düzenlenen ve hukuka uygunluk karinesinden yararlanan meslek mensubu tarafından imzalanan meslek mensubu raporları üzerinden ayrıca bir araştırma yapılmasına gerek bulunmadığı hususları bir arada değerlendirildiğinde başvuru sahibince ihale üzerinde bırakılan isteklinin sunduğu kendi malını tevsik edici belgelerin İdari Şartname düzenlemelerine uygun olmadığı iddiasının yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci ve 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Kanunu’nun “Tekliflerin alınması ve açılması” başlıklı 36’ncı maddesinde “Teklifler ihale dokümanında belirtilen ihale saatine kadar idareye verilir. İhale komisyonunca ihale dokümanında belirtilen saatte kaç teklif verilmiş olduğu bir tutanakla tespit edilerek, hazır bulunanlara duyurulur ve hemen ihaleye başlanır. İhale komisyonu teklif zarflarını alınış sırasına göre inceler. 30 uncu maddenin birinci fıkrasına uygun olmayan zarflar bir tutanak ile belirlenerek değerlendirmeye alınmaz. Zarflar isteklilerle birlikte hazır bulunanlar önünde alınış sırasına göre açılır.

İsteklilerin belgelerinin eksik olup olmadığı ve teklif mektubu ile geçici teminatlarının usulüne uygun olup olmadığı kontrol edilir. Belgeleri eksik veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmayan istekliler tutanakla tespit edilir. İstekliler ile teklif fiyatları ve yaklaşık maliyet tutarı açıklanır. Bu işlemlere ilişkin hazırlanan tutanak ihale komisyonunca imzalanır. Bu aşamada; hiçbir teklifin reddine veya kabulüne karar verilmez, teklifi oluşturan belgeler düzeltilemez ve tamamlanamaz. Teklifler ihale komisyonunca hemen değerlendirilmek üzere oturum kapatılır.” hükmü,

Anılan Kanun’un “İdareye şikayet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinde “Şikayet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. İlanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresi ilk ilan tarihinden, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresi ise dokümanın satın alındığı tarihte başlar

Belirtilen süre içinde bir karar alınmaması durumunda başvuru sahibi tarafından karar verme süresinin bitimini, süresinde alınan kararın uygun bulunmaması durumunda ise başvuru sahibi dahil aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından idarece alınan kararın bildirimini izleyen on gün içinde Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunulabilir.” hükmü yer almaktadır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Sürelerle ilgili genel esaslar” başlıklı 7’nci maddesinde “(1) Süreler;

a) İlana yönelik başvurularda ilk ilan tarihini,

b) Ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan hükümleri için dokümanın satın alındığı tarihi, belli istekliler arasında ihale usulü ile yapılan danışmanlık hizmet alımı ihalelerinde ihale dokümanının teslim alındığı tarihi, zeyilnameye yönelik başvurularda ise zeyilnamenin bildirildiği tarihi,

c) İdarenin işlem veya eylemlerine karşı yapılacak başvurularda şikayete yol açan durumun farkına varıldığı yahut farkına varılmış olması gerektiği tarihi,

ç) Şikayet üzerine idare tarafından verilen kararın bildirildiği veya bildirilmiş sayıldığı tarihi, on gün içerisinde karar alınmaması halinde ise bu sürenin bitimini,

d) İhalenin iptali kararına karşı yapılan itirazen şikayet başvurularında ise iptal kararının bildirildiği veya bildirilmiş sayıldığı tarihi,

izleyen günden itibaren başlar.” hükmü yer almaktadır.

29.01.2018 tarihli İhale İlanı’nın Ekonomik açıdan en avantajlı teklif fiyatla birlikte fiyat dışındaki unsurlar da dikkate alınarak belirleneceğinin belirtildiği 5’inci maddesinin A.3.1.2.1’inci alt bendinde “İş ortaklıklarında, ortaklar tarafından yeterlik için sunulan iş deneyim belgeleri kapsamında yer alan ‘Yapım İşlerinde İş Deneyiminde Değerlendirilecek Benzer İş Grupları Tebliği’nde tanımı yapılan A.V.GRUP: KARAYOLU İŞLERİ (ALT YAPI+ÜST YAPI) 'ne ait parasal tutarların ‘Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İş deneyim tutarının güncellenmesi” başlıklı 49. maddesinde yer alan hususlar çerçevesinde güncellenmiş değerlerinin hisse oranlarına bakılmaksızın, ortakların iş deneyim tutarlarının toplamı;

GTT = ?GTT / (1 + 0,20 (n-1) )

?GTT = İş ortaklığının toplam iş deneyim tutarı A.V.GRUP: KARAYOLU İŞLERİ (ALT YAPI+ÜST YAPI) ne ait parasal tutar)

GTT = İş ortaklıkları için puanlamaya esas iş deneyim tutarı

n= İş ortaklığındaki özel ortak sayısı

formülüne göre hesaplanan değer üzerinden puanlanacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri uyarınca açık ihale usulüyle yapılan ihalelerde şikâyet başvurusunun, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılacağı hükme bağlanmıştır. 4734 sayılı Kanun’un 36’ıncı maddesinin ikinci fıkrasında ise, istekliler ile teklif fiyatlarının ve yaklaşık maliyet tutarının ihalenin ilk oturumunda açıklanacağı hüküm altına alınmıştır.

Yapılan incelemede, ihale ilanının 29.01.2018 tarihinde yayınlandığı ve başvuru dilekçesindeki hususlardan yukarıda özetlenen iki numaralı iddianın ilanda yer aldığı, başvuru sahibinin 01.03.2018 tarihinde ihale dokümanını edindiği ve 01.03.2018 tarihinde ihaleye teklif verdiği akabinde 26.04.2018 tarihinde idare nezdinde şikâyet başvurusunda bulunduğu ve başvurunun idarece reddedilerek, kararın 02.05.2018 tarihinde başvuru sahibine tebliğ edildiği anlaşılmıştır.

Yukarıda atıf yapılan Kanun ve Yönetmelik hükümleri kapsamında yapılan değerlendirmede, bahse konu iddia bakımından başvuru sahibinin şikâyete yol açan durumu farkına vardığı veya farkına varmış sayılacağı 29.01.2018 tarihini izleyen on gün içinde idareye şikâyet başvurusunda bulunması gerekirken, bu süre geçtikten sonra 26.04.2018 tarihinde başvuruda bulunduğu ve başvurunun 4734 sayılı Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi uyarınca süre yönünden reddi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Başvuru sahibi tarafından yaklaşık maliyetin yanlış hesaplandığı yönündeki iddiasına ilişkin olarak; şikâyet başvurusunun 26.04.2018 tarihinde yapıldığı, bu iddiaya ilişkin başvurunun yaklaşık maliyet tutarının açıklandığı ihale tarihinden (01.03.2018) itibaren on gün içerisinde yapılmadığı anlaşıldığından bu iddianın da süre yönünden reddi gerektiği anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.