KİK Kararı: 2018/UM.II-321

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2018/005
Gündem No : 32
Karar Tarihi : 30.01.2018
Karar No : 2018/UM.II-321
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Eroğlu Kardeşler Petrol Ürünleri İnşaat Arıcılık Sanayi Dış Ticaret Limited Şirketi,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Sungu Belediye Başkanlığı,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2017/653829 İhale Kayıt Numaralı “Akaryakıt (Motorin) Alımı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Sungu Belediye Başkanlığı tarafından 04.01.2018 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Akaryakıt (Motorin) Alımı” ihalesine ilişkin olarak Eroğlu Kardeşler Petrol Ürünleri İnşaat Arıcılık Sanayi Dış Ticaret Limited Şirketinin 19.12.2017 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 28.12.2017 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 08.01.2018 tarih ve 1915 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 08.01.2018 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2018/55 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihaleye ait İdari Şartname’nin “Diğer Hususlar” başlıklı 47’nci maddesindeki düzenlemenin Kamu İhale Kanunu’nun “Temel İlkeler” başlıklı 5’inci maddesinde belirtilen rekabet, eşit muamele ve güvenirlik ilkelerine aykırı olduğu, anılan Şartname’de belirtilen maddede, Sungu Belediyesi hizmet binasına en fazla 1600 metre mesafede malın temininin sağlanmasının istenildiği, bahse konu mesafe içerisinde yalnızca bir akaryakıt istasyonunun mevcut olduğu ve sadece söz konusu akaryakıt istasyonu tarafından teklif verilebileceği, bu durumun Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 26’ncı maddesine aykırılık teşkil ettiği, idarece şikâyet başvuruları üzerine verilen cevap ile de aykırılığın zımnen kabul edildiği, hâlbuki idarenin hizmet binasına 2 km uzaklıkta bulunan iki akaryakıt istasyonunun mevcut olduğu, diğer taraftan anılan Şartname’de bahse konu madde ile malın temini ve güvenirliği konusunda sorumluluklarının bulunduğu, ihale konusu malın temininin taahhütte bulunulan bir akaryakıt istasyonu vasıtasıyla sağlanmasının beklenmesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğu ve taahhüt hususunun anılan Yönetmelik’in 27’nci maddesine aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel İlkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur. ...” hükmü,

Anılan Kanun’un “Şartnameler” başlıklı 12’nci maddesinde “İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin her türlü özelliğini belirten idari ve teknik şartnamelerin idarelerce hazırlanması esastır. Ancak, mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin özelliği nedeniyle idarelerce hazırlanmasının mümkün olmadığının ihale yetkilisi tarafından onaylanması kaydıyla, teknik şartnameler bu Kanun hükümlerine göre hazırlattırılabilir.

İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin teknik kriterlerine ihale dokümanının bir parçası olan teknik şartnamelerde yer verilir. Belirlenecek teknik kriterler, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olacak, rekabeti engelleyici hususlar içermeyecek ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlayacaktır.

Teknik şartnamelerde, varsa ulusal ve/veya uluslararası teknik standartlara uygunluğu sağlamaya yönelik düzenlemeler de yapılır. Bu şartnamelerde teknik özelliklere ve tanımlamalara yer verilir. Belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemez ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilmeyecektir.

Ancak, ulusal ve/veya uluslararası teknik standartların bulunmaması veya teknik özelliklerin belirlenmesinin mümkün olmaması hallerinde "veya dengi" ifadesine yer verilmek şartıyla marka veya model belirtilebilir.” hükmü,

Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İdari Şartname” başlıklı 12’nci maddesinde “(1) İdare, uygulayacağı ihale usulüne ilişkin bu Yönetmelik ekinde yer alan tip idari şartnameyi esas alarak idari şartnamesini hazırlar. Tip idari şartnamede boş bırakılan veya dipnota alınan hususlar; işin özelliğine göre, 4734 sayılı Kanun, 5/1/2002 tarihli ve 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu ve diğer mevzuat hükümlerine aykırı olmayacak şekilde düzenlenir.

(2) İdare, tip idari şartnamede düzenlenmeyen ancak işin özelliğine göre düzenlenmesine gerek duyulan hususları, 4734 ve 4735 sayılı Kanunlar ile diğer mevzuat hükümlerine aykırı olmamak koşuluyla, maddeler halinde düzenleyerek “Diğer Hususlar” bölümüne ekleyebilir. ” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Yeterliğin belirlenmesinde uyulacak ilkeler” başlıklı 26’ncı maddesinde “(1) Ekonomik ve mali yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliğin saptanması amacıyla öngörülecek değerlendirme kriterleri ve istenecek belgeler, rekabeti engelleyecek şekilde belirlenemez. …” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “İstenecek belgeler” başlıklı 27’nci maddesinde “(1) Ekonomik ve mali yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliğin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere istenecek belgeler aşağıdaki esaslara göre belirlenir:

ı) İhaleye katılımda yeterlik belgesi olarak taahhütname istenemez. …” hükmü,

İdari Şartname’nin “İhale konusu alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu malın;

a) Adı: Akaryakıt (Motorin)

b) Varsa kodu:

c) Miktarı ve türü: 172500 litre Akaryakıt (Motorin) Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

ç) Teslim edileceği yer: Yükleniciye ait veya malın temini konusunda yetkilisi ile aralarında imzalanan bir taahhüt gereği başka bir Akaryakıt istasyonundaki pompalar vasıtasıyla teslim alınacaktır.

d) Bu bent boş bırakılmıştır. …” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Diğer hususlar” başlıklı 47’nci maddesinde “47.1. Akaryakıtın alımı, yükleniciye ait veya malın temini konusunda kendisi ile taahhütte bulunduğu bir akaryakıt istasyonundaki pompalardan sağlanacak olup, belediyemizin aşırı maddi külfete girmemesi ve çalışmalarda aksaklıklar yaşanmaması için, isteklilerden; Sungu Belediyesi Hizmet Binasına en fazla 1600 metre mesafede malın temininin sağlanması istenecektir. Bu şartı sağlayabilecek isteklinin söz konusu sınır içerisinde, kendisine ait veya yetkilisi ile ihale konusu malın temini konusunda taahhütte bulunduğu bir akaryakıt istasyonunun olması gerekmektedir. Bu şartı sağlayamayan isteklilerin teklifleri değerlendirmeye tabi tutulmayacaktır.” düzenlemesi bulunmaktadır.

İhale işlem dosyası kapsamında gönderilen bilgi ve belgelerden, başvuruya konu ihalenin Sungu Belediye Başkanlığı tarafından 04.01.2018 tarihinde birim fiyat teklif alınmak suretiyle ve açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Akaryakıt (Motorin) Alımı” ihalesi olduğu, söz konusu ihalede 4 adet ihale dokümanı satın alındığı, 4 istekli tarafından teklif sunulduğu, başvuru sahibinin ihale dokümanını EKAP üzerinden indirdiği ve ihaleye teklif sunduğu anlaşılmış olup, başvuru sahibinin iddiasının ihale dokümanında yapılan düzenlemelere ilişkin olduğu görülmüştür.

İdarenin İdari Şartname’de yaptığı düzenleme ile maddi külfete girilmemesi ve hizmette aksaklıklar yaşanılmaması gerekçeleriyle, akaryakıtın en fazla 1600 metre mesafeden temin edilmesinin istenildiği, ayrıca söz konusu sınır içerisinde bulunan akaryakıt istasyonundan malın teminine yönelik olarak bir taahhütname sunulmasının talep edildiği anlaşılmıştır.

İhale işlem dosyası kapsamında gönderilen bilgi ve belgeler üzerinde yapılan incelemede, teklif değerlendirmesinin tamamlanmadığı ve henüz ihale komisyonu kararının alınmadığı anlaşılmakta olup, bu süre içerisinde teklif değerlendirmesine yönelik olarak Teklif Zarfı Açma ve Belge Kontrol Tutanağı ve Yeterlilik Değerlendirme Sonuç Tutanağının düzenlendiği görülmüştür. Teklif Zarfı Açma ve Belge Kontrol Tutanağında, isteklilerden Hamzaoğulları Petr. Ürün. İnş. Nak. Gıd. Tem. ve Dış Tic. Ltd. Şti. ve Ovam Petr. Od. Köm. Gıd. Tem. İnş. San. Dış Tic. Ltd. Şti.nin İdari Şartnamenin 47.1’inci maddesini sağladığı ancak Dörtyol Petr. Ürün. Otel Yem. Hiz. Oto. Nak. Dış Tic. Ltd. Şti. ve başvuru sahibi istekli Eroğlu Kardeşler Petr. Ürün. İnş. Arı. San. Dış Tic. Ltd. Şti.nin İdari Şartname’nin 47.1’inci maddesini sağlamadığı tespitlerinin yer aldığı görülmüştür. Yeterlilik Değerlendirme Sonuç Tutanağında ise yine aynı yönde değerlendirmelerin yapıldığı görülmüştür.

İsteklilerden Hamzaoğulları Petr. Ürün. İnş. Nak. Gıd. Tem. ve Dış Tic. Ltd. Şti. ve Ovam Petr. Od. Köm. Gıd. Tem. İnş. San. Dış Tic. Ltd. Şti.nin teklifleri incelendiğinde, her iki isteklinin de malın temininin Sungu Belediyesi Hizmet Binasına uzaklığı 1,5 km olan akaryakıt istasyonundan sağlayacaklarının taahhüt edildiği görülmüştür.

İsteklilerden Dörtyol Petr. Ürün. Otel Yem. Hiz. Oto. Nak. Dış Tic. Ltd. Şti.nin ise malın temininin Sungu Belediyesi Hizmet Binasına uzaklığı 2,2 km ve 9,2 km olan akaryakıt istasyonlarından sağlayacaklarının taahhüt edildiği görülmüştür. Başvuru sahibi istekli olan Eroğlu Kardeşler Petr. Ürün. İnş. Arı. San. Dış Tic. Ltd. Şti.nin ise herhangi bir taahhütname sunmadığı görülmüştür.

Yukarıda yer alan tespitler çerçevesinde, Sungu Belediyesi Hizmet Binasına 1600 metre mesafede yalnızca bir akaryakıt istasyonun bulunduğu, idare tarafından gelinen aşamada yalnızca anılan akaryakıt istasyonundan alınan taahhütnameleri sunan isteklilerin yeterli olarak değerlendirildiği görülmüştür. Hâlbuki Sungu Belediyesi Hizmet Binasına 2200 metre mesafede de akaryakıt istasyonunun bulunduğu tespit edilmiştir.

Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği hükümleri çerçevesinde, ekonomik ve mali yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliğin saptanması amacıyla öngörülecek değerlendirme kriterlerinin ve istenecek belgelerin anılan Kanun’un 5’inci maddesinde sayılan temel ilkeler gereğince rekabeti engelleyecek şekilde belirlenemeyeceği ve ihaleye katılımda yeterlik belgesi olarak taahhütname istenemeyeceği anlaşılmaktadır. İdarenin yaptığı düzenlemede ise isteklilerin malın temini için tek bir akaryakıt istasyonuna yönlendirildiği, söz konusu düzenlemede belirlenen 1600 metre mesafesinin isteklileri sınırlayıcı nitelikte olduğu, ayrıca yeterlik belgesi olarak taahhütname sunulmasının istenilmesinin de mevzuata aykırı olduğu dikkate alındığında başvuru sahibinin iddiası yerinde görülmüş ve ihalenin iptal edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,

Oybirliği ile karar verildi.