KİK Kararı: 2018/UM.II-203

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2018/003
Gündem No : 38
Karar Tarihi : 17.01.2018
Karar No : 2018/UM.II-203
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Mercedes-Benz Türk A.Ş. ,

VEKİLİ:

Av. Tansu Akın

İHALEYİ YAPAN İDARE:

İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığı ESHOT Genel Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2012/143020 İhale Kayıt Numaralı “100 Adet Körüklü Otobüs Satın Alınması” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığı ESHOT Genel Müdürlüğü tarafından 08.11.2012 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “100 Adet Körüklü Otobüs Satın Alınması” ihalesine ilişkin olarak Mercedes-Benz Türk A.Ş.nin 10.06.2013 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 18.06.2013 tarihli yazısı ile üzerine, başvuru sahibince 28.06.2013 tarih ve 21635 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 27.06.2013 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. 27.12.2017 tarihli ve 2017/MK-504 sayılı Kurul kararı gereğince yapılan incelemeye aşağıda yer verilmiştir.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/2391-01 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. Teklif geçerlilik süresinin ihale tarihinden itibaren 120 takvim günü olarak düzenlendiği, taraflarınca teklif geçerlilik süresinin uzatılmadığı, teklifin ve teminat mektubunun süresini uzatmayı gerektirecek geçerli bir neden bulunmadığı gibi ihaleye sunulan kısıtlı teklif sayısı da dikkate alındığında sürenin uzatılmasına ihtiyaç duyulmadığı, mevcut ihalede 4734 sayılı Kanun’un temel ilkeleri dikkate alındığında teklif geçerlilik süresinin uzatılmasına ihtiyaç bulunmadığı iddia edilmektedir.

2. Kesinleşen ihale kararının taraflarına 24.05.2013 tarihinde tebliğ edildiği, söz konusu ihale komisyonu kararında teklif edilen araca ait planlar, resimler, şemalar vs. belgelerin fotokopi olduğu gerekçesiyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verildiği, birer asıl belge halinde teklif mektubu ekinde sunulan belgelerin şirket kaşesi ve imzasıyla birlikte sunulduğu, İdari Şartname’nin 7.5.6 (a) maddesinde sayılan bu belgelerin asıllarını, firmalarının kendi üretimi otobüslere ait şemaları kendisi yaratmak ve kâğıda dökmek suretiyle sundukları ve bu yönüyle herhangi bir resmi makam tarafından onaylanması mümkün olmayan belgeler olduğu, taraflarınca sunulan belgelerin İdari Şartname’nin belgelerin sunuluş şekline ilişkin 7.7’nci maddesinde belirtilen şartlara uygun sayılmama gerekçesinin kabul edilemeyeceği, teklif etmiş oldukları araca ait planlar, resimler, şemalar ve belgelerin fotokopi olduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılmasına ilişkin kararın incelenerek kaldırılması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

İhale işlem dosyası kapsamında gönderilen bilgi ve belgelerden, başvuruya konu ihalenin İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığı ESHOT Genel Müdürlüğü tarafından 08.11.2012 tarihinde birim fiyat teklif alınmak suretiyle ve açık ihale usulüyle gerçekleştirilen “100 Adet Körüklü Otobüs Satın Alınması” işi olduğu, söz konusu ihalede 5 ihale dokümanının satın alındığı ve 2 firma tarafından teşekkür mektubu sunulduğu, ihaleye teklif veren 2 isteklinin ise teklif mektupları ve geçici teminatları usulüne uygun bulunarak ayrıntılı değerlendirmelere geçildiği görülmüştür.

İhale komisyonunun, sunulan teklifleri teklif değerlendirme süresi olan 120 gün içerisinde tamamlayamaması sebebiyle, 07.02.2013 tarihinde geçerli iki teklif olan Solaris Bus Coach S.A. ve Mercedes-Benz Türk Anonim Şirketi’ne tekliflerinin ve geçici teminatlarının süresinin uzatılmasına ihtiyaç duyulduğunun bildirildiği görülmüştür. İsteklilerden Solaris Bus Coach S.A.nın 18.02.2013 tarihinde idarenin süre uzatımı talebine olumlu yanıt verdiği, ancak başvuru sahibi olan Mercedes-Benz Türk Anonim Şirketi’nin 07.03.2013 tarihli yazı ile olumsuz yanıt verdiği görülmüştür.

Başvuru sahibi tarafından, 08.05.2013 ve 17.05.2013 tarihlerinde Kurum kayıtlarına alınan itirazen şikâyet dilekçeleriyle teklif geçerlilik süresinin uzatılmamasına ilişkin başvurular yapılmış olup, sırasıyla 21.05.2013 tarihli 2013/UM.IV-2231 sayılı ve 29.05.2013 tarihli 2013/UM.IV-2315 sayılı Kurul kararlarının alındığı görülmüştür.

Bu sırada ihale komisyonunun çalışmalarını tamamlayarak, 14.05.2013 tarihinde ihale komisyonu kararının alındığı, bu kararla başvuru sahibinin teklif geçerlilik süresini uzatmaması ve İdari Şartname’nin 7.5.6’ncı maddesinde istenilen belgelerin fotokopi olması sebepleriyle değerlendirme dışı bırakıldığı, ihalenin Solaris Bus Coach S.A. üzerinde bırakıldığı görülmüştür.

Başvuru sahibi tarafından, 29.05.2013 ve 28.06.2013 tarihlerinde Kurum kayıtlarına alınan itirazen şikâyet dilekçeleriyle teklif geçerlilik süresinin uzatılmamasına ilişkin ve İdari Şartname’nin 7.5.6’ncı maddesinde istenilen belgelerin fotokopi olmadığına ilişkin başvuruların yapıldığı, sırasıyla 05.06.2013 tarihli 2013/UM.IV-2414 sayılı ve 10.07.2013 tarihli 2013/UM.IV-2889 sayılı Kurul kararlarının alındığı görülmüştür.

Başvuru sahibi Mercedes-Benz Türk A.Ş. tarafından 28.06.2013 tarih ve 21635 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan dilekçe ile yapılan başvuru üzerine, Kamu İhale Kurulu’nun 10.07.2013 tarihli ve 2013/UM.IV-2889 sayılı kararı ile “Başvurunun reddine” karar verildiği,

Davacı Mercedes-Benz Türk A.Ş. tarafından anılan Kurul kararının iptali istemiyle açılan davada, Ankara 13. İdare Mahkemesinin 09.05.2014 tarihli E:2013/1526, K:2014/879 sayılı kararı ile “davanın reddine” karar verildiği,

Ankara 13. İdare Mahkemesinin 09.05.2014 tarihli E:2013/1526, K:2014/879 sayılı kararının temyizi için açılan davada Danıştay Onüçüncü Dairesi tarafından verilen 26.10.2017 tarihli ve E:2014/3184, K:2017/2698 sayılı kararla “… Bu durumda, kamu kurum ve kuruluşlarının işlemlerinde, ilgili kişilerin hangi kanun yolları ve mercilere başvuracağını ve sürelerini belirtmek zorunda olduğunu kurala bağlayan Anayasa’nın 40. maddesinin ikinci fıkrasındaki düzenlemeye rağmen, ihaleyi yapan idarenin kesinleşen ihale kararının davacıya bildirilmesine ilişkin işlemde davacının hangi kanun yolları ve mercilere başvurabileceği ve sürelerin belirtilmediği, idarenin doğru bilgilendirme yükümlülüğünü yerine getirmemesi ve hak arama özgülüğünün ihlal edilmiş olması karşısında, bakılan davada süre aşımından söz edilemeyecek olup, Kamu İhale Kurulu’nca işin esasının incelenmesi gerekirken başvurunun süre yönünden reddine ilişkin dava konusu kararda hukuka uygunluk, davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararında ise hukuki isabet bulunmamaktadır.

Açıklanan nedenlerle; temyiz isteminin kabulü ile 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 49. maddesi uyarınca Ankara 13. İdare Mahkemesi'nin 09.05.2014 tarihli E:2013/1526, K:2014/879 sayılı kararının bozulmasına, dava konusu işlemin iptaline, …” karar verildiği,

Danıştay kararının uygulanmasını teminen Kamu İhale Kurulu’nun 27.12.2017 tarih ve 2017/M.K-504 sayılı kararı ile “1- Kamu İhale Kurulunun 10.07.2013 tarihli ve 2013/UM.IV-2889 sayılı kararının iptaline,

2- Anılan mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, esasının incelenmesine geçilmesine” karar verildiği anlaşılmış ve esasın incelenmesine geçilmiştir.

İhale ilan tarihi itibariyle yürürlükte bulunan ilgili mevzuat esas alınmıştır.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tekliflerin geçerlilik süresi” başlıklı 32’inci maddesinde “Tekliflerin geçerlilik süresi ihale dokümanında belirtilir. İdarece ihtiyaç duyulması halinde bu süre, teklif ve sözleşme koşulları değiştirilmemek ve isteklinin kabulü kaydıyla, en fazla ihale dokümanında belirtilen teklif geçerlilik süresi kadar uzatılabilir.” hükmü,

Anılan Kanun’un “Teminat Mektupları” başlıklı 35’inci maddesinde “… 32 nci maddeye göre belirlenen tekliflerin geçerlilik süresinden en az otuz gün fazla süreli olmak kaydıyla, geçici teminat mektuplarında süre belirtilir. Teklif geçerlilik süresinin uzatılması halinde, geçici teminat mektuplarının süresi de aynı süre ile uzatılır. Kesin teminat mektuplarının süresi ihale konusu işin bitiş tarihi dikkate alınmak suretiyle idare tarafından belirlenir. …” hükmü,

Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Tekliflerin geçerlilik süresi” başlıklı 53’üncü maddesinde “(1) Tekliflerin geçerlilik süresi; tekliflerin tahmini değerlendirme süresi, şikayete ilişkin süreler, ihale kararının onaylanması ile sözleşme imzalanmasına kadar geçecek süre ve benzeri hususlar dikkate alınarak belirlenir ve bu süre ihale dokümanında belirtilir.

(2) İdarece ihtiyaç duyulması halinde bu süre, teklif ve sözleşme koşulları değiştirilmemek ve isteklinin kabulü kaydıyla, en fazla ihale dokümanında belirtilen teklif geçerlilik süresi kadar uzatılabilir.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “İhale komisyonlarının inceleme yetkisi” başlıklı 49’uncu maddesinde “(1) İhale komisyonu, aday veya isteklilerce sunulan iş deneyimini gösteren belgelerde tereddüt duyulan hususlara ilişkin gerekli incelemeyi yapmaya yetkilidir.

(2) İhale komisyonunun, iş deneyimini gösteren belgelere ilişkin bilgi talepleri ilgililerce ivedilikle karşılanır.” hükmü yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu malın;

a) Adı: 100 ADET KÖRÜKLÜ OTOBÜS SATIN ALINMASI

b) Varsa kodu:

c) Miktarı ve türü: Malın miktarı ve türü ekte yer almaktadır.

ç) Teslim edileceği yer: Eshot Genel Müdürlüğü'nün İnönü Mah. Gazeteci Yazar İsmail Sivri Bulvarı No:500 35380 Buca/İZMİR adresinde bulunan Araç Bakım Onarım Dairesi Başkanlığı'dır.

… ” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Tekliflerin geçerlilik süresi” başlıklı 24’üncü maddesinde “24.1.Tekliflerin geçerlilik süresi, ihale tarihinden itibaren 120 - Yüzyirmi(rakam ve yazıyla) takvim günüdür.

24.2. İhtiyaç duyulması halinde, teklif geçerlilik süresinin en fazla yukarıda belirlenen süre kadar uzatılması istekliden talep edilebilir. İstekli, İdarenin bu talebini kabul veya reddedebilir. İdarenin teklif geçerlilik süresinin uzatılması talebini reddeden isteklinin geçici teminatı iade edilir.

24.3. Teklifinin geçerlilik süresini uzatan istekli, teklif ve sözleşme koşullarını değiştirmeden, geçici teminatını kabul ettiği yeni teklif geçerlilik süresi ile geçici teminata ilişkin hükümlere uygun hale getirir.

24.4. Bu konudaki istek ve cevaplar yazılı olacaktır.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Geçici Teminat” başlıklı 26’ncı maddesinde “ … 26.3. Geçici teminat olarak sunulan teminat mektuplarında geçerlilik tarihi belirtilmelidir. Bu tarih, 06.04.2013. tarihinden önce olmamak üzere istekli tarafından belirlenir. … ” düzenlemesi bulunmaktadır.

08.11.2012 tarihinde yapılan ihalenin İdari Şartname’sinde tekliflerin geçerlilik süresinin 120 takvim günü olarak belirlendiğinin, ancak daha sonra idare tarafından tekliflerin değerlendirmesinin devam etmesi sebebiyle 07.02.2013 tarihinde geçerli iki teklif olan Solaris Bus Coach S.A. ve Mercedes-Benz Türk Anonim Şirketi’ne tekliflerinin ve geçici teminatlarının süresinin uzatılmasına ihtiyaç duyulduğunun bildirildiği görülmüştür.

İsteklilerden Solaris Bus Coach S.A.nın 18.02.2013 tarihinde idarenin süre uzatımı talebine olumlu yanıt verdiği, ancak başvuru sahibi olan Mercedes-Benz Türk Anonim Şirketi’nin 07.03.2013 tarihli yazı ile “ … şirketimiz dahil yalnızca iki adet teklif verilmiştir. Teklifler ilgi yazıda ifade edildiği gibi 08.11.2012 tarihinde açılmış olup 120 günden bu yana değerlendirme devam etmektedir. İdareniz, ihale konusunu oluşturan körüklü otobüs alımına ilişkin ayrıntılı bir idari ve teknik şartname hazırlamış olup, sunulan iki adet teklifin bu şartnamelere uygun olup olmadığını değerlendirmektedir. Söz konusu değerlendirmenin sağlıklı bir şekilde yapılabilmesi için, şartnamede belirtildiği şekilde 120 günün yeterli olduğu açıktır. Nitekim idareniz bugüne kadar defalarca körüklü ve solo otobüs ihalesi düzenlemiş olup, çok daha fazla sayıda teklif sunulan ihalelerde dahi değerlendirme süresinin uzatılmasına ihtiyaç duymamıştır. İdarece teklif değerlendirme süresinin uzatılmasına ihtiyaç duyulmasına yol açacak şartların, Yasanın 5. Maddesinde sayılan temel ilkeler de dikkate alındığında mevcut olmadığı görülmektedir. Bu nedenle, 2012/143020 numaralı ihaleye ilişkin teklifimizin ve teminat mektubunun süresini uzatmaya neden olacak geçerli bir neden bulunmadığından teklifimizin ve teminat mektubumuzun süresini uzatmayacağımızı arz ile, ihale komisyonunun, Yasanın 37. Maddesine uygun olarak şartnamede belirlenen, tekliflerin açıldığı tarihten itibaren 120 günlük süre içinde değerlendirmesini tamamlayarak ihalenin karara bağlanmasını talep ederiz.” şeklinde olumsuz yanıt verdiği görülmüştür.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri uyarınca, idarelerin ihtiyaç duyması halinde teklif geçerlilik süresinin, teklif ve sözleşme koşulları değiştirilmemek ve isteklinin kabulü kaydıyla, en fazla ihale dokümanında belirtilen teklif geçerlilik süresi kadar uzatılabileceği hüküm altına alınmıştır. Daha açık bir ifadeyle, idareler ihtiyaç duyduklarında süre uzatım talebinde bulunabilirken söz konusu talep karşısında istekliler olumlu ya da olumsuz yanıt verebilirler.

Başvuru sahibi tarafından tekliflerin geçerlilik süresinin uzatılmasının mevzuata uygun olmadığı iddiasına ilişkin olarak yapılan değerlendirmede, idarelerin sunulan teklifleri değerlendirirken belgeler üzerinde her türlü araştırma ve incelemeyi yapmaya yetkili olduğu, değerlendirmeler sırasında gerek bilgi ve belgelerin değerlendirmesi sebebiyle gerekse de ihale sürecinin uzamasına neden olan şikâyet süreçleri sebebiyle ek süreye ihtiyaç duyabileceği, bu nedenle gerektiğinde teklif geçerlilik süresinin uzatılmasını talep edebileceği, bu konu hakkında mevzuatta idareleri kısıtlayan bir hüküm bulunmadığı, ayrıca isteklilerin süre uzatım taleplerine uymamanın yaptırımının bulunmadığı, söz konusu taleplerde kabul veya red haklarının bulunduğu da değerlendirildiğinde başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmamıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Yukarıda süreci anlatılan uyuşmazlıkta, başvuru sahibi istekli Mercedes-Benz Türk A.Ş.nin idarenin teklif geçerlilik süresinin uzatılması talebine 07.03.2013 tarihinde olumsuz yanıt verdiği görülmüştür. Anılan istekli tarafından tekliflerinin geçerlilik süresinin uzatılmaması sonucunda, taraflarınca teklif ve ekinde sunulan diğer belgelerin artık ihalede değerlendirmeye tabi tutulmaması gerektiği, bu sebeple söz konusu tarihten itibaren başvuru sahibinin ihaleye sunduğu teklifin geçerli bir teklif olmaktan çıktığı ve dolayısıyla teklif ve ekinde sunulan diğer tüm belgelerin ve geçici teminat mektubunun da söz konusu tarih itibariyle işleme alınmaması gerektiği ve belgelerin üzerinde herhangi bir yeterlik değerlendirmesi yapılamayacağı anlaşılmıştır.

Bu bağlamda, ihale komisyonu kararı onay tarihi olan 14.05.2013 tarihinde başvuru sahibinin teklifinin ve teklifi ekinde sunduğu diğer belgelerinin ihaleye sunulmuş bir teklif niteliği taşımadığı ve geçici teminat mektubunun da uygun olmadığı anlaşılmış olup, İdari Şartname’nin 7.5.6 (a) maddesinde sayılan belgelerinin fotokopi olmadığına ilişkin iddiası hakkında bir değerlendirmenin yapılmasının da mümkün olmayacağı anlaşılmıştır.

Kaldı ki, İdari Şartname’de sayılan belgelerin usulüne uygun olup olmadığı değerlendirilmeye alınsa dahi, başvuru sahibinin teklif fiyatı sıralamasında ikinci sırada yer aldığı, ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibinin değişmeyeceği anlaşıldığından, ayrıca işin ihale sürecinin sonlandığı ve ihale üzerinde bırakılan istekli ile 26.08.2013 tarihinde sözleşmenin imzalandığı da göz önünde bulundurulduğunda, usul ekonomisi bakımından ve 4734 sayılı Kanun’un 5’inci maddesinde yer alan ihtiyaçların zamanında karşılanması ve kaynakların verimli kullanılması temel ilkeleri çerçevesinde ikinci iddiaya dair yapılacak incelemenin ihalede esasa etki etmeyeceği anlaşıldığından itirazen şikâyet başvurusunun reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.