KİK Kararı: 2018/UM.I-1997

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2018/065
Gündem No : 31
Karar Tarihi : 28.11.2018
Karar No : 2018/UM.I-1997
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Özsüerler Hayvancılık Gıda Taşımacılık Ticaret Limited Şirketi,

VEKİLİ:

Av. Bekir ÖZEN,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Van İl Sağlık Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2018/415987 İhale Kayıt Numaralı “19 (Ondokuz) Kısım Gıda ve Mutfak Malzemeleri Alım İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Van İl Sağlık Müdürlüğü tarafından 17.09.2018 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “19 (Ondokuz) Kısım Gıda ve Mutfak Malzemeleri Alım İşi” ihalesine ilişkin olarak Özsüerler Hayvancılık Gıda Taşımacılık Ticaret Limited Şirketinin 11.10.2018 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarece zımnen reddedilmesi üzerine başvuru sahibince 31.10.2018 tarih ve 53271 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 31.10.2018 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2018/1642 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İhalenin sekizinci kısmına ilişkin olarak itirazen şikâyet dilekçesinde özetle;

1. İsteklilerce sunulan işletme kayıt belgelerinin mevzuata ve ihale dokümanına uygun olmadığı, tekliflerin usulüne uygun gıda sicil belgesi/işletme kayıt belgesi veya gıda üretim izni/işletme onay belgesinden birinin bulunmaması gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,

2. İhale dokümanı kapsamında yerli malı teklif edenler lehine fiyat avantajı uygulandığı, tarafları dışında hiçbir isteklinin yerli malı belgesi bulunmadığı, ayrıca yerli malı belgelerinin tasdik edilmeden sunulduğu,

3. İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan iş deneyim belgesinin mevzuata, ihale dokümanına ve usule aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

İdari Şartname’nin ikinci maddesine göre ihale konusu işin 19(Ondokuz) Kısım Gıda ve Mutfak Malzemeleri Alımı İşi olarak belirlendiği, başvuruya konu kısmın “8. Kısım 210.000 kg Dana Eti (Karkas) alımı” olduğu anlaşılmıştır.

1. Başvuru sahibinin birinci iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Mal alımı ihalelerinde aday veya isteklinin alım konusu malı teklif etmeye yetkisini gösteren belgeler” başlıklı 58’inci maddesinde “58.1. Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinde, adayın veya isteklinin alım konusu malı teklif etmeye yetkisinin bulunup bulunmadığının, ihaleye katılımda yeterlik kriteri olarak düzenlenebileceği hüküm altına alınmıştır. Yönetmelikte, idarelerin aşağıdaki üç belgeyi birlikte istemesinin zorunlu olduğu; aday veya isteklinin ise kendi durumuna uygun olan belge veya belgeleri sunacağı öngörülmüştür.

58.2. Bu belgeler şunlardır:

a) Aday veya istekli imalatçı ise imalatçı olduğunu gösteren belge veya belgeler,

b) Aday veya istekli yetkili satıcı veya yetkili temsilci ise yetkili satıcı ya da yetkili temsilci olduğunu gösteren belge veya belgeler,

c) Aday veya istekli Türkiye’de serbest bölgelerde faaliyet gösteriyor ise yukarıdaki belgelerden biriyle birlikte sunduğu serbest bölge faaliyet belgesi. İş ortaklığında ortaklardan birinin, teklif edilen mala veya mallara ilişkin imalatçı veya yetkili satıcı ya da yetkili temsilci olduğunu gösteren belgelerden birini sunması yeterlidir. Konsorsiyumların katılabileceği ihalede, işin uzmanlık gerektiren kısımları göz önünde bulundurularak, her bir kısım için bu belgelere yönelik düzenleme ayrı ayrı yapılır. Konsorsiyum ortaklarından her biri, başvuruda bulunduğu veya teklif verdiği kısım için istenilen yeterlik kriterini sağlamak zorundadır.

58.3. Adayın veya isteklinin imalatçı olduğunu gösteren belge veya belgeler ise şunlardır:

a) Aday veya istekli adına düzenlenen Sanayi Sicil Belgesi,

b) Adayın veya isteklinin üyesi olduğu meslek odası tarafından aday veya istekli adına düzenlenen Kapasite Raporu,

c) Adayın veya isteklinin kayıtlı olduğu meslek odası tarafından aday veya istekli adına düzenlenen İmalat Yeterlik Belgesi,

ç) Adaylar veya isteklilerin adlarına veya unvanlarına düzenlenmiş olan teklif ettiği mallara ilişkin yerli malı belgesi veya teknolojik ürün deneyim belgesi,

…

e) Alım konusu malın gıda veya gıda ile temas eden madde ve malzeme olması durumunda gıda ve gıda ile temas eden madde ve malzemelerin üretimini düzenleyen mevzuat çerçevesinde aday veya istekli adına düzenlenmiş ve alım konusu mal veya malların faaliyet konusu olarak belirlendiği Gıda Sicil Belgesi (Sertifikası) ya da aday ve istekli adına ve teklif edilen ürüne ilişkin düzenlenen Gıda Üretim Sertifikası/Gıda Üretim İzin Belgesi,

…

ğ) Adayın veya isteklinin alım konusu malı ürettiğine ilişkin olarak ilgili mevzuat uyarınca yetkili kurum veya kuruluşlarca düzenlenen ve aday veya isteklinin üretici veya

imalatçı olduğunu gösteren belgeler.” açıklaması yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı yedinci maddesinde,

“7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeleri teklifleri kapsamında sunmaları gerekir:

…

d) Bu Şartnamenin 7.4 ve 7.5 inci maddelerinde belirtilen, sekli ve içeriği Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinde düzenlenen yeterlik belgeleri,

…

7.5.3.4. Kırmızı Et - Ekmek için: İstekliler ihale tarihi itibariyle geçerli olan Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığından alınmış (Gıda tarım ve Hayvancılık il Müdürlüğü) Gıda Sicil Belgesi (Sertifikası)/İşletme Kayıt Belgesi veya Gıda Üretim İzin/İşletme Onay Belgesini, Belgelerden birini teklif dosyalarında sunmaları gerekmektedir.” düzenlemesine yer verilmiştir.

Yapılan incelemede, ihale üzerine bırakılan isteklinin Tuşba Kaymakamlığı İlçe Gıda, Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü tarafından kendi adına düzenlenmiş İşletme Kayıt Belgesini sunduğu görülmüştür.

5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu’nun “İşletmelerin kayıt ve onayı” başlıklı 30’uncu maddesinde “(1) Bu Kanun kapsamındaki gıda ve yem işletmelerinden onaya veya kayıt işlemine tâbi olanlar ile onay ve kayıt işlemlerine ilişkin hususlar Bakanlıkça belirlenir. Onaya tâbi işletmeler için, faaliyete geçmeden önce Bakanlıktan onay alınması zorunludur. Kayıt işlemine tâbi işletmeler, faaliyetleri ile ilgili işletme kayıtlarını Bakanlığa yaptırmak zorundadır.

(2) Bakanlık, onaya tâbi bir işletmenin ilgili mevzuatta belirlenen şartlara uygun faaliyette bulunmadığının belirlenmesi durumunda, bu işletmenin faaliyetini durdurur, bu faaliyetle ilgili onayı geçici olarak askıya alır. Askıya alma süresi, belirlenen eksikliklerin tamamının giderilmesine kadar devam eder. Bu eksikliklerin askıya alma tarihinden itibaren bir yıl içerisinde karşılanmaması durumunda onay Bakanlıkça iptal edilir.

(3) Gıda ve yem işletmecisinin, faaliyetlerinin tamamını veya bir kısmını durdurması durumunda, bu durumun üç ay içerisinde Bakanlığa bildirilmesi zorunludur. Bu süre içerisinde Bakanlığa bildirimde bulunulmadığının tespit edilmesi hâlinde, faaliyetle ilgili onay veya kayıt Bakanlıkça iptal edilir.

(4) Bu maddenin uygulanması ile ilgili usul ve esaslar Bakanlıkça çıkarılacak yönetmelik ile belirlenir.” hükmü,

Gıda İşletmelerinin Kayıt ve Onay İşlemlerine Dair Yönetmelik’in “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde,

“c) İşletme kayıt belgesi ve numarası: İstenilen bilgi ve belgeleri tamamlanmış kayıt kapsamındaki gıda işletmelerine yetkili merci tarafından verilen belgeyi ve bu belge üzerinde yer alan, Ek-6’da belirtildiği şekilde kodlanacak olan harf ve rakamlardan oluşan belge üzerindeki numarayı,

ç) İşletme onay belgesi: İstenilen bilgi ve belgeleri tamamlanmış ve yerinde yapılan resmi kontrol sonucu uygun bulunan onay kapsamındaki gıda işletmesinin faaliyete geçmesi için yetkili merci tarafından verilen, iptal edilebilen veya askıya alınabilen Ek-9’da yer alan belgeyi,

d) İşletme onay numarası: İşletme onay belgesi ve şartlı onay belgesi üzerinde yer alan ve Ek-12’de belirtilen şekilde kodlanan numarayı…” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Kayıt usul esasları” başlıklı 6’ncı maddesinde “Depo, perakende, toplu tüketim işletmecileri Ek-2’deki; gıda üreten işletmeciler Ek-3’teki bilgi ve belgeler ile birlikte yetkili merciye başvururlar.” hükmü,

Ek-2’de ise “Depo, perakende, toplu tüketim işletmecilerinden kayıt başvurusunda istenilen bilgi ve belgeler

1-İşletme Kayıt Belgesi başvuru ve beyannamesi. (Ek-4)” açıklaması yer almaktadır.

İdari Şartname’de alım konusunun 210.000 kg kırmızı et olarak belirtildiği ve alım konusuna ilişkin olarak gıda üretim belgesi veya işletme kayıt belgesinden herhangi birinin sunulmasının yeterli olacağı ve söz konusu İşletme Kayıt Belgesinde faaliyet konusunun “depo-toptan satış” olarak belirtildiği dikkate alındığında, belgenin ihale dokümanına uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

İhalede ekonomik açıdan ikinci avantajlı teklif olarak belirlenen Nihat Demir tarafından İpekyolu Kaymakamlığı İlçe Gıda, Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğünce kendi adına düzenlenmiş İşletme Kayıt Belgesi, diğer istekli Çetin Özşanlı tarafından Diyarbakır Valiliği İl Gıda, Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğünce düzenlenmiş İşletme Kayıt Belgesi ve Bayram Yakut tarafından Sur Kaymakamlığı İlçe Gıda, Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğünce düzenlenmiş İşletme Kayıt Belgesinin sunulduğu görülmüş, ihale üzerinde bırakılan istekliye ait belgeye ilişkin yukarıda yapılan değerlendirmelerin bahse konu istekliler için de geçerli olduğu anlaşılmıştır.

2. Başvuru sahibinin ikinci iddiasına ilişkin olarak:

Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yerli malını teklif edenler lehine fiyat avantajı uygulanması” başlıklı 61’inci maddesinde, yerli malı teklif eden isteklilere ilişkin uygulama esasları belirlenmiş, maddenin son fıkrasında, “Teklif edilen malın yerli malı olduğu Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından belirlenen usul ve esaslara uygun olarak düzenlenen yerli malı belgesi ile belgelendirilir.” ifadelerine yer verilmiştir.

İdari Şartname’nin sekizinci maddesinde;

“İhale, yeterlik kriterlerini taşıyan yerli ve yabancı tüm isteklilere açıktır. Yerli malı teklif eden istekliye ihalenin tamamında %15 (yüzde on beş) oranında fiyat avantajı uygulanacaktır. Yerli malı teklif eden isteklilerin fiyat avantajından yararlanabilmesi için teklif ettiği mala/mallara ilişkin yerli malı belgesini/belgelerini sunması zorunludur.” şeklinde düzenleme yapıldığı görülmüştür.

Yapılan incelemede, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif dosyasında, Vangölü Et Hayvancılık Tarım İnş. Tur. San ve Tic. Ltd. Şti. adına, Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından yayınlanan Yerli Malı Tebliği’ne uygun şekilde düzenlenmiş ve 05.09.2019 tarihine kadar geçerli Yerli Malı Belgesinin yer aldığı, ayrıca anılan firma tarafından ihale üzerinde kalan Özyılmazlar Petrol Ürn. ve Tar. Hay. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin “Yetkili Bayi” sıfatıyla ürünlerinin pazarlanması ve yerli malı belgesinin kullanılması hususunda tam yetkili olduğunu belirten 03.09.2018 tarihli yetki belgelerinin sunulduğu, söz konusu belgelerde yetki veren Vangölü Et Hayvancılık Tarım İnş. Tur. San ve Tic. Ltd. Şti. adına yetkili kişinin imzası ile firma kaşesinin ve yetki alan Özyılmazlar Petrol Ürn. ve Tar. Hay. San. ve Tic. Ltd. Şti. adına yetkili kişinin imzası ile firma kaşesinin olduğu da görülmüştür.

Yerli malı belgesi düzenlenmesinin teklif edilen mamule ilişkin olarak tesis edilen bir işlem olması ve düzenlemenin amacının yerli malı ürünlerin kullanımını teşvik olduğu dikkate alındığında, söz konusu isteklinin ihale konusu malı teklif etmeye yetkisinin bulunduğunu sonucuna varılmıştır.

Teklif kapsamında sunulması ihtiyari nitelik taşıyan söz konusu belgenin diğer isteklilerden Nihat Demir tarafından sunulmadığı, Bayram Yakut tarafından sunulan Yerli Malı Belgesinin geçerlik tarihinin ise 04.03.2017 günü sona erdiği görülmüş, komisyon kararından da idarece anılan istekliler lehine fiyat avantajı uygulandığına ilişkin bir bilgi bulunmadığı anlaşılmıştır. Bir diğer istekli olan Çetin Özşanlı tarafından ise geçerlik süresi halihazırda uygun olan et ve tavuk etine ilişkin yerli malı belgesinin teklif kapsamında ibraz edildiği görülmüş, başvuru sahibinin bu husustaki iddiaları yerinde bulunmamıştır.

3. Başvuru sahibinin üçüncü iddiasına ilişkin olarak:

Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde “(1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında 4734 sayılı Kanun’un 4’üncü maddesindeki tanımlar yanında;

…

ç) İş bitirme belgesi: Adayın veya isteklinin ihale konusu mal veya benzer işlerdeki deneyimini gösteren ve yetkili kurum ve kuruluşlar tarafından düzenlenen, verilen ve değerlendirilen iş deneyimini gösteren belgeyi,

d) İş deneyimini gösteren belgeler: İş bitirme belgesi ve teknolojik ürün deneyim belgesi ile gerçek kişilere veya iş bitirme belgesi düzenlemeye yetkili olmayan her türlü kurum ve kuruluşa gerçekleştirilen işlere ilişkin olarak bu Yönetmeliğin 46’ncı maddesinde belirtilen belgeleri…” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Belgelerin Sunuluş Şekli” başlıklı 29’uncu maddesinde “(7) İhaleye katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin sunulan belgelerin veya bu belgelerde yer alan bilgilerin EKAP üzerinden veya kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden temin edilebilmesi veya bu bilgilerin teyidinin yapılabilmesi durumunda, bu belgeler için belgelerin sunuluş şekline ilişkin şartlar aranmaz.” hükmü,

İdari Şartname’nin yeterlik kriterlerine ilişkin yedinci maddesinde; “7.5.1. İsteklinin ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kesin kabul işlemleri tamamlanan mal alımlarıyla ilgili yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektörde bedel içeren tek bir sözleşme kapsamında gerçekleştirilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak deneyimini gösteren belge veya teknolojik ürün deneyim belgesi sunması zorunludur. İstekli tarafından teklif edilen bedelin %20 dan az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgeler veya teknolojik ürün deneyim belgesinin sunulması gerekir.

…

7.5.3.4. Kırmızı Et - Ekmek için: İstekliler ihale tarihi itibariyle geçerli olan Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığından alınmış (Gıda tarım ve Hayvancılık il Müdürlüğü) Gıda Sicil Belgesi (Sertifikası)/İşletme Kayıt Belgesi veya Gıda Üretim İzin/İşletme Onay Belgesini, Belgelerden birini teklif dosyalarında sunmaları gerekmektedir.

…

7.6. Benzer iş olarak kabul edilecek işler aşağıda belirtilmiştir:

7.6.1…

8. Kısım (Kırmızı Et) için Kamu veya Özel Sektörden sözleşmeye bağlı olarak gerçekleştirilen her türlü kırmızı et alımı veya satımı benzer iş olarak kabul edilecektir.” düzenlemelerinin yer aldığı görülmüştür.

İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklif bedelinin 5.964.000,00 TL, gerekli asgari iş deneyimi tutarının 1.192.800,00 TL olduğu anlaşılmıştır. Şikayete konu iş deneyim belgesinin Et ve Süt Kurumu Genel Müdürlüğü tarafından ihale üzerinde bırakılan istekli adına düzenlendiği, belgede işin adının “Büyükbaş Hayvan Alımı” olduğu, işin türünün “123 adet büyükbaş hayvan, ödemenin 35.879 kg karkas et üzerinde yapılması”, sözleşme tarihinin 20.04.2015 ve belge tutarının 835.980,70 TL olduğu görülmüştür.

Anılan Yönetmelik’in aktarılan 29’uncu maddesinin yedinci fıkrası çerçevesinde EKAP üzerinden düzenlendiği teyit edilen söz konusu iş bitirme belgesi için belgelerin sunuluş şekline ilişkin şartların aranmayacağı, belgeye konu alımın 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun istisna hükümleri kapsamında yapılan bir alım olması nedeniyle belge üzerinde İKN bulunmamasının mevzuata aykırı olmadığı, kaldı ki belge üzerinde idarenin ve işin adının belirtildiği, diğer taraftan kamu ihale mevzuatı çerçevesinde belgeye konu alıma ait damga vergisi ödendiğine dair belgenin iş deneyimini tevsik eden belgeler kapsamında sunulmasına gerek olmadığı, iş deneyim belgesinin sunulmasının yeterli olduğu anlaşılmış olup başvuru sahibinin bu yöndeki iddiaları yerinde bulunmamıştır.

Buna ek olarak, anılan belgenin “Kamu veya Özel Sektörden sözleşmeye bağlı olarak gerçekleştirilen her türlü kırmızı et alımı veya satımı” şeklindeki benzer iş tanımına uygun olduğu ve söz konusu iş deneyim belgesinin güncellenmiş tutarının 1.285.427,86 TL’ye tekabül ettiği ve asgari iş deneyim belge tutarını karşıladığı tespit edildiğinden bu husustaki iddianın da yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Ayrıca, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “İtirazen şikâyet başvurularında aranılacak şekil unsurları” başlıklı 11’inci maddesinin altıncı fıkrasındaki “…Kısmi teklife açık ihalelerde… tekliflerin verilmesi ile bu aşamadan sonraki işlemlere ilişkin başvurularda, başvuru bedeli toplam yaklaşık maliyet üzerinden yatırılır. Başvuruya konu kısmın yaklaşık maliyetine göre fazla yatırıldığı tespit edilen tutar Kurum tarafından başvuru sahibine iade edilir” açıklaması kapsamında, başvuruya konu kısım itibariyle 4734 sayılı Kanun’un 53’üncü maddesi gereğince başvuru bedeli olarak yatırılması gereken tutarın 12.843,00 TL olduğu anlaşıldığından, Kurum hesaplarına fazladan yatırılan 4.283,00 TL’nin yazılı talebi halinde başvuru sahibine iadesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

1. Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

2. Fazla ödenen başvuru bedelinin başvuru sahibinin yazılı talebi halinde iadesine,

Oybirliği ile karar verildi.