KİK Kararı: 2018/UM.I-1925

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2018/061
Gündem No : 53
Karar Tarihi : 01.11.2018
Karar No : 2018/UM.I-1925
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Aypa İç ve Dış Tic. Paz. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Türkiye Hudut ve Sahiller Sağlık Genel Müdürlüğü Destek Hizmetleri Daire Başkanlığı,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2018/342703 İhale Kayıt Numaralı “2 Kalem Diş Üniti” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Türkiye Hudut ve Sahiller Sağlık Genel Müdürlüğü Destek Hizmetleri Daire Başkanlığı tarafından 14.08.2018 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “2 Kalem Diş Üniti” ihalesine ilişkin olarak Aypa İç ve Dış Tic. Paz. Ltd. Şti.nin 17.09.2018 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 18.09.2018 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 28.09.2018 tarih ve 48897 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 28.09.2018 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2018/1539 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. CE ve FDA onaylı olarak teklif etmiş oldukları koltuğun Teknik Şartname’nin 1.9’uncu maddesine uygun olmadığı gerekçesiyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasının yerinde olmadığı, bahse konu ürünün anılan Şartname maddesine uygun olduğunun teklif dosyasında sunmuş oldukları Teknik Şartnameye Cevaplar belgesinden ve dilekçe ekinde sunulan üretici uygunluk beyanından anlaşılacağı, teklif etmiş oldukları ürünün mikrop barındırabileceğinin referans laboratuvarından kanıtlanması gerektiği,

2. Teklif etmiş oldukları koltuğun Teknik Şartname’nin 1.15’inci maddesine uygun olmadığı gerekçesiyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasının yerinde olmadığı, bahse konu ürünün anılan Şartname maddesine uygun olduğunun, dilekçe ekinde sunulan üretici uygunluk beyanından anlaşılacağı, kaldi ki kolçakların özel mekanizması sayesinde sola ve aşağı, sağa ve yukarı hareket ettiği, hasta geçişine yardımcı olacak ergonomik bir yapıda olduğu, demonstrasyon sırasında ihale komisyonunca açıklama istenmemesi nedeniyle hareket mekanizmasının taraflarınca gösterilemediği, demonstrasyon sırasında bir tutanak tutulmaması ve demonstrasyon tutanağının firma yetkilisine imzalatılmaması nedeniyle usulüne uygun bir demonstrasyon yapılmadığı, bu nedenle demonstrasyonun yenilenmesi gerektiği,

3. Grup Dental Med. İmlt. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından teklif edilen elektrikli mikromotorun üzerinde üretici firma adının yazılı olmadığı, anılan durumun Teknik Şartname’nin 8.2.5’inci maddesine aykırılık teşkil ettiği, üretici firma isminin NSK değil, NAKANISHI INC olduğu, dolayısıyla cihaz üzerinde bu ibarenin yazılı olması gerektiği,

4. Grup Dental Med. İmlt. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından teklif edilen anguldruvaya ilişkin olarak teklif dosyasında sunulan katalogların orijinal olmadığı, ayrıca söz konusu istekli tarafından NSK marka M-25 model anguldruva teklif edilmiş olmasına rağmen demonstrasyon işlemi amacıyla ihale komisyonuna NSK marka S-Max M25 model anguldruvanın sunulduğu, bahse konu cihazın ise TİTÜBB/ÜTS sistemine kayıtlı olmadığı,

5. Grup Dental Med. İmlt. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından teklif dosyasında yalnızca Grup Dental marka Quattro model Türkiye menşeili diş üniti için yerli malı belgesi sunulduğu, ancak ihale konusu işin diş üniti ve tedavi ekipmanlarının alımına ilişkin olduğu, bu kapsamda sunulan yerli malı belgesinde diğer ekipmanların da gösterilmesi gerektiği veya her bir ekipman için ayrı ayrı yerli malı belgesi sunulması gerektiği, bahse konu istekli tarafından teklif edilen tedavi ekipmanlarının ise Çin ve Japonya menşeili olduğu, dolayısıyla anılan ürünlerin yerli malı olarak değerlendirilmemesi gerektiği ve bu cihazların yerli malı belgesine eklenmesi durumunda yerli malı katkı oranının Yerli Malı Tebliği’nde belirtilen %51 oranını karşılamayacağı, söz konusu istekliye %15 fiyat avantajı uygulanmaması gerektiği, bahse konu belgenin diş üniti ve tedavi ekipmanları için alınmış olduğunun Ankara Ticaret Odasından teyit ettirilmesi gerektiği, DMO kataloğunda ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından teklif edilen ana ünitin 20.000,00 TL olarak gösterildiği, ünitin aksesuarlarıyla birlikte bahse konu istekli tarafından 45.490,00 TL’ye teklif edilmiş olmasından da aksesuarların ithal olduğunun anlaşılacağı,

6. Reflektörün tıbbi cihaz kategorisinde ve TİTUBB/ÜTS kapsamında bulunan bir cihaz olmasına rağmen Grup Dental Med. İmlt. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından teklif dosyasında reflektöre ilişkin olarak TİTUBB/ÜTS kayıt belgesinin sunulmadığı, anılan cihazın TİTUBB/ÜTS kapsamında olmadığına dair beyanname sunulduğu, ayrıca söz konusu cihazın kılavuzunun iki ayrı onaylı kuruluştan alınmış EC sertifikasına sahip olduğu, bu kapsamda kullanma kılavuzunun da uygun olmadığı, kaldı ki söz konusu kullanma kılavuzlarında “led veya tungsten halojen” ifadesinin yer aldığı, bu ifadenin uygun olmadığı, TİTUBB kaydının led reflektör için mi halojen reflektör için mi yapıldığı hususunun açık olmadığı,

7. Grup Dental Med. İmlt. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti.nin teklif etmiş olduğu aeratör başlığının ve elektrikli mikromotorun ihale tarihi itibariyle TİTUBB/ÜTS kaydının bulunmadığı, anılan cihazlar için teklif dosyasında sunulan TİTUBB/ÜTS kayıt belgesinin sisteme kayıtlı olmayan bir ürüne ait olan internet çıktısı olduğu,

8. Grup Dental Med. İmlt. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından ihalenin 2’nci kısmına ilişkin olarak teklif edilen;

a- Aeratör başlığının ihale tarihi itibariyle TİTUBB/ÜTS kaydının bulunmadığı, anılan cihazlar için teklif dosyasında sunulan TİTUBB/ÜTS kayıt belgesinin sisteme kayıtlı olmayan bir ürüne ait olan internet çıktısı olduğu,

b- “Dental mikromotor (klinik) havalı (butonlu) led ışıksız” cihazın üzerinde üretici firma adının yazılı olmadığı, anılan durumun Teknik Şartname’nin 8.2.9’uncu maddesine aykırılık teşkil ettiği, üretici firma isminin NSK değil, NAKANISHI INC olduğu, dolayısıyla cihaz üzerinde bu ibarenin yazılı olması gerektiği,

c- NSK marka M-25 model “anguldruva (klinik) butonlu (led ışıksız) mavi kuşak” cihaz için teklif dosyasında orijinal olmayan katalogların ve TİTÜBB/ÜTS kayıtlarının sunulduğu, ihale tarihi itibariyle TİTUBB/ÜTS kaydının bulunmadığı, ayrıca söz konusu istekli tarafından anılan cihazın demonstrasyonu için NSK marka S-Max M25 model cihaz sunulduğu, anılan cihazın ise TİTUBB/ÜTS kaydının bulunmadığı,

9. İdare tarafından yapılan demonstrasyonun bir tutanakla kayıt altına alınması, ihale komisyonunda görevli uzman üyeler tarafından firma yetkilisinin de bizzat bulunduğu bir ortamda gerçekleştirilmesi, tutanağın demo yapan firma yetkilisince de imzalanması gerektiği,

10. Grup Dental Med. İmlt. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından ihalenin 1 ve 2’nci kısmına aynı barkod numaralı ürünlerin teklif edilmiş olmasına rağmen teklif fiyatlarının 1 ve 2’nci kısım için farklı olmasının çelişki oluşturduğu iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1 ve 2’nci iddialarına ilişkin olarak:

Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Tedarik edilecek malların numuneleri, katalogları, fotoğrafları ile teknik şartnameye cevapları ve açıklamaları içeren doküman” başlıklı 43’üncü maddesinde “Teklif edilen malın Teknik Şartname’de yer alan teknik kriterlere uygunluğunu belirlemek amacıyla numune, teknik bilgilerin yer aldığı katalog, teknik şartnameye cevapları ve açıklamaları içeren doküman ile fotoğraf istenebilir. Özel imalat süreci gerektiren mal alımları hariç, teknik şartnameye cevaplar ve açıklamalar içeren doküman istenilmesi durumunda katalog istenilmesi zorunludur. İsteklilerin cevap vermesi ve açıklamada bulunması istenen hususlara ilişkin sorulara teknik şartnameye cevaplar ve açıklamalar standart formunda yer verilir…” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Tekliflerin alınması ve değerlendirilmesi” başlıklı 16’ncı maddesinde “16.9. Katalog, kılavuz, çizim, fotoğraf vb. belgeler ve/veya numune istenen ihalelerde, tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında bu belgelerden ve/veya numune üzerinden teknik şartnameye uygunluk değerlendirmesi yapılır. Tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında anılan belgeler ve/veya numune üzerinden teknik değerlendirme yapılmasının öngörülmemesi halinde ise bu durumun ihale dokümanında belirtilmesi koşuluyla istenen belgelerin ve/veya numunenin sadece teklif ekinde sunulup sunulmadığına bakılır.” açıklaması,

İdari Şartname’nin “İhale konusu alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu malın;

a) Adı: 2 kalem diş üniti

b) Varsa kodu:

c) Miktarı ve türü: Toplamda 2 kalem 933 adet diş üniti…” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.5.6. Firma teklifi ile birlikte alıma konu cihazın tıbbi ve teknik özelliklerinin görülebileceği orijinal teknik dokümanları vermelidir.

Firmalar, kuracakları cihazın hangi marka, model ve tip olduğunu belirterek, teknik şartnamenin tüm maddelerine, şartname maddelerinin sırasına göre tek tek Türkçe olarak cevap veren "Şartnameye Uygunluk Belgelerini" mutlaka vereceklerdir. Bu uygunluk belgesi, imza konusunda yetkili firma görevlisi tarafından imzalanmış ve onaylanmış olmalıdır. Şartname uygunluk belgesinde verilen cevaplar, firmanın vermiş olduğu orijinal doküman, prospektüs veya katalogların hangi sayfada olduğu açıklanarak işaretle belirtilecektir.

Teknik şartnamede talep edilip kataloglarda belirtilemeyen maddelerin gösterilememe gerekçesi ve ayrıntılı açıklamaları teklif zarfı içerisinde idareye sunulacaktır. Sunulan bu teknik dokümanlar ve kataloglar orijinalleri yanında orijinallerinin Türkçe dışında herhangi bir dilde olması halinde ayrıca Türkçe olarak sunulacaktır…” düzenlemesi,

Söz konusu Şartname’nin “Diğer hususlar” başlıklı 47’nci maddesinde “47.1. Demonstrasyon (demo): İdare istekli firmalardan, talep etmesi durumunda en geç 3 iş günü içerisinde İstanbul’da ihale komisyonunun talep edeceği bir ağız ve diş sağlığı merkezinde/ sağlık tesisinde cihazını kurarak çalışır hale getirecektir. Cihaz bu merkezde ihale komisyonunun gözetiminde demo amaçlı olarak talep edilen süre kadar kullanılacaktır. Demo cihazın kurulumu için gerekli izin ve onaylar Genel Müdürlüğümüz tarafından alınacaktır. Demonstrasyonda, ihalede teklif edilen cihaz sunulmalıdır.

Demo sırasında Teknik Şartname’deki tüm özelliklerin ve yan donanımlarının görülebilmesini sağlamak amacı ile her türlü alt yapı, malzeme ve aksesuar firma tarafından tedarik edilecektir. Teknik Şartname’deki tüm maddeler tek tek cihaz üzerinde kontrol edilecek ve şartnameye uygunlukları tespit edilecektir. Teknik Şartnamede belirtilen özelliklerden bir veya birkaçını gösteremeyen firmaların teklifleri değerlendirmeye alınmayacaktır.

Öncelikli olarak ekonomik açıdan en düşük fiyattan başlamak üzere istediği kadar firma için demo yapmakta serbesttir. İdare tüm firmalara demo yapmak zorunda değildir. Komisyon teknik belgeler üzerinden incelemeyi yeterli görmesi durumunda ayrıca bir demo yapmamakta serbesttir.” düzenlemesi yer almakta olup, anılan Şartname’nin EK bölümünde aşağıdaki tabloya yer verilmiştir:

Sıra No

Açıklama

Birimi

Miktarı

1. KISIM

(1 KISIM)

1

Diş Üniti (ADSM için)

Adet

566

2. KISIM

2

Diş Üniti (Hastane için)

Adet

367

Diş Üniti Teknik Şartnamesi’nin (ADSM’ler için) “Vazgeçilmez Özellikler” bölümünde “Diş üniti şehir cereyanı 220V/50 Hz şehir elektrik şebekesi ile çalışacaktır. Voltaj değişikliklerini ±%10 tolere edecektir. Diş üniti aşağıda belirtilen bölümlerden oluşacaktır. Diş ünitinin toplam ağırlığı en az 200 kg olacaktır. Bu hususlar vazgeçilmez özelliktir.

1.Hasta Koltuğu (Fotöy)

2.Tedavi Ünitesi

3.Kreşuar Grubu

4.Reflektör

5.Ayak Pedalı

6.Hekim Taburesi

7.Bağlantı kutusu

8.Dinamik el aletleri” düzenlemesi,

Söz konusu Şartname’nin “Hasta Koltuğu (Fotöy)” başlıklı 1’inci maddesinde “1.9. Koltuğun döşemeleri mikrop barındırmayan, gözeneksiz, çatlaksız-damarsız veya desensiz, hastayı tutarak sıkıştırmaya sebep olmayacak şekilde, dikişsiz, güneş ışığından ve dezenfektanlarından kolay etkilenmeyen, temizlenmesi kolay malzemeden imal edilmiş olmalıdır.

…

1.15.Kolçakların üzeri dayanıklı bir malzemeden üretilmiş olmalıdır. Kolçaklar hastanın geçişine izin verecek şekilde aşağı-yukarı hareket etmelidir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan mevzuat hüküm ve açıklamaları ile ihale dokümanında yer alan düzenlemelerden; inceleme konusu ihalenin 1’inci kısmının ağız ve diş sağlığı merkezleri için diş üniti alımına ilişkin olarak düzenlendiği, istekliler tarafından teklif dosyasında, alıma konu cihazın tıbbi ve teknik özelliklerinin görülebileceği orijinal teknik dokümanların ve Teknik Şartnameye Uygunluk Belgelerinin sunulmasının zorunlu olduğu; katalog, kılavuz, vb. belgeler istenen ihalelerde, tekliflerin teknik şartnameye uygunluk değerlendirilmesinin bu belgeler üzerinden yapılacağı, istekliler tarafından teklif edilen cihazlar üzerinde ihale komisyonunun talep etmesi durumunda Teknik Şartname’deki tüm maddelerin tek tek kontrol edilmesi ve Şartname’ye uygunluklarının tespiti amacıyla demonstrasyon yapılacağı, ürünün Teknik Şartname’de yer alan düzenlemelere uygun olup olmadığı yönünde yapılan değerlendirme neticesinde alınan kararlara ilişkin nihai sorumluluğun da idareye ait olduğu anlaşılmaktadır. Bu durumda, demonstrasyon yaptırılması ile ilgili olarak; idarece ihale komisyonu üyesi yetkili uzman personelden oluşan bir heyet gözetiminde ilgili istekliye demonstrasyon yaptırılması, yapılan iş ve işlemlerin denetime açık bir şekilde raporlanması ve söz konusu rapora uygun olarak ihalenin sonuçlandırılması önem arz etmektedir.

07.09.2018 tarihli ihale komisyonu kararında “…Komisyonumuz tarafından İdari Şartname’nin 47.1’inci maddesi gereği demonstrasyon yapılmasına karar verilmiştir.

…

1’inci kalem için teklif veren Aypa İç ve Dış Tic. Paz. Ltd. Şti. firmasının 03.09.2018 tarihinde Sultangazi Ağız ve Diş Sağlığı Merkezinde yapılan demonstrasyonunda; Teknik Şartname’nin 1.9’uncu maddesinde yer alan “Koltuğun döşemeleri mikrop barındırmayan, gözeneksiz, çatlaksız-damarsız veya desensiz, hastayı tutarak sıkıştırmaya sebep olmayacak şekilde, dikişsiz, güneş ışığından ve dezenfektanlarından kolay etkilenmeyen, temizlenmesi kolay malzemeden imal edilmiş olmalıdır.” düzenlemesine uygun olmayacak şekilde koltuk döşemesinin olduğu, mikrop barındırmaya müsait gözenekli ve damarlı yapıda olduğundan ilgili maddeyi karşılamadığı,

Teknik Şartname’nin 1.15’inci maddesinde “Kolçakların üzeri dayanıklı bir malzemeden üretilmiş olmalıdır. Kolçaklar hastanın geçişine izin verecek şekilde aşağı-yukarı hareket etmelidir.” hükmü yer almakta, ancak teklif edilen ünitin kolçak hareketi sağa sola olduğundan ilgili maddeyi karşılamadığı tespit edilmiştir.” ifadelerine yer verilmiş olup, söz konusu ifadelerden, idare tarafından bahse konu isteklinin teklifinin; ihalede teklif etmiş oldukları hasta koltuğunun 03.09.2018 tarihinde yapılan demonstrasyon neticesinde ürün döşemesinin mikrop barındırmaya müsait gözenekli ve damarlı yapıda olduğu ve kolçakların hareketinin sağa-sola olduğunun tespit edildiği, dolayısıyla Teknik Şartname’nin 1.9 ve 1.15’nci maddesinde yer alan düzenlemelere uygun olmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı anlaşılmıştır.

İhale işlem dosyası üzerinde yapılan incelemelerden; bahse konu istekli tarafından ihalede teklif edilen hasta koltuğuna ilişkin olarak teklif dosyasında sunulan katalogda kolçakların yukarı - aşağı hareket ettiğinin ve dayanıklı olduğunun; koltuk yüzeyinin ise hijyenik, kolay temizlenen, anti bakteriyel ve dezenfektana dayanıklı olduğunun belirtildiği, ayrıca söz konusu istekli tarafından teklif dosyasında sunulan “Teknik Şartnameye Uygunluk Belgesi”nde de anılan ürünün Teknik Şartname’nin 1.9 ve 1.15’inci maddelerinde yer alan düzenlemelere uygun olduğunun beyan edildiği tespit edilmiş olup, bahse konu istekli tarafından teklif dosyasında sunulan teknik dokümanların içeriğinde yer alan bilgilerin doğru olup olmadığının tespiti amacıyla; 03.08.2018 tarihinde idare tarafından demonstrasyon yapıldığı tespit edilmiştir.

Demonstrasyona dayalı olarak alınan ihale kararlarına ilişkin itirazen şikâyet başvurularında Kurum tarafından; idarece demonstrasyon ile ilgili iş ve işlemlerin usulüne uygun biçimde yerine getirilip getirilmediği ve demonstrasyon tutanağında yer verilen tespitlerle, alınan ihale kararı arasında uyuşmazlık bulunup bulunmadığı yönlerinden inceleme yapılmak suretiyle başvurunun sonuçlandırılması gerekmektedir. Zira demonstrasyona ilişkin tutanak içeriğinin uygunluğuna ve dolayısıyla alınan ihale komisyonu kararı sonucunda alımı yapılacak ürünlerin istenen teknik kriterleri sağlayıp sağlamadığına ilişkin usulüne uygun olarak yapılmış demonstrasyon işlemlerinde yetki ve sorumluluk, ihale işlemlerini yürütmekle görevli ihale komisyonuna ait olup, belgeler üzerinden yapılan itirazen şikâyet incelemesinde demonstrasyonda yapılan tespitlerin doğruluğunun denetlenmesinin mümkün olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Bu çerçevede ihale işlem dosyası üzerinden yapılan inceleme neticesinde; bila tarihli demonstrasyon tutanağında 03.09.2018 tarihinde Sultangazi Ağız ve Diş Sağlığı Merkezinde başvuru sahibi isteklinin teklif ettiği ürünlere ilişkin demonstrasyon yapıldığı, söz konusu tutanakta Teknik Şartname’de belirtilen özelliklerin her biri için satır açıldığı, bu satırların da kendi içerisinde “uygun” ve “uygun değildir” şeklinde bölümlendiği, Teknik Şartname’nin 1.9 ve 1.15’inci maddelerinin bulunduğu satırlarda, bahse konu istekli tarafından teklif edilen hasta koltuğunun anılan Şartname maddelerini karşılamadığını göstermek üzere “uygun değildir” bölümünün işaretlendiği ve teklif edilen koltuğun anılan maddelere uygun olmama gerekçelerine yer verildiği, söz konusu demonstrasyon tutanağında alınan kararın, 7 kişiden oluşan ihale komisyonu üyelerinin
Oybirliği ile alındığı ve tutanağın ihale komisyonu üyelerinin tümü tarafından imzalandığı anlaşılmışsa da, demonstrasyon tutanağında firma yetkilisinin imzasının yer almadığı, firma yetkilisinin demonstrasyon tutanağını imzalamaktan imtina ettiğine dair herhangi bir tutanak da tutulmadığı anlaşılmıştır.

Yapılan değerlendirmede; ihale komisyonu üyelerinin ve firma yetkilisinin katılımıyla söz konusu isteklinin teklif etmiş olduğu cihazlara ilişkin olarak yeniden demonstrasyon yapılması, demonstrasyon işleminde teklife konu ürün/ürünlerin fiziksel ve görsel denetiminin yapılması, demonstrasyon neticesinde aykırılık tespit edilmesi halinde bu aykırılıkların açık ve somut bir şekilde ortaya konulmuş olması, ayrıca bu hususların demonstrasyon sırasında tutulacak olan demonstrasyon tutanağında ifade edilmesi, bahse konu tutanağın ihale komisyonu üyeleri ve firma yetkilisi tarafından imzalanması, tutanağın firma yetkilisi tarafından imzalanmaması halinde ise bu hususun demonstrasyon tutanağında belirtilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9 ve 10’uncu iddialarına ilişkin olarak:

Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yerli malını teklif edenler lehine fiyat avantajı uygulanması” başlıklı 61’inci maddesinde “…(2) Mal alımı ihalelerinde yaklaşık maliyetine bakılmaksızın, tüm isteklilerin katılabileceğine ilişkin düzenleme yapılabilir ve bu ihalelerde yerli malı teklif eden istekliler lehine % 15 oranına kadar fiyat avantajı sağlanabilir.

(3) İhale veya ön yeterlik ilanı ve idari şartnamede, yerli malı teklif edenler lehine tanınan fiyat avantajı oranı belirtilir.

…

(7) Teklif edilen malın yerli malı olduğu Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından belirlenen usul ve esaslara uygun olarak düzenlenen yerli malı belgesi ile belgelendirilir.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Yerli malı belgesi” başlıklı 6.2.2’nci maddesinde “6.2.2.1. İstekli tarafından teklif ettiği malın yerli malı olduğu, Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından belirlenen usul ve esaslara uygun olarak düzenlenen yerli malı belgesi ile belgelendirilir.” açıklaması,

İdari Şartname’nin “İhale konusu alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “.1. İhale konusu malın;

a) Adı: 2 KALEM DİŞ ÜNİTİ

b) Varsa kodu:

c) Miktarı ve türü: Toplamda 2 Kalem 933 Adet Diş Üniti” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “İhalenin yabancı isteklilere açıklığı ve yerli malı teklif edenler lehine fiyat avantajı uygulanması” başlıklı 8’inci maddesinde “8.1. İhale, yeterlik kriterlerini taşıyan yerli ve yabancı tüm isteklilere açıktır. Yerli malı teklif eden istekliye ihalenin tamamında % 15 (yüzde on beş) oranında fiyat avantajı uygulanacaktır. Yerli malı teklif eden isteklilerin fiyat avantajından yararlanabilmesi için teklif ettiği mala/mallara ilişkin yerli malı belgesini/belgelerini sunması zorunludur.” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin “Vazgeçilmez özellikler” bölümünde “Diş üniti aşağıda belirtilen bölümlerden oluşacaktır…

1.Hasta Koltuğu (Fotöy)

2.Tedavi Ünitesi

3.Kreşuar Grubu

4.Reflektör

5.Ayak Pedalı

6.Hekim Taburesi

7.Bağlantı kutusu

8.Dinamik el aletleri” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Dinamik el aletleri” başlıklı 8’inci maddesinde “Dinamik el aletleri aşağıda belirtilen malzemelerden oluşacaktır.

8.1.Aeratör başlığı

8.2.Elektrikli mikromotor

8.3.Anguldruva

8.4.Ünite monte ışınlı dolgu cihazı

8.5.Ünite monte kavitron” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale dokümanının eki olan birim fiyat teklif cetveli incelendiğinde ise; ihalenin 1’inci kısmı için tek satır açıldığı ve alımın “diş üniti” iş kalemi üzerinden yapıldığı görülmüştür.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinden ve ihale dokümanında yer alan düzenlemelerden; inceleme konusu ihalenin başvuruya konu olan 1’inci kısmının alım konusu olan diş ünitini oluşturan bölümlerin hasta koltuğu, tedavi ünitesi, kreşuar grubu, reflektör, ayak pedalı, hekim taburesi bağlantı kutusu ve dinamik el aletlerinden oluştuğu; dinamik el aletlerinin ise aeratör başlığı, elektrikli mikromotor, anguldruva, ünite monte dolgu cihazı ve ünite monte kavitron olduğu, dolayısıyla ismi geçen tüm cihazların ihalenin alım konusunu oluşturduğu, başvuru konusu ihalede yerli malı teklif eden isteklilere % 15 oranında fiyat avantajı uygulanacağı, söz konusu isteklilerin fiyat avantajından yararlanabilmesi için ise teklif ettikleri mallara ilişkin olarak Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından belirlenen usul ve esaslara uygun olarak düzenlenen yerli malı belgesini teklif dosyasında sunmalarının zorunlu olduğu anlaşılmaktadır.

İhale işlem dosyası üzerinde yapılan incelemelerden; ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından, Teknik Şartname’nin “Vazgeçilmez özellikler” bölümünde belirtilen hasta koltuğu, tedavi ünitesi, kreşuar grubu, reflektör, ayak pedalı, hekim taburesi ve bağlantı kutusundan oluşan Grup Dental marka Quattro model diş üniti teklif edildiği, dinamik el aletlerinden olan aeratör başlığı için NSK marka Panamax Plus Su M4 model, elektrikli mikromotor için NSK marka NLX NANO model, anguldruva için NSK marka M25 model, ünite monte ışınlı dolu cihazı için Woodpecker marka LED-C model, ünite monte kavitron için NSK marka Varios model cihaz teklif edildiği tespit edilmiştir.

Söz konusu istekli tarafından teklif dosyasında sunulan yerli mali belgesi incelendiğinde; anılan belgenin TOBB Ankara Sanayi Odası tarafından bahse konu istekli adına düzenlendiği, belgede “Ürün adı: Dişçi Koltuğu (Mekanizmalı Özel Koltuk)

…

Teknik Özellikleri (Marka Adı, Modeli, Seri Numarası, Cinsi): Quattro, Grup Dental Medikal…” ifadelerine yer verildiği görülmüştür. Bu kapsamda söz konusu belgenin yalnızca

hasta koltuğu, tedavi ünitesi, kreşuar grubu, reflektör, ayak pedalı, hekim taburesi ve bağlantı kutusundan oluşan Grup Dental marka Quattro model ürün grubuna ilişkin olarak düzenlendiği, aeratör başlığı, elektrikli mikromotor, anguldruva, ünite monte dolgu cihazı ve ünite monte kavitron için teklif dosyasında yerli malı belgesi sunulmadığı anlaşılmış olup, dolayısıyla sunulan yerli malı belgesinin ihale konusu alımın tamamını kapsamadığı, bu haliyle fiyat avantajı uygulanmasına esas olamayacağı anlaşılmıştır.

Diğer taraftan 07.09.2018 tarihli ihale komisyonu kararında “…Yerli ürün teklif eden Grup Dental Med. İmlt. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti. haricinde geçerli teklif kalmadığından yerli avantaj değerlendirmesi yapılmasına gerek duyulmamıştır.” ifadelerine yer verildiği, hali hazırda söz konusu yerli malı belgesinin tekliflerin değerlendirilmesinde esas alınmadığı tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinin birinci fıkrasında “İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilirler...” hükmü,

Aynı Kanun’un “İdareye şikâyet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinde “Şikâyet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır… ” hükmü,

Söz konusu Kanun’un “Kuruma itirâzen şikâyet başvurusu” başlıklı 56’ncı maddesinde “İdareye şikâyet başvurusunda bulunan veya idarece alınan kararı uygun bulmayan aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından 55 inci maddenin dördüncü fıkrasında belirtilen hallerde ve sürede, sözleşme imzalanmadan önce itirazen şikâyet başvurusunda bulunulabilir…” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru ehliyeti” başlıklı 5’inci maddesinde “(1) İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden;

…

c) İstekliler; yeterlik başvurularının veya tekliflerin sunulması, değerlendirilmesi ve ihalenin sonuçlandırılmasına ilişkin idari işlem veya eylemler,

hakkında başvuruda bulunabilir.” Hükmü,

Bahse konu Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinde “…(10) İdarenin şikâyet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar hariç, şikâyet başvurusunda belirtilmeyen hususlar itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemez…” hükmü yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinden; idari başvuru yolunun ancak ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden istekliler ve istekli olabilecekler tarafından kullanılabileceği; tekliflerin sunulması, değerlendirilmesi ve ihalenin sonuçlandırılmasına ilişkin idari işlem veya eylemler hakkında başvuruda bulunma ehliyetini ise yalnızca isteklilerin haiz olduğu, ayrıca şikâyet başvurusunda belirtilmeyen hususların itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceği anlaşılmaktadır.

Yapılan incelemede, başvuru sahibinin söz konusu iddialarının, teklif bedeli 25.747.340,00 TL olan Grup Dental Med. İmlt. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti.ye yönelik olduğu, başvuru sahibinin teklif bedelinin ise 25.376.610,00 TL olduğu, bu çerçevede başvuru sahibi tarafından teklif fiyatı kendi teklif fiyatından yüksek olan istekliye yönelik başvuruda bulunulduğu, ayrıca Grup Dental Med. İmlt. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti.nin teklif dosyasında sunmuş olduğu yerli malı belgesinin incelenmesi neticesinde anılan belgenin inceleme konusu ihalede fiyat avantajı uygulanmasına esas teşkil edecek nitelikte olmadığı, dolayısıyla Grup Dental Med. İmlt. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti.nin teklif bedelinin her hâlükârda başvuru sahibi isteklinin teklif bedelinden yüksek olduğu; bahse konu iddialara yönelik olarak yapılan başvurunun herhangi bir hak veya menfaat kaybının telafisine yönelik olmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin anılan iddialarının ehliyet yönünden reddi gerektiği anlaşılmıştır.

Ayrıca, söz konusu isteklinin ihalenin 2’nci kısmına teklif sunmadığı ve “istekli” sıfatını haiz olmadığı, dolayısıyla bahse konu kısım için tekliflerin sunulması, değerlendirilmesi ve ihalenin sonuçlandırılmasına ilişkin idari işlem veya eylemler hakkında başvuruda bulunamayacağı tespit edildiğinden, başvuru sahibinin 8’inci iddiasının bu yönüyle de ehliyet yönünden reddi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Buna ilave olarak; şikâyet başvurusunda belirtilmeyen hususların itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceğinden, başvuru sahibinin 9 ve 10’uncu iddialarının şekil yönünden de reddi gerekmektedir.

Ayrıca başvuru sahibi istekli tarafından 18.10.2018 tarihinde Kurum kayıtlarına alınan dilekçeyle Kurum’a yeniden başvuruda bulunduğu, söz konusu dilekçenin ek dilekçe mahiyetinde olduğu anlaşılmış olup, başvuru sahibinin Kurum’a en geç 28.09.2018 tarihinde itirazen şikâyet başvurusunda bulunabileceği anlaşıldığından başvuru sahibinin bahse konu ek dilekçede yer alan iddialarının süre yönünden reddi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesinin ikinci fıkrası yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır.

1. Güloğuz Diş Deposu Tic. ve Paz. Ltd. Şti.nin teklifine ilişkin yapılan inceleme:

İhale işlem dosyası üzerinden yapılan inceleme neticesinde; bila tarihli demonstrasyon tutanağında 27.08.2018 tarihinde Sultangazi Ağız ve Diş Sağlığı Merkezinde Güloğuz Diş Deposu Tic. ve Paz. Ltd. Şti.nin teklif ettiği ürünlere ilişkin demonstrasyon yapıldığı belirtilmiş olup, söz konusu demonstrasyon tutanağında alınan kararın, 7 kişiden oluşan ihale komisyonu üyelerinin
Oybirliği ile alındığı ve tutanağın ihale komisyonu üyelerinin tümü tarafından imzalandığı anlaşılmışsa da, demonstrasyon tutanağında firma yetkilisinin imzasının yer almadığı, firma yetkilisinin demonstrasyon tutanağını imzalamaktan imtina ettiğine dair herhangi bir tutanak da tutulmadığı anlaşılmıştır.

Buna göre; ihale komisyonu üyelerinin ve firma yetkilisinin katılımıyla söz konusu isteklinin teklif etmiş olduğu cihazlara ilişkin olarak yeniden demonstrasyon yapılması, demonstrasyon işleminde teklife konu ürün/ürünlerin fiziksel ve görsel denetiminin yapılması, demonstrasyon neticesinde aykırılık tespit edilmesi halinde bu aykırılıkların açık ve somut bir şekilde ortaya konulmuş olması, ayrıca bu hususların demonstrasyon sırasında tutulacak olan demonstrasyon tutanağında ifade edilmesi, bahse konu tutanağın ihale komisyonu üyeleri ve firma yetkilileri tarafından imzalanması, tutanağın firma yetkilisi tarafından imzalanmaması halinde ise bu hususun demonstrasyon tutanağında belirtilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

2. Grup Dental Med. İmlt. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti.nin teklifine ilişkin yapılan inceleme:

Yapılan incelemede; ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenen Grup Dental Med. İmlt. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti.nin de demonstrasyon tutanağında imzasının yer almadığı tespit edildiğinden, söz konusu demonstrasyon tutanağının demonstrasyon sonucu hakkında bilgilendirilmek üzere anılan istekliye iletilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, Güloğuz Diş Deposu Tic. ve Paz. Ltd. Şti.nin ve Aypa İç ve Dış Tic. Paz. Ltd. Şti.nin teklif ettikleri cihazlara ilişkin olarak ihale komisyonu üyelerinin ve firma yetkililerinin katılımıyla yeniden demonstrasyon yapılması ve demonstrasyon sırasında tutanak tutulması, söz konusu tutanakların ihale komisyonu üyeleri ve firma yetkilileri tarafından imzalanması, tutanakların firma yetkilileri tarafından imzalanmaması halinde ise bu hususun demonstrasyon tutanağında belirtilmesi gerektiği, ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenen Grup Dental Med. İmlt. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti.nin teklifine ilişkin olarak düzenlenen demonstrasyon tutanağının ise demonstrasyon sonucu hakkında bilgilendirilmek üzere anılan istekliye iletilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.