KİK Kararı: 2018/UH.II-898

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2018/026
Gündem No : 45
Karar Tarihi : 02.05.2018
Karar No : 2018/UH.II-898
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Önar Araştırma Yön. Dan. İnsan Kay. Tem. Gıda İnş. Tur. Taş. San. ve Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

İzmir Büyükşehir Belediyesi Satınalma Dairesi Başkanlığı Hizmet Alımları Şube Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2018/12787 İhale Kayıt Numaralı “İzmir Büyükşehir Belediyesi Sorumluluk Alanları Dahilinde Çapa İle Yabancı Ot Temizliği ve Ağaçlar İçin Çanak Açılması” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

İzmir Büyükşehir Belediyesi Satınalma Dairesi Başkanlığı Hizmet Alımları Şube Müdürlüğü tarafından 07.02.2018 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “İzmir Büyükşehir Belediyesi Sorumluluk Alanları Dahilinde Çapa İle Yabancı Ot Temizliği ve Ağaçlar İçin Çanak Açılması” ihalesine ilişkin olarak Önar Araştırma Yön. Dan. İnsan Kay. Tem. Gıda İnş. Tur. Taş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 02.03.2018 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 08.03.2018 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 16.03.2018 tarih ve 17839 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 15.03.2018 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2018/447 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle; birim fiyat teklif cetvelinde yer alan iki iş kalemi için işçilik ile araç gereç, malzeme giderlerine ilişkin herhangi bir açıklama sunulmadığı gerekçesiyle aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun bulunmayarak tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, ancak ihale dokümanında çalıştırılacak personel sayısı ve kullanılacak araç gerece ilişkin herhangi bir düzenlemenin yer almadığı, ayrıca ihale konusu iş idarece belirlenecek olan günlük, haftalık ve aylık iş programlarına göre gerçekleştirileceği için çalıştırılacak personel sayısı ile kullanılacak araç gereç miktarının öngörülemeyeceği, bu nedenle kendilerinin de iki iş kalemini üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi ile açıkladıkları, bununla birlikte ihale dokümanında çalıştırılacak personel sayısı ile kullanılacak malzeme miktarına yer verilmediğinden bu giderler için açıklama istenilmesinin de mevzuata aykırı olduğu belirtilerek tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasının yerinde olmadığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir…” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “…79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir…” açıklaması,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu hizmetin;

a) Adı: İzmir Büyükşehir Belediyesi Sorumluluk Alanları Dahilinde Çapa ile Yabancı Ot Temizliği ve Ağaçlar İçin Çanak Açılması

b) Miktarı ve türü:

İzmir Büyükşehir Belediyesi Sorumluluk Alanları Dahilinde Ağaçlar İçin Çanak Açılması Hizmeti - 100.000 Adet, İzmir Büyükşehir Belediyesi Sorumluluk Alanları Dahilinde Çapa ile Yabancı Ot Temizliği - 2.000.000 Metrekare …” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında ilgili mevzuat gereğince ödenecek her türlü vergi (KDV. HARİÇ), resim, harç, karar pulu, damga vergisi, KİK payı ve teknik şartnamede yükleniciye ait olduğu belirtilen tüm diğer giderler teklif fiyata dahildir…” düzenlemesi ile,

“Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değer hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir…” düzenlemesi,

Sözleşme Tasarısı’nın “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde “9.1. İşe başlama tarihi 19.02.2018; işi bitirme tarihi 21.12.2018

9.2. Bu sözleşmenin uygulanmasında sürelerin hesabı takvim günü esasına göre yapılmıştır.” düzenlemesi yer almaktadır.

İdarece gönderilen ihale işlem dosyası incelendiğinde, ÇEİP Gıda Pazarlama Turizm Dan. İnş. Tem. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti., İlkiz Orman Ürün. Tekstil Tem. İnş. Nak. Petrol Turizm İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti., Önar Araştırma Yön. Dan. İnsan Kay. Tem. Gıda İnş. Tur. Taş. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve ÇMS İnş. Tem. Akaryakıt Oto. İnsan Kaynakları ve Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin sınır değerin altında kaldığı ve idarece söz konusu isteklilerden 14.02.2018 tarihinde EKAP üzerinden gönderilen yazı ile çanak açılması (100.000 adet) ve çapa ile yabancı ot temizliği (2.000.000 metrekare) iş kalemi için işçilik giderleri, araç-gereç ve malzeme giderleri bileşenlerine ilişkin ayrı ayrı açıklama yapılmak suretiyle aşırı düşük teklif açıklamasında bulunulmasının istenildiği, ÇEİP Gıda Pazarlama Turizm Dan. İnş. Tem. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti., İlkiz Orman Ürün. Tekstil Tem. İnş. Nak. Petrol Turizm İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamasında bulunmadığından, başvuru sahibi Önar Araştırma Yön. Dan. İnsan Kay. Tem. Gıda İnş. Tur. Taş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin ise aşırı düşük teklif açıklamasının, işçilik giderleri ile araç-gereç malzeme giderlerine ilişkin ayrıntılı açıklama yapılmadığı gerekçeleriyle uygun bulunmadığından teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, 22.02.2018 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin ÇMS İnş. Tem. Akaryakıt Oto. İnsan Kaynakları ve Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin üzerinde bırakıldığı tespit edilmiştir.

Başvuru sahibi Önar Araştırma Yön. Dan. İnsan Kay. Tem. Gıda İnş. Tur. Taş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde, çanak açılması (100.000 adet) ve çapa ile yabancı ot temizliği (2.000.000 metrekare) iş kalemi için Yamaç Tem. Tur. İnş. Teks. Gıda San. ve Dış Tic. Ltd. Şti.den toplam 850.000,00 TL fiyat teklifi aldığı, sözleşme gideri için 39.000,00 TL, firma karı ve genel giderler için ise 86.000,00 TL öngörerek 975.000,00 TL olan teklif fiyatına ilişkin açıklamada bulunduğu tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde, ihale komisyonu tarafından verilen teklifler değerlendirildikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanların tespit edileceği, idarenin bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği,

İhale komisyonunun, imalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar ile teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendireceği, değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin tekliflerinin reddedileceği hüküm altına alınmıştır.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri, idarece hazırlanan düzenlemeler ile yapılan tespitler birlikte değerlendirildiğinde, idarece 14.02.2018 tarihinde EKAP üzerinden gönderilen aşırı düşük teklif sorgulama yazısında çanak açılması (100.000 adet) ve çapa ile yabancı ot temizliği (2.000.000 metrekare) iş kalemine ilişkin olarak işçilik giderleri, araç-gereç ve malzeme giderlerinin önemli teklif bileşeni olarak belirlendiği ve söz konusu iş kalemlerinin içerisinde yer alan işçilik giderleri, araç-gereç ve malzeme giderlerine ilişkin ayrı ayrı ve ayrıntılı olmak üzere açıklama yapılmasının istenildiği, başvuru sahibinin ise işçilik giderleri, araç-gereç ve malzeme giderlerine yönelik açıklamada bulunmayarak çanak açılması (100.000 adet) ve çapa ile yabancı ot temizliği (2.000.000 metrekare) iş kalemini tek bir fiyat teklifi ile açıkladığı görülmüştür.

Diğer taraftan şikâyete konu husus ile ilgili olarak idareye gönderilen 11.04.2018 tarihli ve 10274 sayılı Kurum yazısı ile ihale konusu iş kapsamında çalıştırılması öngörülen personel sayısı ile ihale dokümanında nitelikleri belirlenen araç gereç miktarlarına ilişkin herhangi bir çalışma, analiz, iş programı vs. yapılıp yapılmadığı, ihale konusu işin 696 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Düzenlemeler Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname kapsamına girip girmediğinin tespiti açısından idarece bir değerlendirme yapılıp yapılmadığı hususları hakkındaki gerekli bilgi ve belgeler talep edilmiştir.

İdarece gönderilen 18.04.2018 tarihli ve 101136 sayılı cevap yazısında “2018/12787 İKN’li “İzmir Büyükşehir Belediyesi Sorumluluk Alanları Dahilinde Çapa ile Yabancı Ot Temizliği ve Ağaçlar İçin Çanak Açılması Hizmeti” işi birim fiyat metraj üzerinden yapılmış olup, yapılan birim fiyat üzerinden hakediş yapılmaktadır. Bu nedenle; söz konusu iş ile ilgili personel sayısı yükleniciye ait olup, herhangi bir personel talebi bulunmamaktadır.” ifadelerine yer verildiği görülmüştür.

İdarece sınır değerin altında teklif veren isteklilere gönderilen aşırı düşük teklif açıklama isteme yazısında çanak açılması (100.000 adet) ve çapa ile yabancı ot temizliği (2.000.000 metrekare) iş kalemlerinin açıklanması istenilen önemli teklif bileşenleri olarak belirlendiği ve açıklama kapsamında işçilik giderleri ile araç-gereç ve malzeme giderlerine ayrı ayrı yer verilmesinin istenildiği görülmüştür. İhale dokümanı düzenlemeleri ve idarenin 18.04.2018 tarihli cevap yazısından ihale dokümanında ihale konusu işte çalıştırılacak olan personel sayısı ile kullanılacak araç-gereç ve malzeme miktarına yer verilmediği anlaşılmıştır. Ayrıca idare tarafından yaklaşık maliyetin belirlenmesi aşamasında işçilik ve araç-gereç ile malzeme giderlerinin ayrı ayrı hesaplanmayıp çanak açılması (100.000 adet) ve çapa ile yabancı ot temizliği (2.000.000 metrekare) iş kalemleri üzerinden teklif alındığı da göz önünde bulundurulduğunda başvuru sahibi isteklinin aşırı düşük teklif açıklama yazısında belirtilen bileşenlerini tek bir fiyat teklifi ile açıklamasının mevzuata aykırılık teşkil etmediği sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin “ihale dokümanında çalıştırılacak personel sayısı ile kullanılacak malzeme miktarına yer verilmediğinden dolayı bu giderler için açıklama istenilmesinin mevzuata aykırı olduğu” yönündeki iddiasına ilişkin olarak yapılan inceleme sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İdareye şikayet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinin birinci fıkrasında “Şikayet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır.” hükmü ile dördüncü fıkrasında “Belirtilen süre içinde bir karar alınmaması durumunda başvuru sahibi tarafından karar verme süresinin bitimini, süresinde alınan kararın uygun bulunmaması durumunda ise başvuru sahibi dahil aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından idarece alınan kararın bildirimini izleyen on gün içinde Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunulabilir.” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Sürelerle ilgili genel esaslar” başlıklı 7’nci maddesinde “Süreler; …c) İdarenin işlem veya eylemlerine karşı yapılacak başvurularda şikayete yol açan durumun farkına varıldığı yahut farkına varılmış olması gerektiği tarihi,

ç) Şikayet üzerine idare tarafından verilen kararın bildirildiği veya bildirilmiş sayıldığı tarihi, on gün içerisinde karar alınmaması halinde ise bu sürenin bitimini izleyen günden itibaren başlar.” hükmü yer almaktadır.

İdarenin 14.02.2018 tarihinde EKAP üzerinden gönderilen 14.02.2018 tarihli ve 10820947-934-2 sayılı yazı ile başvuru sahibinden aşırı düşük teklif açıklamasında bulunmasını istediği, söz konusu yazı ile ekinde açıklanması istenilen çanak açılması (100.000 adet) ve çapa ile yabancı ot temizliği (2.000.000 metrekare) iş kalemi için işçilik giderleri, araç-gereç ve malzeme giderleri bileşenlerine ilişkin ayrı ayrı açıklama yapılmak suretiyle aşırı düşük teklif açıklamasında bulunulmasının istenildiği görüldüğünden, başvuru sahibinin iddiasında bahsettiği hususun farkına varıldığı tarihin, aşırı düşük teklif açıklaması isteme yazısının EKAP üzerinden gönderildiği 14.02.2018 tarihi olduğu, dolayısıyla başvuru sahibinin 14.02.2018 tarihini takip eden 10 gün içerisinde idareye şikâyet başvurusunda bulunması gerekirken, 02.03.2018 tarihinde idareye şikâyet başvurusunda bulunduğu anlaşıldığından, başvuru sahibinin söz konusu iddialarının 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince süre yönünden reddi gerektiği anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Önar Araştırma Yön. Dan. İnsan Kay. Tem. Gıda İnş. Tur. Taş. San. ve Tic. Ltd. Şti.ne ait teklifin değerlendirmeye alınması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.