KİK Kararı: 2018/UH.II-751

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2018/021
Gündem No : 15
Karar Tarihi : 10.04.2018
Karar No : 2018/UH.II-751
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Turknet İletişim Hizmetleri Anonim Şirketi,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Ankara Üniversitesi İdari ve Mali İşler Daire Başkanlığı,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2018/39531 İhale Kayıt Numaralı “33 Ay Süreli 366000000 Saniye Telefon Hizmet Alımı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Ankara Üniversitesi İdari ve Mali İşler Daire Başkanlığı tarafından 27.02.2018 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “33 Ay Süreli 366000000 Saniye Telefon Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Turknet İletişim Hizmetleri Anonim Şirketinin 15.03.2018 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 19.03.2018 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 27.03.2018 tarih ve 19704 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 27.03.2018 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2018/520 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, idarece tekliflerinin aşırı düşük teklif olarak tespit edilmesi neticesinde taraflarından teklif bileşenlerini oluşturan çağrı maliyetleri, sabit ücret maliyeti, genel operasyon gideri, aktivasyon gideri ve STH sözleşme imzalanması sırasında oluşacak giderlere ilişkin maliyet girdilerine yönelik açıklayıcı bilgilerin kanıtlayıcı belgeler ile birlikte verilmesinin talep edildiği, taraflarınca idareye sunulan aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında açıklamalarının maliyet tablosunda detaylı şekilde belirtildiği, söz konusu belgenin yeminli mali müşavirin teyit ve onayından geçirildiği, açıklamaların 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’na ve ilgili Tebliğ hükümlerine uygun olarak yapıldığı, ayrıca teklif dosyası içerisinde sunulmuş olan Netone Telekom ile Türk Telekomünikasyon A.Ş. arasında imzalanmış ara bağlantı sözleşmesinin ücretler kısmında maliyet analiz tablosunda yer verilen birim fiyatlar bulunduğu halde idareye yapılan şikâyetlerinin dikkate alınmadığı ve idarece gerekli incelemenin yapılmadığı, bu durumun anılan Kanun’un “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesine aykırılık teşkil ettiği, dolayısıyla idarece eşitlik, saydamlık ve rekabeti tesis edecek şekilde karar verilmediği, bunların yanı sıra aynı idarenin daha önceki süreçte yapmış olduğu ihalelerde ve farklı idarelerin benzer içerikli ihalelerinde aynı içerikte teklif ve aşırı düşük açıklamalarının kabul edilerek yapılan ihalelerin lehlerine sonuçlandırıldığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir...” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.1. Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer aşağıdaki kurallara göre tespit edilir.

79.1.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kar hariç yaklaşık maliyet tutarı sınır değer olarak kabul edilir.

79.1.2. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde sınır değer;

SD: Sınır değeri,

YM: Yaklaşık maliyeti,

n: İhalenin ilk oturumunda teklif mektubu ve geçici teminatı usulüne uygun olduğu anlaşılan (Ek ibare: 29.06.2017-30109 R.G./2. md.) ve teklif tutarı yaklaşık maliyetin yüzde 60’ından düşük ve yaklaşık maliyetten yüksek olanlar dışındaki isteklilerin teklif sayısını,

T1, T2, T3….Tn: İhalenin ilk oturumunda teklif mektubu ve geçici teminatı usulüne uygun olduğu anlaşılan (Ek ibare: 29.06.2017-30109 R.G./2. md.) ve teklif tutarı yaklaşık maliyetin yüzde 60’ından düşük ve yaklaşık maliyetten yüksek olanlar dışındaki isteklilerin teklif bedellerini,

R: Sınır Değer Tespit Katsayısını

79.1.3. 79.1.2 nci maddede yer alan R değeri her yıl 1 Şubat tarihinden geçerli olmak üzere Kurum tarafından belirlenir ve ilan edilir. İhalenin konusu veya işin niteliğine göre Kurum tarafından farklı R değerleri belirlenebilir.

79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.

79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler.

79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.

…

79.2.2.2. Merkezi Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından Ülke Çapında Sunulan Mal ve Hizmetlere İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin merkezi kamu kurum ve kuruluşları tarafından ülke çapında sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tarifeleri veya istekliye verilmiş fiyat teklifleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu yöntemle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.3. Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından İlan Edilen Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilmiş fiyat tarifeleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için ilan edilen fiyatların ihalenin ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.4. Ticaret Borsası Fiyatları: …

79.2.2.5. Toptancı Hal Fiyatları: ….

79.2.2.6. Özel veya Münhasır Hak Sahibi Kuruluşların Uyguladığı Fiyatlar: İlgili mevzuatı uyarınca, belirli mal veya hizmetlerin kamuya sunulması konusunda lehine sınırlama bulunan kuruluşların tedarikçisi oldukları mallar veya sunucusu oldukları hizmetler için uyguladıkları fiyatlar ile açıklama yapılabilir. (Ek cümle: 25/01/2017-29959 R.G./12. md.) Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.7. İsteklinin Kendi Ürettiği, Aldığı veya Sattığı Mallara İlişkin Fiyatlar: …

79.2.2.8.İsteklinin Ortağı Olduğu Tüzel Kişiye Ait İşletmeden Mal Çekmesiyle Oluşan Emsal Bedel: …

79.2.3. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6 ve Ek-O.7 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır”

…

79.3. İdarelerin aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirilmesine ilişkin aşağıdaki düzenlemeleri de dikkate almaları gerekmektedir.

79.3.1. Teklifi aşırı düşük olarak tespit edildikten sonra yukarıdaki yöntemlere göre usulüne uygun açıklama yapan isteklilerin teklifleri geçerli kabul edilir. Hayatın olağan akışına veya ticari gereklere aykırılık gibi nedenlerle teklifler reddedilemez.

79.3.2. 79.2.2 nci maddede yer alan yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle, ilgili mevzuatına göre ihale tarihinden önceki son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir.

…

79.3.5. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 4 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, sözleşme giderleri ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle açıklama yapılacaktır.” açıklamaları bulunmaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “İhale konusu hizmetin;

a) Adı: 33 Ay Süreli 366000000 Saniye Telefon

b) Miktarı ve türü: 33 Ay Süreli 366000000 Saniye Telefon Hizmet

Sn.

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması

Birimi

Miktar

1

Şehir İçi Arama

Saniye

230.300.000

2

Şehirlerarası Arama

Saniye

19.000.000

3

GSM Operatörleri Arama

Saniye

70.000.000

4

Özel Servis(444'lü Arama)

Saniye

10.000.000

5

STH Operatörleri Arama

Saniye

36.000.000

6

118 Rehberlik Hizmetleri (Bilinmeyen Numaralar)

Saniye

700.000

7

PSTN(686*33)

Adet

22.638

8

PRI(7*33)

Adet

231

9

DID(2075*33)

Adet

68.475

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

c) Yapılacağı yer: Ankara Üniversitesi Rektörlüğü İdari ve Mali İşler Daire Başkanlığı Satın Alma Şubesi(Ord.Prof. Dr. Şevket Aziz Kansu Ek Hizmet Binası) 8.Kat Yenimahalle/Tandoğan/ANKARA

ç) Bu bent boş bırakılmıştır.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Teklif ve sözleşme türü” başlıklı 19’uncu maddesinde “19.1. İstekliler tekliflerini, her bir iş kalemi için teklif edilen birim fiyatlarının miktarlarla çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden birim fiyat şeklinde vereceklerdir. İhale sonucu, ihale üzerinde bırakılan istekliyle her bir iş kalemi için teklif edilen birim fiyatların miktarlarla çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden birim fiyat sözleşme imzalanacaktır.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Kısmi teklif verilmesi” başlıklı 20’nci maddesinde “20.1. Bu ihalede işin tamamı için teklif verilecektir.

20.2. Kısmi teklife ilişkin açıklamalar

20.2.1. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesi,

“Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında sabit ücret ve ilgili mevzuatı gereğince ödeyeceği her türlü ulaşım, sigorta, vergi(KDV Hariç) vb. giderler ile resim ve harç giderleri teklif fiyatına dahildir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında sabit ücret ve ilgili mevzuatı gereğince ödeyeceği her türlü ulaşım, sigorta, vergi(KDV Hariç) vb. giderler ile resim ve harç giderleri teklif fiyatına dahildir.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesi,

“Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değer hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.1 maddesinde yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır.” düzenlemesi,

“Diğer Hususlar” başlıklı 47’nci maddesinde “47.1. İdare ihale ettiği 366.000.00 saniye telefon hizmetinin tamamını alıp almamakla serbesttir. İhale edilen 366.000.000 saniye telefon hizmetinin tamamının alınmaması durumunda yüklenici, herhangi bir hak veya ödeme talebinde bulunmayacaktır.

İstekliler, ihaleye katılırken 4734 Sayılı Kanun'un 11'inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi kapsamında olmadığına ilişkin taahhütnameyi beyan edeceklerdir. İhale üzerinde kalan istekli sözleşme aşamasında 4734 Sayılı Kanun'un 11'inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi kapsamında olmadığına ilişkin taahhütnameyi noter onaylı vereceklerdir.” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale konusu işe ait Birim Fiyat Teklif Cetveli ise aşağıdaki şekilde düzenlenmiştir.

A1

B2

Sıra No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması

Birimi

Miktarı

Teklif Edilen Birim Fiyat

Tutarı

1

Şehir içi Arama

saniye

230.300.000

2

Şehirlerarası Arama

saniye

19.000.000

3

GSM Operatörleri Arama

saniye

70.000.000

4

Özel Servis(444'lü Hatlar) Arama

saniye

10.000.000

5

STH Operatörleri Arama

saniye

36.000.000

6

118 Rehberlik Hizmetleri (Bilinmeyen Numaralar)

saniye

700.000

7

PSTN(686*33)

adet

22.638

8

PRI(7*33)

adet

231

9

DID(2075*33)

adet

68.475

TOPLAM TUTAR (K.D.V Hariç)

Yapılan incelemede şikâyete konu ihalenin “33 Ay Süreli 366.000.000 Saniye Telefon Hizmet Alımı” işi olduğu, şikâyete konu ihalede 4 adet ihale dokümanı satın alındığı, 27.02.2018 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen ihaleye 2 isteklinin katıldığı,

İhale komisyonunca yapılan hesaplama sonucu başvuru sahibi Turknet İletişim Hizmetleri Anonim Şirketinin teklif bedelinin sınır değerin altında kaldığının tespit edildiği ve EKAP üzerinden gönderilen 27.02.2018 tarihli yazı ile anılan istekliden aşırı düşük teklif açıklama yapılmasının talep edildiği,

İstekliye gönderilen aşırı düşük teklif isteme yazısında “…. Üniversitemiz İhale Komisyonu tarafından açık ihale usulü ile 27.02.2018 tarihinde saat 09:30'da yapılan 33 Ay Süreli 366.000.000 Saniye Telefon Hizmeti alımı ihalesinde sunmuş olduğunuz teklifiniz ihale komisyonumuzca 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesine istinaden aşırı düşük teklif olarak tespit edilmiştir… Söz konusu hüküm gereğince teklif bileşenlerinizi oluşturan; çağrı maliyetleri, sabit ücret maliyeti, genel operasyon gideri, aktivasyon gideri ve STH sözleşme imzalanması sırasında oluşacak giderlere ilişkin maliyet girdilerine yönelik açıklayıcı bilgilerin (sınır değerin altında olmasının nedenleri) kanıtlayıcı belgeleri ile birlikte 01.03.2018 tarihi saat 11:30'a kadar; İhale Komisyonu Başkanlığına yazılı olarak teslim edilmesini saygılarımla rica ederim.” ifadelerine yer verildiği,

Anılan istekli tarafından süresi içerisinde aşırı düşük teklif açıklamasında bulunulduğu, ancak ihale komisyonu tarafından yapılan inceleme neticesinde aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunmaması sebebiyle isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı ve 06.03.2018 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin Alfa İletişim Hizmetleri Pazarlama Ticaret Anonim Şirketinin üzerinde bırakılmasına karar verildiği anlaşılmıştır.

Yapılan inceleme neticesinde, şikâyete konu ihalenin kapsamını Ankara Üniversitesi Rektörlüğü ve bağlı birimlerinin şehir içi, şehirlerarası, GSM, STH Operatörü ve Özel Servis telefon görüşmelerine yönelik olarak 01.04.2018- 31.12.2020 tarihleri arasında sabit hatlardan telefon görüşmelerinin taşıyıcı seçimi çerçevesinde hizmet sunan STH lisansına sahip işletmeci üzerinden yapılması işinin oluşturduğu,

İdari Şartname’nin 25’inci maddesinde sözleşmenin uygulanması sırasında sabit ücret ve ilgili mevzuatı gereğince ödeyeceği her türlü ulaşım, sigorta, vergi (KDV Hariç) vb. giderler ile resim ve harç giderlerinin teklif fiyata dâhil olduğunun belirtildiği, ayrıca 25.1’inci maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacağının kabul edileceği yönünde düzenleme yapıldığı,

İdare tarafından teklif bileşenlerini oluşturan çağrı maliyetleri, sabit ücret maliyeti, genel operasyon gideri, aktivasyon gideri ve STH sözleşme imzalanması sırasında oluşacak giderlerin açıklanması gerekli önemli teklif bileşeni olarak belirlendiği görülmüştür.

Anılan istekli tarafından ihaleye 368.508,00 TL fiyat teklifi verildiği, aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında 1 sayfa açıklama yazısı, açıklaması yapılan maliyet bileşenlerine ilişkin 1 sayfa maliyet tablosu, 1 sayfa arabağlantı ses şeması (network operasyonu, pop merkezleri, ana hatlar, yedek hatlar, PSTN arabağlantı noktalarını gösteren harita) ve 1 sayfa arabağlantı operatör listesinin sunulduğu görülmüştür. Açıklama yazısı kapsamında,

- “a) İmalat süresinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması” başlığı altında ihale kapsamında sunulan hizmetlerin tüm altyapısının doğrudan Türk Telekom A.Ş. aracılığıyla Teknik Şartname’ye uygun olarak sunmakta oldukları, Türk Telekom ile ara bağlantı noktalarının yaygınlığından dolayı çağrı sonlandırma trafiğinin %85’inin alan içi ücretlendirmeden, yani pek çok firma 2,24 kuruş/dk üzerinden başlatma sonlandırma yaparken kendilerinin 1,71 kuruş/dk üzerinden fiyatlandırma yaptıkları, buna ek olarak çağrı başlatma ücretlerine ayrıca %40 indirim uygulandığı, Türk Telekom A.Ş.nin üniversiteler için STH işletmecilerine özel DDI kampanyası kapsamında DDI ücretlerinde indirim uyguladığı, bu indirimin maliyet analiz tablosunda detaylı olarak belirtildiği,

- “b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar” başlığı altında Teknik Şartname’nin 2.2’nci maddesinde belirtilmiş olan Turkcell, Vodafone ve Avea (Türk Telekom) ile yapılması gereken arabağlantıların tamamlandığı, ses trafik teslimleri için başka operatör kullanılmadan direkt olarak ses trafiğinin taşındığı, ses trafiğinin direkt olarak taşınmasının firmalarına çağrı başlatma ve sonlandırmalarda avantaj sağladığı, anılan Şartname’nin 2.2’nci maddesinde belirtilen operatörler dışında firmalarının yurt içi ve yurt dışı operatörlerle de arabağlantılarının bulunduğu, arabağlantı sağlanan operatörler ve ses trafiğini taşımak için kullanılan yedeklilik yapılarının ekli listede sunulduğu,

- “c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü” başlığı altında Türk Telekom A.Ş ile toptan hat kiralama kapsamında hizmet verilebilmesi için 12 adet santral için yatırım yapma zorunluluğu bulunduğu, firmalarının Türk Telekom A.Ş.nin alan içi ve lokal santrallerine Türkiye genelinde yatırımlar yaptığı ve bu yatırımların firmalarına özgü maliyet avantajları sağladığı açıklamalarına yer verildiği görülmüştür.

Maliyet analiz tablosu incelendiğinde “hizmet, trafik, kullanım, aylık gelir, toplam gelir, net gelir” başlıkları altında satırlar açıldığı, “Hizmet” başlığı altında THK PRI, THK PSTN, DID girdileri için birim maliyetler üzerinden aylık toplam maliyetlere yer verildiği, “Trafik” başlığı altında Şartnamede istenen “saniye oranının 366.091.344” olarak, “aylık dakika oranının 184.895” olarak ve tahmini kullanım (dk) oranının %20 olarak belirlendiği, “Kullanım” başlığı altında çağrı başlatma (%40 ÇB indirim kampanyası), çağrı sonlandırma ve GSM giderlerine ilişkin tahmini kullanım çarpanı olan 0,2 oranı ile bu kalemlere ilişkin öngörülen kullanım miktarları üzerinden aylık toplam gider maliyeti hesaplaması yapıldığı, toplam teklif bedelleri olan 368.508,00 TL üzerinden aylık gelir tutarının 10.387,82 TL olarak belirtildiği, bu çerçevede aylık toplam gelir ile toplam gider arasındaki farkın, yani net gelirin 961,00 TL (10.387,82 TL - 9.426,82 TL) olarak belirtildiği görülmüştür. Sunulan ağ şeması ile arabağlantı operatör listesinde ise maliyetlere ilişkin herhangi bir bilgiye yer verilmediği tespit edilmiştir.

Bu çerçevede istekli tarafından sunulan açıklama kapsamında idarece önemli teklif bileşeni olarak belirlenerek açıklanması talep edilen çağrı maliyetleri, sabit ücret maliyeti, genel operasyon gideri, aktivasyon gideri ve sözleşme imzalanması sırasında oluşacak giderlere ilişkin açık ve detaylı bir şekilde açıklama yapılmadığı, maliyet analizi tablosunda yer verilen bilgiler ve yapılan hesaplamalar kapsamında hangi hususların açıklandığının net olarak ortaya koyulmadığı, maliyet tablosunda birim fiyat teklif cetvelinde yer alan bazı iş kalemlerine yer verildiği görülmekle birlikte tabloda öngörülen kullanım miktarları ile öngörülen fiyatların dayanak noktasının bulunmadığı ve öngörülen fiyatlara esas oluşturacak herhangi bir açıklamaya yer verilmediği anlaşılmıştır. Daha açık bir ifadeyle THK PRI, THK PSTN, DID girdileri için öngörülen fiyatlara esas oluşturacak herhangi bir fiyat teklifine veya bu fiyatları tevsik eder nitelikte başka herhangi bir açıklamaya yer verilmediği, 366.000.000 saniye telefon hizmeti alımını kapsayan işin miktarının maliyet cetvelinde 366.091.344 saniye olarak belirtildiği ve bu miktar üzerinden aylık hizmet miktarının 184.895 olarak hesaplandığı, dolayısıyla işin miktarının doğru olarak belirtilmediği, bunun yanı sıra istekli tarafından Şartname’de belirlenen saniye hizmeti alımına ilişkin (çağrı başlatma, çağrı sonlandırma ve GSM kullanım miktarları için) %20 gibi bir tahmini kullanım oranı belirlendiği, ancak ihale dokümanı kapsamında böyle bir orana yer verilmediği, yalnızca Teknik Şartname’nin 3.30’uncu maddesinde “İdare ihale ettiği 366.000.000 saniye telefon hizmetinin tamamını alıp almamakla serbesttir. İhale edilen 366.000.000 saniye telefon hizmetinin tamamının alınmaması durumunda yüklenici, herhangi bir hak veya ödeme talebinde bulunmayacaktır.” düzenlemesine yer verildiği, dolayısıyla isteklinin tahmini kullanım oranına ilişkin böyle bir hesaplamayı neye göre hangi hususları dikkate alarak yaptığının anlaşılmadığı, ayrıca açıklama istenen bileşenler arasında açık bir şekilde belirtilmeyen ÇB, ÇS ve GSM gibi maliyet kalemleri için ayrı satır açıldığı görülmekle birlikte bu kalemler için öngörülen kullanım miktarlarının da neye göre belirlendiğinin anlaşılmadığı ve öngörülen söz konusu fiyatlara nasıl ulaşıldığına ilişkin herhangi bir bilgi ve belgenin sunulmadığı tespit edilmiştir. Bu hususlara ilaveten açıklama yazısı kapsamında ifade edilen verilen hizmetin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar ve teklif edilen hizmetin özgünlüğüne ilişkin belirtilen hususları (kampanyalar, maliyet avantajları, Türk Telekom A.Ş.nin firmalarına yönelik indirimli ücret tarifeleri vb.) tevsik eder herhangi bir belgeye de yer verilmediği görülmüştür.

Diğer yandan istekli tarafından teklif dosyası içerisinde sunulmuş olan Netone Telekom A.Ş. (yapılan incelemede Turknet İletişim Hizmetleri A.Ş.nin eski ticaret unvanının Netone Telekom A.Ş. olduğu anlaşılmıştır.) ile Türk Telekomünikasyon A.Ş. arasında imzalanmış ara bağlantı sözleşmesinin ücretler kısmında maliyet analiz tablosunda yer verilen birim fiyatların bulunduğu iddia edilmiştir. İdarenin aşırı düşük teklif açıklama isteme yazısına istinaden istekli tarafından teklif dosyasından bağımsız olarak belgelere dayalı açıklama yapılması gerektiği anlaşılmakla birlikte teklif dosyası kapsamında sunulmuş olan söz konusu sözleşme incelendiğinde bu sözleşmenin 23.07.2007 tarihinde imzalandığı, Türk Telekomünikasyon A.Ş. tarafından anılan istekliye verilen 25.10.2017 tarihli yazıda “…Şirketimizle şirketiniz arasında 23.07.2017 tarihinde imzalanmış bulunan Sabit Telefon Hizmetlerine İlişkin Arabağlantı Sözleşmesi’nin geçerliliği işbu yazımız tarihi itibariyle devam etmekte olup, Şirketimizle Şirketinizin şebekeleri arasında kurulu bulunan ses trafiği taşımına yönelik hatlarınız konu kapsamındaki yine işbu yazımız tarihi itibariyle aktif durumdadır.” ifadelerine yer verilerek 23.07.2017 tarihinde imzalanmış bulunan söz konusu sözleşmenin geçerliliğinin devam ettiğinin teyit edildiği, sözleşme maddeleri incelendiğinde ise “7.Ücretler, Ödemeler ve Faturalama Prosedürleri” başlıklı madde düzenlemesi kapsamında birtakım çağrı ücretlerine yer verildiği görülmüştür. Ancak söz konusu sözleşmenin ilgili Tebliğ’in 79.2.2’nci maddesinde yer verilen açıklama yönetmelerinden biri olarak değerlendirilemeyeceği, dolayısıyla burada öngörülen fiyatların açıklama için esas alınamayacağı, kaldı ki sözleşmede belirlenen ücretlerin güncel tutarlarının ne olduğunun mevcut belgeler kapsamında tespitin yapılamayacağı, nitekim istekli tarafından açıklama kapsamında öngörülen fiyatları tevsik eder nitelikte herhangi bir bilgi ve belgeye de yer verilmediği anlaşılmıştır.

Aktarılan tespit ve değerlendirmeler doğrultusunda başvuru sahibi tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında idarece belirlenen önemli teklif bileşenleri dikkate alınarak sözleşme giderleri, aktivasyon giderleri, çağrı maliyetleri, genel operasyon vb. giderlere ilişkin mevzuata uygun bir şekilde açıklama yapılmadığı anlaşıldığından açıklamanın bu haliyle kabul edilebilir nitelikte olmadığı sonucuna varılmıştır.

Bunların yanı sıra başvuru sahibi tarafından itirazen şikâyet dilekçesinde aynı idarenin daha önceki süreçte yapmış olduğu ihalelerde ve farklı idarelerin benzer içerikli ihalelerinde aynı içerikte teklif ve aşırı düşük açıklamalarının kabul edilerek ihalelerin lehlerine sonuçlandırıldığı iddialarında bulunulduğu görülmüş, ancak aynı idare veya başka bir idare tarafından yapılmış olan ihalelerde istekli tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun görülmesinin inceleme konusu ihale için emsal olarak alınamayacağı, ihalelerin kendi içinde farklı ihaleler olduğu, dolayısıyla her ihalenin kendi içinde ayrı ayrı değerlendirilmesi gerektiğinin açık olduğu anlaşılmıştır.

Sonuç olarak başvuru sahibi tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata ve idarece belirlenen esaslara uygun şekilde yapılmadığı anlaşıldığından idare tarafından anılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasında mevzuata aykırılık bulunmamıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.