KİK Kararı: 2018/UH.II-574

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2018/016
Gündem No : 33
Karar Tarihi : 14.03.2018
Karar No : 2018/UH.II-574
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Asım Aytaç Bozer - AAB Mühendislik San. Tic. A.Ş. İş Ortaklığı,

VEKİLİ:

Av. Tarık DEMİREL

İHALEYİ YAPAN İDARE:

İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığı Satınalma Dairesi Başkanlığı Hizmet Alımları Şube Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2017/636651 İhale Kayıt Numaralı “Kompanzasyon Sistemleri Bakım Onarım ve Takibi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığı Satınalma Dairesi Başkanlığı Hizmet Alımları Şube Müdürlüğü tarafından 10.01.2018 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Kompanzasyon Sistemleri Bakım Onarım ve Takibi” ihalesine ilişkin olarak Asım Aytaç Bozer - AAB Mühendislik San. Tic. A.Ş. İş Ortaklığının 16.01.2018 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 25.01.2018 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 26.01.2018 tarih ve 8036 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 26.01.2018 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2018/175 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, yaklaşık maliyete ilişkin iddialarının idarece esasa girilmeksizin yapılan işlemlerin şeklen ilgili Yönetmelik hükmüne uygun olduğundan bahisle reddedildiği, ancak taraflarınca yapılan açıklama ve hesaplamalar doğrultusunda idare tarafından yaklaşık maliyet hesaplamasında esas alınan fiyatların piyasa rayiçlerini oluşturduğuna kanaat getirilmesinin kamu yararını gözeten bir yaklaşım olmadığı, şöyle ki öncelikle idarenin piyasa fiyat araştırması yaptığı firmaların ihale konusu alanda faaliyet göstermeleri gerekirken yaklaşık maliyet hesaplamasında esas alınan firma tekliflerin tamamının ya da bir kısmının ihale konusu alanda faaliyet göstermediği ve idareye afaki teklif sundukları, kaldı ki idarenin bu teklifleri kamu kurum ve kuruluşları birim fiyatları ile piyasa fiyatlarından yüksek olduğunu tespit ederek reddetmek yerine iki firmanın teklifinin düşük olması nedeniyle bu tekliflerin yaklaşık maliyet hesaplamasına katılmadığı ve yaklaşık maliyetin yükselmesine sebebiyet verildiği, ayrıca İdari Şartname düzenlemeleri gereği kendilerine aşırı düşük sorgulaması yapılması gerektiği ve bu noktada aşırı düşük teklif isteme yazısının hukuka uygun şekilde düzenlenmesinin idarenin sorumluluğunda olduğu, ancak idarenin bu işlemi yerine getirmediği ve ihale sürecinin sakatlandığı,

Bu çerçevede yaklaşık maliyetin hukuka aykırı aykırı olduğunun ortaya koyulması amacıyla itirazen şikayet başvurusunda bulunma zorunluluğunun hasıl olduğu, İş Ortaklıklarının ihale konusu işte Türkiye sathında tecrübe sahibi, alanında uzman ve tanınırlığı olan firmalardan biri olduğu, ihale konusu işin dokümanları incelenmek suretiyle gerekli maliyet hesaplamalarının teknik personelleri tarafından gerçekleştirildiği ve hizmetin 1.860.000,00 TL fiyatla karlı bir şekilde gerçekleştirilebileceğinin ortaya konulduğu, teklif ettikleri fiyatın yalnızca maliyeti yansıtmayıp kârı da barındırdığı, tekliflerinin % 69'unu oluşturan 3, 16, 17 ve 18’inci kalemlerin Türkiye’de tek bir malzeme tedarikçisi olduğu ve bu kalemler yönünden fiyatların belli olduğu, birim fiyat teklif cetvelindeki söz konusu kalemler haricindeki iş kalemleri için kamu pozu bulunmasına rağmen yaklaşık maliyet tespit komisyonu tarafından kamu pozları üzerinden hesaplama yapmak yerine piyasadan fahiş fiyatlar üzerinden alınan fiyat teklifleri ile işlem gerçekleştirilmesinin mevzuata aykırı olduğu, bu şekilde yaklaşık maliyetin yüksek belirlenmesine sebebiyet verilerek işi piyasa rayiçlerine göre yapabilecek isteklilerin sınır değerin altında bırakıldığı, yaklaşık maliyet tespit komisyonunun görevini layıkı ile yerine getirmediği, piyasa rayiçlerinin yaklaşık 4 katına denk gelen bir yaklaşık maliyet ortaya koyulduktan sonra “firmalardan gelen teklifler üzerinden hesaplanmıştır” savunmasının makul olmadığı, aynı hizmet alımının pek çok kamu idaresi tarafından gerçekleştirildiği, EKAP üzerinden diğer kamu idarelerinin fiyatlarına bakılması durumunda yaklaşık maliyet tespit komisyonunun yaptığı hatanın farkına varılacağı, ayrıca ihale komisyonunun da görevini layıkı ile yerine getirmediği, ihale komisyonuna ihale dosyası incelenmek üzere teslim edilmişken ihale komisyonunun yaklaşık maliyete ilişkin işlemleri incelemediği, dolayısıyla yaklaşık maliyet tespit komisyonunun yaptığı hukuka aykırı çalışmaların komisyon üyeleri açısından da mali, disiplinel ve cezai sorumluluk doğuracağı,

İhale üzerinde bırakılan firmanın fahiş derecede yüksek fiyat teklif ettiği ve idarenin yüksek bir yaklaşık maliyet hesaplaması yaptığı hususları bir arada değerlendirildiğinde ihaleye fesat karıştırma suçunun ortaya çıktığı, bu işlemlerde Türk Ceza Kanunu’nun ihaleye fesat karıştırma suçunun ana unsurlarından olan hile unsurunun varlığının tartışmasız bir şekilde gerçekleştiğinin kabulü gerektiği, özellikle yaklaşık maliyetin piyasa rayiçlerinin yani işin gerçekten piyasada yaptırılabilir fiyatının yaklaşık 4 katı üzerinde olduğu, diğer taraftan gerek yaklaşık maliyet tespit komisyonunun, gerekse ihale komisyonunun piyasa fiyatlarına ilişkin bilgilere sahip olduğunun tartışmasız bir gerçek olduğu dikkate alındığında her iki komisyonun da suç isleme kastına sahip olduklarının anlaşıldığı, aktarılan nedenler doğrultusunda yaklaşık maliyetin kamu zararına yol açacağının açık olduğu, dolayısıyla ihalenin iptal edilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

İhale konusu işe ait İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu hizmetin;

a) Adı: Kompanzasyon Sistemleri Bakım Onarım ve Takibi

b) Miktarı ve türü: Kompanzasyon Sistemleri Bakım Onarım ve Takibi Hizmeti Alımı - 20 Hizmet Kalemi

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

c) Yapılacağı yer: İzmir Büyükşehir Belediyesi Sorumluluk Sahasındaki Yerler ve İdarenin Belirleyeceği Yerlerde

ç) Bu bent boş bırakılmıştır.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Teklif ve sözleşme türü” başlıklı 19’uncu maddesinde “19.1. İstekliler tekliflerini, her bir iş kalemi için teklif edilen birim fiyatlarının miktarlarla çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden birim fiyat şeklinde vereceklerdir. İhale sonucu, ihale üzerinde bırakılan istekliyle her bir iş kalemi için teklif edilen birim fiyatların miktarlarla çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden birim fiyat sözleşme imzalanacaktır.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Kısmi teklif verilmesi” başlıklı 20’nci maddesinde “20.1. Bu ihalede işin tamamı için teklif verilecektir.

20.2. Kısmi teklife ilişkin açıklamalar

20.2.1. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesi,

“Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında ilgili mevzuat gereğince ödenecek her türlü vergi (KDV. HARİÇ), resim, harç, karar pulu, damga vergisi, KİK payı ve teknik şartnamede yükleniciye ait olduğu belirtilen tüm diğer giderler teklif fiyata dahildir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesi,

“Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değer hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.1 maddesinde yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır.” düzenlemesi,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yaklaşık maliyetin hesaplanmasına esas miktar ve fiyatların tespiti” başlıklı 8’inci maddesinde “(1) İdareler, yaklaşık maliyetin hesaplanabilmesi için öncelikle ihale konusu hizmeti oluşturan iş kalemlerini veya gruplarını ve bunlara ilişkin miktarları tespit ederler. Bu amaçla, idare tarafından gerek duyulduğunda, aşağıda belirtilen esas ve usuller çerçevesinde miktar araştırması da yapılabilir.

(2) Yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde;

a) Kamu kurum ve kuruluşlarınca işin niteliğine göre belirlenmiş fiyatlar,

b) İhaleyi yapan idare veya diğer idarelerce gerçekleştirilmiş aynı veya benzer işlerdeki fiyatlar,

c) İlgili odalarca belirlenmiş fiyatlar,

ç) İhale konusu işi oluşturan iş kalemlerine veya gruplarına ilişkin olarak piyasadan yapılacak fiyat araştırması kapsamında elde edilecek fiyat tekliflerinin aritmetik ortalaması alınmak suretiyle ya da konusunda uzman bilirkişi ve ekspertizlerden soruşturularak oluşturulan fiyatlar,

d) İhale konusu işe ilişkin olarak Bütçe Uygulama Talimatlarında ve/veya Sağlık Uygulama Tebliğinde yer alan fiyatlardan KDV veya farklı nitelikteki diğer giderler indirilmek suretiyle bulunan fiyatlar,

Esas alınır.

(3) İdareler yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde, (a), (b), (c), (ç) ve (d) bentlerinde belirtilen fiyatların birini, birkaçını veya tamamını herhangi bir öncelik sırası olmaksızın kullanabilirler.

(4) Fiyat araştırması için yapılan çalışmalarda fiyat sorulacak kişi ve kuruluşlara yazılan yazıda fiyatı tespit edilecek iş grubu veya iş kaleminin ayrıntılı özelliklerine yer verilir. Fiyat istenecek kişi ve kuruluşlara aynı koşulları taşıyan yazılarla başvurulur ve fiyatlar KDV hariç istenir. İstenen özellikleri taşımayan veya gerçek piyasa rayiçlerini yansıtmadığı düşünülen fiyat bildirimleri ve proforma faturalar değerlendirmeye alınmaz ve buna ilişkin gerekçeler yaklaşık maliyet hesap cetvelinde gösterilir.

(5) Özelliği bulunan hizmet alımlarında; önceki yıllarda bitirilmiş benzer nitelikteki işlerde oluşan fiyatların piyasa fiyatları ile karşılaştırılması suretiyle bulunan fiyatlar veya benzer nitelikteki hizmetlerde uzmanlık ve deneyimini kanıtlamış kamu ve özel sektör kuruluşları ile gerçek kişilerden soruşturularak oluşturulan fiyatlar kullanılabilir. Yapılan her türlü araştırmaya rağmen fiyatın tespit edilemediği veya tespit edilen fiyatların rayiçleri yansıtmadığının anlaşıldığı durumlarda; idarece re’sen fiyat belirlenir ve gerekçesi yaklaşık maliyet hesap cetvelinde gösterilir.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 9’uncu maddesinde “(1) Birim fiyat üzerinden teklif alınan ihalelerde;

a) Her bir iş kaleminin miktarını ve gerçekleştirilmesine ilişkin şartları gösteren bir cetvel hazırlanır. Bu cetvelde her bir iş kaleminin adı, birimi, birim fiyatı ve bu fiyata dahil olan maliyetler ile varsa diğer unsurlar gösterilir.

b) Birim fiyata dahil olan maliyetler, iş kalemi ile ilgili bütün unsurları içerecek şekilde düzenlenir ve bu iş kalemine dahil olmayan başka giderler öngörülmez.

(3) Hizmetin gerçekleştirilmesi için gerekli olan iş kalemlerine veya iş gruplarına ilişkin miktarların tespit edilen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutarların toplanması ile elde edilen genel toplam tutar, sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirlenir. Bulunan bu tutara işin niteliği dikkate alınarak % 7 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı eklenir. Bu tutar, kâr hariç belirlenen genel toplam tutar üzerinden hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler ile toplanarak yaklaşık maliyet hesaplanır. Buna ilişkin hesap cetveli hazırlayanlarca imzalandıktan sonra, ihale onay belgesinin ekine konularak ihale yetkilisine sunulur. Yüklenici için öngörülen kar tutarının bu cetvelde gösterilmesi zorunludur.

(4)) Yaklaşık maliyetin, hesaplandığı tarihten itibaren ihalenin ilk ilan veya davet tarihine kadar güncelliğini kaybettiği durumlarda, işi oluşturan unsurlara ilişkin maliyetler idarelerce, endeks üzerinden güncellenir.

(5) Asgari ücret ve diğer işçilik maliyetlerinde ilgili mevzuatından kaynaklanan değişiklikler nedeniyle yaklaşık maliyetin ihale tarihine kadar geçen sürede değişikliğe uğradığının belirlenmesi durumunda, gerekçesi belirtilmek suretiyle ihale komisyonu tarafından, bu maliyetler dikkate alınarak yaklaşık maliyet güncellenir.” hükmü yer almaktadır.

İhale konusu işe ait birim fiyat teklif cetveli ise “…

A1

B2

Sıra No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması 6

Birimi

Miktarı

Teklif Edilen4 Birim Fiyat

Tutarı

1

Hizmet Alımı (Üç Fazlı Rs 485 Haberleşme Portuna Sahip Aktif Reaktif Elektronik Elektrik Sayacı Temini ve Montajı Hizmeti)

Adet

20

2

Hizmet Alımı (Rs 485 Haberleşme Portuna Sahip Reaktif Güç Kontrol Rölesi Temini ve Montajı Hizmeti)

Adet

50

3

Hizmet Alımı (Gprs Modem Temini ve Montajı Hizmeti)

Adet

300

4

Hizmet Alımı (Kompanzasyon Panosu Temini ve Montajı (40cm Derinliğinde) Hizmeti)

Metrekare

80

5

Hizmet Alımı (Kompanzasyon Kondansatörü Temini ve Montajı, Kvar Hizmeti)

Kvar

5.000

6

Hizmet Alımı (Ölçü Akım Transformatörü Temini ve Montajı ( 50 Çarpana Kadar) Hizmeti)

Adet

30

7

Hizmet Alımı (Ölçü Akım Transformatörü Temini ve Montajı (50'den 120 Çarpana Kadar) Hizmeti)

Adet

90

8

Hizmet Alımı (Ölçü Akım Transformatörü Temini ve Montajı (120'den 200 Çarpana Kadar) Hizmeti)

Adet

60

9

Hizmet Alımı (Anahtarlı Otomatik Sigorta Temini ve Montajı ( 1 Faz 40 A' E Kadar) Hizmeti)

Adet

800

10

Hizmet Alımı (Anahtarlı Otomatik Sigorta Temini ve Montajı ( 1 Faz, 40 A - 80 A Arası ) Hizmeti)

Adet

600

11

Hizmet Alımı (Anahtarlı Otomatik Sigorta Temini ve Montajı (3 Faz, 40 A' E Kadar) Hizmeti)

Adet

400

12

Hizmet Alımı (Anahtarlı Otomatik Sigorta Temini ve Montajı (3 Faz, 40 A -80 A Arası ) Hizmeti)

Adet

900

13

Hizmet Alımı (Kompanzasyon Kontaktörü Temini ve Montajı ( 16 Kvar'a Kadar) Hizmeti)

Adet

300

14

Hizmet Alımı (Kompanzasyon Kontaktörü Temini ve Montajı ( 16 Kvar'dan 25 Kvar'a Kadar) Hizmeti)

Adet

400

15

Hizmet Alımı (Kompanzasyon Kontaktörü Temini ve Montajı ( 25kvar'dan 60 Kvar'a Kadar) Hizmeti)

Adet

300

16

Hizmet Alımı (Röle veya Sayaç Haberleşmeli 3 X 2,5 Kvar Reaktif Enerji Dengeleyici (Tristörlü Hareketli Şönt Reaktör) Temini ve Montajı Hizmeti)

Adet

50

17

Hizmet Alımı (Röle veya Sayaç Haberleşmeli 3 X 3,3 Kvar Reaktif Enerji Dengeleyici (Tristörlü Hareketli Şönt Reaktör) Temini ve Montajı Hizmeti)

Adet

50

18

Hizmet Alımı (+/- 30 Kvar Statik Reaktif Dengeleyici Cihaz Temini Ve Montajı Hizmeti)

Adet

75

19

Hizmet Alımı (Merkez İlçelerdeki Kompanzasyon ve Uzaktan Okuma Sistemlerinin Periyodik Bakımı Hizmeti)

Adet

2.592

20

Hizmet Alımı (Çevre İlçelerdeki Kompanzasyon ve Uzaktan Okuma Sistemlerinin Periyodik Bakımı Hizmeti)

Adet

828

TOPLAM TUTAR (K.D.V Hariç)

…” şeklinde düzenlenmiştir.

Yapılan inceleme neticesinde, şikâyete konu ihalenin İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığı Satınalma Dairesi Başkanlığı Hizmet Alımları Şube Müdürlüğü tarafından 10.01.2018 tarihinde açık ihale usulüyle birim fiyat teklif alınmak suretiyle gerçekleştirilen “Kompanzasyon Sistemleri Bakım Onarım ve Takibi” işi olduğu, işin kapsamını İzmir Büyükşehir Belediyesi sorumluluk sahasında bulunan ve Teknik Şartname’nin ekindeki listelerde mahalleri belirlenen reaktifli elektrik abonelerine ait kompanzasyon ve uzaktan okuma sistemlerinin periyodik bakım, onarım ve takibi işlerinin oluşturduğu, ayrıca işin gerçekleştirilmesi sürecinde malzeme teminin de söz konusu olup gerekli malzemelerin (sayaç, röle, kompanzasyon panosu, GPRS modem, kondansatör, transfarmatör, otomatik sigorta, kompanzasyon kontaktörü, reaktör vb.) yüklenici tarafından karşılanacağı anlaşılmıştır.

Başvuru konusu ihalede 2 adet ihale dokümanının satın alındığı, ihaleye 2 isteklinin katıldığı, başvuru sahibi Asım Aytaç Bozer- AAB Mühendislik Sanayi Ticaret A.Ş. İş Ortaklığının teklifinin iş deneyim belgesinin uygun olmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, dolayısıyla ihalede tek geçerli teklif kaldığı ve 25.01.2018 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin tek geçerli teklif olan Ansava Mühendislik Elektrik Elektronik İnşaat Makine Sanayi ve Tic. Ltd. Şti.-Piksel Mühendislik Elektrik Elekt. İnş. Mak. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının üzerinde bırakıldığı ve Asım Aytaç Bozer- AAB Mühendislik Sanayi Ticaret A.Ş. İş Ortaklığı tarafından ihale konusu işe ait yaklaşık maliyete ilişkin itirazen şikayet başvurusunda bulunulduğu görülmüştür.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yaklaşık maliyetin hesaplanmasına esas miktar ve fiyatların tespiti” başlıklı 8’inci maddesinin üçüncü fıkrasında, yaklaşık maliyet hesabında aynı maddenin ikinci fıkrasının (a), (b), (c), (ç) ve (d) bentlerinde belirtilen usullerle bulunabilecek fiyatlardan birinin, birkaçının veya tamamının herhangi bir öncelik sırası olmaksızın kullanabileceği, dördüncü fıkrasında ise fiyat araştırması için yapılan çalışmalarda fiyat sorulacak kişi ve kuruluşlara yazılan yazılarda fiyatı tespit edilecek iş grubu veya iş kaleminin ayrıntılı özelliklerine yer verilmesi gerektiği, fiyat istenecek kişi ve kuruluşlara aynı koşulları taşıyan yazılarla başvurulması ve fiyatların KDV hariç istenmesi gerektiği hükümlerine yer verilmiş olup, idarece istenen özellikleri taşımayan veya gerçek piyasa rayiçlerini yansıtmadığı düşünülen fiyat bildirimleri ve proforma faturaların değerlendirmeye alınmaması gerektiği ve buna ilişkin gerekçelerin de yaklaşık maliyet hesap cetvelinde gösterilmesi gerektiği anlaşılmaktadır.

Bu çerçevede idare tarafından yaklaşık maliyetin tespitine ilişkin yapılan işlemlere bakıldığında, yaklaşık maliyet tespitinde kullanılmak üzere idarece piyasa fiyat araştırması yapılarak 16 firmadan birim fiyatların bildirilmesinin istendiği, firmalara gönderilen yazı içeriğinde birim fiyat teklif cetvelindeki 20 iş kalemi ile “…1- Teklifinizi en geç 08/11/2017, saat 14:00’a kadar İzmir Büyükşehir Belediyesi Satınalma Dairesi Başkanlığı Doğrudan Temin Şube Müdürlüğü’ne teslim ediniz.

2- Teklifinizi KDV hariç ve Birim Fiyat Toplam Bedel olarak veriniz. Teklif mektubu ve teknik şartnamenin her sayfasını kaşeleyip imzalayınız. Varsa markasını mutlaka yazınız.

3- Teklif mektubunuzda teklif edilen mal ve/veya hizmetin toplam tutarı Kamu İhale Kanunu Doğrudan Temin Usulü ile alımda, diğer alımlar veya diğer ihale usulleriyle ihale edilmesine karar verilmesi halinde YAKLAŞIK MALİYET TESPİTİ’nde değerlendirileceğinden SON FİYAT’ınızı yazınız. Doğrudan Temin Usulü ve İstisna kapsamında alım yapılması halinde aşağıdaki şartlar geçerli olacaktır.

3.1- Teklif mektubunda vermiş olduğunuz fiyatlar, şartnamede aksine bir süre yoksa kırkbeş (45) gün süreyle geçerli olacaktır.

3.2- Taahhüt edilen mal veya hizmet, ekteki teknik şartnamede belirtilen teslim süresinde ilgili Müdürlüğe teslim edilecektir. Teslim süresinin bitiminde taahhüdün yerine getirilmemesi halinde ilgili müdürlükçe taahhüdün en az 10 (on) gün (Teknik şartnamede başka bir sure öngörülmedi ise) içinde yerine getirilmesi İçin yükleniciye ihtar çekilir. Teknik Şartname’nin 3.3. ve 4.9. maddelerinde belirtilen cezai oranlar uygulanacaktır. Bu sürenin bitiminde taahhüdün yerine getirilmemesi durumunda İdare tek taraflı olarak alımdan vazgeçebilir.

3.3- Mal ve/veya hizmetin teslimi ve kabulünü müteakip ekli şartnamelerde aksine bir süre yoksa en geç bir ay içinde ödeme yapılacaktır.

3.4- İdare istediği takdirde, Doğrudan Temin usulü ve istisna kapsamında alınacak mal/hizmet alımları için sözleşme yapacak teminat alacak ve oluşacak damga vergisini yükleniciden tahsil edecektir.

3.5- Teklif veren firmalar, yukarıdaki şartlarla birlikte varsa; teknik şartname ve/veya numunedeki özellikleri aynen kabul etmiş sayılır.” ifadelerine yer verildiği ve yazı ekinde ihale konusu işe ilişkin Teknik Şartname de gönderilmek suretiyle fiyat istendiği,

Yaklaşık maliyetin tespiti için fiyat bildirmesi istenilen 16 firmadan 9’unun fiyat bildiriminde bulunmadığı ve 7 firma tarafından ihale konusu iş için verilen toplam fiyatların aşağıdaki şekilde olduğu,

Fiyat Bildiriminde Bulunan Firmalar

Toplam Teklif Tutarları(TL)

1-

Özçağlar Elk. Tic. Ltd. Şti.

:

6.617.300,00

2-

Ansava Müh. Elk. Tic. Ltd. Şti.

:

6.841.200,00

3-

Teos Elek. İnş. Tic. Ltd. Şti.

:

7.021.200,00

4-

Alpsan Elk. Müh. Tic. Ltd. Şti.

:

7.577.350,00

5-

Akkon Ener. Elk. Tic. Ltd. Şti.

:

8.240.350,00

6-

AKR Sos. Hizm. Tic. Ltd. Şti.

:

908.500,00

7-

AAB Müh. San. Tic.-Asım Aytaç Bozer

:

1.071.980,00

Anılan firmalar tarafından 20 iş kaleminin birim fiyatı için ise,

İş Kalemi

Özçağlar Elk.

Ansava Müh.

Teos Elk.

Alpsan Elk.

Akkon Enr. Elk.

AKR Elekt.

AAB Müh.

1

200,00

175,00

300,00

175,00

110,00

50,00

60,00

2

800,00

500,00

1.000,00

650,00

450,00

250,00

200,00

3

1.150,00

850,00

1.500,00

1.050,00

750,00

300,00

200,00

4

2.400,00

2.150,00

3.000,00

2.450,00

1.950,00

200,00

200,00

5

25,00

50,00

75,00

67,00

45,00

14,00

13,00

6

65,00

50,00

40,00

68,00

40,00

15,00

13,00

7

85,00

50,00

40,00

79,00

55,00

16,00

13,00

8

130,00

100,00

40,00

115,00

75,00

18,00

14,00

9

15,00

18,00

22,00

20,00

12,00

4,00

3,00

10

27,00

25,00

30,00

40,00

26,00

4,5

4,00

11

38,00

40,00

50,00

60,00

35,00

13,00

12,00

12

95,00

150,00

135,00

115,00

120,00

20,00

19,00

13

400,00

320,00

400,00

400,00

250,00

13,00

12,00

14

550,00

900,00

750,00

650,00

800,00

20,00

21,00

15

650,00

950,00

800,00

750,00

900,00

40,00

42,00

16

9.000,00

9.250,00

8.750,00

9.750,00

11.750,00

1.800,00

1.500,00

17

11.000,00

12.500,00

13.000,00

12.500,00

14.000,00

3.000,00

3.500,00

18

16.500,00

15.000,00

14.500,00

19.500,00

17.500,00

3.250,00

4.000,00

19

875,00

850,00

800,00

950,00

1.200,00

50,00

90,00

20

875,00

950,00

975,00

1.050,00

1.300,00

60,00

100,00

Fiyat bildiriminde bulunulduğu ve fiyat tekliflerinin eklerinde Teknik Şartname’deki özellikleri kabul ettiklerine ilişkin Şartname’yi kaşeleyip imzaladıkları görülmüştür. Ayrıca Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi’nin internet adresi üzerinden (http://www.ticaretsicil.gov.tr) yapılan sorgulama sonucunda söz konusu firmaların faaliyet konuları kapsamında elektrik, elektronik ve/veya kompanzasyon ile ilgili işlerin yer aldığı tespit edilmiştir.

Fiyat bildiriminde bulunan AKR Sosyal Hizm. Elekt. Elk. Özel Sağ. ve İnş. Tic. Ltd. Şti. ile AAB Müh. San. Tic./Asım Aytaç Bozer’in fiyat bildirimlerinin idarece Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 8’inci maddesinin dördüncü fıkrasına istinaden piyasa rayiçlerini yansıtmadığı gerekçesiyle değerlendirmeye alınmadığı ve teklif fiyatları birbirine yakın olan 5 firmanın fiyat tekliflerinin ortalaması alınmak suretiyle yaklaşık maliyetin 7.259.480,00 TL olarak hesaplandığı anlaşılmıştır.

Bu çerçevede idare tarafından ihale konusu işe ait Teknik Şartname gönderilmek suretiyle ihale konusu işin özellikleri belirtilerek fiyat istendiği, yaklaşık maliyetinin tespitinde piyasa fiyat araştırması sonucu ortaya çıkan birim fiyatlar dikkate alınarak elde edilen ortalama birim fiyatların kullanıldığı, idarece gerçek piyasa rayiçlerini yansıtmadığı düşünülen fiyat bildirimlerin ise değerlendirmeye alınmadığı ve buna ilişkin gerekçelerin yaklaşık maliyet hesap cetvelinde gösterildiği, dolayısıyla idarece yaklaşık maliyetin hesaplanmasında piyasa fiyat araştırması kapsamında elde edilen fiyat tekliflerinin aritmetik ortalamasının kullanılmasında ve mevzuatın verdiği takdir yetkisinin kullanılarak piyasa rayiçlerini yansıtmadığı düşünülen fiyat bildirimlerin değerlendirmeye alınmamasında mevzuat açısından herhangi bir aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Diğer yandan başvuru sahibi tarafından genel çerçevede idarece piyasa rayiçlerinin çok üzerinde bir yaklaşık maliyet hesabı yapıldığı ve kamu pozları üzerinden hesaplama yapmak yerine piyasadan fahiş fiyatlar üzerinden alınan fiyat teklifleri ile işlem gerçekleştirilmesinin mevzuata aykırı olduğu iddialarında da bulunulduğu görülmüştür. Ancak idarece yaklaşık maliyetin hesaplanmasında piyasa fiyat araştırmasının esas alınmasında mevzuat açısından bir aykırılık bulunmadığı tespit edilmiş olup, ayrıca anılan isteklinin bildirdiği fiyatın zaten idarece yapılan yaklaşık maliyet hesaplamasında değerlendirmeye alınmadığı ve bu durumun gerekçesini de söz konusu fiyat bildiriminin idarece gerçek piyasa rayiçlerini yansıtmadığının değerlendirildiği hususunun oluşturduğu anlaşılmıştır. Yani başvuru sahibinin bildirdiği fiyat idarece ihale konusu işin yapılabilirliği açısından gerçekçi görülmemiştir.

Ayrıca başvuru sahibinin şikâyet ve itirazen şikâyet başvurularında yer verdiği kamu kurum ve kuruluşları pozlarına bakıldığında söz konusu poz numaralı işlerin ihale konusu işin bileşenlerini oluşturan iş kalemleri ile birebir aynı olmadığı görülmekle birlikte benzer nitelik taşıdığı ve bahse konu benzer nitelikte iş kalemlerine ilişkin birim fiyatların genel itibarıyla yaklaşık maliyette esas alınan fiyatların üzerinde olduğu, kaldı ki söz konusu birim fiyatların başvuru sahibince öngörülen fiyatların ise çok daha üzerinde olduğu anlaşılmıştır. Dolayısıyla başvuru sahibinin iddia ettiği gibi kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanan birim fiyatların kullanılması durumunda ortaya çıkan yaklaşık maliyetin idarece hesaplanan yaklaşık maliyetin çok daha üzerinde oluşacağı ortadadır. Kaldı ki ilgili mevzuat uyarınca yaklaşık maliyetin hesaplanmasında kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanan birim fiyatlarını kullanılması zorunluluğu da bulunmamaktadır.

Yukarıda yapılan tespit ve değerlendirmeler çerçevesinde başvuru sahibinin iddia ettiği gibi yaklaşık maliyet için firmalarca bildirilen fiyatların yüksek olduğu ve bunun da yaklaşık maliyeti önemli oranda etkileyerek yaklaşık maliyetin tutar bazında olması gerekenden daha yüksek çıkmasına neden olan herhangi somut bir durumun söz konusu olmadığı ve dolayısıyla başvuru sahibinin yaklaşık maliyetin piyasa fiyatlarının üzerinde belirlendiği iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Bununla birlikte başvuru sahibi tarafından ihaleye fesat karıştırıldığı, yaklaşık maliyet tespit komisyonu ile ihale komisyonu üyelerinin görevini kötüye kullandığı ve dolayısıyla yaklaşık maliyete ilişkin hukuka aykırı işlemler nedeniyle söz konusu idare görevlileri açısından mali, idari ve cezai sorumluluk oluşacağı iddiaları ile ilgili olarak suç teşkil edebilecek fiilin gerçekleşip gerçekleşmediğinin idarece gönderilen ihale işlem dosyasında yer alan bilgi ve belgeler üzerinden tespitinin mümkün olmadığı ve bu hususlar hakkında ancak adli makamlarca yapılacak soruşturma ve kovuşturma sonucunda karar verilmesi mümkün olduğundan iddia edilen hususlar 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu çerçevesinde Kurumun görev alanında bulunmamaktadır.

Aktarılan hususların yanı sıra ihale konusu işe ait sınır değerin 5.437.861,20 TL olduğu ve başvuru sahibinin teklifinin sınır değerin altında kaldığı görülmekle birlikte anılan isteklinin teklifinin 25.01.2018 tarihli ihale komisyonu kararı ile iş deneyim belgesinin uygun olmadığı gerekçesiyle zaten değerlendirme dışı bırakıldığı anlaşıldığından idare tarafından ihale sürecinde aşırı düşük teklif sorgulamasına ilişkin herhangi bir işlem yapılmasına gerek bulunmadığı tespit edilmiştir.

Kaldı ki 25.01.2018 tarihli ihale komisyonu kararında anılan isteklinin teklifinin iş deneyim belgesinin uygun olmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, EKAP üzerinden yapılan tebligat sorgulama işlemleri neticesinde isteklinin değerlendirme dışı bırakılma işlemine karşı ihale komisyonu kararının tebliğinden sonra 10 gün içerisinde 08.02.2018 tarihinde idareye şikâyet başvurusunda bulunduğu, idarenin 16.02.2018 tarihinde şikâyet başvurusunu sonuçlandırdığı ve şikâyeti uygun bulmadığı, şikâyete cevabın aynı tarihte EKAP üzerinden istekliye tebliğ edildiği, ancak isteklinin süresi içerisinde Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunmadığı dikkate alındığında anılan isteklinin teklifinin geçerli bir teklif niteliğinde olmadığı ve herhangi bir hak kaybına uğrama ihtimalinin bulunmadığı anlaşılmıştır. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 54’üncü maddesinde ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına uğradığını veya uğrama ihtimalinin bulunduğunu iddia eden ilgilerin şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilme yolunun açık olduğu hüküm altına alınmış, 55’inci maddesinde idareye şikayet başvurusunda bulunan veya idarece alınan kararı uygun bulmayan isteklilerin başvuru üzerine alınan kararın son bildirim tarihin izleyen tarihten itibaren on gün içerisinde Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunabilme imkanı tanınmıştır. Bu çerçevede mevcut durumda idarece alınan kararı uygun bulmayan isteklinin kararın bildirim tarihini izleyen on gün içerisinde (26.02.2018 tarihine kadar) kendi teklifinin değerlendirmeye alınması ve geçerli kabul edilmesi gerektiğine yönelik itirazen şikâyet başvurusunda bulunulması gerekirken süresi içinde yapılan herhangi bir itirazen şikâyet başvurusunun bulunmadığı, dolayısıyla başvurunun bu yönüyle uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.