KİK Kararı: 2018/UH.II-565

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2018/016
Gündem No : 25
Karar Tarihi : 14.03.2018
Karar No : 2018/UH.II-565
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Ömer Yıldız Hazır Yemek İnş Nak Tem Hiz. Odun Köm. San. Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Kocaköy İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2017/684354 İhale Kayıt Numaralı “Taşımalı Ortaöğretim Kapsamında Taşınan Öğrencilere Sıcak Yemek Verilmesi İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Kocaköy İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından 27.12.2017 tarihinde pazarlık usulü ile gerçekleştirilen “Taşımalı Ortaöğretim Kapsamında Taşınan Öğrencilere Sıcak Yemek Verilmesi İşi” ihalesine ilişkin olarak Ömer Yıldız Hazır Yemek İnş Nak Tem Hiz. Odun Köm. San. Tic. Ltd. Şti.nin 02.02.2018 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 06.02.2018 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 12.02.2018 tarih ve 11341 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 15.01.2018 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2018/253 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İdareye yapılan şikâyet başvurusunda, İdari Şartname’de yemeğin hijyenik şartlarda ve standartlarda taşınmasına ilişkin TSE tarafından verilmiş TS.13075 Hizmet Araçları Yeterlilik Belgesinin sunulması gerektiğinin belirtildiği, idare tarafından yemek taşınmasında kullanılacak araçların kendi malı olma şartının aranmadığı, kiralama yöntemi ile edinilmiş araçların da isteklinin malı olarak kabul edileceğinin belirtildiği, istekliler tarafından gerçekleştirilen kiralama yönteminin 4734 sayılı Kanun ve Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nde belirtilen finansal kiralama kriterini sağlamadığı, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler ve kapasite raporu” başlıklı 41’inci maddesindeki hükme göre bahse konu araçların basit/adi kiralama yöntemi ile değil finansal kiralama, diğer bir deyişle “leasing” yöntemi ile kiralanması gerektiği, finansal kiralama yapabilecek firmaların ve bu firmalara ilişkin usul, esas ve yönergelerin 13 Aralık 2012 tarihli ve 28496 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanarak yürürlüğe giren 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktöring ve Finansman Şirketleri Kanunu’nda açık şekilde belirtildiği, finansal kiralamanın basit ya da adi kiralama ile bağlantılı olmadığı, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nde bahsedilen finansal kiralamanın 6361 sayılı Kanun’a göre yetkilendirilen ve BDDK tarafından denetlenen finansal kiralama şirketleri tarafından yapılan kiralama işlemleri olması gerektiği, kiraya konu yemek taşımaya uygun araçların kira süresi sonunda kiracıya devredilmeyeceği, araçların rayiç bedelinden düşük bir bedelle satın alma hakkının tanınmadığı, bahse konu ticari araçların faydalı kullanım ömrünün Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından 4 (dört) yıl olarak belirlendiği, anılan mevzuat hükmüne göre finansal kiralama sayılabilmesi için bahse konu kira sözleşmesinin 4 (dört) yıldan daha fazla bir süreyi kapsaması ve/veya kira ödemelerinin bugünkü değerinin toplamının malın rayiç bedelinin %90’ından daha fazla olması gerektiği, idareye sunulan kira sözleşmelerinin 6361 sayılı Kanun’da belirtilen şartların hiçbirini taşımadığı, kiralayan şahıs ve/veya şirketlerin finansal kiralamaya yetkili olmadığı, K2 yetki belgesine sahip araçların kiralanmasının mümkün olmadığı, Karayolu Taşıma Yönetmeliği’nin “Taşıtların özmal veya sözleşmeli olarak kullanılması” başlıklı 25’inci maddesi gereğince K belgeli araçların yalnızca özmal taşımasında kullanılacağı, belgelendirilen şahıs ve/veya şirket dışında hiçbir kişi ve/veya şirket malını taşıyamayacağı hususlarına değinilerek idareye şikâyet başvurusunda bulunulduğu, idare tarafından reddedildiği, ihale dokümanına göre yeterliliği bulunmayan iki firmanın avantajlı teklif olarak belirlendiği, ihale dokümanındaki tüm şartları taşıyan firmalarının hak mahrumiyetine uğradığı,

2. Savunma için gerekli kriterlerin firmalar tarafından sağlanamadığı, açıklamalarında ekmek ve gramajı, etli kuru fasulye, meyve ve tatlı ile ilgili hiçbir açıklamaya yer verilmediği, bu nedenle firmaların açıklamalarının geçersiz olduğu,

3. Demirbaş listeleri ile ilgili de idareye sahte olarak muhasebe raporu şeklinde sunan firmalardan fatura giriş tespiti yapılması gerekirken idare tarafından yapılmadığı, firmaların ihale evraklarının eksik olduğu iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu hizmetin;

a) Adı: Taşımalı Ortaöğretim kapsamında taşınan öğrencilere sıcak yemek verilmesi işi

b) Miktarı ve türü:

2017-2018 Eğitim-Öğretim Yılında Taşımalı Ortaöğretim kapsamında Kocaköy ÇPAL'ye taşınan 863 öğrenciye ve ŞKMFS Anadolu İmam Hatip Lisesi?ne taşınan 126 öğrenciye 101 iş Günü Sıcak Yemek verilmesi işi.

2017-2018 Eğitim-Öğretim Yılında Taşımalı Ortaöğretim kapsamında Kocaköy ÇPAL?ye taşınan 863 öğrenciye ve ŞKMFS Anadolu İmam Hatip Lisesi?ne taşınan 126 öğrenciye 101 iş Günü Sıcak Yemek verilmesi işi.

c) Yapılacağı yer: Diyarbakır İli-Kocaköy İlçesindeki 2 Taşıma Merkezi Lise” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin 7.5.2’nci maddesinde “Yüklenici yemeğin hijyenik ortamda taşımaya elverişli en az 1 adet 12 (oniki) yaşını aşmamış ve Trafik Siciline Kayıtlı, K2 yetki belgeli 1 ticari taşıma aracı işin başından sonuna kadar bulundurması, bu araçlar kira ise ayrı ayrı kira sözleşmeleri, finansman yoluyla ödenen kira bedelini gösterir evrakları, vekaletnameleri, araçlar kendi mali ise, fatura, demirbaş veya amortisman defterine kayıtlı olduğuna dair veya Yeminli Mali Müşavir yada Serbest Muhasebeci ve Mali Müşavir raporu ile tevsik edilecek ve ihale esnasında idareye sunacaklardır.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin 7.5.3’üncü maddesinde “İsteklilerin, yemek hazırlamasında kullanacağı gıda maddelerinin tümünü idari ve Teknik şartnameye uygun (TSE ve İSO kalitelerine uygun) olması zorunludur. a) İstekliler, yemek hazırlama ve dağıtım hizmetleri işi ile ilgili olarak ihale tarihi itibariyle geçerlilik süresini doldurmamış kendi işyerine ait TS 8985 VE 13075 TSE HİZMET YETERLİLİK BELGESİ ve İSO 9001 2008 belgelerinin aslını veya noter tasdikli suretlerini teklif zarflarında sunacaklardır. b) İstekliler ihale konusu yemek hizmetinin yapılacağı işyerine ait ve mevcut işe ait yemek verilecek öğrenci sayısı kadar KAPASİTE RAPORUNUN aslı veya noter tasdikli suretlerini teklif zarflarında sunacaklardır. c) İhale isteklide kalması durumunda mutfağın, hizmetin verileceği il sınırları içerisinde olması zorunludur. İş yerinin kira olması durumunda Noter onaylı Kira Sözleşmesi, O İş Yerine ait İŞLETME KAYIT BELGESİ, Kapasite Raporu, İSO 9001 2008 ve TS 8985 ve TS 13075 TSE HİZMET YETERLİLİK BELGESİ nin aslı veya noter tasdikli suretini tekliflerinin ekinde sunacaklardır. d)İstekliler, Yemek Hazırlama hizmetleri için ilgili kurumlardan alınmış, Gayrı Sıhhi Müesseselere Ait İŞ YERİ AÇMA RUHSATI´ nın aslını veya noter tasdikli suretlerini tekliflerinin ekinde sunacaklardır.” düzenlemesi,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler ve kapasite raporu” başlıklı 41’inci maddesinde “(1) İşin yapılabilmesi için gerekli görülen makine, teçhizat ve diğer ekipmanın sayısına ve niteliğine dokümanda yer verilir. Makine, teçhizat ve ekipman için kendi malı olma şartının aranmaması esastır. Ancak idare, işin niteliğinin gerektirdiği hallerde, ihale konusu işin yapılabilmesi için adaya veya istekliye ait olmasını gerekli gördüğü makine, teçhizat ve diğer ekipmanı yeterlik kriteri olarak belirleyebilir. Bu durumda, makine, teçhizat ve diğer ekipmanın, teknik kriterlerine yönelik olarak dokümanda düzenleme yapılmış ise, bu niteliğe yönelik belgelerin de başvuru veya teklif kapsamında sunulması zorunludur.

(2) Adayın veya isteklinin kendi malı olan makine, teçhizat ve diğer ekipman; ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir veya serbest muhasebeci raporu ile tevsik edilir. Tevsik işleminin aslına uygunluğunun noter tarafından onaylanmış ruhsat örneklerinin sunularak yapılması halinde, örnek çıkarma işleminin ilan veya davet tarihinden sonra yapılmış olması zorunludur.

(3) Geçici ithalle getirilmiş veya finansal kiralama yoluyla edinilmiş makine ve ekipman, kira sözleşmesinin sunulması ve ihalenin ilk ilan veya davet tarihine kadar olan kiralarının ödendiğinin belgelenmesi şartı ile adayın veya isteklinin kendi malı sayılır…” hükmü,

11.06.2009 tarihli ve 27255 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanarak yürürlüğe giren Karayolu Taşıma Yönetmeliği’nin “Taşıtların özmal veya sözleşmeli olarak kullanılması” başlıklı 25’inci maddesinde “(1) 24 üncü maddedeki şartlara uygun olmak kaydıyla, taşımalarda kullanılacak taşıtların özmal veya sözleşmeli olarak kullanılmasına ilişkin kurallar aşağıdaki şekilde belirlenmiştir.

a) Yolcu taşımalarında;

1. A1, A2, B3, D3 ve D4 yetki belgesi sahipleri yalnız özmal taşıtları,

2. B1 ve B2 yetki belgesi sahipleri özmal taşıtları ile sahibi oldukları özmal taşıt sayısını geçmemek üzere ticari olarak kayıt ve tescil edilmiş sözleşmeli taşıtları,

3. D1 ve D2 yetki belgesi sahipleri özmal taşıtları ile sahibi oldukları özmal taşıt sayısının 2 katını geçmemek üzere ticari olarak kayıt ve tescil edilmiş sözleşmeli taşıtları,

taşıt belgelerine kaydettirerek kullanabilirler.

b) Eşya ve kargo taşımalarında;

1. C1, C3, K ve P türü yetki belgesi sahipleri yalnız özmal taşıtları,

2. C2, L2 ve M3 yetki belgesi sahipleri özmal taşıtları ile sahibi oldukları özmal taşıt sayısını geçmemek üzere ticari olarak kayıt ve tescil edilmiş sözleşmeli taşıtları,

3. L1 yetki belgesi sahipleri özmal taşıtları ile sahibi oldukları özmal taşıt sayısının 50 katını geçmemek üzere ticari olarak kayıt ve tescil edilmiş sözleşmeli taşıtları,

4. M1, M2 ve N türü yetki belgesi sahipleri özmal taşıtları ile sahibi oldukları özmal taşıt sayısının 10 katını geçmemek üzere ticari olarak kayıt ve tescil edilmiş sözleşmeli taşıtları,

taşıt belgelerine kaydettirerek kullanabilirler.

(2) C2 ve L2 yetki belgeleri için sözleşmeli taşıt kullanım oranı hesabında kamyonetler dikkate alınmaz.

(3) 10/6/1985 tarihli ve 3226 sayılı Finansal Kiralama Kanunu kapsamında sağlanan taşıtlar, bu Yönetmelikte belirtilen esaslar çerçevesinde sözleşmeli ticari taşıt olarak değerlendirilir. Bu yolla temin edilen taşıtların, finansal kiralama sözleşmesinin bitim tarihinden itibaren yetki belgesi sahibinin adına kayıt ve tescil edilmesi şarttır. Bunun sağlanamaması veya finansal kiralama sözleşmesinin bitim tarihinin uzatılmaması halinde bu taşıt veya taşıtlar yetki belgesi sahibinin taşıt belgesinden re’sen düşülür.” hükmü yer almaktadır.

Başvuru sahibinin itirazen şikâyet dilekçesinde, İdari Şartname’de yemeğin hijyenik şartlarda ve standartlarda taşınmasına ilişkin TSE tarafından verilmiş TS.13075 Hizmet Araçları Yeterlilik Belgesinin sunulması gerektiğinin belirtildiği ifadelerine yer verilmiş olup söz konusu hususun iddia niteliğinde olmadığı anlaşılmıştır.

İdari Şartname’nin 7.5.2’nci maddesinde yüklenici tarafından 1 (bir) adet 12 (oniki) yaşını aşmamış Trafik Siciline kayıtlı, K2 yetki belgeli taşıma aracının işin başından sonuna kadar bulundurulması istenmiş olup aracın kiralık olması durumunda kira sözleşmesinin, finansman yoluyla ödenen kira bedelini gösterir evrakların, vekaletnamelerin sunulmasının istendiği anlaşılmaktadır. Diğer taraftan, söz konusu düzenlemeden iş kapsamında taşıma amaçlı olarak kullanılacak araçların kiralanmasının sadece finansal kiralama yöntemiyle yapılması gerektiğinin anlaşılamadığı sonucuna varılmıştır.

Bu kapsamda yapılan inceleme neticesinde, ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi Tuna Catering Gıda Enerji Yemek Temizlik Ltd. Şti. tarafından İdari Şartname’nin 7.5.2’nci maddesinde düzenlenen taşıma aracı için Ars-Pa Tavuk Gıda Tar. Ltd. Şti.nin vekili Hüseyin Arslan ile Tuna Catering Gıda Enerji Yemek Temizlik Ltd. Şti.nin yetkilisi Mehmet Korkmaz arasında yapılan araç kira sözleşmesinin, kira bedelinin ödendiğini gösterir banka dekontunun ve aracı kiraya verebilmesi için Hüseyin Arslan’ın vekil tayin edildiğini gösterir Ars-Pa Tavuk Gıda Tar. Ltd. Şti.nin şirket müdürü Adile Arslan tarafından verilen vekaletnamenin sunulduğu görülmüş olup sunulan belgelerin uygun olduğu görülmüştür. Söz konusu istekli tarafından kendi şirketi adına düzenlenmiş K2 yetki belgesinin sunulduğu, ancak Karayolu Taşıma Yönetmeliği’nin yukarıda anılan 25’inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin 1 numaralı alt bendi gereğince K yetki belgesi sahiplerinin yalnız özmal taşıtlarını taşıt belgelerine kaydettirerek kullanabileceği hüküm altına alındığından ve söz konusu istekli tarafından kiralanan aracın K2 yetki belgesine kayıtlı olduğunu gösteren taşıt kartı ve taşıt belgelerinin sunulmadığı görüldüğünden Tuna Catering Gıda Enerji Yemek Temizlik Ltd. Şti. tarafından sunulan belgelerin İdari Şartname’nin 7.5.2’nci maddesinde yer alan düzenlemeleri tevsik edebilecek nitelikte olmadığı sonucuna varılmıştır. Bu sebeple, Tuna Catering Gıda Enerji Yemek Temizlik Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerekmektedir.

Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi Ups Nak. Pet. Ürün. Tem İnş. Gıda San. Tic. Ltd. Şti. tarafından İdari Şartname’nin 7.5.2’nci maddesinde düzenlenen taşıma aracı için idareye kendi malı olan araca ilişkin ruhsat, taşıt kartı ve taşıt belgesi sunulduğu, sunulan belgelerin uygun olduğu görülmüştür.

Bu sebeple, başvuru sahibinin birinci iddiası ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi Tuna Catering Gıda Enerji Yemek Temizlik Ltd. Şti. açısından yerinde bulunmuştur.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

İdari Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 34’üncü maddesinde “34.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değer hesaplar.

34.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 41.1 maddesinde yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır.” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin “Ekmek” başlıklı 3.2’nci maddesinde “Ekmekler %76 -80 randımanlı undan yapılmış olmalıdır. Ekmekte ve ambalajında ip, çöp ve yabancı madde bulunmamalıdır. Ekmekler iyi pişmiş, kabarmış, gevrek elastiki ve normal görünüş koku ve lezzette olmalı kesildiği zaman görülen delikler normal büyüklükte olmalı yanık hamur yapışkan içinde un ve tuz topakları yarık ve boşluklar olmamalıdır. Gıda, Tarım ve hayvancılık Bakanlığının izni ile üretilmiş olacaktır.” düzenlemesi,

4734 sayılı Kanun’un “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “…79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.

…

79.2.6. Malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere teknik şartnamede asgari iki haftalık örnek menü düzenlemesi yapılır ve bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarları belirtilir.

Bu ihalelerde; teklifi aşırı düşük bulunan istekli öncelikle “ana girdi”, “işçilik” ve “yardımcı gider” oranlarının belirtildiği Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelini (Ek- H.4) hazırlayarak açıklaması kapsamında sunar. Açıklamanın geçerli kabul edilebilmesi için “(Ana Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,80’den az ve 0,95’den çok olmaması gerekir. Oran belirtmeyen veya belirttiği oran 0,80’den az veya 0,95’den çok olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Bu maddede yer alan ana girdi ibaresi kapsamında, kırmızı et; beyaz et; balık; işlenmiş et ürünleri (sucuk, salam, sosis, kavurma gibi); kuru gıdalar (pirinç, bulgur, nohut, mercimek, kuru fasulye gibi); sebze; meyve; toz şeker, süt; yoğurt, ayran; yağ ürünleri (ayçiçek yağı, zeytinyağı, tereyağı) kahvaltı malzemeleri (peynir, zeytin, yumurta, reçel, bal gibi); pet su, ekmek açıklama yapılacak unsurlar olarak dikkate alınır. İdarenin ihale dokümanında bu girdilerin dışında ana girdi niteliğinde malzeme içeren yemek öğünü düzenlemesi durumunda aşırı düşük teklif açıklama yazısında açıklama istenecek unsurlar arasında bu malzemelerin de belirtilmesi zorunludur. Bu çerçevede, isteklinin beyan ettiği orana uygun teklif sunması durumunda, yemek pişirilmesi için gerekli enerji giderleri (doğalgaz, LPG gibi), temizlik malzemeleri, su, sigorta giderleri, ilaçlama ve hijyen sağlama giderleri, bakım onarım, amortisman, nakliye, sözleşme giderleri ve genel giderler, portör muayenesi ve tali çiğ girdiler (tuz, baharat, tatlandırıcı vb.) gibi unsurlar “yardımcı girdiler” başlığında değerlendirilir ve bu unsurlar için açıklama sunulması gerekmez.

Örneğin; 1.000 öğün yemek alımı için çıkılan bir ihalede, birim fiyat olarak 5 TL teklif veren bir isteklinin, 5.000 TL olan toplam teklif bedelinin aşırı düşük olarak değerlendirilmesi ve istekli tarafından sunulan Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelinde “(Ana Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,90 olarak belirtilmesi halinde, teklifin 4.500 TL’sinin ana çiğ girdi ile işçilik toplamını içerdiği kabul edilir ve isteklinin sadece bu kısma ilişkin açıklama yapması gerekir. Teklifin 500 TL’lik kısmının ise yardımcı giderlere ilişkin olduğu kabul edildiğinden, bu kısma ilişkin açıklama yapılması gerekmemektedir.

Malzemeli yemek alımı ihalelerinde, kırmızı et; beyaz et; balık; kuru gıdalar (pirinç, bulgur, nohut, mercimek, kuru fasulye gibi); sebze; meyve maliyetlerinin tevsiki amacıyla üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri kullanılamaz. Ancak 79.2.2 nci maddede yer alan diğer yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklama yapılabilir.

Malzemeli yemek alımı ihalelerinde sadece iki haftalık örnek menüdeki ana girdiler ve işçilik giderleri dikkate alınarak açıklama yapılmalıdır. İsteklilerin örnek menüdeki girdiler ve işçilik gideri kullanılarak teklif ettikleri birim fiyatı açıklamaları gerekmekte olup toplam miktar ve tutar açıklaması yapılmayacaktır. Örneğin normal kahvaltı, diyet kahvaltı, ara öğün, normal yemek ve diyet yemek gibi birim fiyatları içeren bir ihalede, isteklilerin teklif ettikleri birim fiyatı; örnek menüyü ve bu menünün üretimi için gerekli işçilik tutarını kullanarak tevsik etmeleri durumunda açıklama uygun kabul edilecektir.” açıklaması yer almaktadır.

Bahse konu ihalede teklifi sınır değerin altında kalan 3 istekliden (Tuna Catering Gıda Enerji Yemek Temizlik Ltd. Şti., Ups Nak. Pet. Ürün. Tem İnş. Gıda San. Tic. Ltd. Şti. ve Öz İkram Ltd. Şti. - Mustafa Bilbay) aşırı düşük teklif açıklaması istendiği, idarenin aşırı düşük teklif açıklaması isteme yazısında “2017-2018 Eğitim-Öğretim Yılı Taşımalı Ortaöğretim Kapsamında Taşınan öğrencilere sıcak yemek verilmesi İşi için vermiş olduğunuz teklif sınır değerin altında olduğundan;

Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38. maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale Komisyonu;

a)Verilen hizmetin ekonomik olması,

b)Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c)Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda 19/01/2018 Cuma günü mesai bitimine kadar açıklama yapmanız gerekmektedir. Belirtilen süre zarfında açıklama yapmadığınız takdirde teklifiniz red edilecektir.” ifadelerine yer verildiği, aşırı düşük teklif açıklaması sunan isteklilerin tekliflerinin tamamının açıklamalarının uygun bulunduğu, ihalenin de açıklaması uygun bulunan Tuna Catering Gıda Enerji Yemek Temizlik Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin de Ups Nak. Pet. Ürün. Tem İnş. Gıda San. Tic. Ltd. Şti. olarak belirlendiği görülmüştür.

Başvuru sahibinin itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde, savunma için gerekli kriterlerin firmalar tarafından sağlanamadığı, açıklamalarında ekmek ve gramajı, etli kuru fasulye, meyve ve tatlı ile ilgili hiçbir açıklamaya yer verilmediği, bu nedenle firmaların açıklamalarının geçersiz olduğu iddia edilmektedir.

İdarece hesaplanan sınır değerin 251.272,90 TL olduğu, EKAP’ta yer alan sınır değer hesaplama modülü üzerinden yapılan hesaplamada sınır değerin aslında 292.497,58 TL olduğu, idare tarafından isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenirken sınır değer olarak 292.497,58 TL’nin dikkate alınması gerektiği anlaşılmıştır.

Yapılan incelemede idare tarafından Teknik Şartname kapsamında hazırlanan 6 haftalık örnek menüye yer verildiği ancak itirazen şikâyete konu ekmek, etli kuru fasulye ve irmik tatlısının girdi gramajlarının gramaj listesinde yer almadığı görülmüştür. Söz konusu hususun aşırı düşük teklif açıklaması sunan istekliler açısından tereddüde ve isteklilerin açıklamalarında gramaj farklılıklarına neden olabileceği anlaşıldığından idarece Teknik Şartname’deki gramaj listesinde yer alan yemekler esas alınıp asgari iki haftalık örnek menü hazırlanarak teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinin birinci fıkrasında; ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabileceklerin, Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilecekleri hüküm altına alınmış olup anılan maddenin dördüncü fıkrasında “Dilekçelerde aşağıdaki hususlara yer verilir:

…..

d) Başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı deliller.” hükmü,

Söz konusu Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinde “(1) Şikayet başvuruları idareye, itirazen şikayet başvuruları ise Kuruma hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle yapılır.

(2) Dilekçelerde aşağıdaki hususlara yer verilir;

a) Başvuru sahibinin, varsa vekil ya da temsilcisinin; adı, soyadı veya unvanı ve adresi ile (…) faks numarası.

b) İhaleyi yapan idarenin ve ihalenin adı veya ihale kayıt numarası.

c) Başvuruya konu olan durumun farkına varıldığı veya bildirildiği tarih.

ç) Başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı deliller.

d) İtirazen şikayet başvurularında ayrıca idareye yapılan şikayetin tarihi ve varsa şikayete ilişkin idare kararının bildirim tarihi…” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “İtirazen şikayet başvurularında aranılacak şekil unsurları” başlıklı 11’inci maddesinin sekizinci fıkrasında “(8) Yönetmeliğin 8 inci maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendinde başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin başvuru dilekçelerinde belirtilmesi gerektiği düzenlendiğinden, başvuruda bulunulan hususların dilekçelerde somut bir biçimde, mevzuata aykırı bulunma sebepleri ile birlikte gösterilmesi gerekmektedir. İşlemin hangi unsurlarının hangi gerekçelerle hukuka aykırı olduğu belirtilmeksizin sadece mevzuata aykırı olduğu gibi soyut ve mesnetsiz iddialara yer verilmesi halinde, Yönetmeliğin 8 inci maddesine aykırı olduğu gerekçesiyle başvurunun reddine ilişkin sorumluluk başvurana ait olacağından bu hususa dikkat edilmesi gerekmektedir.” açıklaması yer almaktadır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendinde, başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde bulunması gerektiği belirtilmiştir.

Başvuru sahibi tarafından mevzuata aykırılık iddialarının konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin başvuru dilekçelerinde belirtilmesi, başvuruda bulunulan hususların somut bir biçimde, mevzuata aykırı bulunma sebepleri ile birlikte gösterilmesi gerektiği, ancak başvuru sahibi tarafından firmaların hangi ihale evraklarının eksik olduğunun açıkça belirtilmediği görülmüştür.

Kaldı ki, başvuru sahibinin, “firmaların ihale evraklarının eksik olduğu” iddiasının, başvuru sahibi istekli tarafından idareye yapılan şikâyet başvurusunda bahse konu iddianın yer almadığı görülmektedir. İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Kurum tarafından yapılacak işlemler” başlıklı 12’nci maddesinin ikinci fıkrasında, “…İdareye başvuru konularının yanı sıra yeni konular da eklenerek Kuruma başvurulması halinde ise, itirazen şikâyet başvurusunun incelenmesinde idareye başvurusu konusu edilmeyen hususlar dikkate alınmaz.” denildiğinden, başvuru sahibinin söz konusu iddiası bu yönüyle uygun bulunmamıştır.

Ayrıca, demirbaş listeleri ile ilgili de idareye sahte olarak muhasebe raporu şeklinde sunan firmalardan fatura giriş tespiti yapılması gerekirken idare tarafından yapılmadığı yönündeki iddiası incelendiğinde, demirbaş listelerine ilişkin olarak Kurum tarafından yalnızca meslek mensubu imza ve kaşelerinin eksik ve uygun olup olmadığının kontrol edildiği, bahse konu belgelerdeki bilgilerin doğruluğunun meslek mensubunun sorumluluğunda olduğu, başvuru sahibinin iddiası kapsamında demirbaş listelerinin sahte olup olmadığı, idarece fatura giriş tespiti yapılıp yapılmadığı yönündeki hususların ihale mevzuatının sınırları kapsamında idarece gönderilen ihale işlem dosyası üzerinden tespit edilmesinin mümkün olmadığı ve başvuru sahibinin bu hususlara ilişkin delil göstermemesi nedeniyle yerinde görülmemiştir.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesinin ikinci fıkrası yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır.

Öz İkram Catering Yemek Organizasyon (Mustafa Bilbay) tarafından İdari Şartname’nin 7.5.2’nci maddesinde düzenlenen K2 yetki belgeli taşıma aracına ilişkin olarak iki adet kira sözleşmesi, kiralayan şirkete (Elif Mad. Ltd. Şti.) ve şahsa (Şaban Dere) ait K2 yetki belgesi ile Elif Mad. Ltd. Şti.ye 21 GS 208 plakalı aracın 1 yıllık kira bedelinin yatırıldığını gösteren banka dekontunun ve söz konusu aracın ruhsatının sunulduğu ancak söz konusu istekli tarafından sunulan K2 yetki belgesinin kendi adına olmadığı ve kiralanan araca ilişkin olmadığı, kaldı ki Karayolu Taşıma Yönetmeliği’nin yukarıda anılan 25’inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin 1 numaralı alt bendi gereğince K yetki belgesi sahiplerinin yalnız özmal taşıtlarını taşıt belgelerine kaydettirerek kullanabileceği hüküm altına alındığından ve söz konusu istekli tarafından kiralanan aracın K2 yetki belgesine kayıtlı olduğunu gösteren taşıt kartı ve taşıt belgelerinin sunulmadığı görüldüğünden Öz İkram Catering Yemek Organizasyon (Mustafa Bilbay) tarafından sunulan belgelerin İdari Şartname’nin 7.5.2’nci maddesinde yer alan düzenlemeleri tevsik edebilecek nitelikte olmadığı anlaşılmıştır. Bu sebeple, Öz İkram Catering Yemek Organizasyon (Mustafa Bilbay)’ın teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerekmektedir.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Tuna Catering Gıda Enerji Yemek Temizlik Ltd. Şti. ve Öz İkram Catering Yemek Organizasyon (Mustafa Bilbay)’ın tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması, idarece Teknik Şartname’deki gramaj listesinde yer alan yemekler esas alınıp asgari iki haftalık örnek menü hazırlanarak teklifi tekrar hesaplanan sınır değerin (292.497,58 TL) altında kalan isteklilerden yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.