KİK Kararı: 2018/UH.II-374

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2018/007
Gündem No : 53
Karar Tarihi : 07.02.2018
Karar No : 2018/UH.II-374
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Oto Seç Otomotiv İnşaat Ticaret Sanayi Limited Şirketi,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Şanlıurfa Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Destek Hizmetleri Daire Başkanlığı,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2017/665144 İhale Kayıt Numaralı “22 Adet Çift Kabinli 4X2 Pikap Aracın 21 Ay Süre İle Kiralama Hizmet Alım İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Şanlıurfa Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Destek Hizmetleri Daire Başkanlığı tarafından 17.01.2018 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “22 Adet Çift Kabinli 4X2 Pikap Aracın 21 Ay Süre İle Kiralama Hizmet Alım İşi” ihalesine ilişkin olarak Oto Seç Otomotiv İnşaat Ticaret Sanayi Limited Şirketinin 03.01.2018 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 05.01.2018 tarihli yazısı ile cevabı üzerine, başvuru sahibince 12.01.2018 tarih ve 3128 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 12.01.2018 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2018/84 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İdareye yapılan şikayet başvurusu sonrası düzenlenen zeyilnamenin eksik olarak düzenlendiği, K1 yetki belgesinin istenilmesi gerekirken, sadece taşıt kartlarının istenildiği, K1 yetki belgesi olmayan bir firmanın K1 taşıt kartı veremeyeceği ve Kurumun işlerinin aksayacağı,

2. Teknik Şartname’nin 3.13’üncü maddesinde “Aracın herhangi bir trafik kazasına uğraması halinde doğabilecek her türlü maddi manevi zarar, ziyan ve tazminatlar Yükleniciye aittir…” düzenlemesinin hakkaniyete aykırı olduğu, şoförün idarece temin edildiği halde, şoför hatasının yüklenici tarafından karşılanmasının hukuka aykırı olduğu,

3. Teknik Şartname’nin 3.6. ve 3.10’uncu maddelerinde ihtiyaç olmadığı halde “rent a car” kaskosu istenilmesinin rekabeti engelleyeceği, söz konusu iş için genişletilmiş uzun dönem araç kiralama kaskosunun yeterli olduğu,

4. Teknik Şartname’nin 3.4’üncü maddesinde yer alan “Araçlar 2017 model veya yukarısı ve en fazla 1000 km olacaktır.” düzenlemesinin mevzuata aykırı olduğu ve Kamu İhale Kanunu’nun “Temel İlkeler” başlıklı 5’inci maddesinde yer alan rekabet ilkesini ihlal ettiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu’nun “Yetki belgesi alma zorunluluğu ve taşıma hizmeti” başlıklı 5’inci maddesinde “Taşımacılık, acentelik ve taşıma işleri komisyonculuğu ile nakliyat ambarı ve kargo işletmeciliği yapılabilmesi için Bakanlıktan yetki belgesi alınması zorunludur…

Taşımacılara, yetki belgesinden ayrı olarak taşımalarda kullanılacak taşıtların niteliğini ve sayısını gösteren taşıt belgesi ile taşımacının taşıt belgesinde kayıtlı her taşıt için düzenlenen ve taşıtta bulunması gereken taşıt kartı verilir…” hükmü,

Karayolu Taşıma Yönetmeliği’nin “Yetki belgesi türleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “…(8) K türü yetki belgesi: Yurtiçi eşya taşımacılığı yapacak gerçek ve tüzel kişilere verilir. Taşımanın şekline göre aşağıdaki türlere ayrılır:

a) K1 yetki belgesi: Ticari amaçla eşya taşımacılığı yapacaklara,

b) K2 yetki belgesi: Sadece kendi esas iştigal konusu ile ilgili eşya taşımacılığı yapacak ve ticari maksatla taşımacılık yapmayacaklara,

c) K3 yetki belgesi: Ticari amaçla ev ve büro eşyası taşımacılığı yapacaklara, verilir…” hükmü,

İhale konusu işe ait İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu hizmetin;

a) Adı: 22 Adet Çift Kabinli 4x2 Pikap Aracın 21 Ay Süre İle Kiralama Hizmet Alım İşi

b) Miktarı ve türü:

22 adet pikap kiralama hizmet alım işi

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

c) Yapılacağı yer: Şanlıurfa İli ve İlçeleri…” düzenlemesi yer almaktadır.

05.01.2018 tarihinde yayınlanan zeyilnamede yer alan Teknik Şartname’nin “Genel Şartlar” başlıklı 3’üncü maddesinde “…3.13- İhale uhdesinde kalan yüklenici firma sözleşme esnasında Teknik Şartnameye uygun olarak teslim edeceği araçların K1 Taşıt Kartlarını kuruma vermesi zorunludur.” düzenlemesi yer almaktadır.

Söz konusu ihalede idarece 15.12.2017 tarihinde yayınlanan ilk ihale dokümanında K1 yetki belgelerine ya da taşıt kartlarına ilişkin herhangi bir düzenlemenin bulunmadığı, başvuru sahibinin şikayet başvurusu üzerine 05.01.2018 tarihinde yayınlanan zeyilname düzenlemesinde ihale uhdesinde kalan yüklenici firmanın sözleşme esnasında Teknik Şartname’ye uygun olarak teslim edeceği araçlara ilişkin araçların taşıt kartlarını idareye vermesi gerektiği yönünde bir değişikliğe yer verildiği görülmüştür.

Yapılan incelemede, 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu’na göre taşımacılık, acentelik ve taşıma işleri komisyonculuğu ile nakliyat ambarı ve kargo işletmeciliği yapılabilmesi için Bakanlıktan yetki belgesi alınmasının zorunlu olduğu, ticari amaçla yurtiçi eşya taşımacılığı yapacak gerçek ve tüzel kişilere verilen K Yetki Belgeleri’nin taşımanın şekline göre türlere ayrıldığı, K1 belgesinin ticari amaçla eşya taşımacılığı yapacaklara, K2 belgesinin sadece kendi esas iştigal konusu ile ilgili eşya taşımacılığı yapacak ve ticari maksatla taşımacılık yapmayacaklara, K3 belgesinin de ticari amaçla ev ve büro eşyası taşımacılığı yapacaklara verildiği, ayrıca taşımacılara, yetki belgesinden ayrı olarak taşımalarda kullanılacak taşıtların niteliğini ve sayısını gösteren taşıt belgesi ile taşımacının taşıt belgesinde kayıtlı her taşıt için düzenlenen ve taşıtta bulunması gereken taşıt kartının verileceği anlaşılmıştır.

İhale konusu işte kiralanacak araçların taşıma işi için kullanılacağı, bu kapsamda anılan araçlar ile taşıma yapılabilmesi için taşıt kartlarının bulunması gerektiği, söz konusu taşıt kartlarının ise yetki belgesi sahiplerinin taşımacılıkta kullanılacakları araçlar için düzenlendiği, bu bağlamda taşıt kartlarını sunabilmek için zaten yetki belgesine sahip olma zorunluğunun bulunduğu, kaldı ki anılan kartların teklif aşamasında değil de, sözleşme aşamasında istendiği göz önünde bulundurulduğunda, sözleşme aşamasında anılan belgelerin sunulmaması durumunda mevzuatta cezai yaptırımların bulunduğu, bu yaptırımların sözleşme aşamasının aksamamasını teminen düzenlendiği anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

15.12.2017 tarihinde yayınlanan ihale dokümanındaki Teknik Şartname’nin “Genel Şartlar” başlıklı 3’üncü maddesinde “3.13- Aracın herhangi bir trafik kazasına uğraması halinde doğabilecek her türlü maddi manevi zarar, ziyan ve tazminatlar Yükleniciye aittir. Kurum tarafından herhangi bir ücret ödenmeyeceği gibi üçüncü şahıslara karşı da Yüklenici muhatap olacaktır. Kurum; bu kabil dava, şikayet, talep ve benzeri konulara hiçbir şekilde taraf ve muhatap değildir. Bu yönde taleplere muhatap olması veya aleyhine herhangi bir hüküm tesis edilmesi hallerinde; Kurumun bu nedenle uğrayacağı her türlü maddi ve manevi zararları ile ödemek zorunda kalacağı miktarlar, tazminatlar, hasar bedelleri, müspet ve menfi zararlar, faizler, yargılama masrafı, vekâlet ücreti ve benzeri her türlü bedel, Kurumca ödenme tarihinden başlamak üzere yasal faiziyle birlikte Yüklenici tarafından tazmin edilecektir.” düzenlemesi yer almaktadır. Ancak şikayet başvurusu üzerine yayınlanan 05.01.2018 tarihli zeyilname dokümanında yer alan Teknik Şartname’de söz konusu maddenin çıkarıldığının belirtildiği, bu durumun başvuru sahibine 05.01.2018 tarihinde bildirildiği, dolayısıyla başvuru sahibinin iddiasında belirtilen dokümandaki uyumsuzluk idarece yapılan zeyilname ile ortadan kaldırılmış olduğu, ortada uyuşmazlığa konu bir husus kalmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kanun’un “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur…” hükmü,

İhale konusu işe ait İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. her türlü vergi ve giderler yükleniciye aittir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. her türlü vergi, resim, harç ve benzeri giderler ile ulaşım, nakliye ve her türlü sigorta…” düzenlemesi,

İhale konusu işe ait Teknik Şartname’nin “Genel Şartlar” başlıklı 3’üncü maddesinde “…3.6- Kira sözleşmesi süresi boyunca araçların Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) sigorta poliçesi, koltuk sayısına göre ve birden fazla sürücünün kullanmasını kapsayacak uygun olan tam kasko sigortası(Genişletilmiş rant a-car kiralık araç kaskosu), Motorlu Taşıtlar Vergisi (ek vergiler dahil), muayene, periyodik bakım, yol yardımı (7/24 çekici, gezici servis), egzoz muayene ücreti ve buna benzer yasal sorumluluklar yükleniciye ait olup, müdürlüğümüzün hatırlatmasına gerek kalmadan zamanında yerine getirecektir. Bu eksikliklerden ve/veya geciktirilmesinden doğacak her türlü ceza ve sorumluluklar yükleniciye ait olacaktır.

…

3.10- Yüklenici araçların karayolları zorunlu mali sorumluluk(Trafik) sigorta poliçesini, ve Genişletilmiş ranta-car (kiralık) araç kaskosunu yaptırıp yaptırdığı şirketten ranta-car kiralık araç kaskosu teminatını aldığına dair teyyid yazısını vermekle yükümlüdür. Genişletilmiş rant a-car (kiralık) araç kaskosu olmayan araçlar kesinlikle kabul edilmeyecektir…” düzenlemesi yer almaktadır.

Söz konusu işe ait ihale dokümanı düzenlemeleri incelendiğinde; idarece, kiralama hizmet alım işi kapsamındaki araçlara ilişkin olarak Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası ve koltuk sayısına göre ve birden fazla sürücünün kullanmasını kapsayacak uygun olan genişletilmiş “rent a car” kaskosu istediği, bu belgelere ilişkin olan her türlü giderin yükleniciye ait olacağının belirtildiği görülmüştür.

Başvuruya konu ihale kapsamında, idarece, ihale dokümanında belirtilen söz konusu araçlara ilişkin, isteklilerce birim fiyat teklif cetvelinde yalnızca teklif tutarı oluşturulmasının istendiği, ayrıca anılan araçlara ilişkin İdari Şartname’de ihaleye katılımda yeterlik kriterlerinin sağlanması açısından, herhangi bir yeterlik belgesinin isteklilerce teklif dosyası kapsamında sunulması gerektiğine yönelik bir düzenlemenin ise yapılmadığı görülmüştür.

Bu çerçevede, idarece yeterlik kriteri olarak istenmeyen genişletilmiş “rent a car” sigortasının teklif verilmesine engel teşkil etmediği, dolayısıyla rekabeti engelleyici ya da katılımı sınırlandırıcı nitelikte olmadığı anlaşıldığından, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

4. Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kanun’un “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur…” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Teknik Şartname” başlıklı 16’ncı maddesinde “(1) İşin teknik ayrıntılarını ve şartlarını gösteren bir teknik şartname hazırlanarak ihale dokümanına dahil edilir. Teknik şartnamelerde belirlenecek teknik kriterlerin, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olması, rekabeti engelleyici hususlar içermemesi ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlaması zorunludur.

…

(4) Teknik şartnamede ihale konusu işte kullanılacak makine, malzeme ve ekipmanın kullanım kılavuzlarına yönelik düzenleme yapılabilir.” hükmü,

Anılan Yönetmeliği’nin “Makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler ve kapasite raporu” başlıklı 41 inci maddesinde “1) İşin yapılabilmesi için gerekli görülen makine, teçhizat ve diğer ekipmanın sayısına ve niteliğine dokümanda yer verilir. Makine, teçhizat ve ekipman için kendi malı olma şartının aranmaması esastır. Ancak idare, işin niteliğinin gerektirdiği hallerde, ihale konusu işin yapılabilmesi için adaya veya istekliye ait olmasını gerekli gördüğü makine, teçhizat ve diğer ekipmanı yeterlik kriteri olarak belirleyebilir. Bu durumda, makine, teçhizat ve diğer ekipmanın, teknik kriterlerine yönelik olarak dokümanda düzenleme yapılmış ise, bu niteliğe yönelik belgelerin de başvuru veya teklif kapsamında sunulması zorunludur.

(2) Adayın veya isteklinin kendi malı olan makine, teçhizat ve diğer ekipman; ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir veya serbest muhasebeci raporu ile tevsik edilir. Tevsik işleminin aslına uygunluğunun noter tarafından onaylanmış ruhsat örneklerinin sunularak yapılması halinde, örnek çıkarma işleminin ilan veya davet tarihinden sonra yapılmış olması zorunludur.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler” başlıklı 9’uncu maddesinde “9.1. İhale Uygulama Yönetmeliklerinin tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeleri düzenleyen maddelerinde kendi malı olma şartının aranmamasının esas olduğu hükme bağlanmıştır. İdareler tarafından bazı tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman için aday veya isteklinin kendi malı olma şartının aranması durumunda; kendi malı olması istenen tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmanın teknik kriter ve özelliklerine ön yeterlik şartnamesi veya idari şartnamede yer verilecek, aday veya istekliler de kendi malı olan tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmanı; ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir (YMM) raporu veya serbest muhasebeci mali müşavir (SMMM) raporu ile tevsik edeceklerdir. Makine, teçhizat ve diğer ekipman için kendi malı olma koşulunun aranmaması durumunda ise aday veya isteklilerden başvuru veya teklifleri kapsamında (taahhütname, yapı araçları taahhütnamesi, kira sözleşmesi, vb.) herhangi bir belge sunmaları istenmeyecektir” açıklaması,

İhale konusu işe ait Teknik Şartname’nin “Genel Şartlar” başlıklı 3’üncü maddesinde “…3.4- Araçlar 2017 model veya yukarısı ve en fazla 1000 km olacaktır…” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale dokümanında yer alan düzenlemelerden ise ihale konusu işin 21 ay süre ile 22 adet pikap tipi 4x2 araç ile gerçekleştirileceği, bu araçlar için kendi malı olma şartının istenilmediği, söz konusu araçlar için 2017 model veya yukarısı, ayrıca en fazla 1000 km olma şartı getirildiği görülmüştür.

Yukarıda aktarılan mevzuat düzenlemelerinden işin yapılabilmesi için gerekli görülen makine, teçhizat ve diğer ekipmanın sayısına ve niteliğine ihale dokümanında yer verileceği, makine, teçhizat ve diğer ekipmanın, teknik kriterlerine yönelik olarak dokümanda düzenleme yapılmış ise, bu niteliğe yönelik belgelerin de teklif kapsamında sunulmasının zorunlu olduğu, teknik kıstas belirlemesinin idarenin ihtiyaçları doğrultusunda belirleneceğinin aşikar olduğu, öte yandan idarelerin gereksinimlerini 4734 sayılı Kanun’un 5’nci maddesinde yer alan temel ilkeler doğrultusunda belirlemekle yükümlü olduğu, belirlenen kriterlerin ihaleye katılımı ve rekabeti engelleyici sonuç doğuracak şekilde tespit edilmemesi gerektiği anlaşılmıştır.

Anılan mevzuat hükümleri ile İdari Şartname ve Teknik Şartname’de yer alan düzenlemeler birlikte değerlendirildiğinde, idarenin ihale konusu işte çalıştırılacak araçlara ilişkin asgari teknik kriterleri belirlediği, bu belirlemeyi yaparken “Araçlar 2017 model veya yukarısı ve en fazla 1000 km olacaktır.” ifadelerini kullanılmak suretiyle araçların model ve kilometre özelliklerine sınırlama getirdiği, söz konusu araçlar için kendi malı olma şartının getirilmediği, işin süresinin 21 ay olduğu göz önüne alındığında 2017 model araçların işin bitim tarihinde 3 yıllık araçlar olacağı ve kullanım şartları da dikkate alınarak yapılan bu belirlemenin makul kabul edilebileceği, idarenin Kanun’un 5’nci maddesi gereği ihtiyaçlarını uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını sağlamakla sorumlu olduğu, dolayısıyla söz konusu düzenlemenin ihaleye teklif verilmesine engel olacak mahiyette bir kriter olmadığı, bu nedenle başvuru sahibinin bu husustaki iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.