KİK Kararı: 2018/UH.II-21

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2018/001
Gündem No : 25
Karar Tarihi : 04.01.2018
Karar No : 2018/UH.II-21
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

İçkale Gıda İnşaat Temizlik Nakliye Park Bahçe San. Tic .Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Mustafa Kemal Üniversitesi Rektörlüğü Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2017/469058 İhale Kayıt Numaralı “Mustafa Kemal Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Hastanesi 2018 Yılı 12 Aylık (01.01.2018-31.12.2018) Malzeme Dahil Yemek Pişirme, Dağıtım ve Sonrası Yemek Hizmet Alımı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Mustafa Kemal Üniversitesi Rektörlüğü Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü tarafından 03.11.2017 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Mustafa Kemal Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Hastanesi 2018 Yılı 12 Aylık (01.01.2018-31.12.2018) Malzeme Dahil Yemek Pişirme, Dağıtım ve Sonrası Yemek Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak İçkale Gıda İnşaat Temizlik Nakliye Park Bahçe San. Tic. Ltd. Şti.nin 04.12.2017 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 05.12.2017 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 15.12.2017 tarih ve 68902 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 15.12.2017 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2017/3217 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, idare tarafından tekliflerinin aşırı düşük teklif açıklamalarının yeterli olmadığı gerekçesiyle reddedildiği, ancak taraflarınca Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu madde açıklamalarına uygun olarak açıklama yapıldığı, Birim Fiyat Teklif Cetvelinde yer alan her bir iş kalemi için 14 günlük örnek menü üzerinden ortalama birim öğün maliyetleri dikkate alınarak hesaplama yapıldığı, sunulan yemek reçetelerinin idarece hazırlanan örnek menüye ve menü içeriğinde yer verilen gramajlara uygun olarak hazırlandığı, ihale dokümanı düzenlemelerine uygun olarak asgari işçilik maliyet hesaplaması yapıldığı ve anılan Tebliğ’in 79.2.6’ncı maddesinde yer alan açıklamaya göre (Ana Girdi Maliyeti + İşçilik Maliyeti) / Teklif Fiyatı oranının 0,80 - 0,95 arasında olduğu,

Diğer taraftan gün çalıştırılacak olan personellerin yemek giderleri için mükerrer olarak bir bedel öngördüklerinin iddia edildiği, ancak aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde “Ana Girdi Maliyeti” başlıklı tabloda birim fiyat teklif cetvelinde yer alan iş kalemleri ve öğün miktarlarının, her bir iş kalemi için hesaplanan birim öğün maliyetleri ile çarpılması suretiyle toplam ana girdi maliyetinin bulunduğunun görüleceği, dolayısıyla toplam ana girdi maliyeti hesaplamasına hizmet alımı işinde çalıştırılacak olan personellerin yemek giderlerinin ilave edilmediği, çalıştırılacak olan personellerin yemek giderlerinin “B) İşçilik Girdileri” tablosunda görüleceği üzere ayrıca hesaplanarak asgari işçilik maliyetine dâhil edildiği, dolayısıyla mükerrer bir şekilde personeller için yemek gideri öngörüldüğüne dair gerekçenin yerinde olmadığı ve Birim Fiyat Teklif Cetvelinde yer alan iş kalemlerinin her birinin öğün maliyetlerine, işçilik maliyeti yansıtılacağına dair herhangi bir düzenlemenin de bulunmadığı,

Ayrıca EK-O.7 Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağının düzenlenebilmesi için 14 günlük örnek öğle yemeği menüsü üzerinden birim fiyat teklif cetvelinde yer alan toplam öğle yemeği sayısına, firma personelleri öğle yemeği öğün sayısı ilave edilerek öğle yemeği için işin süresi boyunca kullanılacak toplam ana girdi miktarlarının bulunduğu, buradaki amacın öğle yemeği için işin süresi boyunca gerekli ana girdi miktarlarının hesaplanması olduğu, sonuç olarak sundukları aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olması nedeniyle tekliflerinin değerlendirmeye alınması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

İhale konusu işe ait İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “Madde 2 - İhale konusu işe ilişkin bilgiler

2.1. İhale konusu hizmetin;

a) Adı: Mustafa Kemal Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Hastanesi 2018 Yılı 12 Aylık (01012018-31122018) Malzeme Dahil Yemek Pişirme, Dağıtım ve Sonrası Yemek Hizmet Alımı

b) Miktarı ve türü: 2018 Yılı 12 Aylık (01.01.2018-31.12.2018 dönemleri arası) 820.500 Adet Yemeğin Malzeme Dahil Yemek Pişirme, Dağıtım ve Sonrası Hizmet Alımı İşi.

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

c) Yapılacağı yer: Mustafa Kemal Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Hastanesinin 2018 yılı 12 aylık (01.01.2018-31.12.2018 dönemleri arası) yemek ihtiyacı her türlü malzeme dâhil hastane mutfağında pişirilerek hastanede ve belirlenen yerlerde dağıtımı ve dağıtım sonrası hizmetleri (bulaşık yıkama, yemekhanenin ve mutfağın temizliği vb) işi, tamamen firmaya ait olmak üzere yapılacaktır. Yemek haftanın 7 günü resmi tatiller dâhil tüm günlerde, her hasta ve refakatçisine sabah kahvaltısı, öğlen-akşam yemekleri, ara öğünleri, normal mesaiye ve nöbete gelen personele öğlen ve akşam yemeği, nöbete kalan personele kahvaltı, ramazan ayında iftar menüsü şeklinde verilecektir.

ç) Bu bent boş bırakılmıştır.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince yapılacak ulaşım, KİK Payı, Personel gideri, sigorta vergi (KDV hariç) resim ve harç giderleri, her türlü analiz ücretleri isteklilerce teklif edilecek fiyata dahil edilecektir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. Bu hizmet işinde toplam 30 (Otuz) personel çalışacaktır. Aşçıbaşına Brüt Asgari Ücretin %30 fazlası, Aşçılara Brüt Asgari Ücretin %20 fazlası, Şef Garsona Brüt Asgari Ücretin %20 si verilecektir. Çalıştırılacak diğer personele Brüt asgari ücret üzerinden ödeme yapılacaktır. Firma çalıştırdığı personele 26 gün üzerinden yol parası verecektir. 1 Personel için 1 günlük brüt yol bedeli 5,50 TL dir. 2018 Yılında (01.01.2018 -31.12.2018 tarihleri arasında) 15,5 resmi tatil günü olacağından çalıştırılacak olan 15 personele hesaplanan günlük tutar üzerinden ödeme yapılacaktır. Hesaplanan bu giderler teklif fiyata dahil edilecektir.Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 10. maddesinin (3) bendi uyarınca idaremizce belirtilmesi gereken ihale konusu iş için uygulanacak iş kazaları ve meslek hastalıkları sigortası prim oranı % 2 (yüzdeiki) dir.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 10. maddesinin (3) bendi uyarınca idaremizce belirtilmesi gereken ihale konusu iş için uygulanacak iş kazaları ve meslek hastalıkları sigortası prim oranı %2 (yüzde iki) dir.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değer hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.1 maddesinde yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır.” düzenlemesi,

“Fiyat farkı” başlıklı 46’ncı maddesinde “46.1. İhale konusu iş için sözleşmenin uygulanması sırasında aşağıdaki esaslara göre fiyat farkı hesaplanacaktır.

46.1.1. 31/08/2013 tarih ve 28751 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan 4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar Hakkındaki 2013/5215 sayılı Bakanlar Kurulu Kararına göre fiyat farkı verilecektir.” düzenlemesi,

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38‘inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 59 uncu maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

(2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla, üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır.

a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu;

1. Verilen hizmetin ekonomik olması,

2. Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

3. Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir…” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.1. Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer aşağıdaki kurallara göre tespit edilir.

…

79.1.2. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde sınır değer;

SD: Sınır değeri,

YM: Yaklaşık maliyeti,

n: İhalenin ilk oturumunda teklif mektubu ve geçici teminatı usulüne uygun olduğu anlaşılan ve teklif tutarı yaklaşık maliyetin yüzde 60’ından düşük ve yaklaşık maliyetten yüksek olanlar dışındaki isteklilerin teklif sayısını,

T1, T2, T3….Tn: İhalenin ilk oturumunda teklif mektubu ve geçici teminatı usulüne uygun olduğu anlaşılan (Ek ibare: 29.06.2017-30109 R.G./2. md.) ve teklif tutarı yaklaşık maliyetin yüzde 60’ından düşük ve yaklaşık maliyetten yüksek olanlar dışındaki isteklilerin teklif bedellerini,

R: Sınır Değer Tespit Katsayısını

79.1.3. 79.1.2 nci maddede yer alan R değeri her yıl 1 Şubat tarihinden geçerli olmak üzere Kurum tarafından belirlenir ve ilan edilir. İhalenin konusu veya işin niteliğine göre Kurum tarafından farklı R değerleri belirlenebilir.

79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.

…

79.2.2.7. İsteklinin Kendi Ürettiği, Aldığı veya Sattığı Mallara İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre aşırı düşük teklif açıklamasına konu mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.7) ile açıklama yapılabilir.

Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta (Ek-O.7) tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olması gerekir.

Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta (Ek-O.7) tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması ve malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması gerekir.

İsteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.7) sunulmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, SM, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

79.2.3. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6 ve Ek-O.7 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır”

79.2.4. Ek-O.5, Ek-O.6 ve Ek-O.7 numaralı tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi zorunludur. Son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

…

79.2.6. Malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere teknik şartnamede asgari iki haftalık örnek menü düzenlemesi yapılır ve bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarları belirtilir.

Bu ihalelerde; teklifi aşırı düşük bulunan istekli öncelikle (“ana girdi”, “işçilik” ve “yardımcı gider” oranlarının belirtildiği Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelini (Ek- H.4) hazırlayarak açıklaması kapsamında sunar. Açıklamanın geçerli kabuledilebilmesi için “(Ana Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,80’den az ve 0,95’den çok olmaması gerekir. Oran belirtmeyen veya belirttiği oran 0,80’den az veya 0,95’den çok olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Bu maddede yer alan ana girdi ibaresi kapsamında, kırmızı et; beyaz et; balık; işlenmiş et ürünleri (sucuk, salam, sosis, kavurma gibi); kuru gıdalar (pirinç, bulgur, nohut, mercimek, kuru fasulye gibi); sebze; meyve; toz şeker, süt; yoğurt, ayran; yağ ürünleri (ayçiçek yağı, zeytinyağı, tereyağı) kahvaltı malzemeleri (peynir, zeytin, yumurta, reçel, bal gibi); pet su, ekmek açıklama yapılacak unsurlar olarak dikkate alınır. İdarenin ihale dokümanında bu girdilerin dışında ana girdi niteliğinde malzeme içeren yemek öğünü düzenlemesi durumunda aşırı düşük teklif açıklama yazısında açıklama istenecek unsurlar arasında bu malzemelerin de belirtilmesi zorunludur. Bu çerçevede, isteklinin beyan ettiği orana uygun teklif sunması durumunda, yemek pişirilmesi için gerekli enerji giderleri (doğalgaz, LPG gibi), temizlik malzemeleri, su, sigorta giderleri, ilaçlama ve hijyen sağlama giderleri, bakım onarım, amortisman, nakliye, sözleşme giderleri ve genel giderler, portör muayenesi ve tali çiğ girdiler (tuz, baharat, tatlandırıcı vb.) gibi unsurlar “yardımcı girdiler” başlığında değerlendirilir ve bu unsurlar için açıklama sunulması gerekmez.

Örneğin; 1.000 öğün yemek alımı için çıkılan bir ihalede, birim fiyat olarak 5 TL teklif veren bir isteklinin, 5.000 TL olan toplam teklif bedelinin aşırı düşük olarak değerlendirilmesi ve istekli tarafından sunulan Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelinde “(Ana Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,90 olarak belirtilmesi halinde, teklifin 4.500 TL’sinin ana çiğ girdi ile işçilik toplamını içerdiği kabul edilir ve isteklinin sadece bu kısma ilişkin açıklama yapması gerekir. Teklifin 500 TL’lik kısmının ise yardımcı giderlere ilişkin olduğu kabul edildiğinden, bu kısma ilişkin açıklama yapılması gerekmemektedir.

Malzemeli yemek alımı ihalelerinde, kırmızı et; beyaz et; balık; kuru gıdalar (pirinç, bulgur, nohut, mercimek, kuru fasulye gibi); sebze; meyve maliyetlerinin tevsiki amacıyla üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri kullanılamaz. Ancak 79.2.2 nci maddede yer alan diğer yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklama yapılabilir.

Malzemeli yemek alımı ihalelerinde sadece iki haftalık örnek menüdeki ana girdiler ve işçilik giderleri dikkate alınarak açıklama yapılmalıdır. İsteklilerin örnek menüdeki girdiler ve işçilik gideri kullanılarak teklif ettikleri birim fiyatı açıklamaları gerekmekte olup toplam miktar ve tutar açıklaması yapılmayacaktır. Örneğin normal kahvaltı, diyet kahvaltı, ara öğün, normal yemek ve diyet yemek gibi birim fiyatları içeren bir ihalede, isteklilerin teklif ettikleri birim fiyatı; örnek menüyü ve bu menünün üretimi için gerekli işçilik tutarını kullanarak tevsik etmeleri durumunda açıklama uygun kabul edilecektir.

…

79.3. İdarelerin aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirilmesine ilişkin aşağıdaki düzenlemeleri de dikkate almaları gerekmektedir.

79.3.1. Teklifi aşırı düşük olarak tespit edildikten sonra yukarıdaki yöntemlere göre usulüne uygun açıklama yapan isteklilerin teklifleri geçerli kabul edilir. Hayatın olağan akışına veya ticari gereklere aykırılık gibi nedenlerle teklifler reddedilemez…” açıklamaları yer almaktadır.

Yapılan inceleme sonucunda ihale konusu işin Mustafa Kemal Üniversitesi Rektörlüğü Sağlık Uygulama ve Araştırma Hastanesi tarafından 03.11.2017 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen 2018 Yılı 12 Aylık Malzeme Dahil Yemek Pişirme, Dağıtım ve Sonrası Yemek Hizmet Alımı işi olduğu, bahse konu ihalede 41 adet ihale dokümanı satın alındığı, ihaleye 9 isteklinin katıldığı,

Şikâyete konu ihalede aşırı düşük teklif sorgulamasına esas olmak üzere sınır değerin 2.475.541,20 TL olarak tespit edildiği, sınır değerin altında kaldığı tespit edilen başvuru sahibi istekliden EKAP üzerinden gönderilen 08.11.2017 tarihli yazı ile aşırı düşük teklif açıklama yapılmasının istenildiği ve ilgili yazı ekinde açıklanması istenilen 14 günlük örnek yemek menüsünün gönderildiği,

Anılan istekli tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamasının ihale komisyonunca incelenmesi neticesinde, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.6’ncı maddesi gereğince isteklilerin örnek menüdeki girdiler ve işçilik giderini kullanılarak teklif ettikleri birim fiyatı açıklamaları gerektiği, ancak aşırı düşük teklif savunması veren istekli tarafından birim fiyat teklif cetveli ve öğün maliyetleri üzerinden değil toplam tutar üzerinden aşırı düşük teklif açıklaması sunulduğu, anılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasında her bir öğün için ana girdi maliyeti ve öğün başı işçilik maliyeti toplamının Kahvaltı, Öğle Yemeği, Akşam Yemeği, Diyet Yemeği(Öğle), Diyet Yemeği ( Akşam), Ramazan (İftar) Menüsü kısımlarında teklif edilen birim fiyatlardan daha yüksek olduğu, bununla birlikle idarece öğle ve akşam yemekleri için toplamda 350.000 adet yemek sayısı belirlenmiş iken istekli tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında 359.360 adet yemek üzerinden çiğ girdi miktarının hesaplandığının ve 9.360 adet firma personeline verilecek yemeğin de ana girdi maliyetine eklendiğinin tespit edildiği, bu bağlamda firma personel yemek maliyetinin hem ana girdilere hem de işçilik maliyetine eklenerek mükerrer hesaplama yapıldığı, İdari Şartname’nin “Fiyat farkı” başlıklı 46’ncı maddesi ve Sözleşme Tasarısı’nın “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesi düzenlemeleri gereği personel giderlerinin yükleniciye ait olduğu, söz konusu işte yeteri kadar yemek dağıtıcısı, temizlikçinin çalıştırılması gerektiği ve ihalenin 2018 yılında 01.01.2018-31.12.2018 tarih aralığını kapsadığı dikkate alındığında, isteklilerin 2018 yılında asgari ücrete gelecek tahmini zam oranın tekliflerine yansıtması gerektiği halde yansıtmadığı, dolayısıyla işçiliğe ilişkin hesaplamalarda KİK işçilik hesaplama modülünün kullanıldığı ve işçilik ücretinin hesaplanmasında 2018 yılı için artış öngörülerek teklife dâhil edilmediği görüldüğünden, işçilik giderine ilişkin açıklamanın bu yönüyle mevzuata uygun olmadığı, ayrıca EK-O.7 Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağının ekinde ilgili meslek mensubunun faaliyet belgesine yer verildiği görülmekle birlikte faaliyet belgesinde geçerlilik süresinin bulunmaması nedeniyle anılan tutanağın mevzuata uygun düzenlenmediğinin tespit edildiği anlaşılmıştır.

Bu hususlara ilaveten idarenin şikâyete cevap kararında işin süresi boyunca kullanılacak malzeme miktarları listesinin 73’üncü sırasında bulunan yumurta için 108.367,82051540 adet yumurta kullanılacağının öngörüldüğü halde maliyet tespit tutanağında yumurta için 2.671,00 kg üzerinden açıklama yapıldığı, idarece birimlerin farklı olduğunun tespit edilmesi üzerine adet miktarının kilograma çevrilerek 3.251,03 kg (108.367,82051540/2= 54.183,91025770 adet x 0,06 gr ) üzerinde açıklama yapması gerektiğinin anlaşıldığı, ancak ilgili tutanakta belirlenen miktar kapsamında yumurta kalemi için yeterliliğin sağlanmadığının tespit edildiği, dolayısıyla yapılan açıklamanın bu yönüyle de uygun olmadığı hususuna yer verilmiştir.

Bu çerçevede başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde,

Anılan istekli tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında “ana girdi”, “işçilik” ve “yardımcı gider” oranlarının belirtildiği Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetveli (Ek- H.4), 14 günlük örnek menü doğrultusunda hazırlanan maliyet hesap tabloları, personel maliyetine ilişkin KİK işçilik modülü çıktıları, Ticaret Borsası fiyatları ile EK-O.7 Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağı’nın sunulduğu,

İstekli tarafından 14 günlük örnek menü dikkate alınarak her bir öğün (normal kahvaltı, diyet kahvaltı, öğle yemeği, akşam yemeği, diyet öğle yemeği, diyet akşam yemeği, ara öğün, bebek öğün, ramazan menüsü) için yemeklerde kullanılacak malzeme niteliği ve miktarları esas alınarak ortalama menü maliyetlerinin ayrı ayrı hesaplandığı ve söz konusu ortalama birim maliyetlerin her bir öğün için belirlenen toplam öğün miktarlarıyla çarpılması suretiyle toplam ana girdi maliyetine ulaşıldığı, düzenlenen maliyet hesap tablolarının örnek menüde yer alan öğünlerin tamamını kapsadığı, bu kapsamda istekli tarafından toplam tutar üzerinden değil 14 günlük örnek menü üzerinden aşırı düşük teklif açıklaması sunulduğu,

Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetveli (Ek-H.4) tablosunda ana girdi için 1.400.871,965690 TL, yardımcı girdiler (kâr dâhil) için 127.797,71186040 TL, işçilik için 937.580,3224496 TL öngörüldüğü, bu çerçevede ana çiğ girdi maliyeti+işçilik maliyeti/toplam teklif tutarı oranının (0,93) 0,80’den az ve 0,95’den çok olmadığı,

Öte yandan aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan Normal Öğle ve Akşam Yemeği İşin Süresi Boyunca Kullanılacak Çiğ Girdi Miktarları Tablosunda yüklenici bünyesinde çalıştırılacak personele verilecek öğün miktarlarının da hesaba katılarak toplam 359.360 öğün için ana girdi miktarı hesaplaması yapıldığı, ancak bu durumun (Ana Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı) oranını etkilemediği, çünkü istekli tarafından 14 günlük örnek menüden yola çıkılarak her bir öğün için menüdeki yemek miktarları üzerinden ayrı ayrı öğün başı maliyet belirlemesi yapılarak toplam öğün ana girdi maliyetinin hesaplandığı ve öğle ile akşam yemeği maliyet hesaplamasında birim fiyat teklif cetvelinde belirlenen öğün miktarlarına uygun şekilde toplam 350.000 (220.000 öğle öğünü + 130.000 akşam öğünü) öğün miktarının esas alındığı, bu çerçevede toplam girdi miktarına bağlı olmaksızın öğün maliyetleri üzerinden yapılan ana girdi maliyet hesaplamasına yüklenici bünyesinde çalıştırılacak personele verilecek öğün miktarlarının dâhil edilmediği ve mükerrer bir hesaplama yapılmadığı, kaldı ki 359.360 adet normal ve akşam yemeği öğünü için hazırlanan girdi miktarı tablosunda sadece toplam girdi miktarlarının belirtildiği, maliyete dair bir bilgiye de yer verilmediği anlaşılmıştır.

İşçilik maliyeti hesaplamasında ise KİK İşçilik Hesaplama Modülünün kullanıldığı ve yüklenicinin sorumluluğunda çalıştırılacak personele verilecek yemek gideri için açıklaması yapılan öğle yemeği üzerinden fiyat öngörülerek işçilik maliyetine eklendiği,

Bu çerçevede yukarıda ifade edildiği üzere her bir öğün için ortalama maliyetlerin ayrı ayrı hesaplandığı ve birim fiyat teklif cetvelinde belirtilen öğün sayıları ile çarpılarak toplam maliyete ulaşıldığı dikkate alındığında ve yüklenici bünyesinde çalıştırılacak personele verilecek yemek maliyetinin yalnızca işçilik maliyetine dâhil edildiği göz önünde bulundurulduğunda ihale konusu iş kapsamında hasta, refakatçi ve personele verilecek 220.000 öğün öğle yemeği ile yüklenici bünyesinde çalıştırılacak personele verilecek öğle yemeği öğünlerinin ayrı ayrı hesaplandığı, dolayısıyla öğle yemeği için öngörülen fiyat kapsamında mükerrer bir hesaplama yapılmadığı,

Ayrıca İdari Şartname’nin 46’ncı maddesinde ihale konusu işte fiyat farkı verileceğinin öngörülmesi nedeniyle istekli tarafından 2017 yılı fiyatlarının kullanılarak işçilik maliyeti hesaplaması yapılmasında mevzuata aykırılık bulunmadığı anlaşılmıştır.

Diğer taraftan açıklama kapsamında işçilik maliyeti için öngörülen toplam maliyetin 937.580,3224496 TL olduğu dikkate alındığında söz konusu maliyetin toplam öğün sayısına (820.500 adet) bölünmesi sonucu elde edilen öğün başı işçilik maliyetinin 1,1426938725772 TL olduğu, bu bağlamda aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında bir öğün kahvaltı, öğle yemeği, akşam yemeği, diyet öğle yemeği, diyet akşam yemeği ve ramazan menüsü ana girdi maliyeti ile öğün başı işçilik maliyeti toplamının, istekli tarafından teklif edilen birim fiyatların üzerinde olduğu,

Daha açık bir ifadeyle anılan istekli tarafından öğün başı maliyet ve teklif edilen birim fiyatların aşağıdaki tablodaki gibi olduğu anlaşılmıştır.

Ana Girdi Maliyeti (TL)

İşçilik Maliyeti

(TL)

Toplam Birim Maliyet (TL)

Teklif Edilen Birim Fiyat (TL)

Kahvaltı

0,94256429

1,1426938725772

2,08525816

1,35

Öğle yemeği

2,48035336

1,1426938725772

3,62304723

3,00

Akşam yemeği

2,48035336

1,1426938725772

3,62304723

3,00

Diyet Yemeği (Öğle)

2,42337950

1,1426938725772

3,56607337

3,00

Diyet Yemeği (Akşam)

2,42337950

1,1426938725772

3,56607337

3,00

Ara Öğün

0,55635714

1,1426938725772

1,69905101

6,08

Bebek Öğün

0,95000000

1,1426938725772

2,09269387

4,50

Ramazan (İftar) Menüsü

2,70065054

1,1426938725772

3,84334441

0,10

Bu çerçevede yapılan açıklama kapsamında ara öğün ile bebek öğün dışında hesaplanan maliyetlerin teklif edilen fiyatların üzerinde olduğu, yani isteklinin Birim Fiyat Teklif Cetvelinde teklif ettiği fiyatların aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında hesapladığı maliyetlerin altında olduğu, dolayısıyla teklif ettiği fiyatlar ile ara öğün ile bebek öğün dışında kalan öğünleri karşılamasının mümkün olmadığı belirlenmiştir.

Yukarıda aktarılan hususlara ilaveten anılan istekli tarafından bazı ana girdilerin fiyatının tevsiki için isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumuna ilişkin 14.11.2017 tarihli ve 1 sayılı EK-O.7 Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağının (Malın Üreticisi Olunması, Mala İlişkin Alım veya Satım Yapılması Durumunda Açıklama) sunulduğu, anılan tutanağın ağırlıklı ortalama birim maliyeti esas alınarak düzenlendiği ve belgede söz konusu ana girdilerin ayrı ayrı tablolar halinde 153-Ticari mallar hesabında yer aldığı ve söz konusu tutanağın meslek mensubu tarafından onaylandığı görülmüştür. EK-O.7 tutanağı ile maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta (Ek-O.7) tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının “en az yarısı kadar” alım yapmış olması gerekmektedir.

Bu kapsamda idarece bu tutanak kapsamında istekli tarafından yumurta için yapılan açıklamada ihale konusu işte kullanılması öngörülen yumurta miktarının en az yarısı kadar alım yapılmış olması gerektiği şartının sağlanmadığının tespit edildiğine ilişkin yapılan inceleme neticesinde, EK-O.7 Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağında toplam yumurta miktarının 2.671,00 kg olarak belirtildiği, anılan istekli tarafından yapılan açıklama kapsamında hazırlanan “İşin Süresi Boyunca Kullanılacak Toplam Malzeme Miktarları Tablosu”nda ise işin süresi boyunca kullanılacak yumurta miktarına ilişkin listenin 19’uncu sırasında 4.628,5716 kg, 73’üncü sırasında ise 108.367,8205154 adet olarak iki şekilde belirleme yapıldığı, istekli tarafından hazırlanan Çiğ Girdi Miktarı Listeleri kapsamında 4.628,5716 kg (2.057,14320 kg+2.571,42840 kg) yumurtanın normal ve diyet kahvaltılarda verilecek yumurta miktarı toplamına, 108.367,8205154 adet (91.765,14183040+ 16.071,42870 + 531,2499850) yumurta miktarının ise normal öğle ve akşam yemeği, diyet öğle ve akşam yemeği ile ramazan menüsü kapsamında kullanılacak yumurta miktarlarının toplamına tekabül ettiği ve söz konusu miktarın içine yüklenici bünyesinde çalıştırılacak personele verilecek öğle yemeği kapsamında kullanılacak yumurta miktarının da dâhil edildiği anlaşılmıştır.

Yemeklerde Kullanılacak Gıda Maddelerinin Teknik Şartnamesi’nde yumurta için yumurtaların her birinin ağırlığının 60 gr.dan az olmayacağının belirtildiği, buradan hareketle her bir yumurtanın asgari 60 gr. olduğu varsayımı doğrultusunda işin süresi boyunca kullanılacak 4.628,5716 kg (4.628,5716/0,06=77.142,86 adet) yumurta ile 108.367,8205154 adet (108.367,8205154 adet *0,06 gr=6.502,069 kg/yuvarlanmıştır) yumurta miktarının toplamının 11.131,00 kg (yuvarlanmıştır) yumurtaya tekabül ettiği, bu itibarla EK-O.7 Tutanağı kapsamında en az bu miktarın yarısına eşit olan 5.565,50 kg (yuvarlanmıştır) kadar yumurta alım yapmış olması gerektiği, ancak EK-O.7 tutanağında 2.671,00 kg olarak belirtilen tutarın bu miktarın altında olduğu tespit edilmiştir. Yüklenici bünyesinde çalıştırılacak personele verilecek öğle yemeği kapsamında kullanılacak yumurta miktarı çıkarıldığında dahi [toplam kullanılacak yumurta miktarından bir öğünde kullanılacak yumurta miktarının firma personeli öğün sayısı ile çarpılması neticesinde bulunan miktarın çıkarılması durumunda 10.987,59 kg [(11.131,00 kg- 143,41 kg (9.360x0,2553571x0,06) yumurta kullanılacağı, bu miktarın yarısının ise 5.493,80 kg (yuvarlanmıştır) olduğu tespit edilmiştir.] ilgili tutanakta belirtilen miktarın hesaplanan miktarın altında olduğu, bu çerçevede EK-O.7 Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağı ile yapılan açıklamanın uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

Ayrıca tutanağın ekinde 14.11.2017 tarihli faaliyet belgesinin sunulduğu, ancak belgenin üzerinde meslek mensubunun ilgili faaliyetini sürdürebileceği geçerlilik süresine ilişkin bir bilginin yer almadığı, geçerlik süresine ilişkin eksikliğin kamu ihale mevzuatı uyarınca bilgi eksikliği kapsamında tamamlatılabilecek nitelikte bir eksiklik olduğu anlaşılmakla birlikte anılan istekli tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamasının zaten başka gerekçelerle de uygun olmadığı anlaşıldığından mevcut durumda söz konusu eksikliğin bilgi eksikliği kapsamında tamamlatılmasına gerek bulunmadığı belirlenmiştir.

Netice itibarıyla anılan istekli tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olmadığı anlaşıldığından idarece bu isteklinin teklifinin reddedilmesinde mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.