KİK Kararı: 2018/UH.II-191

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2018/003
Gündem No : 24
Karar Tarihi : 17.01.2018
Karar No : 2018/UH.II-191
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Ant Pa Endüstriyel Yemekçilik Tem. Gıda Oto. İnşaat Bil. ve Dan. Tic. ve San. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Tekirdağ Büyükşehir Belediye Başkanlığı,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2017/498891 İhale Kayıt Numaralı “Personel Öğle Yemeği Yardımı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Tekirdağ Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından 07.11.2017 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Personel Öğle Yemeği Yardımı” ihalesine ilişkin olarak Ant Pa Endüstriyel Yemekçilik Tem. Gıda Oto. İnşaat Bil. ve Dan. Tic. ve San. Ltd. Şti.nin 20.11.2017 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 21.11.2017 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 01.12.2017 tarih ve 66225 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 01.12.2017 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2017/3069 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İdari Şartname’nin 47.1’inci maddesi ile Teknik Şartname’nin 3.7’nci maddesi gereğince teklif dosyası kapsamında üye iş yerlerine ait sözleşmeler ile bu sözleşmelere ilişkin kesilmiş faturaların istenmesinin mevzuata aykırı olduğu,

2. Teklif dosyası kapsamında Tekirdağ sınırları içerisinde bulunan toplam 64 üye iş yeri sözleşmesinin sunulduğu, idarece yapılan değerlendirmede, sunulan üye işyeri sözleşmelerinden bazılarının market olması sebebiyle tekliflerinin değerlendirmeye alınmadığı, ancak ihale dokümanında söz konusu sözleşmelerin özellikle restoran veya lokantalarla yapılması zorunluluğunun bulunmadığı, diğer yandan mobil kart kullanıcıları tarafından hangi üye işyeri ile alışveriş yapılmışsa o işyerine fatura kesme zorunluluğunun mevcut olduğu, dolayısıyla üye kuruluşlarının tamamına yönelik fatura kesme durumunun söz konusu olmadığı, fatura kesilmesi gereken üye işyeri sayısı ile kaç adet üye işyerine sahip olunduğu hususlarının farklı nitelikteki konular olduğu, netice itibarıyla idarece tekliflerinin, üye işyeri sözleşmelerinden bazılarının market olduğu ve eksik fatura sunulduğu gerekçeleriyle değerlendirme dışı bırakılması işleminin yerinde olmadığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Başvuru konusu ihalenin 07.11.2017 tarihinde gerçekleştirildiği, söz konusu ihaleye 7 isteklinin katıldığı, 07.11.2017 tarihli ihale komisyonu kararı ile 4.990.146,00 TL teklif bedeli ile Metropal Kurumsal Hizmetler Anonim Şirketinin teklifinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

Başvuru sahibinin 1 ve 2’nci iddialarına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur…” hükmü,

Anılan Kanun’un “İhaleye katılımda yeterlik kuralları” başlıklı 10’uncu maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde “Mesleki ve teknik yeterliğin belirlenmesi için;

1. İsteklinin, mevzuatı gereği ilgili odaya kayıtlı olarak faaliyette bulunduğunu ve teklif vermeye yasal olarak yetkili olduğunu kanıtlayan belgeler,

2. İstekli tarafından kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

a) Son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan yapım işleri ile kabul işlemleri tamamlanan yapımla ilgili hizmet işleriyle ilgili deneyimi gösteren belgeler,

b) Son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan yapım işleri ile kabul işlemleri tamamlanan yapımla ilgili hizmet işlerinde sözleşme bedelinin en az % 80'i oranında denetlenen ya da yönetilen işlerle ilgili deneyimi gösteren belgeler,

c) Devam eden yapım ve yapımla ilgili hizmet işlerinde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80'ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen, denetlenen veya yönetilen işlerle ilgili deneyimi gösteren belgeler,

d) Son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan mal ve hizmet alımlarına ilişkin deneyimi gösteren belgeler,

e) Devredilen işlerde sözleşme bedelinin en az % 80’inin tamamlanması şartıyla, son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan yapım işleri ile kabul işlemleri tamamlanan yapımla ilgili hizmet işleri ve son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan mal ve hizmet alımlarıyla ilgili deneyimi gösteren belgeler.

f) Teknoloji merkezi işletmelerinde, Ar-Ge merkezlerinde, Teknoloji Geliştirme Bölgelerinde, kamu kurum ve kuruluşları ile kanunla kurulan vakıflar tarafından veya uluslararası fonlarca desteklenen Ar-Ge ve yenilik projelerinde, rekabet öncesi iş birliği projelerinde ve teknogirişim sermaye desteklerinden yararlananlara, yararlandıkları destekler çerçevesinde yürüttükleri proje sonucu ortaya çıkan mal ve hizmetlerin ve bunlar dışında özkaynaklarla geliştirilmiş ve değerlendirilmesi için gerekli usulleri Bilim. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığınca belirlenen ve Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu tarafından Ar-Ge projesi neticesinde ortaya çıktığı belgelendirilen ürünlerin piyasaya arz edilmesinden sonra proje sonucu ortaya çıkan hizmetler ile yerli malı belgesine sahip ürünler için Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından Kurumca belirlenen esaslar çerçevesinde düzenlenen ve piyasaya arz tarihinden itibaren beş yıl süreyle kullanılabilecek olan belgeler.

3. İsteklinin üretim ve/veya imalat kapasitesine, araştırma-geliştirme faaliyetlerine ve kaliteyi sağlamasına yönelik belgeler,

4. İsteklinin organizasyon yapısına ve ihale konusu işi yerine getirmek için yeterli sayıda ve nitelikte personel çalıştırdığına veya çalıştıracağına ilişkin bilgi ve/veya belgeler,

5. İhale konusu hizmet veya yapım işlerinde isteklinin yönetici kadrosu ile işi yürütecek teknik personelinin eğitimi ve mesleki niteliklerini gösteren belgeler,

6. İhale konusu işin yerine getirilebilmesi için gerekli görülen tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler,

7. İstekliye doğrudan bağlı olsun veya olmasın, kalite kontrolden sorumlu olan ilgili teknik personel veya teknik kuruluşlara ilişkin belgeler,

8. İhale konusu işin ihale dokümanında belirtilen standartlara uygunluğunu gösteren, uluslar arası kurallara uygun şekilde akredite edilmiş kalite kontrol kuruluşları tarafından verilen sertifikalar,

9. İdarenin talebi halinde doğruluğu teyit edilmek üzere, tedarik edilecek malların numuneleri, katalogları ve/veya fotoğrafları.

İhale konusu işin niteliğine göre yukarıda belirtilen bilgi veya belgelerden hangilerinin yeterlik değerlendirmesinde kullanılacağı, ihale dokümanında ve ihale veya ön yeterliğe ilişkin ilân veya davet belgelerinde belirtilir.” hükmü,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu hizmetin;

a) Adı: Personel Öğle Yemeği Yardımı

b) Miktarı ve türü:

Personel Öğle Yemeği Yardımı 237.626 Öğün - Hizmet Alımı…” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “…7.5. Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler:

7.5.1. İsteklinin teknolojik ürün deneyim belgesi ya da yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektörde bedel içeren tek bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

a) İlk ilan tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet alımlarıyla ilgili iş deneyimini gösteren belgeleri veya

b) Devredilen işlerde devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80'inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet işlerine ilişkin deneyimini gösteren belgeleri,

sunması zorunludur. İstekli tarafından teklif edilen bedelin % 25'den az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin veya teknolojik ürün deneyim belgesinin sunulması gerekir.

…

7.5.4. İsteklinin teklifi kapsamında sunması gerektiği teknik şartnamede belirtilen belgeler.

7.6. Benzer iş olarak kabul edilecek işler aşağıda belirtilmiştir:

Yemek hizmeti verilmesi hizmet alım işleri benzer iş olarak kabul edilecektir…” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Diğer hususlar” başlıklı 47’nci maddesinde “47.1. İhaleye katılacak isteklilerin, Tekirdağ merkez Süleymanpaşa ilçe sınırları içerisinde en az 20(yirmi) üye kuruluşa, Çorlu ve Çerkezköy ilçesinde en az 10 (on), diğer 8 ilçenin her birinde en az 2 (iki) üye kuruluşa sahip olması ve bunlara ait kesilmiş fatura ve faturalara ilişkin sözleşmelerin asılları, noter tastikli sureti veya Kamu İhale Kanununun belirttiği şekilde evrakların hazırlanıp teklif zarfının içerisinde sunması gerekmektedir.” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin “İhaleye ilişkin teknik bilgiler” başlıklı 3’üncü maddesinde “3.1.Tekirdağ Büyükşehir Belediye Başkanlığı bünyesinde, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi olarak çalışmakta olan 449 (dörtyüzkırkdokuz) adet memur ve 5393 sayılı Kanunun 49. Maddesi çerçevesinde görev yapan 269 (ikiyüzaltmışdokuz) sözleşmeli personele, 2018 yılı 12 (oniki) ay süresince mesai günlerinde toplam 135.683 öğün [241 (2018 yılı 12 ay için mesai gün sayısı) x 563 (standart mesai saati çalışan personel sayısı) x 1 (verilen 1 günlük öğün sayısı)] + 81.699 öğün [241 (2018 yılı 12 ay için mesai gün sayısı) x 113 (24/48 çalışan itfaiye personeli sayısı) x 3 (verilen 1 günlük öğün sayısı)] + 20.244 öğün [ 241 (2018 yılı 12 ay için mesai gün sayısı) x 42 (24/48 çalışan zabıta personeli sayısı) x 2 (verilen 1 günlük öğün sayısı) = 237.626 öğün yemek verilecektir.

…

3.7. İhaleye katılacak isteklilerin, Tekirdağ merkez Süleymanpaşa ilçe sınırları içerisinde en az 20(yirmi) üye kuruluşa, Çorlu ve Çerkezköy ilçesinde en az 10 (on), diğer 8 ilçenin her birinde en az 2 (iki) üye kuruluşa sahip olması ve firmaya ait kesilmiş fatura ve faturalara ilişkin komisyon faturası ile sözleşmelerin asılları veya noter tastikli sureti ihale teklif zarfının içerisinde sunması gerekmektedir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Aktarılan mevzuat hükümleri ve idarece yapılan düzenlemeler uyarınca idarelerin, saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenilirliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumlu olduğu görülmektedir. Dolayısıyla ihalelerde işin bu temel ilkeler çerçevesinde gerçekleşebilmesi adına bir takım yeterlilik kriterlerinin belirlenmesi gerekliliği ortaya çıkmaktadır. İş deneyim belgesi müessesesi de belli bir tecrübeye sahip kişilerin bu temel ilkeler doğrultusunda iş yapabilmesini sağlamak adına ortaya çıkmıştır. Buna göre idareler, yapacakları ihalelerde belli oranlarda iş deneyimini isteme imkânına sahip olmaktadır. Uyuşmazlığa konu ihaleye bakıldığında, İdari Şartname’nin 7’nci maddesinde istekli tarafından teklif edilen bedelin %25’inden az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması gerektiği düzenlenmiş, yemek hizmeti verilmesi hizmet alımı işlerinin de benzer iş olarak kabul edileceği belirtilmiştir. Ayrıca idarece, söz konusu düzenlemeye ilaveten isteklilerin belli sayıda üye kuruluşa sahip olması ve bu kuruluşlara ait kesilen faturalar ile faturalara ilişkin sözleşmelerin teklif dosyası kapsamında sunulması zorunlu tutulmuştur. Bu yeterlik kriterine zarf açma ve belge kontrol tutanağında ayrı bir satır açmak suretiyle de yer verilmiştir. Dolayısıyla mevcut durumda iş deneyim belgesine ilaveten istenen üye kuruluşlara ait kesilen faturalar ile faturalara ilişkin sözleşmelerin mevzuatta öngörülen belgelerden olmadığı görülmektedir. Başvuru sahibi tarafından bu hususa ilişkin 20.10.2017 tarihinde mevzuata aykırılık iddiasında bulunulmuş, ancak söz konusu şikâyet başvurusunun idarenin 25.10.2017 tarihli yazısıyla reddi üzerine bu başvuruya ilişkin süresinde ve usulüne uygun olarak itirazen şikâyet başvurusu yoluna gidilmemiştir.

Buradan hareketle, her ne kadar ihale dokümanının mevcut haliyle kesinleştiği, dolayısıyla itirazen şikâyete konu edilen 2’nci iddiaya ilişkin incelemenin de ihale dokümanında yer verilen düzenlemeler çerçevesinde yapılması gerekse de bahsi geçen belgelere ilişkin değerlendirmelerin objektif ve sağlıklı bir şekilde yapılabilir olup olmadığına yönelik kanaate varılırken tüm değişkenlerin göz önünde bulundurulması gerektiği açıktır. Teknik Şartname’de yer verilen düzenlemelere bakıldığında, günlük yemek listesinin 4 çeşit olacak şekilde [çorba, etli yemek, pilav (veya makarna, salata, cacık), tatlı] hazırlanacağı, verilecek yemeklerin içeriğinin nasıl olması gerektiğine ilişkin (örneğin baklagil yemeklerde kişi başı et oranının 50 gr, yaş sebze miktarının 200 gr üzerinden hesaplanacağı, etli yemeklerde kemikli pişmiş et miktarının 250 gr, kemiksiz pişmiş et miktarının 200 gr olacağı şeklinde) ayrıntıların bulunduğu, ayrıca söz konusu yemeklerde dondurulmuş ürünlerin kullanılmayacağının belirtildiği, Teknik Şartname’nin eklerinde de 2 haftalık yemek menüsü, yemek grupları listesi, kişi başına yemeklere katılması gereken asgari çiğ girdi miktarlarına yer verildiği görülmüştür.

Diğer yandan idarece, İdari Şartname’nin 47.1’inci maddesi ile Teknik Şartname’nin 3.7’nci maddesinde belirtilen “üye kuruluş” ifadesinden ne anlaşılması gerektiğine yönelik bir tanımlama yoluna gidilmediği, ayrıca bu üye kuruluşlara ilişkin işletme grubu, asgari oturma kapasitesi, büyüklük vb. herhangi bir özellik belirlemesinin de yapılmadığı, 07.11.2017 tarihli ihale komisyonu kararı ile bazı tekliflerin, üye kuruluşlara ait sözleşme veya bu sözleşmelere ilişkin faturaların sunulmadığı, bazı tekliflerin ise sunulan üye kuruşlar arasında tekel bayii, market/süper market bulunması sebebiyle yeterli bulunmayarak değerlendirme dışı bırakıldığı anlaşılmıştır.

Aktarılan hususlar bir arada değerlendirildiğinde, şikâyete konu yeterlik belgelerinin, mevzuatta öngörülen belgeler arasında yer almaması sebebiyle bu hususu tevsik edici belgelerin içeriğinde yer alması gereken asgari zorunlu bilgilere ilişkin bir belirsizliğin bulunduğu, diğer yandan idarece yapılan düzenlemeler dikkate alındığında da sahip olunması istenen üye kuruluşlara ilişkin tanımlama, asgari kapasite, işletme grubu vb. özellik belirlemelerinin de yapılmadığı, dolayısıyla mevcut düzenlemenin geniş yorumlanması durumunda diğer bir deyişle herhangi bir üye kuruluşa ilişkin sunulan belgelerin kabul edileceği varsayılsa dâhi Teknik Şartname’de örnek yemek menüleri düzenlemesi ile yemeklerin muhteviyatına ilişkin ayrıntılı bilgilerin mevcut olduğu, dolayısıyla hangi işletme gruplarının (lokanta, pastane, fast food vb.) söz konusu örnek yemek menülerini temin edebilecek nitelikte olduğuna yönelik tereddütlerin oluştuğu, diğer bir ifadeyle süpermarket ve/veya pastane (unlu mamulleri), fast food gibi işletmelerin örnek yemek menülerini tedarik edip edemeyeceği konusunun açık olmadığı, kaldı ki bu hususun sözleşmenin yürütülmesi aşamasında da sıkıntılara yol açabileceği,

Öte yandan, idarece üye kuruluşlara ait asgari oturma kapasitesi, büyüklük vb. belirlemelerin yapılmadığı, istekliler tarafından sunulan sözleşmelere bakıldığında da bu bilgilerin bazı isteklilere ait sözleşmelerde yer aldığı görülse de bazı isteklilere ait sözleşmelerde mevcut olmadığı, bu doğrultuda her ne kadar hangi ilçede kaç personele yemek verileceği tam olarak bilinmese de toplam yemek verilecek kişi sayısı göz önünde bulundurulduğunda, somut olayda üye kuruluşların kapasite miktarlarının da büyük önem arz ettiği, söz konusu gerekçeler doğrultusunda da tekliflerin sağlıklı, objektif ve eşit muamele ilkesi çerçevesinde değerlendirilmesi imkânının ortadan kalktığı,

Bu çerçevede, sözleşmelere ilişkin istenen faturaların ikinci bir iş deneyim istenmesi anlamına geleceği de düşünüldüğünde, uyuşmazlığa konu ihalenin iptal edilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,

Oybirliği ile karar verildi.