KİK Kararı: 2018/UH.II-1900

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2018/061
Gündem No : 24
Karar Tarihi : 01.11.2018
Karar No : 2018/UH.II-1900
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Doğan SRT Sos. Hiz. Tem. Hiz. ve Ürün. Gıda Mad. Yem. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Çine İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2018/395649 İhale Kayıt Numaralı “2018-2019 Yılı Ortaöğretim Öğrencilerine 177 İş Günü Sıcak Öğle Yemeği Hazırlama ve Dağıtım İşi İhalesi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Çine İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından 31.08.2018 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “2018-2019 Yılı Ortaöğretim Öğrencilerine 177 İş Günü Sıcak Öğle Yemeği Hazırlama ve Dağıtım İşi İhalesi” ihalesine ilişkin olarak Doğan SRT Sos. Hiz. Tem. Hiz. ve Ürü. Gıda Mad. Yem. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 18.09.2018 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 18.09.2018 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 27.09.2018 tarih ve 48651 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 26.09.2018 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2018/1526 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasında, Kamu İhale Genel Tebliği'nin Ek-H.4 Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetveli'nin işin süresi boyunca kullanılacak malzemelerin (ana çiğ girdilerin) tamamını kapsamadığı, ana çiğ girdi listesinde bulunan fiyatların birbiriyle aynı olmadığı, ana çiğ girdi miktarlarının azaltılarak ana girdi maliyetlerinin hesaplandığı, dolayısıyla ana çiğ girdi ve işçilik maliyeti toplamlarının teklif bedeline oranının 0,80 ile 0,95 arasında olmadığı, malzemeli hesap sunum cetvelinin hatalı sunulduğu, ekli belgelerin kaçıncı sayfada olduğunun belirtilmediği, örnek yemek menüsünde yer alan bazı yemeklerin ana çiğ girdilerinin birim fiyatlarının hatalı olarak cetvele yazıldığı, ilgili malların ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününde gerçekleşen ortalama fiyatını gösteren belgenin sunulmadığı, ortalama fiyatın değil asgari fiyatın sunulduğu, örnek yemek menüsüne ve gramajına uygun olmadığı, kilo ve adetlerde çarpım hatası yapıldığı, Teknik Şartname'nin 7-a maddesine göre şartlarına uygun olarak hergün bir ana yemek verileceği, “yemeğin türüne göre kemiksiz et, kemiksiz tavuk eti, kemikli tavuk eti, dana kıyması bulunacaktır.” denmesine rağmen açıklamada bu ürünler dışında ürünlerin kullanıldığı, kemikli tavuk eti yerine başka tavuk ürünleri ile açıklama yapıldığı, maydanoz ve marul için kilogram üzerinden açıklama yapıldığı, halbuki oda ve borsa fiyatının adet üzerinden olduğu, , Ticaret Borsa Bültenlerinde dana eti (gövde) ve dana eti fiyatının farklı olduğu, ekmek çiğ girdisinin maliyete dahil edilmediği, işçilik maliyetinin doğru hesaplanmadığı, Teknik Şartname’ye göre yemek servisi, temizlik için personel çalıştırılacağı öngörüldüğü, aşırı düşük açıklamasında bu personele yer verilmediği,

2. İdari Şartname'nin 7.5.2'nci maddesi gereği kapasite raporu, TS 13075 belgesi ve TS 8985 belgesinin sunulması gerektiği, ihale üzerinde bırakılan isteklinin belgelerinin geçerlik sürelerinin geçtiği ve geçerli olmadığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2’nci maddesinde “İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler.

…

79.2.2.2. Merkezi Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından Ülke Çapında Sunulan Mal ve Hizmetlere İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin merkezi kamu kurum ve kuruluşları tarafından ülke çapında sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tarifeleri veya istekliye verilmiş fiyat teklifleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu yöntemle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.3. Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından İlan Edilen Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilmiş fiyat tarifeleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için ilan edilen fiyatların ihalenin ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.4. Ticaret Borsası Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 18/5/2004 tarihli ve 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününde gerçekleşen ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir.

79.2.2.5. Toptancı Hal Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 11/3/2010 tarihli ve 5957 sayılı Sebze ve Meyveler ile Yeterli Arz ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününe ait ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir.

…

79.2.6. Malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere teknik şartnamede asgari iki haftalık örnek menü düzenlemesi yapılır ve bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarları belirtilir.

Bu ihalelerde; teklifi aşırı düşük bulunan istekli öncelikle) “ana girdi”, “işçilik” ve “yardımcı gider” oranlarının belirtildiği Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelini (Ek- H.4) hazırlayarak açıklaması kapsamında sunar. Açıklamanın geçerli kabul edilebilmesi için “(Ana Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,80’den az ve 0,95’den çok olmaması gerekir. Oran belirtmeyen veya belirttiği oran 0,80’den az veya 0,95’den çok olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Bu maddede yer alan ana girdi ibaresi kapsamında, kırmızı et; beyaz et; balık; işlenmiş et ürünleri (sucuk, salam, sosis, kavurma gibi); kuru gıdalar (pirinç, bulgur, nohut, mercimek, kuru fasulye gibi); sebze; meyve; toz şeker, süt; yoğurt, ayran; yağ ürünleri (ayçiçek yağı, zeytinyağı, tereyağı) kahvaltı malzemeleri (peynir, zeytin, yumurta, reçel, bal gibi); pet su, ekmek açıklama yapılacak unsurlar olarak dikkate alınır. İdarenin ihale dokümanında bu girdilerin dışında ana girdi niteliğinde malzeme içeren yemek öğünü düzenlemesi durumunda aşırı düşük teklif açıklama yazısında açıklama istenecek unsurlar arasında bu malzemelerin de belirtilmesi zorunludur. Bu çerçevede, isteklinin beyan ettiği orana uygun teklif sunması durumunda, yemek pişirilmesi için gerekli enerji giderleri (doğalgaz, LPG gibi), temizlik malzemeleri, su, sigorta giderleri, ilaçlama ve hijyen sağlama giderleri, bakım onarım, amortisman, nakliye, sözleşme giderleri ve genel giderler, portör muayenesi ve tali çiğ girdiler (tuz, baharat, tatlandırıcı vb.) gibi unsurlar “yardımcı girdiler” başlığında değerlendirilir ve bu unsurlar için açıklama sunulması gerekmez.

Örneğin; 1.000 öğün yemek alımı için çıkılan bir ihalede, birim fiyat olarak 5 TL teklif veren bir isteklinin, 5.000 TL olan toplam teklif bedelinin aşırı düşük olarak değerlendirilmesi ve istekli tarafından sunulan Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelinde “(Ana Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,90 olarak belirtilmesi halinde, teklifin 4.500 TL’sinin ana çiğ girdi ile işçilik toplamını içerdiği kabul edilir ve isteklinin sadece bu kısma ilişkin açıklama yapması gerekir. Teklifin 500 TL’lik kısmının ise yardımcı giderlere ilişkin olduğu kabul edildiğinden, bu kısma ilişkin açıklama yapılması gerekmemektedir.

Malzemeli yemek alımı ihalelerinde, kırmızı et; beyaz et; balık; kuru gıdalar (pirinç, bulgur, nohut, mercimek, kuru fasulye gibi); sebze; meyve maliyetlerinin tevsiki amacıyla üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri kullanılamaz. Ancak 79.2.2 nci maddede yer alan diğer yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklama yapılabilir.

Malzemeli yemek alımı ihalelerinde sadece iki haftalık örnek menüdeki ana girdiler ve işçilik giderleri dikkate alınarak açıklama yapılmalıdır. İsteklilerin örnek menüdeki girdiler ve işçilik gideri kullanılarak teklif ettikleri birim fiyatı açıklamaları gerekmekte olup toplam miktar ve tutar açıklaması yapılmayacaktır. Örneğin normal kahvaltı, diyet kahvaltı, ara öğün, normal yemek ve diyet yemek gibi birim fiyatları içeren bir ihalede, isteklilerin teklif ettikleri birim fiyatı; örnek menüyü ve bu menünün üretimi için gerekli işçilik tutarını kullanarak tevsik etmeleri durumunda açıklama uygun kabul edilecektir.” açıklamalarına yer verilmiştir.

31.08.2018 tarihli ihale komisyonu kararı ile Erpa Gıda Mad. Tar. Ürü. Hay. Tem. İşl. Nak. Ele. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin aşırı düşük teklif sınır değerinin altında olduğu tespit edilmiş ve anılan istekliden aşırı düşük teklif açıklaması istendiği görülmüştür.

Teklifi sınır değerinden altında bulunan Erpa Gıda Mad. Tar. Ürü. Hay. Tem. İşl. Nak. Ele. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde, isteklinin Ankara Ticaret Borsası, Kars Ticaret Borsası ve Tekirdağ Ticaret Borsası tarafından yayımlanmış borsa bültenlerinde yer alan fiyatları kullandığı, fiyatların ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününde gerçekleşen ortalama fiyatı yansıttığı, asgari fiyatın kullanılmadığı, maydanoz ve marul girdileri için, adet ve kilogram bazında bir hata olmadığı, malzemeli yemek sunumu hesap cetvelinde Teknik Şartname’de yer alan örnek menü ve reçetelerin kullanıldığı, gramajların doğru hesaplandığı, ana çiğ girdi ile işçilik maliyetinin toplam teklif tutarına oranının 0,93 olduğu, dolayısıyla 79.2.6’ncı maddesine uygun olduğu, ihale konusu işin süresi boyunca kullanılacak toplam girdilere ilişkin açıklama yapılmasına gerek bulunmadığı, 2 haftalık örnek menüdeki girdiler esas alınarak açıklama yapılacağı, Ek.H-4’te yer alan belgelerin kaçıncı sayfada yer aldığının belirtildiği, dana eti gövde fiyatının kullanılmadığı, ekmek girdisi için 0,60 TL fiyat öngörüldüğü ve Kars Ticaret Borsası fiyatı ile tevsik edildiği görülmüş olup başvuru sahibinin bu yöndeki iddialarının yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Öte yandan, İşçilik maliyetinin doğru hesaplanmadığı iddiasına ilişkin olarak yapılan incelemede, ihalenin Teknik Şartname’sinde “1- Yemeğin taşınmasında, yemek servisinin yapılmasında, yemek sonrası temizlik hizmetinin yapılmasında, görevlendirilecek personel yüklenici firma tarafından temin edilecek, bu hususta yapılacak tüm giderler (Maaş, SGK Pirimi, Vergi v.b.) yüklenici firma tarafından karşılanacaktır. Bu personellerin sabıka kaydı, sağlık raporları, kimlik bilgileri yüklenici firma tarafından kuruma ibraz edilecektir. Yemek işinde çalışan personelin sağlık raporları 3 ayda bir yenilenecek ve ilgili kuruma verilecektir. Yemeğin hazırlanması, servis edilmesi ve dağıtımında çalışan personel görev başında iken kişisel bakımına özen gösterecek, tırnakları kesilmiş ve elleri temiz olacaktır. Personellerde açıkta yara olmayacak ayrıca çalışırken bone, maske ve eldiven takılacaktır.

…

12- Yemek verilecek Taşıma Merkezi Okul yemekhanelerinde, yemek masaları yüklenici tarafından hazırlanacak, masalar hazırlanırken masaların üzerine yemeğin özelliğine göre çatal, kaşık, bıçak, sürahi, bardak, tuzluk, biberlik, kürdan ve peçete mutlaka konulacaktır. Yemek saati sonunda boş kaplar, kirli tabak, çatal, kaşık v.b. malzemeler geri alınacaktır. Yemek verilen mekanın temizliği yüklenici tarafından çalıştırılan personelce yapılacaktır.

…

25- Yüklenici tarafından yemeklerin hazırlanmasında Gıda Mühendisi ile eğitim görmüş ve Ustalık Belgesi bulunan personel çalıştırılacaktır. Dağıtımda görevli personelin besin zehirlenmeleri ve hijyen konularında bilgilendirilmesi muhakkak sağlanacaktır.

26- Yüklenici tarafından hazırlanan yemeklerin dağıtımı için 1(bir) araç tahsis edilecek, araç kullanmak içinde 1 (bir) şoför istihdam edilecektir.” düzenlemeleri yer almaktadır.

Teknik Şartname düzenlemeleri incelendiğinde, şikayete konu ihalede 1 gıda mühendisi, 1 ustalık belgesi olan personel, 1 şoför ile yemeğin taşınması, servisi ve yemek sonrası temizlik için personel istihdam edileceği açıktır.

Erpa Gıda Mad. Tar. Ürü. Hay. Tem. İşl. Nak. Ele. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde, isteklinin 1 gıda mühendisi, 1 ustalık belgesi olan personel ve 1 şoför için açıklamada bulunduğu, açıklamasında Kamu İhale Kurumu işçilik modülünün kullanıldığı, açıklamasında yemeğin taşınması, servisi ve yemek sonrası temizlik için görevlendireceği personele ilişkin herhangi bir açıklamada bulunmadığı, dolayısıyla açıklamasının ihale dokümanı düzenlemelerine uygun olmadığı, asgari işçiliğe ilişkin açıklamaları uygun olmayan isteklinin teklifinin reddedilmesi gerektiği ve başvuru sahibinin bu yöndeki iddasının yerinde olduğu anlaşılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 73.4’üncü maddesinde “Aday veya istekli tarafından sunulan kapasite raporunun, adayın veya isteklinin kayıtlı olduğu ticaret ve/veya sanayi odası ya da esnaf ve sanatkârlar odası tarafından mevzuatına uygun olarak düzenlenmesi ve ihale veya son başvuru tarihinde geçerli olması zorunludur.” açıklaması,

İdari Şartname’nin 7.5.2’nci maddesinde “Kapasite Raporu : Kayıtlı bulunan Ticaret ve/veya Sanayi Odası ya da Meslek Odası tarafından mevzuatına uygun olarak düzenlenmiş olacak ve ihale tarihi itibariyle geçerli olacaktır. İdaremizce öngörülen ve belgede aracanak üretim miktarı 1065 adettir.

Sözleşmeden doğan denetim hizmetinin yerinde ve zamanında yapılabilmesi için ihale uhdesinde kalan yüklenicinin yemek hazırlayacağı kendi mutfağının Aydın İl sınırları içerisinde olduğunu gösterir tüm belgeleri (hizmet yeri yeterliliklerini gösterir TÜRK STANDARTLARI ENSTİTÜSÜNDEN alınmış TS 8985 belgesini ve ham, yarı mamul ve mamul gıda maddeleri gıda katkı maddeleri ile işlenmeye mahsus yan ürünler ve gıda ambalajlarının bir yerden başka bir yere taşınmasında uyulacak idari-işletme kuralları ile taşıma araçlarının özellikleri gıda taşıma hizmetleri veren işyerleri ve çalışanların özellikleri ile ilgili kuralları kapsayan TÜRK STANDARTLARI ENSTİTÜSÜNDEN alınmış TS 13075 belgesi ile yemek hazırlayacağı mutfak için gerekli olan diğer belgeleri )idareye sözleşmeden önce teslim edecektir. İdare tarafından istenen belgeler yüklenici tarafından zamanında teslim edilmediği takdirde teminatı irat kaydedilecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Erpa Gıda Mad. Tar. Ürü. Hay. Tem. İşl. Nak. Ele. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından teklifi kapsamında, geçerlilik süresi sonu 23.05.2020 tarihi olan Aydın Sanayi Odası tarafından düzenlenmiş kapasite raporunun sunulduğu, TS 13075 ve TS 8985 belgelerine ilişkin olarak ise Türk Standartları Enstitüsü tarafından düzenlenmiş, 09-HYB-228 nolu, ilk veriliş tarihi 13.09.2007 ve geçerlilik tarihi 13.09.2018 olan belgenin sunulduğu görülmüştür.

Başvuru sahibinin itirazen şikayet dilekçesinde yer verilen İdari Şartname’nin 7.5.2’nci maddesinde “ihale uhdesinde kalan yüklenici”, “idareye sözleşmeden önce teslim edilecektir” ve “yüklenici tarafından zamanında teslim edilmediği takdirde” ifadelerine yer verildiği, bu haliyle söz konusu maddede istenen belgelerin sözleşme aşamasında sunulmasının istenildiği açıktır.

Bu çerçevede, yeterlik belgesi olarak belirlenmeyen kapasite raporu, TS 13075 ve TS 8985 belgelerini isteklilerin teklif dosyası kapsamında sunmasına gerek bulunmadığından, söz konusu belgelerin geçerlik tarihlerine ilişkin değerlendirmenin tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında değil, sözleşme aşamasında yapılması gerektiği, bu itibarla başvuru sahibinin bu yöndeki iddialarının yerinde olmadığı tespit edilmiştir.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, aşırı düşük teklif açıklamaları uygun olmayan Erpa Gıda Mad. Tar. Ürü. Hay. Tem. İşl. Nak. Ele. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.