KİK Kararı: 2018/UH.II-1841

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2018/055
Gündem No : 37
Karar Tarihi : 10.10.2018
Karar No : 2018/UH.II-1841
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Yusufoğlu Global Yemek Temizlik İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Ağrı İl Milli Eğitim Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2018/307277 İhale Kayıt Numaralı “2018-2019 Eğitim Öğretim Yılı Özel Eğitime İhtiyacı Olan Öğrencilerin Taşınması İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Ağrı İl Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından 19.07.2018 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “2018-2019 Eğitim Öğretim Yılı Özel Eğitime İhtiyacı Olan Öğrencilerin Taşınması İşi” ihalesine ilişkin olarak Yusufoğlu Global Yemek Temizlik İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketinin 31.08.2018 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 05.09.2018 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 17.09.2018 tarih ve 47113 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 14.09.2018 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2018/1488 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, tekliflerinin sınır değerin altında kalması nedeniyle idarece aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, söz konusu aşırı düşük teklif açıklamasında 10 adet maliyet bileşeni için açıklama istenildiği, maliyet bileşenlerinin ilk beşinin (amortisman, sigorta, MTV, bakım ve muayene giderleri) isteklilerin kendi malı olması durumunda açıklanması gerektiği, ancak yaptıkları açıklamada söz konusu kalemler için noter huzurunda yapılan kira kontratları ile 10 adet aracın kiralandığının belirtildiği, ayrıca araçların yarı zamanlı çalışacağı ve idare tarafından istenilen maliyet bileşenleri tablosunda araçların kiralık olması durumunda sadece kira kontratlarının konulması ibaresinin bulunmasından dolayı açıklanması istenilen ilk beş maddenin açıklanmadığı, çalışacak personelin giderlerinin de açıklandığı, aşırı düşük teklif açıklamalarının tam ve eksiksiz olduğu, idareye yapılan şikayet başvurusu ile aşırı düşük teklif açıklamasındaki eksiklik sorulduğunda ise taraflarına 05.09.2018 tarihinde aynı şekilde açıklama yapılmadan sadece açıklamalarının yetersiz olduğunun belirtildiği, idare tarafından 2017 yılında yapılan ihalelerdeki aşırı düşük teklif açıklamalarının incelenmesi gerektiği, idarenin söz konusu ihalelerde daha farklı değerlendirme yaptığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalenin karara bağlanması ve onaylanması” başlıklı 40’ıncı maddesinde “…İhale komisyonu gerekçeli kararını belirleyerek, ihale yetkilisinin onayına sunar. Kararlarda isteklilerin adları veya ticaret unvanları, teklif edilen bedeller, ihalenin tarihi ve hangi istekli üzerine hangi gerekçelerle yapıldığı, ihale yapılmamış ise nedenleri belirtilir…” hükmü,

“Kesinleşen ihale kararlarının bildirilmesi” başlıklı 41’inci maddesinde “…İhale sonucu, ihale kararının ihale yetkilisi tarafından onaylandığı günü izleyen en geç üç gün içinde, ihale üzerinde bırakılan dahil olmak üzere, ihaleye teklif veren bütün isteklilere bildirilir. İhale sonucunun bildiriminde, tekliflerin değerlendirmeye alınmama veya uygun bulunmama gerekçelerine de yer verilir.

İhale kararının ihale yetkilisi tarafından iptal edilmesi durumunda da isteklilere gerekçeleri belirtilmek suretiyle bildirim yapılır.

İhale sonucunun bütün isteklilere bildiriminden itibaren; 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün geçmedikçe sözleşme imzalanamaz…” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin, “İhalenin karara bağlanması ve onaylanması” başlıklı 65’inci maddesinde “…(1) Yapılan değerlendirme sonucu ihale ekonomik açıdan en avantajlı teklifi veren isteklinin üzerinde bırakılır ve ihale komisyonunca alınan gerekçeli karar ihale yetkilisinin onayına sunulur…” hükmü,

“Kesinleşen ihale kararının bildirilmesi” başlıklı 66’ncı maddesinde “…Kesinleşen ihale kararı, ihale yetkilisi tarafından onaylandığı günü izleyen en geç üç gün içinde, ihale üzerinde bırakılan dahil, ihaleye teklif veren bütün isteklilere 65 inci maddenin birinci fıkrası uyarınca alınan ihale komisyonu kararı ile birlikte bildirilir.

(2) İhale kararının ihale yetkilisi tarafından iptal edilmesi durumunda da isteklilere gerekçeleri belirtilmek suretiyle bildirim yapılır.

(3) İhale sonucunun bütün isteklilere bildiriminden itibaren; Kanunun 21 inci maddesinin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün geçmedikçe sözleşme imzalanamaz…” hükmü,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “…2.1. İhale konusu hizmetin;

a) Adı: 2018-2019 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI ÖZEL EĞİTİME İHTİYACI OLAN ÖĞRENCİLERİN TAŞINMASI İŞİ

b) Miktarı ve türü:

2018-2019 EĞİTİM ÖĞRETİM YILINDA 105 ENGELLİ ÖĞRENCİNİN 10 GÜZERGAHTAN 10 ARAÇ 10 REFAKATÇİ PERSONEL İLE 180 İŞ GÜNÜ TAŞINMASI.

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

c) Yapılacağı yer: TAŞIMA MERKEZİ SEÇİLEN OKULLAR

ç) Bu bent boş bırakılmıştır…” düzenlemesi,

“İhalenin karara bağlanması” başlıklı 36’ncı maddesinde “…36.1. Yapılan değerlendirme sonucunda ihale komisyonu tarafından ihale, ekonomik açıdan en avantajlı teklifi veren istekli üzerinde bırakılır.

36.2. İhale komisyonu, yapacağı değerlendirme sonucunda gerekçeli bir karar alarak ihale yetkilisinin onayına sunar…” düzenlemesi,

“İhale kararının onaylanması veya iptali” başlıklı 37’nci maddesinde “…37.3. İhale yetkilisi, karar tarihini izleyen en geç beş iş günü içinde ihale kararını onaylar veya gerekçesini açıkça belirtmek suretiyle iptal eder…” düzenlemesi,

“Kesinleşen ihale kararının bildirilmesi” başlıklı 38’inci maddesinde “…38.1. Kesinleşen ihale kararı, ihale yetkilisi tarafından onaylandığı günü izleyen en geç üç gün içinde, ihale üzerinde bırakılan dahil, ihaleye teklif veren bütün isteklilere, 36.2. maddesi uyarınca alınan ihale komisyonu kararı ile birlikte bildirilir.

38.2. İhale kararının ihale yetkilisi tarafından iptal edilmesi durumunda da isteklilere gerekçeleri belirtilmek suretiyle bildirim yapılır.

38.3. İhale sonucunun bütün isteklilere bildiriminden itibaren on gün geçmedikçe sözleşme imzalanmayacaktır…” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale komisyonunun 31.08.2018 tarihli kararından ihaleye 4 isteklinin katıldığı ihalenin Nimet Yıldırım üzerinde bırakıldığı, 1 isteklinin teklif mektubunun geçersiz olduğu ve geçici teminatının olmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, başvuru sahibinin ise aşırı düşük teklif açıklaması yeterli bulunmadığından teklifinin reddedildiği anlaşılmıştır.

İdare tarafından 31.08.2018 tarihinde EKAP üzerinden isteklilere gönderilen kesinleşen ihale kararında “…4 nolu dosya sahibi YUSUFOGLU GLOBAL YEMEK TEMİZLİK İT.İHR.SAN. VE TİC.A.Ş'nin teklifi 4734 .K.38. maddesine göre sınır değerin altında kaldığından istekliden aşırı düşük savunma dosyası istenmiş, isteklinin komisyonumuza vermiş olduğu aşırı düşük savunma dosyası yeterli bulunmadığından teklifi değerlendirme dışı bırakılmış…” ifadelerine yer verildiği görülmüştür.

İlave olarak, başvuru sahibinin 31.08.2018 tarihli idareye şikayet başvurusunda bulunduğu, bahse konu başvuruda “…Aşırı düşük teklif savunmasına yönelik olarak tarafımızdan verilen teklif kabul edilmemiş iş bizden sonraki firmaya verilmiştir. Bundan dolayı firma olarak bu karara itiraz ediyoruz. Verdiğimiz teklifin savunma kısmında gerekli hatalı kısmın yada eksik olan kısmın tarafımıza söylenip açıklanmasını yada kararın düzeltilip teklifimizin kabul edilmesini istiyorum…” denildiği görülmüştür.

İdarenin 05.09.2018 tarihinde EKAP üzerinden gönderdiği şikayete cevap yazısında ise “…Komisyonumuzca yapılan inceleme sonucu hazırlamış olduğunuz aşırı düşük savunma dosyanız yetersiz olduğu ve yapmış olduğunuz tenzilatla özel eğitim öğrenci taşıma işini yapamayacağınız kanaatine varılmış ve itiraz dilekçeniz reddedilmiştir…” denilmiştir.

İdare tarafından 31.08.2018 tarihinde EKAP üzerinden başvuru sahibine gönderilen gerek kesinleşen ihale kararında gerekse 05.09.2018 tarihli şikayete cevabında, başvuru sahibi isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının hangi gerekçeyle uygun bulunmadığına ilişkin bilginin yer almadığı anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Kesinleşen ihale kararlarının bildirilmesi” başlıklı 41’inci maddesinde ihale sonucunun bildiriminde, tekliflerin değerlendirmeye alınmama veya uygun bulunmama gerekçelerine de yer verileceği ve Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 65’inci maddesinde ihale komisyonunca alınan gerekçeli kararın ihale yetkilisinin onayına sunulacağı hüküm altına alınmıştır.

Bu itibarla, ihale yetkilisince 31.08.2018 tarihinde onaylanan ihale komisyonu kararının gerekçesiz olarak alındığı, bu durumunda 4734 sayılı Kanun’un 41’inci maddesi ile Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 65’inci maddesine aykırılık teşkil ettiği anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinde “…Şikayet başvuruları idareye, itirazen şikayet başvuruları Kuruma hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle yapılır.

Dilekçelerde aşağıdaki hususlara yer verilir:

…

d) Başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı deliller…

…

Başvurular üzerine ihaleyi yapan idare veya Kurum tarafından gerekçeli olarak;

a) İhale sürecinin devam etmesine engel oluşturacak ve düzeltici işlemle giderilemeyecek hukuka aykırılığın tespit edilmesi halinde ihalenin iptaline,

b) İdare tarafından düzeltme yapılması yoluyla giderilebilecek ve ihale sürecinin kesintiye uğratılmasına gerek bulunmayan durumlarda, düzeltici işlem belirlenmesine,

c) Başvurunun süre, usul ve şekil kurallarına uygun olmaması, usulüne uygun olarak sözleşme imzalanmış olması veya şikayete konu işlemlerde hukuka aykırılığın tespit edilememesi veya itirazen şikayet başvurusuna konu hususun Kurumun görev alanında bulunmaması hallerinde başvurunun reddine, karar verilir…” hükmü,

“İdareye şikayet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinde “…İdare, şikayet başvurusu üzerine gerekli incelemeyi yaparak on gün içinde gerekçeli bir karar alır. Alınan karar, şikayetçi ile diğer aday veya istekliler ile istekli olabileceklere karar tarihini izleyen üç gün içinde bildirilir. İlan ile ihale veya ön yeterlik dokümanına yönelik başvurular dışında istekli olabileceklere bildirim yapılmaz…” hükmü,

Anılan Kanun’un “Kuruma itirazen şikayet başvurusu” 56’ncı maddesinde “…İdareye şikayet başvurusunda bulunan veya idarece alınan kararı uygun bulmayan aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından 55 inci maddenin dördüncü fıkrasında belirtilen hallerde ve sürede, sözleşme imzalanmadan önce itirazen şikayet başvurusunda bulunulabilir. İhalenin iptaline ilişkin işlem ve kararlardan, sadece şikayet ve itirazen şikayet üzerine alınanlar itirazen şikayete konu edilebilir ve bu kararlara karşı beş gün içinde doğrudan Kuruma başvuruda bulunulabilir.

Kurum itirazen şikâyet başvurularını başvuru sahibinin iddiaları ile idarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirlenen hususlar ve itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği açılarından inceler…” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinde “…(1) Şikayet başvuruları idareye, itirazen şikayet başvuruları ise Kuruma hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle yapılır.

(2) Dilekçelerde aşağıdaki hususlara yer verilir;…

ç) Başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı deliller…” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Ön inceleme konuları ve ön inceleme üzerine yapılacak işlemler” başlıklı 16’ncı maddesinde “1) Başvurular öncelikle;

…ı) Başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin belirtilip belirtilmediği, …

…yönlerinden sırasıyla incelenir…” hükmü,

“Ön inceleme konularına aykırılık üzerine alınacak kararlar” başlıklı 17’nci maddesinde “…(1) 16 ncı maddenin birinci fıkrası bakımından bir aykırılığın tespiti üzerine Kurul tarafından başvurunun reddine karar verilir…” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “İtirazen şikâyet başvurularında aranılacak şekil unsurları” başlıklı 11’inci maddesinin sekizinci fıkrasında “…(8) Yönetmeliğin 8 inci maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendinde başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin başvuru dilekçelerinde belirtilmesi gerektiği düzenlendiğinden, başvuruda bulunulan hususların dilekçelerde somut bir biçimde, mevzuata aykırı bulunma sebepleri ile birlikte gösterilmesi gerekmektedir. İşlemin hangi unsurlarının hangi gerekçelerle hukuka aykırı olduğu belirtilmeksizin sadece mevzuata aykırı olduğu gibi soyut ve mesnetsiz iddialara yer verilmesi halinde, Yönetmeliğin 8 inci maddesine aykırı olduğu gerekçesiyle başvurunun reddine ilişkin sorumluluk başvurana ait olacağından bu hususa dikkat edilmesi gerekmektedir…” açıklaması yer almaktadır.

Yukarıda yer alan 4734 sayılı Kanun’un 56’ncı maddesinde, Kurum tarafından ihale sürecindeki işlem ve eylemlere ilişkin yapılacak incelemenin başvuru sahibinin iddia konusu ettiği hususlara ve idarenin bu yöndeki beyanlarına göre yapılacağı hüküm altına alınmıştır.

Durum böyle iken, 31.08.2018 tarihinde EKAP üzerinden başvuru sahibine gönderilen gerek kesinleşen ihale kararında gerekse 05.09.2018 tarihli şikayete cevabında başvuru sahibi isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının hangi gerekçeyle uygun bulunmadığına ilişkin bilginin yer almadığı hususları dikkate alındığında Kurumun ihale komisyonunun yerine geçip, re’sen inceleme sonucunu doğuracak şekilde, başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasını baştan sona yeniden mevzuata uygunluğunun incelenmesinin anılan Kanun’un 56’ncı maddesine aykırılık teşkil edeceği anlaşılmaktadır.

Ayrıca, yukarıda yer verilen 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinde ve ilgili ikincil mevzuat hükümleri ile ilgili Tebliğ açıklamasında itirazen şikâyet başvurularında başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin belirtilip belirtilmediğinin inceleneceği, başvuru sahibi tarafından mevzuata aykırılık iddialarının, sebepleri ve dayandığı delillerin konuları ile birlikte başvuru dilekçesinde belirtilmesi gerektiği, başvuruda bulunulan hususların somut olarak mevzuata aykırı bulunma sebepleri ile birlikte gösterilmesi ve aykırılığa ilişkin somut delillere yer verilmesi gerektiği, bunlara yer verilmemesi halinde İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 17’nci maddesine göre Kurul tarafından başvurunun reddine karar verileceği dikkate alındığında, başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasını baştan sona yeniden mevzuata uygunluğunun incelenmesinin anılan mevzuat hükümlerine de aykırılık teşkil edeceği sonucuna ulaşılmıştır.

Diğer yandan, başvuru sahibi isteklinin yukarıda açıklandığı üzere ihalenin gerçekleştirilmesi aşamasında idarenin mevzuata aykırı yaptığı işlem ve eylemlerden dolayı aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunmama gerekçelerini bilmediği için, itirazen şikâyet başvurusunun konusu, sebepleri ve dayandığı delilleri belirtme imkânının bulunmadığı, dolayısıyla ihaleyi yapan idareden anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun bulunmama gerekçelerinin Kurumca istenilerek sadece idarenin vereceği cevaba dayanılarak inceleme yapılmasının da, 4734 sayılı Kanun’un 54 ve 56’ncı maddesine, ilgili ikincil mevzuat hükümleri ile açıklamasına aykırılık teşkil edeceği anlaşılmıştır.

Kaldı ki, başvuru sahibi isteklinin idare tarafından aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunmama gerekçelerini bilmesi ve bahse konu gerekçeleri uygun bulması halinde şikâyet ve itirazen şikâyet hakkını kullanmayabileceği, dolayısıyla başvuru sahibi isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının incelenmesinin bu yönüyle de 4734 sayılı Kanun’un 54 ve 56’ncı maddelerine aykırılık teşkil edeceği anlaşılmıştır.

Bu itibarla, ihalenin gerçekleştirilmesi aşamasında idarenin mevzuata aykırı yaptığı işlemler ile eylemlerden dolayı, Kurumca başvuru sahibi isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygunluğunun 4734 sayılı Kanun’un 54 ve 56’ncı maddesi ve ilgili ikincil mevzuat hükümlerine göre incelenemeyeceği sonucuna ulaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, ihale yetkilisince 31.08.2018 tarihinde onaylanan ihale komisyonu kararının iptal edilerek, yukarıda yapılan tespit ve değerlendirmeler de dikkate alınarak ve aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunmama gerekçelerine yer verilerek yeniden ihale komisyonu kararı alınması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.