KİK Kararı: 2018/UH.II-1806

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2018/054
Gündem No : 36
Karar Tarihi : 04.10.2018
Karar No : 2018/UH.II-1806
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Mustafa Bilbay / Öz İkram Catering Yemek Organizasyonu,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Kocaköy İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2018/277613 İhale Kayıt Numaralı “Taşımalı Ortaöğretim Kapsamında Taşınan Öğrencilere Sıcak Yemek Verilmesi İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Kocaköy İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından 28.06.2018 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Taşımalı Ortaöğretim Kapsamında Taşınan Öğrencilere Sıcak Yemek Verilmesi İşi” ihalesine ilişkin olarak Mustafa Bilbay / Öz İkram Catering Yemek Organizasyonu’nun 14.08.2018 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 27.08.2018 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 05.09.2018 tarih ve 45477 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 05.09.2018 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2018/1438 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, kendilerine gönderilen ihale komisyonu kararına göre, vermiş oldukları teklifin aşırı düşük teklif olduğu halde, kendilerinden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmeden karar alındığı, söz konusu durumun mevzuata aykırı olduğu ve ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük açıklamasının Kamu İhale Genel Tebliği’ne aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı Düşük Teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.1. Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer aşağıdaki kurallara göre tespit edilir.

79.1.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kar hariç yaklaşık maliyet tutarı sınır değer olarak kabul edilir.

79.1.2. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde sınır değer;

SD: Sınır değeri,

YM: Yaklaşık maliyeti,

n: İhalenin ilk oturumunda teklif mektubu ve geçici teminatı usulüne uygun olduğu anlaşılan (Ek ibare: 29.06.2017-30109 R.G./2. md.) ve teklif tutarı yaklaşık maliyetin yüzde 60’ından düşük ve yaklaşık maliyetten yüksek olanlar dışındaki isteklilerin teklif sayısını,

T1, T2, T3….Tn: İhalenin ilk oturumunda teklif mektubu ve geçici teminatı usulüne uygun olduğu anlaşılan (Ek ibare: 29.06.2017-30109 R.G./2. md.) ve teklif tutarı yaklaşık maliyetin yüzde 60’ından düşük ve yaklaşık maliyetten yüksek olanlar dışındaki isteklilerin teklif bedellerini,

R: Sınır Değer Tespit Katsayısını

79.1.3. 79.1.2 nci maddede yer alan R değeri her yıl 1 Şubat tarihinden geçerli olmak üzere Kurum tarafından belirlenir ve ilan edilir. İhalenin konusu veya işin niteliğine göre Kurum tarafından farklı R değerleri belirlenebilir.

79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir…” açıklaması,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu hizmetin;

a) Adı: Taşımalı Ortaöğretim kapsamında taşınan öğrencilere sıcak yemek verilmesi işi

b) Miktarı ve türü: 2018-2019 Eğitim-Öğretim Yılında Taşımalı Ortaöğretim kapsamında 2 Taşıma Merkezi Okula taşınan 890 öğrenciye 180 iş Günü Sıcak Yemek verilmesi işi

c) Yapılacağı yer: Diyarbakır İli-Kocaköy İlçesindeki 2 Taşıma Merkezi Lise…” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değer hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.1 maddesinde yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi” başlıklı 35’inci maddesinde “35.1. Bu ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklif, teklif edilen fiyatların en düşük olanıdır.

…

35.2. Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin birden fazla istekli tarafından verilmiş olması halinde; Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 63 üncü maddesinin birinci fıkrasında düzenlenen kriterler sırasıyla dikkate alınarak ekonomik açıdan en avantajlı teklif belirlenir…” düzenlemesi bulunmaktadır.

İdare tarafından gönderilen ihale işlem dosyasının incelenmesi neticesinde, ihalenin 28.06.2018 tarihinde açık ihale usulü ile götürü bedel teklif alınmak suretiyle yapıldığı, ihaleye 10 isteklinin teklif verdiği, ihale komisyonu kararına göre sınır değerin 448.881,61 TL olarak hesaplandığı, teklifi sınır değerin altında kalan 2 istekliden aşırı düşük teklif açıklama talebinde bulunulduğu, söz konusu isteklilerden birinin aşırı düşük teklif açıklama talebine cevap vermediği gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, aşırı düşük teklif açıklaması sunan ve bu açıklaması uygun bulunan Yılkar Temizlik İnş. Yemek Taş. Maden. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi, Brt Taşımacılık Tur. Tem. İnş. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.nin de ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği görülmüştür.

İncelemeye konu ihalede, ihalenin ilk oturumunda teklifi geçerli olarak değerlendirilen isteklilere ait tekliflerin dikkate alınması neticesinde sınır değerin 448.881,61 TL olarak belirlendiği, söz konusu sınır değerin altında teklif veren 5 isteklinin bulunduğu, ancak idarenin 18.07.2018 tarihli aşırı düşük teklif açıklama talebi başlıklı yazılarla bahse konu isteklilerden sadece en düşük teklif veren iki istekliden (Ömer Yıldız Hazır Yemek İnş. Nak. Tem. Hiz. Od. Köm. San. Tic. Ltd. Şti. ve Yılkar Temizlik İnş. Yemek Taş. Maden. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti.) aşırı düşük teklif açıklama talebinde bulunduğu ve bu isteklilerden sadece Yılkar Temizlik İnş. Yemek Taş. Maden. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklama dosyası sunduğu görülmüştür.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri ve doküman düzenlemelerine göre söz konusu ihalede idarece sınır değer hesabının yapılacağı, teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanun’un 38’inci maddesine göre açıklama isteneceği, aşırı düşük teklif açıklaması sunan ve uygun bulunan isteklilerden teklifi düşük olanın ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirleneceği, ancak idarece teklifi sınır değerin altında kalan 5 istekliden aşırı düşük teklif açıklama talebinde bulunulması gerekirken, sadece 2 tanesinden aşırı düşük açıklama talebinde bulunulduğu, söz konusu durumun bu haliyle mevzuata aykırı olduğu anlaşılmıştır.

İdarece tesis edilen aşırı düşük teklif sorgulamasında açıklama istenilen isteklilerden Ömer Yıldız Hazır Yemek İnş. Nak. Tem. Hiz. Od. Köm. San. Tic. Ltd. Şti.nin açıklama sunmadığı, dolayısıyla anılan isteklinin açıklama sunmama iradesini ortaya koyduğu, Yılkar Temizlik İnş. Yemek Taş. Maden. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin ise açıklamanın sunduğu görülmüş, tekrardan aşırı düşük teklif açıklaması sunmasına gerek olmadığı anlaşılmış olup, söz konusu isteklilerden yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesine gerek olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük açıklamasının Kamu İhale Genel Tebliği’ne aykırı olduğu yönündeki iddiasına yönelik olarak yapılan incelemede;

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinin birinci fıkrasında, ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden adayların, isteklilerin ve istekli olabileceklerin, bu Kanun’da belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabileceği hükmüne yer verilmiş, ilgili maddenin dilekçelerde yer alacak hususları sayan dördüncü fıkrasının (d) bendinde, başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin belirtilmesi gerektiğine değinilmiştir.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendinde; dilekçelerde başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin belirtilmesinin zorunlu olduğu belirtilmiş, aynı Yönetmelik’in “Ön inceleme konuları ve ön inceleme üzerine yapılacak işlemler” başlıklı 16’ncı maddesinde ise Kuruma yapılan başvurularda öncelikle incelenmesi gereken hususların neler olduğu düzenlenmiş ve anılan maddenin birinci fıkrasının (ı) bendinde; başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin belirtilip belirtilmediği hususunun da başvurunun incelenmesinde dikkate alınacağı hükme bağlanmıştır.

Aynı doğrultuda, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “İtirazen şikayet başvurularında aranılacak şekil unsurları” başlıklı 11’inci maddesinin sekizinci fıkrasında “Yönetmeliğin 8 inci maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendinde başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin başvuru dilekçelerinde belirtilmesi gerektiği düzenlendiğinden, başvuruda bulunulan hususların dilekçelerde somut bir biçimde, mevzuata aykırı bulunma sebepleri ile birlikte gösterilmesi gerekmektedir. İşlemin hangi unsurlarının hangi gerekçelerle hukuka aykırı olduğu belirtilmeksizin sadece mevzuata aykırı olduğu gibi soyut ve mesnetsiz iddialara yer verilmesi halinde, Yönetmeliğin 8 inci maddesine aykırı olduğu gerekçesiyle başvurunun reddine ilişkin sorumluluk başvurana ait olacağından bu hususa dikkat edilmesi gerekmektedir.” açıklamasına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin itirazen şikâyet dilekçesinde, ihale üzerinde bırakılan isteklinin yapmış olduğu aşırı düşük teklif açıklamasının Kamu İhale Genel Tebliği’nin söz konusu alımla alakası olmayan 45’inci maddesi ile hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük teklif açıklamalarının değelendirilmesi için dikkate alınan 79’uncu maddesine uygun olmadığı iddiasında bulunduğu, söz konusu hususun hangi unsurunun, hangi yönüyle, mevzuata aykırı olduğunun açıkça ortaya koyulmadığı, mevzuata aykırılıkların açık, net bir şekilde ve aykırılık gerekçeleriyle birlikte ileri sürülmediği görülmüştür.

Bu bakımdan, başvuru sahibince ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata aykırı olarak sunulduğu iddia edilmekle birlikte, ileri sürülen iddiasının ihale komisyonu tarafından yapılan değerlendirmelerin baştan sona yeniden yapılması sonucunu doğuracağı dikkate alındığında, genel nitelikli hukuka aykırılık ifadelerini içeren başvurularda Kurumun idarenin yerine geçip, resen inceleme sonucunu doğuracak şekilde işlemleri baştan sona yeniden inceleme yetkisi bulunmadığı anlaşıldığından, başvuru sahibinin iddiasının bu bölümünün uygun olmadığı ve reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, idare tarafından teklifi aşırı düşük teklif olarak belirlenen ancak açıklama istenilmeyen Brt Taş. Tur. Tem. İnş. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti., Mustafa Bilbay / Öz İkram Catering Yemek Organizasyonu ve Ups Nak. Pet. Ürün. Tem. İnş. Gıda San. Tic. Ltd. Şti.den aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.