KİK Kararı: 2018/UH.II-1769

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2018/053
Gündem No : 44
Karar Tarihi : 26.09.2018
Karar No : 2018/UH.II-1769
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Emt-Han Tur. Nakl. Pet. İnş. Oto Taah. Tic. San. Ltd. Şti.-Ay Grup Turizm Ltd. Şti. İş Ortaklığı,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Kırıkkale İl Milli Eğitim Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2018/347597 İhale Kayıt Numaralı “2018-2019 Engelli Öğrenci ve Velilerini Taşıma İhalesi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Kırıkkale İl Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından 14.08.2018 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “2018-2019 Engelli Öğrenci ve Velilerini Taşıma İhalesi” ihalesine ilişkin olarak Emt-Han Turizm Nakl. Pet. İnş. Oto Taah. Tic. San. Ltd. Şti.-Ay Grup Turizm Ltd. Şti. İş Ortaklığının 27.08.2018 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 31.08.2018 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 10.09.2018 tarih ve 46253 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 07.09.2018 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2018/1472 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. Tekliflerinin asgari işçilik maliyet tutarının altında kaldığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılmasının mevzuata aykırı olduğu, Kamu İhale Genel Tebliği’ndeki açıklamalar uyarınca bir günlük birim ücret tutarının iki haneye yuvarlanarak yazıldığı, fakat idare tarafından anılan yuvarlama işleminin aritmetik hata olarak değerlendirildiği ve teklif tutarının asgari işçilik maliyetinin altında olduğu belirtilerek tekliflerinin değerlendirilme dışı bırakıldığı, idarenin teklifleri değerlendirirken işçilik ücretlerinin asgari işçilik maliyetinin altında kalıp kalmamasına ilişkin bir değerlendirme yapmasının hukuki bir dayanağının bulunmadığı, çünkü ihalenin personel çalıştırılmasına dayalı bir ihale olmadığı ve anılan değerlendirmenin aşırı düşük teklif açıklaması safhasında gündeme gelebileceği,

2. İş Ortaklığı beyannamesinde özel ortak bilgilerinin bulunmamasının esasa etki etmeyen ve tamamlatılabilecek bir eksiklik olduğu, anılan durumda belge eksikliği değil, belge üzerindeki bilgi eksikliği durumunun söz konusu olduğu,

3. İdari Şartname’nin 7.5.2’nci maddesinde “İhalede gösterilecek 24 adet servis plakalı aracın en az %30'ı Firma adına kayıtlı olmak zorundadır.(7 Adet)…” düzenlemesinin bulunduğu, söz konusu düzenleme uyarınca teklif zarfı içerisinde özel ortağa ait araçların bilgi ve belgelerine yer verildiği, buna rağmen “pilot ortağın ortaklık hisse oranına göre yeterli araca sahip olmaması”nın gerekçe gösterilmek suretiyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, anılan durumun mevzuata uygun olmadığı,

4 ) Tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılma gerekçesi olarak İdari Şartname’nin 33’üncü maddesinin gösterildiği, fakat kendilerinden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmediği, anılan gerekçenin hukuki bir temelinin bulunmadığı,

5. Ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak tespit edilen Semiz Tur. İnş. Nak. Oto. Taah. Gıda Eği. Plas. Hayv. Med. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinde aritmetik hata bulunduğu, işçi sayısı üzerinden teklif alınan işçilik kalemleri için gerek birim fiyatın gerekse toplam fiyatın virgülden sonra iki haneden fazla olacak şekilde yazılması halinde aritmetik hata durumunun gerçekleşmiş sayılacağı, anılan isteklinin birim fiyat cetvelinin ikinci satırının 1.988,912 TL olarak yazıldığı ve iki haneye yuvarlanmadığı, bu durumda toplam teklif tutarının da 538.995,15 TL olarak hesaplandığı, diğer bir deyişle toplam teklif tutarının da bu hatalı birim fiyat dikkate alınarak hesaplandığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Aritmetik hata ve yuvarlama” başlıklı 16.5’inci maddesinde “16.5.1. Birim fiyat teklif cetvelindeki çarpım ve toplamlarda hata olması durumunda aritmetik hata olduğu kabul edilecek ve teklif doğrudan değerlendirme dışı bırakılacaktır. Kısmi teklif verilmesine imkan tanınan ihalelerde, isteklinin aritmetik hata yapılan kısma ilişkin teklifi değerlendirme dışı bırakılarak, teklif verdiği diğer kısımlar üzerinden ihale sonuçlandırılacaktır.

16.5.2. Kısmi teklife izin verilip verilmediğine bakılmaksızın, birim fiyat üzerinden teklif alınan tüm ihalelerde istekliler, hizmet alımı ihalelerinde işçi sayısı üzerinden teklif alınan işçilik kalemleri hariç, birim fiyatları ve birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan tutarları, virgülden sonra iki ondalık basamaklı sayıdan fazla olacak şekilde verebileceklerdir. Ancak, toplam teklif tutarı virgülden sonra en yakın iki ondalık basamaklı sayıya yuvarlanarak yazılacaktır. Yuvarlama işleminde yarım kuruş ve üzerindeki değerler bir kuruşa tamamlanacak; yarım kuruşun altındaki değerler ise dikkate alınmayacaktır.

Kısmi teklifin tek kalemden oluşması durumunda birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan tutar, en fazla virgülden sonra iki ondalık basamaklı olacak şekilde verilebilecektir. Kısmi teklifin birden çok kalemden oluşması halinde ise bu kalem tutarlarının toplanması sonucu bulunan kısım toplam tutarı en fazla virgülden sonra iki ondalık basamaklı olacak şekilde verilebilecektir. Bir başka ifadeyle kısmi teklifin birden çok kalemden oluşması halinde her bir kalemin birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan tutarı, virgülden sonra iki ondalık basamaklı sayıdan fazla olacak şekilde verilebilecek, ancak kısım toplam tutarı en yakın iki ondalık basamaklı sayıya yuvarlanarak yazılacaktır. Yuvarlama işleminde yarım kuruş ve üzerindeki değerler bir kuruşa tamamlanacak; yarım kuruşun altındaki değerler ise dikkate alınmayacaktır.

Yuvarlama işlemine ilişkin örnek:

Hesaplanan toplam/kısım toplamı teklif tutarı

Yuvarlama sonucu

500.815,414

500.815,41

500.815,4149

500.815,41

500.815,41582

500.815,42

500.815,4169

500.815,42

16.5.2.1. İşçilik ücreti, yol ve yemek bedeli ile bunlar üzerinden alınan prim tutarları gibi işçilik kalemlerini oluşturan maliyet unsurlarına ilişkin hesaplama yöntemi, sosyal güvenlik mevzuatı kapsamında kanunla ve idari düzenlemelerle belirlenmiş olup, bu çerçevede 1 TL (Bir Türk Lirası)’nin altındaki tutarlar iki ondalık basamaklı sayıya yuvarlanarak yazılmaktadır. Sosyal güvenlik mevzuatındaki düzenlemelerin emredici nitelikte olması nedeniyle isteklilerin ilgili mevzuatı gereğince yapacakları işçilik hesaplamalarında da anılan yöntemin uygulanması zorunluluğu bulunmaktadır. Bu sebeple, hizmet alımı ihalelerinde birim fiyat teklif cetvelinde yer alan ve işçi sayısı üzerinden teklif alınan işçilik kalemlerinin birim fiyatları ile birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan tutarları, virgülden sonra en yakın iki ondalık basamaklı sayıya yuvarlanarak yazılacaktır. Yuvarlama işleminde yarım kuruş ve üzerindeki değerler bir kuruşa tamamlanacak; yarım kuruşun altındaki değerler ise dikkate alınmayacaktır.” açıklaması yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu hizmetin;

a) Adı: 2018-2019 Engelli Öğrenci ve Velilerini Taşıma İhalesi

b) Miktarı ve türü: 2018-2019 dönemi 446 Engelli Öğrenci ve Velilerinin 24 araçla taşıma İhalesi. Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

c) Yapılacağı yer: Kırıkkale Merkezde bulunan 15 okula 481 Km. mesafeden Kırıkkale merkez tüm mahalleler, Merkeze bağlı köyler, Hacılar Kasabası, Irmak Kasabası ve Balışeyh, Bahşılı, Yahşihan, Keskin İlçelerinde bulunan 446 engelli öğrenci ve velilerinin 24 araçla refakatçı gözetiminde 180 iş günü taşınması.

ç) Bu bent boş bırakılmıştır.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. 7-Firmalarca teklif edilen fiyatlara, araçlarda bulundurulacak refakatçı personel ücreti de dahildir.

Teklif cetvelinde bulunan 9 Ay 1 günlük (271 Gün) refakatçı personel ücreti hesaplanırken, Kamu İhale Kurumunun 2018 yılı (KİK) işçilik maliyet hesaplamasındaki belirlediği Sözleşme ve genel giderler hariç (Asgari İşçilik Maliyetinin) esas alınması zorunludur. Asgari ücret tespit komisyonu kararlarınca, Kamu İhale Kurumu İşçilik maliyeti hesaplama unsurları ve Bakanlığımızın yazıları gereği refakatçı personel için verilecek teklifin söz konusu Asgari İşçilik Maliyetinin altında ve üzerinde olması halinde teklifler kabul edilmeyecektir.

8-İdaremizce Refakatçı gideri için belirlenen tutar 31/12/2018 tarihine kadar yürürlükte olan asgari ücret ve maliyet oranlarına göre hesaplanmıştır.

01/01/2019 tarihinden itibaren asgari ücrette her hangi bir artış olması durumunda bu tarihten itibaren yürürlüğe girecek olan asgari ücret ve maliyeti uygulanacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda yer verilen açıklamalardan, hizmet alımı ihalelerinde işçi sayısı üzerinden teklif alınan işçilik kalemlerinde birim fiyatların virgülden sonra iki ondalık basamaklı sayıdan fazla olacak şekilde verilemeyeceği, teklif edilen birim fiyatlar ile birim fiyat ve miktarın çarpılması sonucu bulunan tutarın virgülden sonra en yakın iki ondalık basamaklı sayıya yuvarlanarak yazılacağı anlaşılmaktadır.

Başvuru sahibi tarafından refakatçı personele ilişkin bir günlük brüt ücret tutarının 1.988,91 TL şeklinde iki haneye yuvarlanarak yazıldığı, işçilik giderine ilişkin toplam teklif tutarının da 538.994,61 TL olarak yazıldığı tespit edilmiştir. Bu itibarla başvuru sahibi tarafından refakatçı personel için teklif edilen birim fiyatın virgülden sonraki kısmının iki haneli olacak şekilde yazılması işleminde mevzuata aykırılık bulunmadığı ve başvuru sahibinin refakatçi personel için teklif ettiği tutarın (538.994,61 TL) asgari işçilik maliyetine eşit olduğu (538.994,61 TL) anlaşıldığından, anılan isteklinin teklifinin asgari işçilik maliyetinin altında kaldığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılması işleminin yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Ortak girişimler” başlıklı 14’üncü maddesinde “Ortak girişimler birden fazla gerçek veya tüzel kişi tarafından iş ortaklığı veya konsorsiyum olarak iki türlü oluşturulabilir. İş ortaklığı üyeleri, hak ve sorumluluklarıyla işin tümünü birlikte yapmak üzere, konsorsiyum üyeleri ise, hak ve sorumluluklarını ayırarak işin kendi uzmanlık alanlarıyla ilgili kısımlarını yapmak üzere ortaklık yaparlar. İş ortaklığı her türlü ihaleye teklif verebilir. Ancak idareler, işin farklı uzmanlıklar gerektirmesi durumunda, ihaleye konsorsiyumların teklif verip veremeyeceğini ihale dokümanında belirtirler. İhale aşamasında ortak girişimden kendi aralarında bir iş ortaklığı veya konsorsiyum yaptıklarına dair anlaşma istenir. İş ortaklığı anlaşmalarında pilot ortak, konsorsiyum anlaşmalarında ise koordinatör ortak belirtilir. İhalenin iş ortaklığı veya konsorsiyum üzerinde kalması halinde, sözleşme imzalanmadan önce noter tasdikli iş ortaklığı veya konsorsiyum sözleşmesinin verilmesi gerekir. İş ortaklığı anlaşma ve sözleşmesinde, iş ortaklığını oluşturan gerçek veya tüzel kişilerin taahhüdün yerine getirilmesinde müştereken ve müteselsilen sorumlu oldukları, konsorsiyum anlaşma ve sözleşmesinde ise, konsorsiyumu oluşturan gerçek veya tüzel kişilerin, işin hangi kısmını taahhüt ettikleri ve taahhüdün yerine getirilmesinde koordinatör ortak aracılığıyla aralarındaki koordinasyonu sağlayacakları belirtilir.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İş ortaklığı” başlıklı 32’nci maddesinde “(1) Birden fazla gerçek veya tüzel kişi iş ortaklığı oluşturmak suretiyle her türlü ihaleye katılabilir.

(2) İş ortaklığını oluşturanlar, hak ve sorumluluklarıyla işin tümünü birlikte yapmak üzere ortaklık yapar.

(3) İş ortaklığı, başvuru veya teklifiyle birlikte pilot ortağın da belirlendiği İş Ortaklığı Beyannamesini vermek zorundadır.

(4) İş ortaklığında en çok hisseye sahip ortak, pilot ortak olarak gösterilmek zorundadır. Ancak bütün ortakların hisse oranlarının eşit olduğu veya diğer ortaklara göre daha fazla hisse oranına sahip ve hisseleri birbirine eşit olan ortakların bulunduğu iş ortaklığında ise bu ortaklardan biri pilot ortak olarak belirlenir. Ortakların hisse oranları İş Ortaklığı Beyannamesinde gösterilir.

(5) İş ortaklıklarının ihaleye katılabilmek için sunacakları belgelerin belirlenmesinde ve yeterlik kriterlerine ilişkin değerlendirmede, bu Yönetmeliğin İkinci Kısmında yer alan düzenlemeler esas alınır.

(6) İhalenin iş ortaklığı üzerinde kalması halinde iş ortaklığı tarafından, sözleşmenin imzalanmasından önce noter onaylı ortaklık sözleşmesinin idareye verilmesi zorunludur. Bu sözleşmede, ortakların hisse oranları ve pilot ortak ile diğer ortakların işin yerine getirilmesinde müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu açıkça belirtilir.” hükmü yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeleri teklifleri kapsamında sunmaları gerekir:

…

f) İsteklinin ortak girişim olması halinde, bu Şartname ekinde yer alan standart forma uygun iş ortaklığı beyannamesi…” düzenlemesi bulunmaktadır.

Yapılan incelemede, başvuru sahibi iş ortaklığı tarafından teklif dosyası kapsamında sunulan iş ortaklığı beyannamesinde pilot ortak adı, adresi, ortaklık oranı, vergi kimlik numarası bilgileri ile pilot ortak Emt-Han Tur. Nakl. Pet. İnş. Oto Taah. Tic. San. Ltd. Şti.nin kaşesi ve imzasının yer aldığı, ancak özel ortağın adı, adresi, ortaklık oranı, vergi kimlik numarası bilgilerinin yer almasına rağmen özel ortak Ay Grup Tur. Nakl. Pet. İnş. Gıda Tem. San. Tic. Ltd. Şti. kaşesinin ve yetkili kişi imzasının bulunmadığı görülmüştür.

Bu haliyle, Emt-Han Tur. Nakl. Pet. İnş. Oto Taah. Tic. San. Ltd. Şti.- Ay Grup Tur. Nakl. Pet. İnş. Gıda Tem. San. Tic. Ltd. Şti. ortak girişimince sunulan İş Ortaklığı Beyannamesinin özel ortak Ay Grup Tur. Nakl. Pet. İnş. Gıda Tem. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından kaşelenip imzalanmadığı anlaşılmaktadır.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinden, adi ortaklık niteliği bulunan ortak girişimin, her iki tarafın da konuyla ilgili irade beyanlarının uyuştuğunu gösteren bir anlaşma olduğu, ihale konusu işe ilişkin olarak hak ve borçları müteselsilen üstlenme ve işi birlikte yapma konusunda irade uyuşmasının tarafların beyannameye usulüne uygun biçimde imza koymaları ile mümkün olduğu anlaşılmış olup, başvuru sahibinin anılan gerekçeyle değerlendirme dışı bırakılmasında kamu ihale mevzuatına aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Ayrıca Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Başvuruların ve tekliflerin alınması, açılması ve belgelerdeki bilgi eksikliklerinin tamamlatılması” başlıklı 56’ncı maddesinde “(4) Başvuru veya teklif zarfı içinde sunulması istenilen belgeler ve bu belgelere ilgili mevzuat gereğince eklenmesi zorunlu olan belgelerden herhangi birinin, aday veya isteklilerce sunulmaması halinde, bu eksik belgeler idarelerce tamamlatılamaz.

(5) Başvuru ve teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmaması kaydıyla, sunulan belgelerde bilgi eksikliği bulunması halinde idarece belirlenen sürede bu eksik bilgilerin tamamlanması yazılı olarak istenir. Bu çerçevede, tamamlatılması istenen bilgi eksikliklerinin giderilmesine ilişkin belgelerin niteliği dikkate alınarak, idare tarafından iki iş gününden az olmamak üzere makul bir tamamlama süresi verilir. Belirlenen sürede bilgileri tamamlamayanların başvuru veya teklifleri değerlendirme dışı bırakılır ve geçici teminatları gelir kaydedilir.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “İdarelerce belgelerdeki eksik bilgilerin tamamlatılması” başlıklı 16.6’ncı maddesinde “16.6.1 İhale dokümanında başvuru veya teklif zarfı içinde sunulması istenilen belgeler ve bu belgelere ilgili mevzuat gereğince eklenmesi zorunlu olan eklerinden herhangi birinin, aday veya isteklilerce sunulmaması halinde, bu eksik belgeler ve ekleri idarelerce tamamlatılmayacaktır. Ancak,

a) Geçici teminat ve teklif mektuplarının Kanunen taşıması zorunlu hususlar hariç olmak üzere, sunulan belgelerde ihale sonucu açısından teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmayan bilgi eksikliklerinin bulunması halinde, bu tür bilgi eksikliklerinin giderilmesine ilişkin belgeler,

b) Aday ve isteklilerce sunulan ve başka kurum, kuruluş ve kişilerce düzenlenen belgelerde, belgenin taşıması zorunlu asli unsurlar dışında, belgenin içeriğine ilişkin tereddüt yaratacak nitelikte olan ve belgeyi düzenleyen kurum, kuruluş veya kişilerden kaynaklanan bilgi eksikliklerinin giderilmesine ilişkin belgeler,

İdarelerce tamamlatılacaktır. Bu çerçevede, bilgi eksikliklerinin giderilmesine ilişkin belgeler, idarece ilgili kurum veya kuruluştan re’sen istenebilir. Söz konusu belgelerin aday veya istekliler tarafından tamamlatılmasının istenilmesi halinde ise bilgi eksikliklerinin giderilmesine ilişkin belgelerin niteliği dikkate alınarak idarelerce aday veya isteklilere iki iş gününden az olmamak üzere makul bir tamamlama süresi verilecektir.

16.6.2. İdarelerce bilgi eksikliklerinin tamamlatılmasına ilişkin olarak verilen süre içinde aday veya isteklilerce sunulan belgelerin, başvuru veya ihale tarihinden sonraki bir tarihte düzenlenmesi halinde, bu belgeler, aday veya isteklinin başvuru veya ihale tarihi itibarıyla ihaleye katılım şartlarını sağladığını tevsik etmesi halinde kabul edilecektir.

16.6.3. Bilgi eksikliklerinin tamamlatılmasına ilişkin belgelerin yazılı olarak istenilmesi ve aday ve isteklilerce bir dilekçe ekinde sunulması gerekmektedir. İdarece belirlenen sürede eksik bilgileri tamamlamayan aday ve isteklilerin başvuruları veya teklifleri değerlendirme dışı bırakılır ve isteklilerin geçici teminatları gelir kaydedilir.

16.6.4. İlgili mevzuatına göre ihaleye katılma şartı olarak istenmesi gereken belge veya bilgilerin idarece istenmediği ve bu durumun tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında tespit edildiği hallerde, idarelerce bu tür belge veya bilgiler başvuruların ya da tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aday veya isteklilerden talep edilemeyecek ve tamamlatılamayacaktır.” açıklaması bulunmakta olup, belgedeki imza eksikliğinin bilgi eksikliği olarak değerlendirilemeyeceği dikkate alındığında, ihale komisyonunca belgedeki imza eksikliğinin bilgi eksikliği kapsamında değerlendirilmeyip tamamlatılmaması işleminde mevzuata aykırılık bulunmadığı anlaşılmıştır. Bu itibarla başvuru sahibinin anılan iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler ve kapasite raporu” başlıklı 41’inci maddesinde “…4) İş ortaklığında makine, teçhizat ve ekipman ortaklardan biri, birkaçı veya tamamı tarafından sağlanabilir...” hükmü yer almaktadır.

İdare tarafından başvuru sahibinin anılan iddiasına ilişkin olarak “Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 41. maddesinin 4. fıkrasına göre değerlendirildiğinde pilot ortağın ve özel ortağın araç sayılarının yüzde oranlarına göre belirlenmesine gerek olmadığı tarafımdan tespit edilmiştir.” şeklinde cevap verildiği, bu haliyle başvuru sahibi isteklinin iddiasının idare tarafından yerinde bulunduğu anlaşılmış olup, mevcut durumda incelemeye esas teşkil eden bir uyuşmazlık konusu kalmadığı ve dolayısıyla anılan iddia ile ilgili bir değerlendirme yapılmasına gerek olmadığı belirlenmiştir.

4. Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tekliflerin alınması ve açılması” başlıklı 36’ncı maddesinde “Teklifler ihale dokümanında belirtilen ihale saatine kadar idareye verilir. İhale komisyonunca ihale dokümanında belirtilen saatte kaç teklif verilmiş olduğu bir tutanakla tespit edilerek, hazır bulunanlara duyurulur ve hemen ihaleye başlanır. İhale komisyonu teklif zarflarını alınış sırasına göre inceler. 30 uncu maddenin birinci fıkrasına uygun olmayan zarflar bir tutanak ile belirlenerek değerlendirmeye alınmaz. Zarflar isteklilerle birlikte hazır bulunanlar önünde alınış sırasına göre açılır.

İsteklilerin belgelerinin eksik olup olmadığı ve teklif mektubu ile geçici teminatlarının usulüne uygun olup olmadığı kontrol edilir. Belgeleri eksik veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmayan istekliler tutanakla tespit edilir. İstekliler ile teklif fiyatları ve yaklaşık maliyet tutarı açıklanır. Bu işlemlere ilişkin hazırlanan tutanak ihale komisyonunca imzalanır. Bu aşamada; hiçbir teklifin reddine veya kabulüne karar verilmez, teklifi oluşturan belgeler düzeltilemez ve tamamlanamaz. Teklifler ihale komisyonunca hemen değerlendirilmek üzere oturum kapatılır.” hükmü,

Aynı Kanun’un “Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 37’nci maddesinde “İhale komisyonunun talebi üzerine idare tekliflerin incelenmesi, karşılaştırılması ve değerlendirilmesinde yararlanmak üzere net olmayan hususlarla ilgili isteklilerden yazılı olarak tekliflerini açıklamalarını isteyebilir. Ancak bu açıklama, hiçbir şekilde teklif fiyatında değişiklik yapılması veya ihale dokümanında yer alan şartlara uygun olmayan tekliflerin uygun hale getirilmesi amacıyla istenilmez ve yapılmaz.

Tekliflerin değerlendirilmesinde, öncelikle belgeleri eksik olduğu veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmadığı 36 ncı maddeye göre ilk oturumda tespit edilen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilir. Ancak, teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmaması kaydıyla, belgelerde bilgi eksikliği bulunması halinde idarece belirlenen sürede isteklilerden bu eksik bilgilerin tamamlanması yazılı olarak istenir. Belirlenen sürede bilgileri tamamlamayan istekliler değerlendirme dışı bırakılır ve geçici teminatları gelir kaydedilir. Bu ilk değerlendirme ve işlemler sonucunda belgeleri eksiksiz ve teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olan isteklilerin tekliflerinin ayrıntılı değerlendirilmesine geçilir. Bu aşamada, isteklilerin ihale konusu işi yapabilme kapasitelerini belirleyen yeterlik kriterlerine ve tekliflerin ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olup olmadığı ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunup bulunmadığı incelenir. Uygun olmadığı belirlenen isteklilerin teklifleri ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunan teklifler değerlendirme dışı bırakılır.” hükmü,

Anılan Kanun’un “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde ise “İhale komisyonu verilen teklifleri (…) değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü yer almaktadır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde (1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

(2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla, üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır.

a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu;

1. Verilen hizmetin ekonomik olması,

2. Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

3. Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

b) İhale, aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemleri yapılmaksızın sonuçlandırır.

c) Aşırı düşük teklif sınır değerinin altında teklif sunan isteklilerin teklifi açıklama istenmeksizin reddedilir.

(3) Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin yarısına eşit veya bu değerin üzerinde olan ihalelerde, ikinci fıkranın (a) bendinin kullanılması zorunludur.

(4) Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin yarısına kadar olan, açık ihale, belli istekliler arasında ihale veya Kanunun 21 nci maddesinin (b), (c) ve (f) bentleri gereğince pazarlık usulü ile yapılan personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde, ikinci fıkranın (a), (b) veya (c) bendindeki seçeneklerden birinin kullanılması zorunludur.

(5) Aşağıdaki işlerin ihalelerinde ikinci fıkranın (b) bendinin kullanılması zorunludur.

a) Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin yarısına kadar olan ve Kanunun 21’nci maddesinin (a), (d) ve (e) bentleri gereğince pazarlık usulü ile yapılan personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihaleleri.

b) Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin yarısına kadar olan personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri.

c) Kurum tarafından yayımlanan aşırı düşük teklif sorgulaması yapılamayacak alımlar listesinde yer alan işlerin ihaleleri.” hükmü,

İdari Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değer hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.1 maddesinde yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır.” düzenlemesi yer almaktadır.

İdare tarafından, başvuru sahibi isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılma gerekçelerinden biri olarak “Teklif edilen bedelin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 38’inci maddesi ve İdari Şartname’nin 33’üncü maddesi hükümlerine uygun teklif olmaması”nın belirtildiği anlaşılmaktadır.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinden, belgeleri eksiksiz ve teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olan isteklilerin tekliflerinin ayrıntılı değerlendirilmesine geçileceği, ayrıntılı değerlendirme aşamasında ise isteklilerin ihale konusu işi yapabilme kapasitelerini belirleyen yeterlik kriterlerine ve tekliflerin ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olup olmadığı ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunup bulunmadığının inceleneceği, uygun olmadığı belirlenen isteklilerin teklifleri ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunan tekliflerin değerlendirme dışı bırakılacağı anlaşılmaktadır.

İhale konusu işe ilişkin İdari Şartname’nin 33’üncü maddesinde ihale komisyonunun idarece belirlenen sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit edeceği ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceğinin düzenlendiği görülmektedir.

İdare tarafından öncelikle yukarıdaki esaslara göre tekliflerin geçerliliğinin belirlenmesi, teklifin geçerli olup sınır değerin altında kalması durumunda ise İdari Şartname’nin 33’üncü maddesinde yer verilen düzenleme uyarınca teklif sahiplerinden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi ve istekli tarafından sorgulamaya esas maliyet bileşenlerinin mevzuata uygun şekilde belgelendirilememesi durumunda teklifinin “Teklif edilen bedelin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 38’inci maddesi ve İdari Şartname’nin 33’üncü maddesi hükümlerine uygun teklif olmaması” gerekçesiyle reddedilebileceği anlaşılmıştır. Bu itibarla, idare tarafından başvuru sahibinin teklifinin ayrıca İdari Şartname’nin 33’üncü maddesine de uygun olmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılmasının mevzuata uygun olmadığı anlaşılmış olup, başvuru sahibinin anılan iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

5. Başvuru sahibinin 5’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinde “İhale sürecindeki hukuka aykırı işler veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikayet ve itirazen şikayet başvurusunda bulunabilirler.

…
Başvurunun süre, usul ve şekil kurallarına uygun olmaması, usulüne uygun olarak sözleşme imzalanmış olması veya şikayete konu işlemlerde hukuka aykırılığın tespit edilememesi veya itirazen şikayet başvurusuna konu hususun Kurumun görev alanında bulunmaması hallerinde başvurunun reddine, karar verilir.” hükmü yer almaktadır.

Başvuru sahibinin teklif bedelinin ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif bedelinden düşük olduğu, başvuru sahibinin kendi teklifine yönelik iddiasının uygun bulunarak teklifinin değerlendirilmeye alınması halinde kendi teklifinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif konumuna gelmesi durumunun söz konusu olacağı ve bu durumun da kendisinden daha yüksek teklif sunmuş olan diğer istekliye yönelik söz konusu iddiasının sonucundan bağımsız olarak gerçekleşeceği, bu nedenle anılan iddia bakımından başvuru sahibinin herhangi bir hak veya menfaat kaybı ya da zarara uğraması durumunun ortaya çıkma ihtimalinin bulunmadığı anlaşıldığından, başvuru sahibinin bahse konu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.