KİK Kararı: 2018/UH.II-165

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2018/002
Gündem No : 84
Karar Tarihi : 11.01.2018
Karar No : 2018/UH.II-165
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Ens Atık Yönetimi Temizlik Taşımacılık Gıda ve San. Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Fethiye Belediye Başkanlığı Fen İşleri Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2017/508508 İhale Kayıt Numaralı “2018 Yılında Fen İşleri Müdürlüğünce Arazi Çalışmalarında Kullanılmak Üzere 4*4 Bekolu Kepçe Çalıştırılması Hizmet İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Fethiye Belediye Başkanlığı Fen İşleri Müdürlüğü tarafından 14.11.2017 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “2018 Yılında Fen İşleri Müdürlüğünce Arazi Çalışmalarında Kullanılmak Üzere 4*4 Bekolu Kepçe Çalıştırılması Hizmet İşi” ihalesine ilişkin olarak Ens Atık Yönetimi Temizlik Taşımacılık Gıda ve San. Tic. Ltd. Şti.nin 30.11.2017 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 04.12.2017 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 12.12.2017 tarih ve 68247 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 12.12.2017 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2017/3185 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, Tekeli Hafriyat İnş. Nak. İth. İhr. Taş. San ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında;

- Öz malı olan iş makinalarına ilişkin açıklamalarda Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından yayımlanan amortismana tabi iktisadi kıymetler tablosunda yer alan faydalı ömür süresi ve amortisman oranının dikkate alınmadığı,

- Fiyat teklifi olarak sunulan belgelerin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.1’inci maddesine uygun düzenlenmediği,

- İş makinası modellerinin Teknik Şartname’de yer alan işin kapsamına uygun olmadığı, bu bilgileri teyit eder nitelikte mali müşavir raporu veya mali müşavir onaylı ruhsatların sunulmadığı,

- İş makinası modellerine göre akaryakıt tüketim oranları ve akaryakıt maliyetlerinin doğru hesaplanmadığı, EPDK fiyat tarifesi ve iş makinelerinin saatlik yakıt tüketimleri dikkate alınmadan hesaplama yapıldığı,

- İşçilik maliyetlerinin 4857 sayılı İş Kanunu’na göre brüt ücret ile aylık çalışma süresi olan 225 saat üzerinden yapılması gerektiği, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.3.3’üncü maddesine göre %4 sözleşme ve genel giderler dahil işçilik hesaplaması yapılmadığı, maliyetlerin 2017 dönemini kapsayacak şekilde yapıldığı, ancak 2018 yılı fiyat artışı öngörülerek açıklama yapılmadığı,

- Bakım giderlerine ilişkin açıklamaların Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.1’inci maddesine uygun olmadığı, ayrıca bakım ve lastik giderlerinin 287 sayılı Taşıt Kanunu gereğince iş makinesinin marka ve modeline göre lastik maliyetlerinin ihale süresince hesaplanması gerektiği, giderler hesaplanırken ne şekilde ve hangi verilere göre hesaplandığının belirtilmediği,

- Zorunlu mali sorumluluk sigortası, kasko ve ferdi kaza sigortası Kamu İhale Tebliği’nin 79.3.4’üncü maddesine uygun düzenlenmediği,

- İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği’nin “Ek-III Bakım, Onarım ve Periyodik Kontroller” ile ilgili hususlar bölümünün 1.4’üncü maddesi gereğince yapılan açıklamaların Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.1’inci maddesine uygun olmadığı,

- Sözleşme giderlerinin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.3.5’inci maddesine uygun açıklanmadığı,

Söz konusu isteklinin aşırı düşük açıklamasının uygun olmadığı, idarece şikayet başvurusunun reddedilmesinin eşit muamele ilkesine ve güvenirlik ilkesine aykırı olduğu, anılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması yönünde düzeltici işlem belirlenmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

23.11.2016 tarihli kesinleşen ihale komisyonu kararından, söz konusu ihalenin 14.11.2017 tarihinde gerçekleştirildiği, 5 adet ihale dokümanı satın alındığı, doküman satın alanlardan 3’ünün ihaleye teklif verdiği, idarece sınır değerin 1.128.862,88 TL olarak belirlendiği, 1.139.400,00 TL fiyat teklifi ile aşırı düşük teklif sınır değerinin altında teklif veren Tekeli Hafriyat İnş. Nak. İth. İhr. Taş. San ve Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamasının ihale komisyonu tarafından uygun bulunarak ihalenin bahse konu istekli üzerine bırakıldığı görülmüştür.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “…İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır…” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde “…(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

(2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla, üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır.

a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu;

1. Verilen hizmetin ekonomik olması,

2. Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

3. Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir…” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.1. Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer aşağıdaki kurallara göre tespit edilir.

…

79.1.2. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde sınır değer;

SD: Sınır değeri,

YM: Yaklaşık maliyeti,

n: İhalenin ilk oturumunda teklif mektubu ve geçici teminatı usulüne uygun olduğu anlaşılan ve teklif tutarı yaklaşık maliyetin yüzde 60’ından düşük ve yaklaşık maliyetten yüksek olanlar dışındaki isteklilerin teklif sayısını,

T1, T2, T3….Tn: İhalenin ilk oturumunda teklif mektubu ve geçici teminatı usulüne uygun olduğu anlaşılan ve teklif tutarı yaklaşık maliyetin yüzde 60’ından düşük ve yaklaşık maliyetten yüksek olanlar dışındaki isteklilerin teklif bedellerini,

R: Sınır Değer Tespit Katsayısını

79.1.3. 79.1.2 nci maddede yer alan R değeri her yıl 1 Şubat tarihinden geçerli olmak üzere Kurum tarafından belirlenir ve ilan edilir. İhalenin konusu veya işin niteliğine göre Kurum tarafından farklı R değerleri belirlenebilir.

79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.” açıklaması yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu hizmetin;

a) Adı: 2018 yılında Fen İşleri Müdürlüğünce arazi çalışmalarında kullanılmak üzere 4*4 bekolu kepçe çalıştırılması hizmet işi

b) Miktarı ve türü: 17500 saat 4*4 bekolu kepçe çalıştırılması hizmet işi” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında ilgili mevzuat gereğince ödenecek KDV hariç her türlü vergi, resim, harç, sigorta ve benzeri giderler ile ulaşım giderleri teklif fiyata dahil edilecektir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. Çalıştırılacak olan 4*4 bekolu kepçelerin akaryakıt, operatör giderleri ve diğer giderler teklif fiyata dahildir.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değer hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.1 maddesinde yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır.” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin “Çalışma Esasları” başlığı altında yer alan 9’uncu maddesinde “Şartname konusu işin yapılması için bulunan minimum 6 adet 4x4 bekolu lastik tekerlekli kepçe, hizmetin devamı esnasında yeterli görülmeyen iş makineleri değiştirilecektir. (minimum 6 adet olacaktır. İdarenin isteği doğrultusunda iş makinesi sayısı arttırılabilir) İş makinelerinin iş yerine nakliyesi ve akaryakıtları yükleniciye aittir. Operatörlerin her türlü giderleri de yükleniciye ait olacaktır.” düzenlemesi bulunmaktadır.

Yukarıda yer alan mevzuat hükümlerinden, ihale komisyonunun verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde anılan formülden elde edilen tutarın sınır değer olarak kabul edileceği, ihale komisyonunun aşırı düşük teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği ihale komisyonunun imalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendireceği, bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin tekliflerinin reddedileceği anlaşılmaktadır.

Bununla birlikte, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nda yer alan “…İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister…” hükmü ve Kamu İhale Genel Tebliği’nde yer alan “…Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur…” açıklaması ile ihale komisyonu tarafından tekliflerin değerlendirilmesinin ardından aşırı düşük tekliflerin ve bu tekliflerde önemli olan bileşenlerin belirlenmesinin zorunlu olduğu ve teklifinin aşırı düşük olduğu tespit edilen isteklilerden sadece teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili açıklama istenmesi gerektiği hususu hüküm altına alınmıştır.

Yapılan inceleme neticesinde, idare tarafından teklifi aşırı düşük teklif sınır değerinin altında olan Tekeli Hafriyat İnş. Nak. İth. İhr. Taş. San ve Tic. Ltd. Şti.ye EKAP üzerinden gönderilen 15.11.2017 tarihli yazı ile “… teklifiniz Komisyonumuzca incelenmiş olup; söz konusu iş ile ilgili İdari Şartnamenin 33. Maddesi uyarınca teklifiniz sınır değerin altında kaldığı için, tarafınızca teklifinizin detaylandırılması ve gerekçelerinin açıklanması gerekmektedir. Teknik Şartnamenin 9. maddesi ve İdari Şartname’nin 25. maddesi dikkate alınarak, teklifinizi detaylı olarak açıklamanızı ve bu konudaki cevabınızı en geç 21.11.2017 günü mesai bitimine kadar İhale Komisyonumuza bildirilmesini rica ederim.” denilerek aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında isteklinin sunmuş olduğu teklifin maliyet unsurlarına ilişkin olarak önemli teklif bileşenlerinin açık ve net bir şekilde belirlenmediği görülmüş olup idarece ihale konusu işin önemli teklif bileşenleri belirlenmeden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesinin mevzuata uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, idare tarafından açıklama istenilecek önemli teklif bileşenleri açıkça belirlenmek suretiyle teklifi aşırı düşük olduğu tespit edilen isteklilerden yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.