KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2018/050
Gündem No : 9
Karar Tarihi : 06.09.2018
Karar No : 2018/UH.II-1608
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Çelikoğlu Yem. San. Tem. Tur. Nak. Gıd. Paz. İnş. Med. Tük. Mad. Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Ardahan İl Milli Eğitim Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2018/274096 İhale Kayıt Numaralı “Ardahan Milli Eğitim Müdürlüğü 2018-2019 Eğitim - Öğretim Yılı Taşımalı Eğitim Kapsamına Alınan İlköğretim Öğrencilerine Sıcak Sulu Yemek Hazırlanması, Dağıtımı ve Sonrası Temizlik İşleri İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Ardahan İl Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından 05.07.2018 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Ardahan Milli Eğitim Müdürlüğü 2018-2019 Eğitim - Öğretim Yılı Taşımalı Eğitim Kapsamına Alınan İlköğretim Öğrencilerine Sıcak Sulu Yemek Hazırlanması, Dağıtımı ve Sonrası Temizlik İşleri İşi” ihalesine ilişkin olarak Çelikoğlu Yemek Sanayi Temizlik Turizm Nakliyat Gıda Pazarlama İnşaat Medikal Tüketim Maddeleri Ticaret Limited Şirketinin 31.07.2018 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 31.07.2018 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 07.08.2018 tarih ve 42240 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 07.08.2018 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2018/1318 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından iş deneyimi tevsik etmek amacıyla sunulan belgelerin mevzuata uygun şekilde kabulü yapılan bir sözleşmeye ait olmadığı, Ozan Eğ. Dan. Yem. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 03.05.2018 tarihinde kurulduğu dikkate alındığında söz konusu firmanın çok kısa sürede iş deneyimini tevsik edebilecek bir sözleşme imzalamasının hayatın olağan akışına aykırı olduğu, anılan firma tarafından sunulan belgelerin muhteviyatı itibariyle gerçeğe aykırı bilgi içerdiği ve resmi belgede sahtecilik suçu işlendiği, söz konusu firmanın kapasitesinin bu ölçekte olmadığı, sözleşme konusu işin benzer iş tanımına uygun olmadığı, ilgili kuruluşlardan bilgi alınması gerektiği, Onesoft Bil. Dan. Yem. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin sunmuş olduğu faturaların ve SGK belgelerinin yanıltıcı olduğu, söz konusu belgelerin gerçekliğinin araştırılması gerektiği,

2. Tekliflerinin yaklaşık maliyetin üzerinde olması gerekçe gösterilerek uygun görülmemesinin yerinde olmadığı, yaklaşık maliyetin hatalı hesaplandığı, idarece belirlenen birim fiyatın 4,32 TL olması gerekirken 4,30 TL şeklinde belirlendiği, tekliflerinin yaklaşık maliyetin altında olduğu,

3. İhale ilanında yeterlik kriteri olarak kapasite raporunun 341 öğünlük istenmesine rağmen 12.06.2018 tarihinde yapılan zeyilname ile 1416 öğünlük kapasite raporu istenildiği, ilana yansıyan düzenlemenin zeyilname ile değiştirilmesinin mümkün olmadığı, söz konusu çelişki nedeni ile ihalenin iptal edilmesi gerektiği,

Yeterlik kriteri olarak belirlenen Gıda Üretim İzin Belgesi’nin İdari Şartname’nin ihale konusu işin yerine getirilmesi için alınması zorunlu olan ve ilgili mevzuatında o iş için özel olarak düzenlenen sicil, izin, ruhsat vb. belgelere ilişkin olan 7.1’inci maddesinin (h) bendi yerine mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgelerin düzenlendiği 7.5.3’üncü maddesinde yer almasının çelişki yarattığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İş deneyim belgesi düzenlenemeyen hallerde iş deneyimini gösteren diğer belgeler ve bu belgelerde aranacak kriterler” başlıklı 47’nci maddesinde “ (1) Gerçek kişilere veya iş deneyim belgesi düzenlemeye yetkili olmayan her türlü kurum ve kuruluşa bedel içeren tek bir sözleşmeye dayalı olarak gerçekleştirilen işlerde, iş deneyim belgesi düzenlenemez. Bu durumda, bitirilen işlere ilişkin iş deneyiminin belgelendirilmesinde aşağıdaki esaslar uygulanır:

(a) Yurtdışında gerçekleştirilen işler hariç bu madde kapsamında yer alan işlerde; sözleşme ve bu sözleşmenin uygulanmasına ilişkin olarak 213 sayılı Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri çerçevesinde düzenlenen; fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir veya vergi dairesi onaylı suretleri veya serbest meslek makbuzu nüshaları ya da bu nüshaların noter, yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir veya vergi dairesi onaylı suretleri, personel çalıştırılan işlerde ise bu belgelere ek olarak o işe ait sözleşme kapsamında personel çalıştırıldığını gösteren Sosyal Güvenlik Kurumu internet sayfası üzerinden düzenlenmiş ve idarece teyidi yapılabilen belgeler, iş deneyimini gösteren belgelerdir. Aday veya istekli, iş deneyimini gösteren bu belgeleri başvuru veya teklifi kapsamında sunar. Bu maddede belirtilen işler için iş deneyim belgesi düzenlenmiş olsa bile, ihale komisyonunca dikkate alınamaz.

...

(c) Gerçek kişilere veya iş deneyim belgesi düzenlemeye yetkili olmayan kurum ve kuruluşlara gerçekleştirilen işlere ilişkin iş deneyim tutarının tespitinde, diğer belgelerin de bu tutarı doğrulaması şartıyla işin sözleşmesinde yazılı bedeli aşmamak üzere fiilen yapılan iş tutarı dikkate alınır. Sözleşmede iş artışına ilişkin hüküm bulunması durumunda, ayrıca sözleşme tutarının % 10’unu aşmamak üzere tamamlanan iş tutarı da dikkate alınır.

(ç) Sözleşmenin, iş eksilişi yapılarak sona erdirilmesi durumunda, tarafların işin bu şekilde tamamlandığı hususunda anlaştığını gösterir belgenin iş deneyimini gösteren diğer belgelerle birlikte sunulması zorunludur.

(d) İş deneyimini gösteren belgelerin değerlendirilmesinde ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabulü gerçekleştirilen işlerde, iş deneyimini gösteren belge tutarı tam olarak dikkate alınır. Kabulü, ihale ve son başvuru tarihi ile ilk ilan veya davet tarihi arasında yapılmış olan işler de bu kapsamda değerlendirilir. Sözleşmede kabul tarihine ilişkin bir düzenleme bulunmuyor ise, iş deneyimini gösteren belgeler kapsamında sunulan faturalardan en son düzenlenen faturanın tarihi kabul tarihi olarak dikkate alınır.

(e) Birim fiyat üzerinden bağıtlanan ve toplam sözleşme tutarı bulunmayan süresi belirli bir sözleşmeye dayalı olarak ve sözleşme süresi içinde gerçekleştirilen işin tutarını gösteren faturalardaki tutarların toplamı, toplam sözleşme tutarı olarak kabul edilir.

(f) İş deneyimini gösteren belgelerin değerlendirilmesinde varsa fiyat farkları ile KDV hariç olarak belirlenen tutarlar dikkate alınır. İş ortaklığı tarafından gerçekleştirilen işlerde, ortakların iş ortaklığındaki hisse oranı esas alınarak iş deneyim tutarı hesaplanır. Ancak ihaleye katılan iş ortaklığının ortakları tarafından ortaklık oranları ve yapısı aynı olmak kaydıyla daha önce kurulmuş olan iş ortaklığının gerçekleştirdiği bir işten elde edilen iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması halinde, iş ortaklığının iş deneyim tutarı, ortakların hisse oranlarına bakılmaksızın belge tutarı esas alınarak hesaplanır…” hükmü,

İdari Şartname’nin “Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler” başlıklı 7.5’inci maddesinde “… İsteklinin teknolojik ürün deneyim belgesi ya da yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektörde bedel içeren tek bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

a) İlk ilan tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet alımlarıyla ilgili iş deneyimini gösteren belgeleri veya

b) Devredilen işlerde devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80'inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet işlerine ilişkin deneyimini gösteren belgeleri,

sunması zorunludur. İstekli tarafından teklif edilen bedelin % 25'den az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin veya teknolojik ürün deneyim belgesinin sunulması gerekir.

İş ortaklığında pilot ortağın, istenen iş deneyim tutarının en az % 70'ini, diğer ortakların her birinin, istenen iş deneyim tutarının en az % 10'unu sağlaması ve diğer ortak veya ortakların iş deneyim tutarı toplamının ise istenen iş deneyim tutarının % 30'undan az olmaması gerekir. Ancak, ihaleye katılan iş ortaklığının ortakları tarafından ortaklık oranları ve yapısı aynı olmak kaydıyla daha önce kurulmuş olan iş ortaklığının gerçekleştirdiği bir işten elde edilen iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması halinde, pilot ortak ve diğer ortakların her birinin birinci cümledeki oranlara göre asgari iş deneyim tutarını sağlaması koşulu aranmaz. Konsorsiyumda ise her bir ortağın kendi kısmı için istenen iş deneyim tutarını sağlaması zorunludur.

İsteklinin teknolojik ürün deneyim belgesini sunması halinde, iş deneyimine ilişkin yeterlik kriterini sağladığı kabul edilir. İş ortaklığında teknolojik ürün deneyim belgesini sunan ortağın kendisine ait iş deneyim tutarına ilişkin asgari yeterlik kriterini sağladığı kabul edilir. Konsorsiyum ortağının teknolojik ürün deneyim belgesini sunması halinde ise, belgeyi sunduğu kısım veya kısımlar için iş deneyimine ilişkin yeterlik kriterini sağladığı kabul edilir.

…

7.6. Benzer iş olarak kabul edilecek işler aşağıda belirtilmiştir:

Bu İhalede kamu veya özel Sektörde yapılan her türlü yemek pişirme sunum ve sonrası hizmetleri benzer iş olarak kabul edilecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Hizmet alımı ihalelerinde gerçek kişilere veya iş deneyim belgesi düzenlemeye yetkili olmayan her türlü kurum ve kuruluşa bedel içeren tek bir sözleşmeye dayalı olarak gerçekleştirilen işlerde, iş deneyim belgesi düzenlenemeyeceği, bu şekilde bitirilen işlere ilişkin iş deneyiminin belgelendirilmesinde yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinin uygulanacağı, fakat birim fiyat üzerinden imzalanan ve toplam sözleşme tutarı bulunmayan süresi belirli bir sözleşmeye dayalı olarak gerçekleştirilen işlerde, sözleşme süresi içinde gerçekleştirilen işin tutarını gösteren faturalardaki tutarların toplamının, o iş için toplam sözleşme tutarı olarak kabul edileceği, sözleşmenin, iş eksilişi yapılarak sona erdirilmesi durumunda, tarafların işin bu şekilde tamamlandığı hususunda anlaştığını gösterir belgenin iş deneyimini gösteren diğer belgelerle birlikte sunulmasının zorunlu olduğu anlaşılmaktadır.

Yapılan incelemede, ihale üzerinde bırakılan İş Ortaklığı’nın pilot ortağı olan Ozan Eğ. Dan. Yem. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından iş deneyiminin tevsiki amacıyla sunulan ve incelemeye konu olan belgelerin özel sektöre taahhüt edilmiş bir yemek hizmet alımı işine ilişkin olduğu, sözleşmenin kapsamının “Ambalajlanmış kumanya ve sıcak yemek dağıtımı, sunumu ve sonrası hizmet işleri” olarak belirlendiği, günlük menünün 1-çorba, 2-salata, tatlı, mevsim meyvesi, 3-pilav 4-kavurma, tas kebabı, tavuk sote, köfte, tepsi bonfile, 5-su, 6-ekmek şeklinde oluşturulan iftar yemeği olduğu, 1 öğün yemek bedelinin 25,00 TL belirlendiği ve 12.000 adet yemek için toplam KDV dahil 300.000,00 TL bedel içeren tek bir sözleşmeye dayalı olarak yapıldığı, 01.05.2018-31.05.2018 tarihlerini kapsayan söz konusu sözleşmede yüklenicinin Ozan Eğ. Dan. Yem. San. ve Tic. Ltd. Şti., alıcının Ardem Tavukçuluk- Özmen Demir olduğu, sözleşmenin 01.05.2018 tarihinde imzalandığı, sözleşme ekinde fatura örnekleri ve personel çalıştırıldığını gösteren Sosyal Güvenlik Kurumu internet sayfası üzerinden düzenlenmiş belgelerin yer aldığı,

Teklif dosyası kapsamında yer alan 31.05.2018 tarihli fatura tutarı ile sözleşme tutarının uyumlu olduğu, belgelerin içeriğindeki bilgilerden ilgili meslek mensubunun sorumlu olduğu, tam zamanlı personel çalıştırılması öngörülmediğinden SGK tahakkuk fişi sunulmasına gerek bulunmadığı, sözleşme konusu işin benzer işle uyumlu olduğu, pilot ortağın sunması gereken asgari iş deneyimi karşıladığı, fatura tarihi itibariyle işin kabulünün ilk ilan tarihinden geriye doğru 5 yıl içinde gerçekleştiği,

Özel ortak Onesoft Bil. Dan. Yem. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından iş deneyiminin tevsiki amacıyla sunulan ve incelemeye konu olan belgelerin özel sektöre taahhüt edilmiş bir yemek hizmet alımı işine ilişkin olduğu, sabah kahvaltısı bedeli 6,00 TL + KDV, öğle yemeği bedeli 6,00 TL + KDV, akşam yemeği bedeli 6,00 TL+KDV olarak belirlenen ve toplam KDV hariç 435.000,00 TL bedel içeren tek bir sözleşmeye dayalı olarak yapıldığı, 01.11.2017-30.12.2017 tarihlerini kapsayan söz konusu sözleşmede yüklenicinin Onesoft Bil. Dan. Yem. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti., alıcının Gel-Gör Yem. Tem. İnş. Nak. San. Tic. Ltd. Şti. olduğu, sözleşmenin 28.10.2017 tarihinde imzalandığı, sözleşme ekinde fatura örnekleri ve personel çalıştırıldığını gösteren Sosyal Güvenlik Kurumu internet sayfası üzerinden düzenlenmiş belgelerin yer aldığı görülmüştür.

Teklif dosyasında SMMM onaylı, 30.11.2017 tarihli ve 30.12.2017 tarihli faturaların sunulduğu, fatura tutarlarıyla sözleşme tutarının uyumlu olduğu, belgelerin içeriğindeki bilgilerden ilgili meslek mensubunun sorumlu olduğu, tam zamanlı personel çalıştırılması öngörülmediğinden SGK tahakkuk fişi sunulmasına gerek bulunmadığı, sözleşme konusu işin benzer işle uyumlu olduğu, özel ortağın sunması gereken asgari iş deneyimi karşıladığı, en son düzenlenen fatura tarihi dikkate alındığında işin kabulünün ilan tarihinden geriye doğru 5 yıl içinde gerçekleştiği,

Anılan İş Ortaklığı’nın ortaklarınca iş deneyiminin, özel sektöre tek sözleşme kapsamında gerçekleştirilen işlere ilişkin sözleşme ve faturaların sunulması yoluyla tevsik edildiği, belgeler arasında herhangi bir uyumsuzluk olmadığı, iş deneyiminin mevzuata ve şekil şartlarına uygun olarak sunulmasının yeterli olduğu, idarece isteklinin iş deneyiminin uygun görülerek teklifinin geçerli olarak belirlenmesinde mevzuata aykırılık olmadığı anlaşıldığından, başvuru sahibi isteklinin ihale üzerinde kalan isteklinin iş deneyimini mevzuata uygun şekilde tevsik etmediği iddiasının yerinde olmadığı neticesine varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Yaklaşık maliyet” başlıklı 9’uncu maddesinde “Mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin ihalesi yapılmadan önce idarece, her türlü fiyat araştırması yapılarak katma değer vergisi hariç olmak üzere yaklaşık maliyet belirlenir ve dayanaklarıyla birlikte bir hesap cetvelinde gösterilir. Yaklaşık maliyete ihale ve ön yeterlik ilânlarında yer verilmez, isteklilere veya ihale süreci ile resmî ilişkisi olmayan diğer kişilere açıklanmaz.” hükmü,

Kanun’un “Bütün tekliflerin reddedilmesi ve ihalenin iptali” başlıklı 39’uncu maddesinde “İhale komisyonu kararı üzerine idare, verilmiş olan bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte serbesttir…” hükmü,

Aynı Kanun’un “İhalenin karara bağlanması ve onaylanması” başlıklı 40’ıncı maddesinde “37 ve 38 inci maddelere göre yapılan değerlendirme sonucunda ihale, ekonomik açıdan en avantajlı teklifi veren isteklinin üzerinde bırakılır.

…

İhale komisyonu gerekçeli kararını belirleyerek, ihale yetkilisinin onayına sunar. Kararlarda isteklilerin adları veya ticaret unvanları, teklif edilen bedeller, ihalenin tarihi ve hangi istekli üzerine hangi gerekçelerle yapıldığı, ihale yapılmamış ise nedenleri belirtilir.

İhale yetkilisi, karar tarihini izleyen en geç beş iş günü içinde ihale kararını onaylar veya gerekçesini açıkça belirtmek suretiyle iptal eder.

İhale; kararın onaylanması halinde geçerli, iptal edilmesi halinde ise hükümsüz sayılır.

İhale kararları ihale yetkilisince onaylanmadan önce idareler, ihale üzerinde kalan istekli ile varsa ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin ihalelere katılmaktan yasaklı olup olmadığını teyit ettirerek buna ilişkin belgeyi ihale kararına eklemek zorundadır. İki isteklinin de yasaklı çıkması durumunda ihale iptal edilir…” hükmü,

Aynı Kanun’un “Sözleşme yapılmasında isteklinin görev ve sorumluluğu” başlıklı 44’üncü maddesinde “İhale üzerinde kalan istekli 42 ve 43 üncü maddelere göre kesin teminatı vererek sözleşmeyi imzalamak zorundadır. Sözleşme imzalandıktan hemen sonra geçici teminat iade edilir.

Bu zorunluluklara uyulmadığı takdirde, protesto çekmeye ve hüküm almaya gerek kalmaksızın ihale üzerinde kalan isteklinin geçici teminatı gelir kaydedilir. Bu durumda idare, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif fiyatının ihale yetkilisince uygun görülmesi kaydıyla, bu teklif sahibi istekli ile de Kanunda belirtilen esas ve usullere göre sözleşme imzalayabilir…” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinde “…f) Yaklaşık maliyet: İhale onay belgesi düzenlenmeden önce idarece her türlü fiyat araştırması yapılarak, Katma Değer Vergisi (KDV) hariç olmak üzere hesaplanan ve dayanakları ile birlikte bir hesap cetvelinde gösterilen, ihale konusu işin öngörülen bedelini…ifade eder.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Yaklaşık maliyete ilişkin ilkeler” başlıklı 7’nci maddesinde “(1) İdare tarafından, ihale onay belgesi düzenlenmeden önce, bu Yönetmelikte belirlenen esas ve usullere göre ayrıntılı fiyat ve gerektiğinde miktar araştırması yapılmak suretiyle ihale konusu işin KDV hariç yaklaşık maliyeti hesaplanır ve dayanakları ile birlikte bir hesap cetvelinde gösterilir.

(2) Ön ilan yayımlanmadan önce tahmini alım miktarı esas alınarak hesaplanan yaklaşık maliyet, ihale veya ön yeterlik ilanı öncesi alım miktarı ve diğer hususlar göz önünde bulundurularak yeniden hesaplanabilir.

(3) İhale konusu işin bir kısmına teklif verilmesinin mümkün olduğu hallerde, yaklaşık maliyet her bir kısım için ayrı ayrı olmak üzere işin tamamı dikkate alınarak hesaplanır.

(4) İhale konusu işte kullanılacak malzeme, araç, teçhizat, makine ve ekipman gibi unsurların idare tarafından verilmesi durumunda; yaklaşık maliyet, bu unsurların bedeli hariç tutularak hesaplanır ve bu unsurların listesi yaklaşık maliyet hesap cetvelinin ekine konulur.

(5) İhale komisyonu tarafından yaklaşık maliyet teklif fiyatları ile birlikte açıklanır. Pazarlık usulü ile yapılan ihalede ise yaklaşık maliyet, son yazılı fiyat teklifleri ile birlikte açıklanır. Bu aşamadan önce yaklaşık maliyet açıklanamaz ve ilan edilemez.

(6) Yaklaşık maliyetin idarelerce hesaplanması esastır. Ancak, işin özelliğinden dolayı, idarelerce hazırlanmasının mümkün olmaması sebebiyle teknik şartnamenin danışmanlık hizmeti alınarak hazırlatılması durumunda, bu kapsamda yaklaşık maliyet de aynı danışmanlık hizmet sunucusuna hesaplatılabilir.” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Yaklaşık maliyetin hesaplanmasına esas miktar ve fiyatların tespiti” başlıklı 8’inci maddesinde “(1) İdareler, yaklaşık maliyetin hesaplanabilmesi için öncelikle ihale konusu hizmeti oluşturan iş kalemlerini veya gruplarını ve bunlara ilişkin miktarları tespit ederler. Bu amaçla, idare tarafından gerek duyulduğunda, aşağıda belirtilen esas ve usuller çerçevesinde miktar araştırması da yapılabilir.

(2) Yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde;

a) Kamu kurum ve kuruluşlarınca işin niteliğine göre belirlenmiş fiyatlar,

b) İhaleyi yapan idare veya diğer idarelerce gerçekleştirilmiş aynı veya benzer işlerdeki fiyatlar,

c) İlgili odalarca belirlenmiş fiyatlar,

ç) İhale konusu işi oluşturan iş kalemlerine veya gruplarına ilişkin olarak piyasadan yapılacak fiyat araştırması kapsamında elde edilecek fiyat tekliflerinin aritmetik ortalaması alınmak suretiyle ya da konusunda uzman bilirkişi ve ekspertizlerden soruşturularak oluşturulan fiyatlar,

d) İhale konusu işe ilişkin olarak Bütçe Uygulama Talimatlarında ve/veya Sağlık Uygulama Tebliğinde yer alan fiyatlardan KDV veya farklı nitelikteki diğer giderler indirilmek suretiyle bulunan fiyatlar, Esas alınır.

(3) İdareler yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde, (a), (b), (c), (ç) ve (d) bentlerinde belirtilen fiyatların birini, birkaçını veya tamamını herhangi bir öncelik sırası olmaksızın kullanabilirler.

(4) Fiyat araştırması için yapılan çalışmalarda fiyat sorulacak kişi ve kuruluşlara yazılan yazıda fiyatı tespit edilecek iş grubu veya iş kaleminin ayrıntılı özelliklerine yer verilir. Fiyat istenecek kişi ve kuruluşlara aynı koşulları taşıyan yazılarla başvurulur ve fiyatlar KDV hariç istenir. İstenen özellikleri taşımayan veya gerçek piyasa rayiçlerini yansıtmadığı düşünülen fiyat bildirimleri ve proforma faturalar değerlendirmeye alınmaz ve buna ilişkin gerekçeler yaklaşık maliyet hesap cetvelinde gösterilir.

(5) Özelliği bulunan hizmet alımlarında; önceki yıllarda bitirilmiş benzer nitelikteki işlerde oluşan fiyatların piyasa fiyatları ile karşılaştırılması suretiyle bulunan fiyatlar veya benzer nitelikteki hizmetlerde uzmanlık ve deneyimini kanıtlamış kamu ve özel sektör kuruluşları ile gerçek kişilerden soruşturularak oluşturulan fiyatlar kullanılabilir. Yapılan her türlü araştırmaya rağmen fiyatın tespit edilemediği veya tespit edilen fiyatların rayiçleri yansıtmadığının anlaşıldığı durumlarda; idarece re’sen fiyat belirlenir ve gerekçesi yaklaşık maliyet hesap cetvelinde gösterilir.” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 9’uncu maddesinde “ (1) Birim fiyat üzerinden teklif alınan ihalelerde; a) Her bir iş kaleminin miktarını ve gerçekleştirilmesine ilişkin şartları gösteren bir cetvel hazırlanır. Bu cetvelde her bir iş kaleminin adı, birimi, birim fiyatı ve bu fiyata dahil olan maliyetler ile varsa diğer unsurlar gösterilir.

b) Birim fiyata dahil olan maliyetler, iş kalemi ile ilgili bütün unsurları içerecek şekilde düzenlenir ve bu iş kalemine dahil olmayan başka giderler öngörülmez.

(2) Götürü bedel üzerinden teklif alınan ihalelerde, işin gerçekleştirilmesine ilişkin şartları gösteren bir cetvel hazırlanır. Bu cetvelde işçilik ile varsa malzeme, ekipman ve diğer unsurlar için belirlenen fiyatlar ve bu fiyata dahil olan maliyetler gösterilir.

(3) Hizmetin gerçekleştirilmesi için gerekli olan iş kalemlerine veya iş gruplarına ilişkin miktarların tespit edilen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutarların toplanması ile elde edilen genel toplam tutar, sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirlenir. Bulunan bu tutara işin niteliği dikkate alınarak % 20 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı eklenir. Bu tutar, kâr hariç belirlenen genel toplam tutar üzerinden hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler ile toplanarak yaklaşık maliyet hesaplanır. Buna ilişkin hesap cetveli hazırlayanlarca imzalandıktan sonra, ihale onay belgesinin ekine konularak ihale yetkilisine sunulur. Yüklenici için öngörülen kar tutarının bu cetvelde gösterilmesi zorunludur.

(4) Yaklaşık maliyetin, hesaplandığı tarihten itibaren ihalenin ilk ilan veya davet tarihine kadar güncelliğini kaybettiği durumlarda, işi oluşturan unsurlara ilişkin maliyetler idarelerce, endeks üzerinden güncellenir.

(5) Asgari ücret ve diğer işçilik maliyetlerinde ilgili mevzuatından kaynaklanan değişiklikler nedeniyle yaklaşık maliyetin ihale tarihine kadar geçen sürede değişikliğe uğradığının belirlenmesi durumunda, gerekçesi belirtilmek suretiyle ihale komisyonu tarafından, bu maliyetler dikkate alınarak yaklaşık maliyet güncellenir.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Tekliflerin alınması ve değerlendirilmesi” başlıklı 16’ncı maddesinde “…16.3. Yaklaşık maliyetin üzerindeki teklifler

16.3.1. Yaklaşık maliyetin üzerindeki tekliflerin kabul edilip edilemeyeceği hususunda tereddütler olduğu anlaşılmaktadır. İhale komisyonu;

a) Yaklaşık maliyet hesaplanırken değerlendirilmeyen her hangi bir husus olup olmadığını,

b) Yaklaşık maliyet güncellenerek tespit edilmişse, güncellemenin doğru yapılıp yapılmadığını,

c) Verilen teklif fiyatlarının piyasa rayiç fiyatlarını yansıtıp yansıtmadığını,

Sorgulayarak verilen teklifleri yaklaşık maliyete göre mukayese eder ve bütçe ödeneklerini de göz önünde bulundurarak, teklif fiyatlarını uygun bulması halinde ekonomik açıdan en avantajlı teklifi ve varsa ikinci teklifi belirlemek veya verilen teklif fiyatlarını uygun bulmaması halinde ihalenin iptaline karar vermek hususunda takdir yetkisine sahiptir.

16.3.2. Yaklaşık maliyetin üzerinde olmakla birlikte teklifin kabul edilebilir nitelikte görülmesi halinde idarenin ek ödeneğinin bulunması veya ilgili mali mevzuatı gereği ödenek aktarımının mümkün olması durumlarında teklifler kamu yararı ve hizmet gerekleri de dikkate alınarak kabul edilebilir. Bu durumda sorumluluk idareye aittir.” açıklamaları,

İdari Şartname’nin “ İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu hizmetin;

a) Adı: Ardahan milli eğitim müdürlüğü 2018-2019 eğitim - öğretim yılı taşımalı eğitim kapsamına alınan ilköğretim öğrencilerine sıcak sulu yemek hazırlanması, dağıtımı ve sonrası temizlik işleri işi

b) Miktarı ve türü:

2018-2019 Öğretim Yılında 178 İş Günü 1416 Öğrenciye Malzeme Dahil Sıcak Öğle Yemeği Hazırlanması, Dağıtım ve Sonrası Temizlik İşleri Hizmet Alımı İşidir.” Düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ve doküman düzenlemeleri uyarınca,

İhale onay belgesi düzenlenmeden önce, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nde belirlenen esas ve usuller çerçevesinde hesaplanan yaklaşık maliyetin dayanakları ile birlikte bir hesap cetvelinde gösterileceği, hesaplanan yaklaşık maliyetin ön ilan yayımlanmadan önce tahmini alım miktarı esas alınarak, ihale ilanı öncesi alım miktarı ve diğer hususlar göz önünde bulundurularak yeniden hesaplanabileceği, yaklaşık maliyet hesap cetveli hazırlayanlarca imzalandıktan sonra, ihale onay belgesinin ekine konularak ihale yetkilisine sunulacağı,

Yaklaşık maliyetin hesaplandığı tarihten itibaren ihalenin ilk ilan veya davet tarihine kadar güncelliğini kaybettiği durumlarda idarelerce yaklaşık maliyet hesabında güncelleme yapılabileceği, ayrıca asgari ücret ve diğer işçilik maliyetlerinde ilgili mevzuatından kaynaklanan değişiklikler olması nedeniyle yaklaşık maliyetin ihale tarihine kadar geçen sürede değişikliğe uğradığının belirlenmesi durumunda ihale komisyonu tarafından yaklaşık maliyetin güncellenebilmesine imkân tanındığı ve idarece hesaplanan yaklaşık maliyetin yeniden hesaplanması veya güncellenmesi ile ilgili hususların ihale komisyonu ve idare açısından söz konusu hususlar dâhilinde sınırlandırıldığı ve ihaleye ait yaklaşık maliyet hesabının değiştirilmesine bu kapsam dışında imkân tanınmadığı,

Bununla birlikte Kamu İhale Genel Tebliği’nin 16.3’üncü maddesinde belirtilen açıklamaların isteklilerin tekliflerinin yaklaşık maliyet tutarının üzerinde olmasına yönelik olduğu ve bu tespitin yapılmasında yaklaşık maliyet hesaplanırken değerlendirilmeyen herhangi bir hususun bulunup bulunmadığı, yaklaşık maliyet güncellenerek tespit edilmişse, güncellemenin doğru yapılıp yapılmadığı ve verilen teklif fiyatlarının piyasa rayiç fiyatlarını yansıtıp yansıtmadığı hususlarının sorgulanması neticesinde sunulan teklifleri yaklaşık maliyete göre mukayese etme ve bütçe ödeneklerini göz önünde bulundurarak, teklif fiyatlarının uygun bulunması halinde ekonomik açıdan en avantajlı teklifi ve varsa ikinci teklifi belirleme veya verilen teklif fiyatlarının uygun bulunmaması halinde ihalenin iptaline karar verme şeklinde bir takdir yetkisi olduğu anlaşılmıştır.

İhaleye ait ihale dokümanı düzenlemeleri incelendiğinde, söz konusu hizmetin “178 İş Günü 1416 Öğrenciye Malzeme Dahil Sıcak Öğle Yemeği Hazırlanması, Dağıtım ve Sonrası Temizlik İşleri Hizmet Alımı İşi” olarak tanımlandığı,

İdarece yaklaşık maliyet hesabında öğün birim fiyatının Milli Eğitim Bakanlığı Destek Hizmetleri Müdürlüğü’nce belirlenen KDV dâhil 4,67 TL’lik birim fiyattan %8 oranındaki KDV tutarının düşülmesiyle ulaşılan 4,30 TL olarak esas alındığı, ancak yapılan incelemede idarece gerçekleştirilen işlem sonucunda ulaşılması gereken KDV hariç tutarın 4,30 TL yerine 4,32 TL olması gerektiği, 4,32 TL’lik birim fiyat esas alınarak hesaplanması gereken yaklaşık maliyetin ise 178(gün)x1416(öğrenci sayısı)x4,32(yemek birim fiyatı)=1.088.847,36 TL’ye tekabül ettiği anlaşılmaktadır.

Yapılan incelemede, başvuru sahibinin 1.086.326,88 TL tutarlı teklifinin idarece Kamu İhale Genel Tebliği’nin 16,3’üncü maddesi uyarınca teklifi yaklaşık maliyet tutarının üzerinde belirlenen isteklilere ait tekliflerin uygun görülüp görülmemesine yönelik takdir yetkisi çerçevesinde uygun bulunmadığı görülmüş olup, idarece birim fiyat tespitindeki hesap hatası neticesinde yaklaşık maliyetin 1.088.847,36 TL yerine 1.082.899,03 TL şeklinde belirlenmiş olduğu dikkate alındığında, başvuru sahibinin teklif bedelinin hesaplanması gereken yaklaşık maliyet tutarının altında olduğu anlaşılmaktadır.

Yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler bir arada değerlendirildiğinde, başvuru sahibinin teklifinin idarece Tebliğ’in 16.3’üncü maddesi uyarınca uygun görülmemesi işleminin yerinde olmadığı, Kamu ihale mevzuatında ihale komisyonunun ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklifi belirleme zorunluluğuna ilişkin emredici bir hükmün bulunmadığı, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin belirlenmesinin idarenin takdirinde olduğu dikkate alındığında, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin belirlenip belirlenmemesi konusunda idarece takdir yetkisi çerçevesinde değerlendirme yapılarak karar alınması gerektiği sonucuna varılmıştır.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinin birinci fıkrasında, ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden isteklilerin, bu Kanun’da belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabileceği hükmüne yer verilmiştir.

Anılan Kanun’un 55’inci maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında “İdare, şikâyet başvurusu üzerine gerekli incelemeyi yaparak on gün içinde gerekçeli bir karar alır. Alınan karar, şikâyetçi ile diğer aday veya istekliler ile istekli olabileceklere karar tarihini izleyen üç gün içinde bildirilir. İlan ile ihale veya ön yeterlik dokümanına yönelik başvurular dışında istekli olabileceklere bildirim yapılmaz.

Belirtilen süre içinde bir karar alınmaması durumunda başvuru sahibi tarafından karar verme süresinin bitimini, süresinde alınan kararın uygun bulunmaması durumunda ise başvuru sahibi dahil aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından idarece alınan kararın bildirimini izleyen on gün içinde Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunulabilir.” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) İdareye şikayet süresi; ihale sürecindeki şikayete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür...” hükmü yer almaktadır.

Yapılan incelemede başvuru sahibinin ihale dokümanını 02.07.2018 tarihinde EKAP vasıtasıyla indirdiği, başvuruya konu zeyilnamenin ise 12.06.2018 tarihinde düzenlendiği, başvuru sahibinin İdari Şartname’de yer alan Gıda Üretim İzin Belgesi’ne ilişkin iddiasının söz konusu işlemin farkına varıldığı tarih olan dokümanın indirildiği 02.07.2018 tarihini, zeyilname düzenlemesi neticesinde kapasite raporuna ilişkin ilana yansıyan düzenleme ile İdari Şartname arasında çelişki oluştuğu iddiasının zeyilnamenin yayınlandığı 12.06.2018 tarihini izleyen on gün içinde ileri sürülmesi gerekirken başvuru sahibinin söz konusu başvurusunun süresinde yapılmadığı tespit edilmiştir.

Bu itibarla başvuru sahibinin konuya ilişkin iddialarının 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince süre yönünden reddine karar verilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin belirlenip belirlenmemesi konusunda idarece değerlendirme yapılması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.