KİK Kararı: 2018/UH.II-158

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2018/002
Gündem No : 77
Karar Tarihi : 11.01.2018
Karar No : 2018/UH.II-158
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Özkardeşler Turizm Gıda Tekstil Haberleşme San. ve Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

İETT İşletmeleri Genel Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2017/480620 İhale Kayıt Numaralı “2018 Yılı Anadolu Yakası Personel Servisi” İhalesi

KURUMCA YAPILAN İNCELEME:

İETT İşletmeleri Genel Müdürlüğü tarafından 31.10.2017 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “2018 Yılı Anadolu Yakası Personel Servisi” ihalesine ilişkin olarak Özkardeşler Turizm Gıda Tekstil Haberleşme San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından 29.12.2017 29.12.2017 tarih ve 72009 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 29.12.2017 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2017/3371 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle; idarenin iptal gerekçesinin mevzuat hükümlerine aykırı olduğu, Kurul kararından sonra böyle bir karar alınmasının mümkün olmadığı, kendi tekliflerinin ve diğer isteklilerin tekliflerinin yaklaşık maliyetinin altında olduğu iddialarına yer verilmiştir.

İptal gerekçeleri ile sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’nci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur…” hükmü,

“Bütün tekliflerin reddedilmesi ve ihalenin iptali” başlıklı 39’uncu maddesinde “İhale komisyonu kararı üzerine idare, verilmiş olan bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte serbesttir. İhalenin iptal edilmesi halinde bu durum bütün isteklilere derhal bildirilir. İdare bütün tekliflerin reddedilmesi nedeniyle herhangi bir yükümlülük altına girmez. Ancak, idare isteklilerin talepte bulunması halinde, ihalenin iptal edilme gerekçelerini talep eden isteklilere bildirir.” hükmü,

“İhalenin karara bağlanması ve onaylanması” başlıklı 40’ncı maddesinde “37 ve 38 inci maddelere göre yapılan değerlendirme sonucunda ihale, ekonomik açıdan en avantajlı teklifi veren isteklinin üzerinde bırakılır.

…

İhale yetkilisi, karar tarihini izleyen en geç beş iş günü içinde ihale kararını onaylar veya gerekçesini açıkça belirtmek suretiyle iptal eder. İhale; kararın onaylanması halinde geçerli, iptal edilmesi halinde ise hükümsüz sayılır…” hükmü yer almaktadır.

İhale komisyonunun 10.11.2017 tarihli kararına göre ihaleye 9 isteklinin teklif vererek katıldığı, bütün tekliflerin geçerli olarak kabul edildiği, 6.526.798,14 TL olarak hesaplanan sınır değerin altında teklif veren 5 isteklinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu, 4 isteklinin açıklama sunmadığı, açıklama sunan Akkurtlar Turizm Nakliye ve Gıda San. Tic. Ltd. Şti.nin açıklamalarının uygun kabul edilerek ihalenin anılan istekli üzerinde bırakıldığı, başvuru sahibinin ihalede ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği,

Başvuru sahibi Özkardeşler Turizm Gıda Teks. Hab. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 14.11.2017 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 20.11.2017 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 27.11.2017 tarih ve 64693 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 21.11.2017 tarihli dilekçe ile Akkurtlar Turizm Nakliye ve Gıda San. Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olmadığı ve yeterlik kriterlerini sağlamadığı iddialarıyla itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu,

İtirazen şikâyet başvurusu üzerine 19.12.2017 tarihli ve 2017/UH.II-3443 sayılı Kurul kararı ile Akkurtlar Turizm Nakliye ve Gıda San. Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamasının açıklama kapsamında esas aldığı farklı marka araçlara (Volkswagen Crafter ve Otokar Sultan) ilişkin yakıt tüketimini gösterir nitelikte belge sunmadığı gerekçesiyle uygun olmadığından teklifinin reddedilerek Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine karar verildiği anlaşılmıştır.

İhale 28.12.2017 tarihinde alınan düzeltici ihale komisyonu kararı ile iptal edilmiş olup, kararda “…Kamu İhale Kurulunun 19.12.2017 tarihli, 2017/UH.II-3443 sayılı kararları ve idarece yapılan değerlendirmeler sonucunda ; 4734 sayılı Kanun’un “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde yer alan “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” hükmü gereğince söz konusu ihalede ilk ihale komisyon kararında belirlenen ekonomik açıdan en avantajlı teklif (6.184.271,58 TL) ile düzeltici Kamu İhale Kurul kararından sonraki isteklinin (6.743.112,80 TL) teklifi arasında 558.841,22 TL tutarında bir farkın ortaya çıkmasından bahisle kamu yararı ve kaynakların verimli kullanılması ilkesine aykırılık teşkil etmesi, diğer taraftan itirazen şikayete konu ihalede idare tarafından yaklaşık maliyetin 10.265.766,22 TL olarak hesaplandığı, 5 teklifin 6.526.798,14 TL tutarındaki sınır değerin altında kaldığı ve teklif bedellerinin 5.987.960,38 TL ile 6.184.271,58 TL arasında sıralandığı dikkate alındığında yaklaşık maliyetin gerçekçi olmadığının anlaşıldığı, aynı zamanda Kurul kararında belirtilen evrak eksikliğinin teklif fiyat üzerinde fazla bir etkisi olmadığı görüldüğünden bu durumun kamu yararı ve kaynakların verimli kullanılması ilkesine aykırılık teşkil etmesi, ayrıca anılan Kanun’un “Bütün tekliflerin reddedilmesi ve ihalenin iptali” başlıklı 39’uncu maddesinde yer alan “İhale komisyonu kararı üzerine idare, verilmiş olan bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte serbesttir. İhalenin iptal edilmesi halinde bu durum bütün isteklilere derhal bildirilir. İdare bütün tekliflerin reddedilmesi nedeniyle herhangi bir yükümlülük altına girmez. Ancak, idare isteklilerin talepte bulunması halinde, ihalenin iptal edilme gerekçelerini talep eden isteklilere bildirir.” hükmü gereğince de idarelerin ihalenin iptaline karar vermeleri için takdir yetkilerinin bulunduğu, dolayısıyla ihalede oluşan teklif bedelleri, ihalede gelinen aşama ve idarelerin ihtiyaçlarını uygun şartlarla ve kaynakların verimli kullanarak sağlama sorumluluğu dikkate alındığında ihale iptal edilmiştir.” ifadelerine yer verildiği görülmüştür.

Yukarıda aktarılan ihalenin iptaline ilişkin düzeltici komisyon kararında, ihalenin iptal gerekçesi olarak ilk ihale komisyonu kararında belirlenen ekonomik açıdan en avantajlı teklif (6.184.271,58 TL) ile 19.12.2017 tarihli ve 2017/UH.II-3443 sayılı Kurul kararından sonraki durumda sınır değerin üzerindeki ilk teklif (6.743.112,80 TL) arasında 558.841,22 TL tutarında bir farkın ortaya çıkmasından bahisle kamu yararı ve kaynakların verimli kullanılması ilkesine aykırılık oluştuğu, 5 isteklinin teklifinin sınır değerin altında olduğundan yaklaşık maliyetin gerçekçi olmadığı, Kurul kararında belirtilen evrak eksikliğinin teklif fiyat üzerinde fazla bir etkisi olmadığı hususlarının belirtildiği anlaşılmıştır.

Her ne kadar ihalenin iptaline ilişkin kararda sınır değerin altında 5 isteklinin bulunduğu ve bu sebeple yaklaşık maliyetin gerçekçi olmadığı belirtilmiş olsa da, idarece yaklaşık maliyetin gerçekçi olmadığına ilişkin net bir gerekçe ortaya konamadığı, kaldı ki ihalede bütün tekliflerin yaklaşık maliyetin altında olduğu ve 10.11.2017 tarihli ilk ihale komisyonu kararında sınır değerin altında teklif veren Akkurtlar Turizm Nakliye ve Gıda San. Tic. Ltd. Şti.nin ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlendiği anlaşıldığından, söz konusu iptal gerekçesinin yerinde olmadığı,

10.11.2017 tarihli ihale komisyonu kararında belirlenen ekonomik açıdan en avantajlı teklif (6.184.271,58 TL) ile 19.12.2017 tarihli ve 2017/UH.II-3443 sayılı Kurul kararından sonraki durumda ilk geçerli teklif sahibi isteklinin (6.743.112,80 TL) teklifi arasında 558.841,22 TL tutarında bir farkın ortaya çıkmasından bahisle kamu yararı ve kaynakların verimli kullanılması ilkesine aykırılık teşkil ettiği ifade edilmekle birlikte, 19.12.2017 tarihli ve 2017/UH.II-3443 sayılı Kurul kararı sonrasında ihalede 4 adet geçerli teklifin bulunduğu, yaklaşık maliyete göre tekliflerin değerlendirilmesi gerekirken sınır değerin altında teklif sunan ve Kurul kararı ile teklifi reddedilen Akkurtlar Turizm Nakliye ve Gıda San. Tic. Ltd. Şti. ile Özkardeşler Turizm Gıda Teks. Hab. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifi arasında bir değerlendirme yapılarak ihalenin iptali işleminin yerinde olmadığı,

Diğer taraftan 19.12.2017 tarihli ve 2017/UH.II-3443 sayılı Kurul kararında belirtilen aşırı düşük teklif açıklamasına ilişkin uygunsuzluğun teklif fiyat üzerinde fazla bir etkisi olmadığı da iptal gerekçesi olarak belirtilmekle birlikte, Kamu İhale Kanunu’nun “Kamu İhale Kurumu” başlıklı 53’üncü maddesinde Kurumun görev ve yetkileri arasında “İhalenin başlangıcından sözleşmenin imzalanmasına kadar olan süre içerisinde idarece yapılan işlemlerde bu Kanun ve ilgili mevzuat hükümlerine uygun olmadığına ilişkin şikayetleri inceleyerek sonuçlandırmak” da sayılmış olup, Kurumca yapılan itirazen şikâyetler sonucunda tespit edilen uygunsuzlukların incelenip sonuçlandırılması gerektiği, şikâyetler ile ilgili olarak ise Kurum tarafından verilen nihai kararların da Türkiye Cumhuriyeti Mahkemelerinde dava konusu edilebileceği ve Kurul kararlarına ilişkin olarak nihai değerlendirmelerin mahkemelerce yapılabileceği hüküm altına alındığından, anılan iptal gerekçesinin de yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine göre ihale komisyonu kararı üzerine idarenin, verilmiş olan bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte serbestisi olsa da kanun ile verilen bu takdir yetkisinin mutlak ve sınırsız olmadığı, takdir hakkının kamu yararı ve hizmet gerekleri ile sınırlı kullanılması gerektiği, tekliflerin yaklaşık maliyete kıyasla çok yüksek olması veya yaklaşık maliyete göre çok yüksek olmamakla birlikte mevcut ödeneğin verilen teklifleri karşılayamaması, Kanunun temel ilkelerine uygun olmayan durumların tespiti ve tesis edilen iptal işleminin gerekçelerinin açıkça ortaya konulması gibi nedenlerle sınırlandırılmıştır. Yapılan inceleme neticesinde, idarenin ihaleyi iptal etme noktasında takdir yetkisinin bulunduğu, ancak takdir yetkisinin mutlak ve sınırsız olmadığı ve idarenin ihalenin iptaline ilişkin gerekçe olarak yer verdiği hususların iptale dayanak oluşturmadığı anlaşıldığından, ihalenin iptal edilme işleminin yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

İdarenin ihalenin iptali kararının iptaline,

Oybirliği ile karar verildi.