KİK Kararı: 2018/UH.II-154

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2018/002
Gündem No : 71
Karar Tarihi : 11.01.2018
Karar No : 2018/UH.II-154
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Ens Atık Yönetimi Temizlik Taşm. Gıda ve San. Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Fethiye Belediye Başkanlığı Fen İşleri Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2017/514771 İhale Kayıt Numaralı “2018 Yılında Fen İşleri Müdürlüğünce Arazi Çalışmalarında Kullanılmak Üzere Damperli Kamyon Çalıştırılması” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Fethiye Belediye Başkanlığı Fen İşleri Müdürlüğü tarafından 09.11.2017 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “2018 Yılında Fen İşleri Müdürlüğünce Arazi Çalışmalarında Kullanılmak Üzere Damperli Kamyon Çalıştırılması” ihalesine ilişkin olarak Ens Atık Yönetimi Temizlik Taşm. Gıda ve San. Tic. Ltd. Şti.nin 30.11.2017 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 04.12.2017 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 12.12.2017 tarih ve 68244 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 12.12.2017 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2017/3184 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, sınır değerin altında teklif sunduğu belirlenerek aşırı düşük teklif sorgulamasına tabii tutulan Tekeli Haf. İnş. Nak. İth. İhr. Taş. San ve Tic. Ltd. Şti. ve Mevlüt Aytuğlu tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının yanlış ve yanıltıcı olduğu, Şöyle ki;

-Her iki firma tarafından da GİB tarafından yayınlanan 333 no.lu Tebliğ’de faydalı ömrünün 5 yıl olarak belirtildiği normal amortisman oranı %20 dikkate alınmadığı,

-ihale konusu işte kullanılması öngörülen araç modellerinin en az 2012 model olması ve 8 adet damperli kamyon da akaryakıt idareye ait, şoför ve diğer masraflar yükleniciye ait olacak şekilde hizmet yerine getirilmesini teyit eder şekilde mali müşavir raporu veya mali müşavir onaylı ruhsatların fiyat teklifi ekinde sunulmadığı,

4857 sayılı İş Kanunu’na göre çalışanların bir aydaki çalışmalarının karşılığı günlük brüt ücretinin aylık normal çalışma süresinin 225 saat üzerinden hesaplanması, birim fiyat teklif cetvelinde yer alan araç şoförlerinin işçilik giderlerinin ayrıca hesaplanması gerektiği, Tebliğ’in 79.3.3’üncü maddesine göre KiK işçilik modulünden yapılan hesaplamanın 2017 dönemini kapsayacak olup, 2018 yılı fiyat artışının öngörülerek açıklama yapılmadığı,

-Kendi araçlarına ve fiyat teklifi aldıkları araçlara ilişkin bakım giderlerine ilişkin belgelerin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.1’inci maddesine uygun olmadığı, araç kapasiteleri ve km. aralıklarının bakım maliyetinin açıklamasında belirtilmediği, araçların marka ve modeline göre lastik maliyetinin işe başlama tarihi ve yazlık kışlık ebatına göre Tebliğ’in 79.2.2.1’inci maddesine uygun olmadığı, trafik sigortası ve kaskoya ilişkin belgelerin Tebliğ’in 79.3.4’üncü maddesine uygun olarak düzenlenmediği,

-Teknik Şartname’de yer alan araçların sınıfına göre HGS geçişleri ile ilgili olarak Şartname’de belirtilen araç maliyeti hesaplamalarına ilişkin tarihinin geçerliliğin kontrol edilmesi, HGS cihaz maliyetleri ile ilgili belgelerde mali müşavir kaşesi kullanılmadığı,

-Araçlara ilişkin MTV giderlerinin düzgün açıklanmadığı, 2017 sayılı tarife üzerinde artış düşünülerek 2018 yılı maliyetlerinin hesaplanması gerektiği, araçların fenni muayene ve egzoz giderlerine ilişkin TÜVTÜRK internet sitesinden belgelendirme yapılmadığı,

-Sözleşme giderlerinin hatalı olarak hesaplandığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8’inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

(2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla, üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır.

a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu;

1. Verilen hizmetin ekonomik olması,

2. Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

3. Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir…” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “…79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir…” açıklaması yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu hizmetin; a) Adı: 2018 yılında Fen İşleri Müdürlüğünce arazi çalışmalarında kullanılmak üzere damperli kamyon çalıştırılması

b) Miktarı ve türü: 12 ay süre ile kullanılmak üzere (İstiap haddi 15000 kg ile 25000 kg arasında) en az 2012 model ve üzeri 8 adet damperli kamyon çalıştırılması hizmet işi.

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

c) Yapılacağı yer: Fethiye Belediyesi mücavir alan sınırları içerisi

ç) Bu bent boş bırakılmıştır.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında ilgili mevzuat gereğince ödenecek her türlü vergi (KDV hariç), resim, harç, sigorta ve benzeri giderler teklif fiyata dahil edilecektir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. Damperli kamyonların akaryakıt hariç tüm şoför giderleri ile diğer tüm giderleri teklif fiyata dahildir.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değer hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.1 maddesinde yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Söz konusu ihaleye ilişkin birim fiyat teklif cetveli aşağıdaki şekilde düzenlenmiştir.

A1

B2

Sıra No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması 6

Birimi

Miktarı

Teklif Edilen4 Birim Fiyat

Tutarı

1

8 Adet; Damperli Kamyon Çalıştırılması (İstiap haddi 15000 kg ile 25000 kg arasında)

ay

12

TOPLAM TUTAR (K.D.V Hariç)

İdari Şartname’nin 33’üncü maddesinde teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden 4734 sayılı Kanun’un 38’inci maddesine göre açıklama isteneceğine, bu kapsamda ihale komisyonunca sınır değerin altında kalan tekliflerin aşırı düşük teklif olarak tespit edileceğine ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntıların yazılı olarak isteneceğine, ihale komisyonunca yapılan yazılı açıklamalar dikkate alınarak aşırı düşük tekliflerin değerlendirileceğine, bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin tekliflerinin reddedileceğine ilişkin düzenleme yapılmıştır.

Başvuruya konu ihaleye 5 istekli tarafından teklif sunulduğu, Özener Tur. Sağ. Tem. Gıda Oto. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklif zarfı içerisinde geçici teminat mektubunun bulunmaması ve sunulan birim fiyat teklif mektubunda teklif ettiği tutarın rakam ve yazıda farklı bulunması, Özyüce Tur. Sey. Paz. Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan iş deneyim belgesinin benzer iş tanımına uygun olmaması nedeniyle teklifi değerlendirme dışı bırakıldığı, sınır değerin 685.977,28 TL olduğu, idare tarafından, sınır değerin altında teklif sunduğu belirlenen Tekeli Haf. İnş. Nak. İth. İhr. Taş. San ve Tic. Ltd. Şti. ve Mevlüt Aytuğlu’dan aşırı düşük teklif açıklaması talep edildiği, anılan istekliler tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının idarece uygun görülerek ihalenin, Tekeli Haf. İnş. Nak. İth. İhr. Taş. San ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, Mevlüt Aytuğlu’nun ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği görülmüştür.

Kamu ihale mevzuatında düzenlenen aşırı düşük tekliflerin sorgulanmasındaki amaç, aşırı düşük olduğu değerlendirilen teklif fiyatının, ihale dokümanında verilen maliyet bileşeni verilerine dayalı olarak gerek miktar gerekse de Kamu İhale Genel Tebliği’ndeki belgelerle tevsik edilecek birim fiyatlar üzerinden gerçekleştirilip gerçekleştirilemeyeceğini ortaya koymaktır. Bu noktada idarelerin teklifin düşüklüğüne sebebiyet verdiği düşünülen unsurları önemli maliyet bileşeni olarak belirleyerek sorgulama gerçekleştirmeleri gerekmektedir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.1’inci maddesine göre ise aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesinin zorunlu olduğu açıklaması yer almaktadır. Buna göre idare tarafından teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin, açıklama talep edilen tüm isteklilerce aynı şekilde anlaşılması ve aynı unsurlara ilişkin açıklamada bulunulmasını teminen net olarak ifade edilmesi gerektiği anlaşılmaktadır

İdare tarafından teklifleri aşırı düşük olduğu tespit edilen isteklilere gönderilen 13.11.2017 tarihli yazıda “03.11.2017 tarih saat 11:00’de ihalesi gerçekleştirilen; 2017/514771 ihale kayıt numaralı, 2018 yılında Fen İşleri Müdürlüğünce arazi çalışmalarında kullanılmak üzere damperli kamyon çalıştırılması hizmet alımı işi ile ilgili teklifiniz Komisyonumuzca incelenmiş olup, söz konusu iş ile ilgili İdari Şartnamenin 33. maddesi uyarınca teklifiniz sınır değerin altında kaldığı için, tarafınızca teklifinizin detaylandırılması ve gerekçelerinin açıklanması gerekmektedir. Teknik şartnamenin 9. Maddesi ve idari şartnamenin 25. Maddesi dikkate alınarak, teklifinizi detaylı olarak açıklamanızı ve bu konudaki cevabınızı en geç 20.11.2017 günü mesai bitimine kadar İhale Komisyonumuza bildirilmesini rica ederim.” ifadelerine yer verildiği görülmektedir.

İsteklilerin aşırı düşük açıklamalarını mevzuata uygun, geçerli şekilde yapabilmelerinin ve idarelerin yapılan açıklamaları sağlıklı değerlendirmelerinin ön koşulu, idareler tarafından yapılan aşırı düşük teklif sorgulamasının mevzuata uygun yapılmasıdır. Ancak idare tarafından isteklilere gönderilen aşırı düşük teklif açıklama isteme yazısında teklifte önemli maliyet bileşenlerine ilişkin herhangi bir bilgiye yer verilmediği görülmüş olup, aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulan istekliler tarafından verilen açıklamalar incelendiğinde, anılan isteklilerin farklı maliyet bileşenlerine ilişkin açıklama sunduğu anlaşılmaktadır.

Bu bağlamda, idare tarafından aşırı düşük teklif sahiplerine gönderilen yazıda hangi maliyet bileşenlerine ilişkin olarak açıklama sunulması gerektiği belirtilmediğinden, her bir istekli tarafından açıklanması gereken bileşenlerin farklı yorumlandığı görülmüş olup, bu durumun Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.1’inci maddesi açıklamasına aykırı olduğu ve aşırı düşük teklif açıklamalarının ihale komisyonunca sağlıklı bir şekilde değerlendirilmesine engel teşkil ettiği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, sınır değer tutarının altında teklif veren isteklilerden, önemli teklif bileşenlerinin tereddüte yer bırakmayacak şekilde belirtilmek suretiyle yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.