KİK Kararı: 2018/UH.II-1463

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2018/044
Gündem No : 38
Karar Tarihi : 01.08.2018
Karar No : 2018/UH.II-1463
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Tad-San İmalat İnşaat İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Van İl Sağlık Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2018/108222 İhale Kayıt Numaralı “Müdürlüğümüze Bağlı Sağlık Tesislerinin (Adsm, Başkale, Özalp, Çatak, Gevaş, Çaldıran Devlet Hastanesi) İhtiyacı Olan 24 Aylık 6 Kısım Malzemeli Yemek Hizmet Alım İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Van İl Sağlık Müdürlüğü tarafından 02.05.2018 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Müdürlüğümüze Bağlı Sağlık Tesislerinin (Adsm, Başkale, Özalp, Çatak, Gevaş, Çaldıran Devlet Hastanesi) İhtiyacı Olan 24 Aylık 6 Kısım Malzemeli Yemek Hizmet Alım İşi” ihalesine ilişkin olarak Tad-San İmalat İnşaat İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinin 08.06.2018 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idare tarafından süresi içinde karar alınmaması üzerine, başvuru sahibince 27.06.2018 tarih ve 35203 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 25.06.2018 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2018/1058 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İhalenin 1’inci ve 6’ncı kısımları için en avantajlı teklif sahibi olan Öğrencim Yemek Medikal Danışmanlık Org. San. Tic. Ltd. Şti.nin teklif dosyası kapsamında son durumu gösterir Ticaret Sicil Gazetesinin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 10’uncu maddesine uygun olmadığı, ihaleye katılan isteklilerin teklif dosyası kapsamında sunmuş oldukları son durumu gösterir Ticaret Sicil Gazetesinde yetkili kişiler ve ortakların T.C. kimlik numaraları ile ortaklık durumunu gösterir bilgiler yer almadığından değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,

2. Öğrencim Yemek Medikal Danışmanlık Org. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan bilanço ve gelir tablosunun ihalede istenen yeterlik kriterlerini sağlamadığı brüt satışlar toplamının istenen tutarı karşılamadığı,

3. Öğrencim Yemek Medikal Danışmanlık Org. San. Tic. Ltd. Şti.nin sunmuş olduğu özel sektöre yapılmış işe ait iş deneyimini tevsik eden belgede iş eksilişinin olduğu, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 47’nci maddesinde iş eksilişi yapılarak sonlandırılan işlerde tarafların işin bu şekilde tamamlandığı hususunda anlaştığını gösterir belgenin iş deneyimini gösteren belgeler kapsamında sunulması zorunlu olmasına rağmen bu belgenin sunulmadığı,

4. Öğrencim Yemek Medikal Danışmanlık Org. San. Tic. Ltd. Şti.nin ihalenin 1’inci kısmına ilişkin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata aykırı olduğu, şöyle ki;

a) Çalıştırılacak işçilere asgari işçilik maliyeti tutarının altında işçilik bedeli öngörüldüğü, ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışma ücretleri ile yemek, yol ve giyim giderlerinin işçilik hesaplamasına dahil edilmediği, bu durumun toplam teklif tutarı oranının yanlış hesaplanmasına sebep olduğu, malzemeli yemek sunumu hesap cetvelindeki oranın (Ek-H.4) Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.6’ncı maddesinde belirtilen oranlar arasında olmadığı,

b) Örnek menüdeki girdiler ve işçilik giderlerini kullanarak teklif etmiş olduğu birim fiyatları açıklaması gerekirken, toplam miktar ve toplam teklif açıklamasının yapıldığı,

c) Özalp Devlet Hastanesi için kahvaltıya verilen teklif ile yemek için verilen teklifin ayrı ayrı açıklanması gerekirken, her iki birim fiyat ve menü için tek bir açıklama sunulduğu,

ç) Malzemeli yemek sunumu hesap cetvelinde (Ek-H.4) tevsik edici belgelerin kaçıncı sayfada olduğunun açıkça yazılmadığı, ticaret borsası bültenlerinde yer alan birim fiyatlar ile Ek-H.4 ana girdi listesinde yer alan birim fiyatların birbirleri ile uyumlu olmadığı,

d) Teknik Şartname’de ekmeklerin 60 gr’lık tek tek poşetli olarak verileceği belirtilmesine rağmen aşırı düşük teklif açıklamasında ekmek fiyatının “kg” üzerinden açıklandığı,

e) Teknik Şartname’de etlerin gramajlarının kemiksiz et olarak verilmesinin istendiği, sunulan ticaret borsası bülteninde dana etinin fiyatının kemiksiz dana eti yerine kemikli dana eti fiyatı esas alınarak açıklama yapıldığı,

f) Yemekler ile birlikte verilmesi istenen 200 ml bardak suyun fiyatını tevsik etmek amacıyla sunulan belgenin mevzuata aykırı olduğu, alınan fiyat teklifinin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.1’inci maddesinde belirtilen ibareyi taşımadığı, ilgili meslek mensubu tarafından son geçici vergi dönemi ile tarih ve sayının yazılmadığı,

g) Tavuk sote menüsüne kullanılacak tavuk etinin derisiz fileto olması istenildiği halde ticaret borsası bültenlerinde normal tavuk eti fiyatı esas alınarak açıklama yapıldığı,

h) Alabalık ile ilgili sunulan fiyat teklifinin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.1’inci maddesinde belirtilen kriterleri sağlamadığı,

ı) Pirinç, bulgur, makarna, sıvı yağ, salça, mercimek, süt, yumurta, erişte fiyatlarını tevsik etmek amacıyla sunulan ticaret borsası bültenlerinde ortalama fiyatların alınması gerekirken, en düşük fiyatların alınarak açıklama yapıldığı,

i) Zeytinyağı girdisinin natürel veya rafine olması gerekirken, borsa bülteninde zeytinyağı girdisi esas alınarak açıklama yapıldığı,

j) Ekmek, süt, yoğurt gibi ürünlerin fiyatlarının tevsiki amacıyla kullanılan halk ekmek fabrikaları, Atatürk Orman Çiftliği gibi kamu kurumu niteliğini haiz kuruluşların fiyat listelerinin ilan/davet ile ihale tarihi arasında olması gerekirken ilan/davet tarihinden öncesine ait tarihler aralığında olduğu,

h) Yemeklerin yapımında kullanılacak olan maydanoz, dereotu, marul, kıvırcık ana girdilerinin kg cinsinden fiyatların tevsik edilmesi gerekirken, ticaret borsaları bülteninde yer alan adet veya demet fiyatları üzerinden açıklama yapıldığı,

l) Yemek menüsünde yer alan turşu girdisine ait herhangi bir belgenin sunulmadığı,

m) Kahvaltı menüsünde yer alan beyaz peynir, süt, çay, tereyağı-bal, zeytin ve peynirli omlete ilişkin bir açıklamanın yapılmadığı,

n) Önemli maliyet kalemi olarak görülen işçilik giderine yönelik idarenin devam eden işinde en az 5 personel çalışmakta iken, aşırı düşük teklif açıklama isteme yazısında maliyetlerin daha düşük çıkması amacıyla işçi sayısının belirtilmediği, ihale üzerinde kalan isteklinin de işçi sayısını düşük gösterdiği, ulusal bayram ve genel tatil günleri çalışma ücretinin dahil edilmediği,

o) Yemek menüsünde yemeklerin dört çeşitten oluştuğu, Teknik Şartname’nin 15.3’üncü maddesinde öğle ve akşam yemeklerinde meyve, salata, komposto, cacık, yoğurt, piyaz, turşu ve tatlı çeşitlerinin verileceği ve bunların çeşitten sayılmayacağı belirtilerek verilen örnek menüye eklendiği, bu yemeklerin her ne kadar çeşitten sayılmayacağı belirtilmiş olsa da bir maliyetinin olduğu, ihale dokümanına bu şekilde yansıdığı için sınır değer altında kalan isteklilerin kesinleşmiş olan bu menü üzerinden açıklama yapmasının gerektiği, ancak idare tarafından gönderilen aşırı düşük teklif açıklama isteme yazısı ekindeki yemek menüsünün 4 çeşit yemek yerine 3 çeşitten oluştuğu, bu durumun Teknik Şartname’de verilmiş olan yemek menüsünden farklı ve daha düşük maliyetli yemeklerden oluşacağı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Aday veya isteklinin mesleki faaliyetini sürdürdüğünü ve teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren belgeler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhalelere katılacak aday veya istekliler tarafından,

a) Gerçek kişi olması halinde, noter tasdikli imza beyannamesinin,

b) Tüzel kişi olması halinde, ilgisine göre tüzel kişiliğin ortakları, üyeleri veya kurucuları ile tüzel kişiliğin yönetimindeki görevlileri belirten son durumu gösterir Ticaret Sicil Gazetesi, bu bilgilerin tamamının bir Ticaret Sicil Gazetesinde bulunmaması halinde, bu bilgilerin tümünü göstermek üzere ilgili Ticaret Sicil Gazeteleri veya bu hususları gösteren belgeler ile tüzel kişiliğin noter tasdikli imza sirkülerinin,

teklif kapsamında sunulması zorunludur. Ayrıca aday veya isteklilerin ihale tarihi itibarıyla mesleki faaliyetlerini mevzuatı gereği ilgili odaya kayıtlı olarak sürdürmesi gerekmekte olup, ihale üzerinde kalan isteklinin sözleşme imzalanmadan önce, bu durumu tevsik eden belgeleri 4734 sayılı Kanun ve ilgili mevzuat ile ön yeterlik ve ihale dokümanında yer alan düzenlemelere uygun olarak sunması gerekmektedir.

(2) Vekaleten ihaleye katılma halinde; vekil adına düzenlenmiş, ihaleye katılmaya ilişkin noter onaylı vekaletname ile vekilin noter tasdikli imza beyannamesinin sunulması zorunludur.

(3) İş ortaklığında, iş ortaklığı beyannamesinin ve iş ortaklığını oluşturan gerçek veya tüzel kişilerin her biri tarafından, ilgisine göre birinci fıkranın (a) ve (b) bentlerindeki belgelerin ayrı ayrı verilmesi zorunludur. Konsorsiyumda ise konsorsiyum beyannamesinin ve konsorsiyumu oluşturan gerçek veya tüzel kişilerin her biri tarafından, ilgisine göre birinci fıkranın (a) ve (b) bentlerindeki belgelerin ayrı ayrı verilmesi zorunludur.

(4) İhale konusu işin yerine getirilmesi için alınması zorunlu olan ve ilgili mevzuatında o iş için özel olarak düzenlenen sicil, izin, ruhsat vb. belgelerin adaylar veya istekliler tarafından sunulmasına ilişkin hükümlere, ilan ve ön yeterlik şartnamesi veya idari şartnamede yer verilir. İş ortaklarının her birinin söz konusu belgeleri ayrı ayrı sunması, konsorsiyumda ise her bir ortağın kendi kısmına ilişkin belgeleri sunması zorunludur.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Tüzel kişilerin teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren belgeler” başlıklı 10/A maddesinde “10/A.1 İhaleye katılabilmek için başvuru veya teklif dosyasında sunulması gereken, tüzel kişi aday ve isteklilerin teklif vermeye yetkili olduğu hususunda son durumu gösterir belgelere ilişkin mevzuatta geçen “tüzel kişi ortakları” ifadesinden, bu ortakların ilgisine göre ad, soyad/ticaret unvanı, T.C. kimlik numarası/vergi kimlik numarası ile ortaklık oranları (halka arz edilen hisseler hariç); “tüzel kişilerin yönetimindeki görevliler” ifadesinden ise, teklif veya başvuru mektubu ya da sözleşmeyi imzalayanlar da dahil olmak üzere tüzel kişilikteki yönetim, temsil ve ilzama yetkili kişiler anlaşılır.” açıklaması yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu hizmetin;

a) Adı: Müdürlüğümüze bağlı sağlık tesislerinin (ADSM, Başkale, Özalp, Çatak, Gevaş, Çaldıran Devlet Hastanesi) ihtiyacı olan 24 aylık 6 Kısım Malzemeli Yemek Hizmet Alım İşi

b) Miktarı ve türü:

-Normal Yemek :926.000 Adet

-Kahvaltı Normal :295.800 Adet

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

c) Yapılacağı yer: Van İl Sağlık Müdürlüğü Toplantı Salonu

ç) Bu bent boş bırakılmıştır.” düzenlemesine,

Anılan Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1 İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeleri teklifleri kapsamında sunmaları gerekir:

…

1. Gerçek kişi olması halinde, noter tasdikli imza beyannamesi,

2. Tüzel kişi olması halinde, ilgisine göre tüzel kişiliğin ortakları, üyeleri veya kurucuları ile tüzel kişiliğin yönetimindeki görevlileri belirten son durumu gösterir Ticaret Sicil Gazetesi, bu bilgilerin tamamının bir Ticaret Sicil Gazetesinde bulunmaması halinde, bu bilgilerin tümünü göstermek üzere ilgili Ticaret Sicil Gazeteleri veya bu hususları gösteren belgeler ile tüzel kişiliğin noter tasdikli imza sirküleri….” düzenlemesine yer verilmiş olup Şartname ekinde işin 1’inci ve 6’ncı kısımlarının miktarının ve türünün aşağıdaki şekilde oluşturulduğu görülmüştür.

1. KISIM (1.Kısım)

Sıra No

Açıklama

Birimi

Miktarı

1

ÖZALP DH.(ÖĞÜN)

adet

244.000

2

ÖZALP DH.(KAHVALTI)

adet

85.800

6. KISIM (6.Kısım)

Sıra No

Açıklama

Birimi

Miktarı

1

ADSM (ÖĞÜN)

adet

110.000

02.05.2018 tarihinde gerçekleştirilen ihalenin 1’inci kısmına 8, ihalenin 6’ncı kısmına ise 11 isteklinin katıldığı, 1’inci kısımda idarece sınır değerin 1.410.902,93 TL olarak hesaplandığı, ihalenin 1’inci kısmında sınır değerin altında teklif sunan Öğrencim Yemek Medikal Danışmanlık Org. San. Tic. Ltd. Şti.den aşırı düşük teklif açıklaması talep edildiği ve anılan istekli tarafından sunulan açıklamalar uygun bulunarak ihalenin 1’inci ve 6’ncı kısmının Öğrencim Yemek Medikal Danışmanlık Org. San. Tic. Ltd. Şti.üzerinde bırakıldığı, başvuru sahibi Tad-San İmalat İnş. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği görülmüştür.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinden ihalelerde aday veya isteklilerden; gerçek kişi olması halinde noter tasdikli imza beyannamesinin, tüzel kişi olması halinde, ilgisine göre tüzel kişiliğin ortakları, üyeleri veya kurucuları ile tüzel kişiliğin yönetimindeki görevlileri belirten son durumu gösterir Ticaret Sicil Gazetesinin, bu bilgilerin tamamının bir Ticaret Sicil Gazetesinde bulunmaması halinde ise, bu bilgilerin tümünü göstermek üzere ilgili Ticaret Sicil Gazeteleri veya bu hususları gösteren belgelerin ve tüzel kişiliğin noter tasdikli imza sirkülerinin istenilmesinin zorunlu olduğu anlaşılmaktadır.

Ayrıca Kamu İhale Genel Tebliği’nin 10/A maddesinde, ihaleye katılabilmek için teklif dosyasında sunulması gereken, tüzel kişi aday ve isteklilerin teklif vermeye yetkili olduğu hususunda son durumu gösterir belgelere ilişkin mevzuatta geçen “tüzel kişi ortakları” ifadesinden, bu ortakların ilgisine göre ad, soyad/ticaret unvanı, T.C. kimlik numarası/vergi kimlik numarası ile ortaklık oranları; “tüzel kişilerin yönetimindeki görevliler” ifadesinden ise, teklif veya başvuru mektubu ya da sözleşmeyi imzalayanlar da dahil olmak üzere tüzel kişilikteki yönetim, temsil ve ilzama yetkili kişilerin anlaşılması gerektiği belirtilmiştir.

Yapılan incelemede ihalenin 1’inci ve 6’ncı kısımları üzerinde bırakılan Öğrencim Yemek Medikal Danışmanlık Org. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından teklif dosyasında 21.11.2016 tarihli ve 9202 sayılı Ticaret Sicil Gazetesinin sunulduğu görülmüş olup söz konusu Ticaret Sicil Gazetesinde şirket hisselerinin tamamının Aktan Örenci’ye ait olduğu ve şirket müdürlüğüne Aktan Örenci’nin seçildiğinin ve Ticaret Sicil Gazetesi ile imza sirkülerinde TC kimlik numarasının belirtildiği, “www.ticaretsicil.gov.tr” adresinden yapılan sorgulama sonucunda da sunulan belgelerin son durumu gösterdiği anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “İtirazen şikayet başvurularında aranılacak şekil unsurları” başlıklı 11’inci maddesinde “(8) Yönetmeliğin 8 inci maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendinde başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin başvuru dilekçelerinde belirtilmesi gerektiği düzenlendiğinden, başvuruda bulunulan hususların dilekçelerde somut bir biçimde, mevzuata aykırı bulunma sebepleri ile birlikte gösterilmesi gerekmektedir. İşlemin hangi unsurlarının hangi gerekçelerle hukuka aykırı olduğu belirtilmeksizin sadece mevzuata aykırı olduğu gibi soyut ve mesnetsiz iddialara yer verilmesi halinde, Yönetmeliğin 8 inci maddesine aykırı olduğu gerekçesiyle başvurunun reddine ilişkin sorumluluk başvurana ait olacağından bu hususa dikkat edilmesi gerekmektedir.” açıklaması yer almaktadır.

Bu kapsamda başvuru sahibinin itirazen şikayet dilekçesinde bilançonun uygun olmadığı iddia edilmekte ise de bilançonun hangi yönüyle mevzuata uygun olmadığının belirtilmediği, bilançoyla ilgili söz konusu iddianın somut ifadeler taşımadığı anlaşıldığından iddianın yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İş hacmini gösteren belgeler” başlıklı 36’ncı maddesinde “(1) İş hacmini gösteren belgelerin istenildiği ihalelerde;

a) İhalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait toplam ciroyu gösteren gelir tablosunun,

b) Taahhüt altında devam eden hizmet işlerinin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen hizmet işlerinin parasal tutarını gösteren ihalenin yapıldığı yıldan önceki yılda düzenlenmiş faturaların,

her ikisinin de idarelerce istenilmesi zorunludur.

(2) Aday veya isteklinin birinci fıkrada belirtilen belgelerden birini sunması yeterlidir. Serbest meslek erbabının iş hacmi serbest meslek kazanç defteri özeti ile belgelendirilir.

(3) Taahhüt altında devam eden işlerin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen işlerin parasal tutarını tevsik etmek üzere; hizmet işleri ile ilgili fatura örnekleri ya da bu örneklerin noter, serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylı suretleri sunulur.

(4) Toplam ciro; gelir tablosundaki brüt satışlar tutarından, satıştan iadeler, satış iskontoları ve diğer indirimlerin tutarları düşülmek suretiyle ulaşılan net satışlar tutarıdır.

(5) Taahhüt altında devam eden işlerin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen işlerin parasal tutarının hesabında, yurt içinde ve yurt dışında gerçekleştirilen işlerden elde edilen gelirlerin toplamı dikkate alınır.

(6) İş hacmini gösteren belgelere ilişkin kriterler aşağıdaki esaslara göre belirlenir:

a) Açık ihale usulüyle yapılan ihaleler ile Kanunun 21 inci maddesinin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde, toplam cironun teklif edilen bedelin % 25’inden, taahhüt altında devam eden işlerin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen işlerin parasal tutarının ise teklif edilen bedelin % 15’inden az olmaması gerekir. Bu kriterlerden herhangi birini sağlayan ve sağladığı kritere ilişkin belgeyi sunan istekli yeterli kabul edilir.

b) Belli istekliler arasında ihale usulüyle yapılan ihalelerin ön yeterlik aşaması ile Kanunun 21 inci maddesinin (a), (d) ve (e) bentlerine göre yapılan ihalelerin yeterlik aşamasında, toplam ciro için yaklaşık maliyetin % 25’i ile % 35’i aralığında, taahhüt altında devam eden işlerin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen işlerin parasal tutarı için ise yaklaşık maliyetin % 15’i ile % 25’i aralığında idarece belirlenecek parasal tutar asgari yeterlik kriteri olarak öngörülür. Bu kriterlerden herhangi birini sağlayan ve sağladığı kritere ilişkin belgeyi sunan aday veya istekli yeterli kabul edilir.

(7) İlgili mevzuat uyarınca gelecek yıllara yaygın olarak gerçekleştirilecek işlerin, açık ihale usulüyle ve Kanunun 21 inci maddesinin (b) ve (c) bentlerine göre ihale edilmesi halinde, iş hacmine ilişkin oranların, bir yıldan fazla süreli işlerde 4/5’i, iki yıldan fazla süreli işlerde 3/5’i, üç yıldan fazla süreli işlerde ise 2/5’i alınarak hesaplanan oranlar yeterlik kriteri olarak belirlenir. Belli istekliler arasında ihale usulüyle yapılan ihalenin ön yeterlik aşaması ile Kanunun 21 inci maddesinin (a), (d) ve (e) bentlerine göre yapılan ihalelerin yeterlik aşamasında ise bu oranlara göre belirlenen parasal tutarlar asgari yeterlik kriteri olarak öngörülür.” hükmü,

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde … “7.4.3. İstekli tarafından;

a) İhalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait toplam ciroyu gösteren gelir tablosunun,

b) Taahhüt altında devam eden hizmet işlerinin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen hizmet işlerinin parasal tutarını gösteren ihalenin yapıldığı yıldan önceki yılda düzenlenmiş faturaların,

birinin sunulması yeterlidir.

Taahhüt altında devam eden işlerin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen işlerin parasal tutarının hesabında, yurt içinde ve yurt dışında gerçekleştirilen işlerden elde edilen gelirlerin toplamı dikkate alınır.

Toplam cironun teklif edilen bedelin % 20'sinden, taahhüt altında devam eden işlerin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen işlerin parasal tutarının ise teklif edilen bedelin % 12'sinden az olmaması gerekir. Bu kriterlerden herhangi birini sağlayan ve sağladığı kritere ilişkin belgeyi sunan istekli yeterli kabul edilir.

Bu kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son iki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu takdirde, son iki yılın parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

Gelir tablosunun, serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylı olması zorunludur. Yabancı ülkede düzenlenen gelir tablosunun o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeyi düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir.

İş ortaklığı olarak ihaleye katılan isteklilerde; iş hacmine ilişkin kriterlerin, her bir ortak tarafından iş ortaklığındaki hissesi oranında sağlanması zorunludur.

İsteklinin iş hacmi tutarının değerlendirilmesinde, kendi iş hacmi tutarı ile birlikte ortak olduğu ortak girişime/girişimlere ait iş hacmi tutarı da hissesi oranında dikkate alınarak toplanmak suretiyle toplam iş hacmi tutarı belirlenir. Bu durumda isteklinin iş hacmi tutarı kullanılan ortak girişimdeki/girişimlerdeki hisse oranını gösteren belgelerin de teklif kapsamında sunulması gerekmektedir.” düzenlemesi yer almaktadır.

İtirazen şikayet dilekçesi incelendiğinde her ne kadar brüt satışlar tutarının sağlanmadığı iddia edilmişse de, Kamu İhale Mevzuatı gereğince iş hacmi olarak net satışlar tutarının dikkate alınması gerektiği, Öğrencim Yemek Medikal Danışmanlık Org. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından iş hacmini gösteren belgeler kapsamında; 2017 yılına ait SMMM onaylı ayrıntılı gelir tablosunun sunulduğu, sunulan belgede net satışlar tutarının 279.324,12 TL olduğu, ihale konusu işte karşılanması gereken net satışlar tutarının sağlandığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere Yönelik Başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinde, ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabileceklerin anılan Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabileceği belirtilmiş ve şikâyet ve itirazen şikâyet başvurularının, dava açılmadan önce tüketilmesi zorunlu idari başvuru yolları olduğu açıkça ifade edilmiştir.

Aynı Kanun’un “İdareye şikayet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinde ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla idareye şikâyet başvurusu yapılabileceği, anılan Kanun’un “Kuruma itirazen şikayet başvurusu” başlıklı 56’ncı maddesinde ise idareye şikâyet başvurusunda bulunan veya idarece alınan kararı uygun bulmayan aday, istekli veya istekli olabileceklerin Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunabileceği belirtilmiştir.

Bahse konu Kanun maddeleri bir arada değerlendirildiğinde, ihale sürecinde hukuka aykırı olduğu iddia edilen işlem ve eylemlere karşı olarak dava açılmadan önce genel olarak iki aşamalı bir idari başvuru yolunun öngörüldüğü, aday, istekli veya istekli olabileceklerin öncelikle ihaleyi yapan idareye başvuru yapması gerektiği, şayet şikâyet üzerine alınan karar uygun bulunmaz veya şikâyet üzerine idarece herhangi bir karar alınmaz ise Kamu İhale Kurumu’na başvuruda bulunulabileceği anlaşılmaktadır.

Bu usulün amacı ise başvuru sahibinin iddialarının öncelikle idarenin değerlendirmesinden geçerek, uygun görülen hususlarda gerekli düzeltmenin idare tarafından yapılması, uyuşmazlığın devam ettiği konularda ise idarenin cevabıyla birlikte uyuşmazlığın Kurumun önüne getirilmesidir. Anılan usulün doğal bir gereği ise şikâyet başvurusunda dile getirilmeyen hususların itirazen şikâyet başvurusuna konu edilmemesidir. Çünkü idarenin değerlendirmesine sunulmayan, cevap veya açıklaması alınmayan bir hususun itirazen şikâyet başvurusuna dahil edilmesi, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nda açıklanan iki aşamalı başvuru sistematiğine uygun düşmemektedir.

Nitekim İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinin onuncu fıkrasında yer alan “İdarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar hariç, şikayet başvurusunda belirtilmeyen hususlar itirazen şikayet başvurusuna konu edilemez ” hükmü ile,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Kurum tarafından yapılacak işlemler” başlıklı 12’nci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan “… İdareye başvuru konularının yanı sıra yeni konular da eklenerek Kuruma başvurulması halinde ise, itirazen şikayet başvurusunun incelenmesinde idareye başvurusu konusu edilmeyen hususlar dikkate alınmaz” açıklaması da şikâyet başvurusunda belirtilmeyen hususların itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceğini açıkça ifade etmektedir.

Netice itibariyle yukarıda aktarılan mevzuat hüküm ve açıklamalarından idareye şikâyet başvurusunda dile getirilmeyen hususların itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceği (şikâyet başvurusu üzerine idare tarafından alınan kararda belirtilen hususlar hariç) anlaşılmaktadır. Bu itibarla, başvuru sahibi tarafından “Öğrencim Yemek Medikal Danışmanlık Org. San. Tic. Ltd. Şti.nin sunmuş olduğu özel sektöre yapılmış işe ait iş deneyimini tevsik eden belgede iş eksilişinin olduğu, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 47’nci maddesinde iş eksilişi yapılarak sonlandırılan işlerde tarafların işin bu şekilde tamamlandığı hususunda anlaştığını gösterir belgenin iş deneyimini gösteren belgeler kapsamında sunulmasının zorunlu olmasına rağmen bu belgenin sunulmadığı” iddiasının idareye yapılan şikâyet başvurusuna konu edilmediği anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının şekil yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

4. Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesinde “…79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.

79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler.

79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.2.2.2. Merkezi Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından Ülke Çapında Sunulan Mal ve Hizmetlere İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin merkezi kamu kurum ve kuruluşları tarafından ülke çapında sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tarifeleri veya istekliye verilmiş fiyat teklifleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu yöntemle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.3. Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından İlan Edilen Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilmiş fiyat tarifeleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için ilan edilen fiyatların ihalenin ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.4. Ticaret Borsası Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 18/5/2004 tarihli ve 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününde gerçekleşen ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir.

79.2.2.5. Toptancı Hal Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 11/3/2010 tarihli ve 5957 sayılı Sebze ve Meyveler ile Yeterli Arz ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününe ait ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir.

…

79.2.2.7. İsteklinin Kendi Ürettiği, Aldığı veya Sattığı Mallara İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre aşırı düşük teklif açıklamasına konu mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.7) ile açıklama yapılabilir.

Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta (Ek-O.7) tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olması gerekir.

Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta (Ek-O.7) tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması ve malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması gerekir.

İsteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.7) sunulmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, SM, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilir.

Kaşeleme işlemi 8.4’üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

79.2.3. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6 ve Ek-O.7 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır”

79.2.4. Ek-O.5, Ek-O.6 ve Ek-O.7 numaralı tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi zorunludur. Son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2013”, 15.7.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2014” tür.

…

79.2.6. Malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere teknik şartnamede asgari iki haftalık örnek menü düzenlemesi yapılır ve bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarları belirtilir.

Bu ihalelerde; teklifi aşırı düşük bulunan istekli öncelikle “ana girdi”, “işçilik” ve “yardımcı gider” oranlarının belirtildiği Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelini (Ek- H.4) hazırlayarak açıklaması kapsamında sunar. Açıklamanın geçerli kabul edilebilmesi için “(Ana Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,80’den az ve 0,95’den çok olmaması gerekir. Oran belirtmeyen veya belirttiği oran 0,80’den az veya 0,95’den çok olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Bu maddede yer alan ana girdi ibaresi kapsamında, kırmızı et; beyaz et; balık; işlenmiş et ürünleri (sucuk, salam, sosis, kavurma gibi); kuru gıdalar (pirinç, bulgur, nohut, mercimek, kuru fasulye gibi); sebze; meyve; toz şeker, süt; yoğurt, ayran; yağ ürünleri (ayçiçek yağı, zeytinyağı, tereyağı) kahvaltı malzemeleri (peynir, zeytin, yumurta, reçel, bal gibi); pet su, ekmek açıklama yapılacak unsurlar olarak dikkate alınır. İdarenin ihale dokümanında bu girdilerin dışında ana girdi niteliğinde malzeme içeren yemek öğünü düzenlemesi durumunda aşırı düşük teklif açıklama yazısında açıklama istenecek unsurlar arasında bu malzemelerin de belirtilmesi zorunludur. Bu çerçevede, isteklinin beyan ettiği orana uygun teklif sunması durumunda, yemek pişirilmesi için gerekli enerji giderleri (doğalgaz, LPG gibi), temizlik malzemeleri, su, sigorta giderleri, ilaçlama ve hijyen sağlama giderleri, bakım onarım, amortisman, nakliye, sözleşme giderleri ve genel giderler, portör muayenesi ve tali çiğ girdiler (tuz, baharat, tatlandırıcı vb.) gibi unsurlar “yardımcı girdiler” başlığında değerlendirilir ve bu unsurlar için açıklama sunulması gerekmez.

Örneğin; 1.000 öğün yemek alımı için çıkılan bir ihalede, birim fiyat olarak 5 TL teklif veren bir isteklinin, 5.000 TL olan toplam teklif bedelinin aşırı düşük olarak değerlendirilmesi ve istekli tarafından sunulan Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelinde “(Ana Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,90 olarak belirtilmesi halinde, teklifin 4.500 TL’sinin ana çiğ girdi ile işçilik toplamını içerdiği kabul edilir ve isteklinin sadece bu kısma ilişkin açıklama yapması gerekir. Teklifin 500 TL’lik kısmının ise yardımcı giderlere ilişkin olduğu kabul edildiğinden, bu kısma ilişkin açıklama yapılması gerekmemektedir.

Malzemeli yemek alımı ihalelerinde, kırmızı et; beyaz et; balık; kuru gıdalar (pirinç, bulgur, nohut, mercimek, kuru fasulye gibi); sebze; meyve maliyetlerinin tevsiki amacıyla üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri kullanılamaz. Ancak 79.2.2 nci maddede yer alan diğer yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklama yapılabilir.

Malzemeli yemek alımı ihalelerinde sadece iki haftalık örnek menüdeki ana girdiler ve işçilik giderleri dikkate alınarak açıklama yapılmalıdır. İsteklilerin örnek menüdeki girdiler ve işçilik gideri kullanılarak teklif ettikleri birim fiyatı açıklamaları gerekmekte olup toplam miktar ve tutar açıklaması yapılmayacaktır. Örneğin normal kahvaltı, diyet kahvaltı, ara öğün, normal yemek ve diyet yemek gibi birim fiyatları içeren bir ihalede, isteklilerin teklif ettikleri birim fiyatı; örnek menüyü ve bu menünün üretimi için gerekli işçilik tutarını kullanarak tevsik etmeleri durumunda açıklama uygun kabul edilecektir.” açıklamaları yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “Söz konusu hizmet her ne kadar personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alımı olmasa da; Teknik şartnamede tanımlanmış hizmetin sunumu ve personel ile ilgili sözleşme kapsamında çalıştıracağı her kademedeki işçilerin (aşçı,aşçı yrd.,garson ve bulaşıkçı) tüm özlük hakları maaş, ulaşım, yemek, ulusal bayram ve resmi tatil günleri, hafta sonları, yol bedeli, kıdem tazminatı ve sigorta primi gibi vb. personel giderleri teklif edilecek fiyata dahildir.(Ulusal Bayram ve Resmi tatil günlerinde çalışacak tüm personellere yüklenici tarafından 4857 Sayılı iş Kanunun 47. Maddesi gereğince ücret ödenecektir. Yüklenici tarafından personellere fazla çalışma yaptırılması halinde 4857 Sayılı iş Kanunun 41. Maddesi uyarınca dogacak fazla çalışma ve fazla süreli çalışma ücretlerinin ödenmesi yüklenicinin sorumluluğundadır.) Hizmetin yürütülmesinde çalıştırılacak olan personelin tüm özlük hakları teklif fiyata dahildir. Ayrıca personel için Teknik Şartnamede yazılı olan kıyafet bedelleri teklif fiyata dâhildir.

-Yemek ,
Hastanede çalışan firma elemanlarının yemek bedelleri ve tüm özlük hakları yüklenici tarafından karşılanacaktır.Ancak yükleniciye yemek ihtiyacının karşılanması noktasında bir bedel ödenmeyecek olup bu bedelin karşılığı olarak söz konusu kişilerin yemek ihtiyaçlarını karşılaması için hastanede çıkan yemekten bedelsiz olarak faydalanması imkanı verilecektir. İstekliler tekliflerinde işçilerin yemek ihtiyaçları için bir bedel öngörmeyeceklerdir.

-personellerin gidiş- dönüş ücreti ayni olarak sağlanacaktır. yol ve yemek ücreti teklif fiyata dahildir.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değer hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.1 maddesinde yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır.” düzenlemesi yer almaktadır.

İdare tarafından aşırı düşük teklif açıklama isteme yazısında … “Bu nedenle Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.2.6 maddesine göre ana girdi unsurları olan kırmızı et, beyaz et, balık, pirinç, bulgur, nohut, kuru fasülye, yoğurt, Ayçiçek yağı, pet su, ekmek ve işçilik girdilerinin yazı ekinde gönderilen 2 haftalık menünün genel tebliğ EK-H.4 Cetveline göre ve teknik şartnamesinde istenen şartlara uygun olarak açıklayıcı bir şekilde hazırlayıp onaylayarak Müdürlüğümüze en geç 14.05.2018 tarihinde mesai bitimine kadar elden teslim edilmesi” ifadelerine yer verildiği,

Başvuru sahibinin iddiaları çerçevesinde ihale üzerinde bırakılan Öğrencim Yemek Medikal Danışmanlık Org. San. Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde;

a) İşçilik giderine ilişkin olarak 4 personel için asgari ücret üzerinden hesaplama yapılarak KİK İşçilik Hesaplama Modülü çıktısının sunulduğu, işin süresi boyunca toplam 269.193,66 TL işçilik maliyeti öngörüldüğü, ulusal bayram ve genel tatil günleri için 14.759,94 TL öngörüldüğü, İdari Şarname’nin yukarıda aktarılan düzenlemesine göre, personelin yemek giderinin hastanede bedelsiz olarak karşılanacağı, yol giderinin ayni olarak karşılanacağı ve kıyafet giderlerinin de teklif fiyata dahil olduğunun belirtildiği, malzemeli hesap sunum cetvelinin (EK-H.4) sunulduğu, söz konusu cetvelde ana girdi maliyetinin toplam teklif tutarına oranının 0,660325 olduğu, işçilik maliyetinin toplam teklif tutarına oranının 0,199274 olduğu, ana girdi ile işçilik maliyeti toplamının, toplam teklif tutarına oranının ise 0,859599 olduğu ve Kamu İhale Genel Tebliği’nde belirtilen oranlar (0,80 - 0,95) arasında yer aldığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

b) Yukarıda yer verilen Tebliğ’in 79.2.6’ncı maddesinin son fıkrasında malzemeli yemek alımı ihalelerinde isteklilerin sadece iki haftalık örnek menü üzerinden açıklama yapmaları gerektiği, bu menüde yer alan girdiler ve işçilik girdileri kullanılarak teklif edilen birim fiyatları açıklamaları gerektiği ve toplam miktar ve tutar açıklamasında bulunulmayacağı açıklanmıştır. Bu çerçevede, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında idare tarafından belirlenen örnek menüye uygun olarak birim öğün maliyetinin belirlendiği görüldüğünden başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

c) İhale üzerinde kalan istekli tarafından Özalp Devlet Hastanesi için kahvaltıya verilen teklif ile öğle ve akşam yemekleri için verilen teklifin ayrı ayrı açıklandığı öngörüldüğünden başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

ç) Aşırı düşük teklif açıklamasında malzemeli yemek sunumu hesap cetvelinde (Ek-H.4) tevsik edici belgelerin kaçıncı sayfada olduğunun belirtildiği, ticaret borsası bültenlerinde yer alan birim fiyatlar ile EK-H.4 ana girdi listesinde yer alan birim fiyatların birbirleri ile uyumlu olduğu anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

d) Aşırı düşük teklif açıklamasında ekmek fiyatının Teknik Şartname’ye uygun olarak 60 gr poşetli ekmek olarak açıklandığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

e) Öğrencim Yemek Medikal Danışmanlık Org. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından aşırı düşük teklif açıklamasında et girdisinin kemiksiz dana eti olarak hesaplandığı ve kemiksiz dana etinin fiyatının (31,4428 TL) tevsiki için Ankara Ticaret Borsası’nın 01.06.2017-30.06.2017 tarihli bülteninin sunulduğu anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

f) Öğrencim Yemek Medikal Danışmanlık Org. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından aşırı düşük teklif açıklamasında 200 ml bardak suyun fiyatını tevsik etmek amacıyla fiyat teklifi sunulduğu, fiyat teklifinde “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan 10.05.2018 tarih ve 02 sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresi yazılarak imzalandığı ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelendiği, geçici vergi döneminin, fiyat teklifinin dayanağı olan satış tespit tutanağından anlaşılabileceği, ancak açıklama kapsamında sunulmasına gerek bulunmadığı ve idare tarafından da tereddüt yaratan bir durum olmadığı kanaatiyle tutanağın meslek mensubundan istenmemesinde mevzuata aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

g) Teknik Şartname’nin “Malzemelerin Evsafı” başlıklı bölümünde … “Tavuk Eti ve Teknik Evsaf Şartnamesi:

( But olarak tanımlanacak ve bu kategoride alınacaktır.)

1. Tavuk eti gıda maddeleri mevzuatı madde 143 ve 2409 no’lu TSE uygun ve damgalı olacaktır. Tavuk eti TSE belirtilen birinci sınıf özellikleri taşıyacaktır.

2. Tavuk etleri dondurulmamış taze sıhhatli sadece butları gıda maddeleri mevzuatına uygun olarak kesilerek temizlenmiş ve muhafaza edilmiş olacaktır.

3. But iyi etlenmiş hanep oynağında orta derecede geniş kalın ve aşağı doğru taşıdığı et dolay ısı ile yuvarlak dolgun bir görünüşte olmalıdır. But parçalarına bel kemiği dâhil edilmemiş olacaktır.

4. Görünebilir er türlü tüyün mutlaka temizlenmiş olması gerekir. Tüy diplerinde tam veya yarı belirgin kan lekeleri olmalıdır.

5. Tavuk parça etleri (but) yere düşmemiş kirlenmemiş çamur toz izi taşımamış bir şekilde olacak nakil sırasında temiz poşetlenmiş olarak + 4 derece veya daha düşük derecede hijyen şartlarına uygun şekilde kuruma ulaştırılacaktır. Poşetler yırtık delik hava almış olmayacak içlerinde sızıntı su ve kan bulunmayacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından “tavuk fileto” girdisinin fiyatını tevsik etmek amacıyla sunulan Ankara Ticaret Borsası Bülteninde “derili tavuk fileto” ve “derisiz tavuk fileto” ayrımının bulunmadığı, yalnızca “tavuk fileto” fiyatının yer aldığı görülmüş olup, söz konusu borsa fiyatında açıkça “derisiz tavuk fileto” ifadesinin yer almamasının ürünün derili olduğu anlamına gelmeyeceği,

Diğer yandan başvuru sahibinin itirazen şikayet dilekçesinde özetle sadece “Tavuk sote menüsüne kullanılacak tavuk etinin derisiz fileto olması istenildiği halde ticaret borsası bültenlerinde normal tavuk eti fiyatı esas alınarak açıklama yapıldığı” ifadelerine yer verildiği, dilekçede “derisiz tavuk fileto” fiyatı bulunan belirli bir ticaret borsası/kamu kurum ve kuruluşu fiyatının emsal gösterilmediği, bu itibarla başvuru sahibinin iddiasının itirazen şikayet dilekçesinde somutlaştırılmadığı görülmektedir.

Ayrıca, çiğ girdilere ilişkin olarak teknik şartnamede belirlenen tüm özelliklerin borsa fiyatlarını gösteren bültenlerde belirtilmesinin beklenemeyeceği, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından ihale dokümanında belirlenen özelliklere uygun malzemenin kullanılıp kullanılmadığının işin ifası sırasında idare tarafından da kontrol edileceği, dokümana uygun olmayan nitelikte malzeme kullanılması halinde 4735 sayılı Kanun ve ilgili mevzuatta yer alan yaptırımların uygulanabileceği dikkate alındığında, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

h) Başvuru sahibi tarafından alabalık ile ilgili fiyat teklifinin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.1’inci maddesinde belirtilen kriterleri sağlamadığı iddiasında bulunulmasına rağmen, “alabalık” girdisine ilişkin açıklamada Isparta Ticaret Borsası’nın 01.08.2017-31.08.2017 tarihli bültenin sunulduğu anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

ı) İdarenin aşırı düşük teklif açıklama talep yazısında “pirinç, bulgur, Ayçiçek yağı” girdilerinin açıklanmasının istendiği, “makarna, salça, mercimek, süt, yumurta, erişte” girdilerinin istenmediği, kaldı ki Öğrencim Yemek Medikal Danışmanlık Org. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından aşırı düşük teklif açıklamasında pirinç, bulgur, makarna, sıvı yağ, salça, mercimek, süt, yumurta, erişte fiyatlarını tevsik etmek amacıyla Ankara, Afyon, Erzurum, İzmir, Kars ticaret borsalarının ortalama fiyatlarının kullanıldığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

i) Teknik Şartname’nin “Malzemelerin Evsafı” başlıklı bölümünde “Zeytinyağ: Berrak, tortusuz, sarı rengin en açık rengine kadar değişebilen tonda, şeffaf görünümde, kendine has tat ve kokuda olacak, rafinasyon artığı madde içemeyecektir. Kurumun isteğine bağlı sınıftan (natural, rafine vb.) teslim edilecektir. TS ve G.M. T. ‘ye uygun olacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıdaki Teknik Şartname düzenlemesi dikkate alındığında, Öğrencim Yemek Medikal Danışmanlık Org. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından aşırı düşük teklif açıklamasında zeytinyağının yemeklik (dökme) şeklinde açıklandığı, Teknik Şartname düzenlemesinde zeytinyağının natürel, rafine vb sınıftan teslim edileceğinin belirtildiği, bu kapsamda sunulan zeytinyağının yemeklik (dökme) girdi olarak açıklanmasında Teknik Şartname’deki düzenlemeye aykırılık olmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

j) Öğrencim Yemek Medikal Danışmanlık Org. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından aşırı düşük teklif açıklamasında ekmek ve su için fiyat teklifi alındığı, diğer girdiler için borsa fiyatlarının kullanıldığı, başvuru sahibinin iddia ettiği gibi kamu kurumu niteliğini haiz kuruluşların fiyat listelerinin kullanılmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

k) Öğrencim Yemek Medikal Danışmanlık Org. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından aşırı düşük teklif açıklamasında, maydanoz ve dereotu girdilerinin, kg fiyatıyla, Ankara Ticaret Borsası’nın 01.06.2017-30.06.2017 tarihli bülteniyle açıklandığı, marul ve kıvırcık girdilerinin 2 haftalık örnek menü içerisinde yer almadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

l) Öğrencim Yemek Medikal Danışmanlık Org. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından aşırı düşük teklif açıklamasında, turşu girdisinin İzmir Ticaret Borsası’nın 2017 Ağustos bülteniyle açıklandığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

m) Öğrencim Yemek Medikal Danışmanlık Org. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından aşırı düşük teklif açıklamasında, beyaz peynir, süt, çay, tereyağı-bal, zeytin ile ilgili Ankara, İzmir, Kars ticaret borsalarının fiyatlarıyla açıklama yapıldığı, peynirli omlet girdisinin içerisinde yer alan sıvı yağ, beyaz peynir, maydanoz, yumurta girdilerinin ilgili ticaret borsaları fiyatlarıyla açıklandığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

n) Öğrencim Yemek Medikal Danışmanlık Org. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından aşırı düşük teklif açıklamasında, 4 işçinin çalıştırılacağının belirtildiği, ihale dokümanında ihale konusu işte kaç işçinin çalıştırılacağına dair bir düzenlemenin bulunmadığı ve dokümanın bu haliyle kesinleştiği, aşırı düşük teklif açıklamasının ihale dokümanı düzenlemelerine uygun olduğu, ulusal bayram ve genel tatil günlerindeki çalışma ücretlerinin dahil edildiği anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır

o) Teknik Şartname’nin “Yemek Çeşitleri” başlıklı 15’inci maddesinde “15.3.2.(ikinci) Kap yemek; pilav, makarna, börek, kızartma, zeytinyağlı yemekler (sarma, dolma, pilaki vb) ve benzerlerinden oluşacaktır.

3.(üçüncü) Kap yemek; çorba çeşitlerinden bir tanesi (ezogelin,mercimek,şehriye vb.)

Öğle ve akşam yemeklerinde Meyve, salata, komposto, yoğurt, cacık, turşu, piyaz ve tatlılar (kadayıf, baklava, kemal paşa, sütlü tatlılar, hamur tatlıları, helvalar vb.) çeşitten sayılmayacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Öğrencim Yemek Medikal Danışmanlık Org. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından aşırı düşük teklif açıklamasında, Teknik Şartname’nin 15.3’üncü maddesinde öğle ve akşam yemeklerinde meyve, salata, komposto, cacık, yoğurt, piyaz, turşu ve tatlı çeşitlerinin verileceği ve bunların çeşitten sayılmayacağının belirtildiği, aşırı düşük teklif açıklaması yapacak isteklilerin tekliflerini oluştururken 2 haftalık örnek menü içerisinde belirtilen girdilerin açıklamasını yapması gerektiği ve başvuru sahibince idarenin aşırı düşük teklif açıklama talep yazısına göre açıklama yapıldığı dikkate alındığında başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Diğer taraftan İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in 11’inci maddesinin altıncı fıkrasında “…Kısmi teklife açık ihalelerde ise tekliflerin verilmesi ile bu aşamadan sonraki işlemlere ilişkin başvurularda, başvuru bedeli toplam yaklaşık maliyet üzerinden yatırılır. Başvuruya konu kısmın yaklaşık maliyetine göre fazla yatırıldığı tespit edilen tutar Kurum tarafından başvuru sahibine iade edilir.” açıklaması yer almaktadır. Bahse konu ihalenin şikayete konu 1’inci ve 6’ncı kısmının yaklaşık maliyetin toplam 2.720.898,00 TL olup başvuru bedeli 8.562,00 TL’dir. Başvuru sahibi istekli tarafından 12.843,00 TL başvuru bedeli yatırıldığı görülmüştür. Başvuru sahibi isteklinin talebi halinde fazla yatırılan 4.281,00 TL’nin anılan istekliye iadesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

1. Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

2. Fazla ödenen başvuru bedelinin başvuru sahibinin yazılı talebi halinde iadesine,

Oybirliği ile karar verildi.