KİK Kararı: 2018/UH.II-141

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2018/002
Gündem No : 60
Karar Tarihi : 11.01.2018
Karar No : 2018/UH.II-141
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Arsima İnşaat Nakliye Sosyal Hizmetler Madencilik Bilgisayar ve Otomasyon Sanayi Ticaret Limited Şirketi,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş. Elazığ Şeker Fabrikası Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2017/537717 İhale Kayıt Numaralı “İtfaiye Hizmetleri 6 Kişi 12 Ay Süre İle Çalıştırılması” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş. Elazığ Şeker Fabrikası Müdürlüğü tarafından 21.11.2017 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “İtfaiye Hizmetleri 6 Kişi 12 Ay Süre İle Çalıştırılması” ihalesine ilişkin olarak Arsima İnşaat Nakliye Sosyal Hizmetler Madencilik Bilgisayar ve Otomasyon Sanayi Ticaret Limited Şirketinin 28.11.2017 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 04.12.2017 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 12.12.2017 tarih ve 68368 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 11.12.2017 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2017/3192 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, idarece yapılan değerlendirme neticesinde şikâyete konu ihalenin 237.875,73 TL teklif bedeli ile sınır değere en yakın teklif olduğu bildirilen İl-Nes İnş. Tem. Nak. Spor Turz. Sn. ve Tic. Ltd. Şti. uhdesinde bırakıldığı, ancak İhale İlânı’nda ihalenin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 38’inci maddesinde öngörülen açıklama istenmeksizin ekonomik açıdan en avantajlı teklif üzerinde bırakılacağının ifade edildiği, idarenin şikâyet başvurularına verdikleri cevap yazısında ihale konusu işte kullanılacak giyim giderlerinin teklif tutarına eklenmediği belirtilerek başvurularının reddedildiği, ancak Kamu İhale Genel Tebliği doğrultusunda giyim giderlerinin %4 sözleşme giderleri ve genel giderler kapsamında değerlendirildiğinden ihalenin kendileri uhdesinde bırakılması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Başvuru konusu ihalenin 21.11.2017 tarihinde gerçekleştirildiği, söz konusu ihaleye 6 isteklinin katıldığı, 23.11.2017 tarihli ihale komisyonu kararından, idarece yapılan değerlendirme neticesinde 237.875,73 TL teklif bedeli ile İl-Nes İnşaat Temizlik Nakliye Spor Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinin teklifinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer” başlıklı 59’uncu maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

(2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla, üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır.

a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu;

1. Verilen hizmetin ekonomik olması,

2. Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

3. Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

b) İhale, aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemleri yapılmaksızın sonuçlandırır.

c) Aşırı düşük teklif sınır değerinin altında teklif sunan isteklilerin teklifi açıklama istenmeksizin reddedilir.

(3) Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin yarısına eşit veya bu değerin üzerinde olan ihalelerde, ikinci fıkranın (a) bendinin kullanılması zorunludur.

(4) Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin yarısına kadar olan, açık ihale, belli istekliler arasında ihale veya Kanunun 21 nci maddesinin (b), (c) ve (f) bentleri gereğince pazarlık usulü ile yapılan personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde, ikinci fıkranın (a), (b) veya (c) bendindeki seçeneklerden birinin kullanılması zorunludur.

(5) Aşağıdaki işlerin ihalelerinde ikinci fıkranın (b) bendinin kullanılması zorunludur.

a) Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin yarısına kadar olan ve Kanunun 21 nci maddesinin (a), (d) ve (e) bentleri gereğince pazarlık usulü ile yapılan personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihaleleri.

b) Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin yarısına kadar olan personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri.

c) Kurum tarafından yayımlanan aşırı düşük teklif sorgulaması yapılamayacak alımlar listesinde yer alan işlerin ihaleleri.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78’inci maddesinde “78.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımları; ihale konusu işte çalıştırılacak personel sayısının ihale dokümanında belirlendiği, bu personelin çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı ve yaklaşık maliyetinin en az % 70’lik kısmının asgari işçilik maliyeti ile varsa ayni yemek ve yol giderleri dahil işçilik giderinden oluştuğu hizmetlerdir.

…

78.30. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde isteklilerin teklif bedelleri varsa yüklenici karı ile aşağıdaki bileşenlerden oluşur:

a) Asgari İşçilik Maliyeti: İhale tarihinde yürürlükte bulunan brüt asgari ücret veya idari şartnamede brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası olarak belirlenen ücret (ulusal bayram ve genel tatil günleri ile fazla çalışma saatlerine ilişkin ücretler dahil), nakdi yemek ve yol bedeli gibi prime esas kazancın hesabında esas alınan işçiliğe bağlı diğer ödemeler ve işveren sigorta primlerinin toplam tutarı asgari işçilik maliyetini oluşturur.

b) İşçilikle Bağlantılı Ayni Giderler: İdari şartnamede işçi sayısıyla bağlantı olarak teklife dahil edilmesi öngörülen ayni giderler teklif bileşeni kabul edilir.

c) Hizmetin Yürütülmesine Yardımcı Unsurlar: İhale konusu hizmet işinin yürütülmesinde yardımcı nitelikte olan ve idari şartnamede belirtilen unsurlar teklif bileşeni kabul edilir.

ç) Sözleşme Giderleri ve Genel Giderler: İhale ve sözleşmeye ilişkin damga vergileri, Kamu İhale Kurumu payı ve noter masrafları gibi sözleşme giderleri ile amortisman, ihale konusu işte kullanılacak giyim gideri, oryantasyon (ihale konusu işe uyum) eğitimi gideri, 20/6/2012 tarihli ve 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu uyarınca işyeri hekimliği ve iş güvenliği uzmanı ücreti ile çalışanlara verilecek eğitim gideri, silahlı atış eğitim gideri, özel güvenlik mali sorumluluk sigortası gideri, yaka kartı, önemli bir bileşen olarak değerlendirilmeyen ilaçlama gideri, toplu ulaşım kartı bedeli ve bu nitelikteki genel giderleri karşılamak üzere, birim fiyat teklif cetvelinde yer alan her bir işçilik birim fiyatı üzerinden; işçi sayısı üzerinden teklif alınması idarece uygun görülmeyen iş kalemi/kalemleri için ise çalıştırılacak her bir personelin işçilik maliyeti üzerinden, % 4 oranında hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler teklif bileşeni olarak kabul edilir…” açıklamaları,

Anılan Tebliğ’in “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.1. Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer aşağıdaki kurallara göre tespit edilir.

79.1.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kâr hariç yaklaşık maliyet tutarı sınır değer olarak kabul edilir…” açıklamaları yer almaktadır.

Aktarılan mevzuat hükümleri ve açıklamalarından, yaklaşık maliyeti anılan Kanun’un 8’inci maddesinde öngörülen eşik değerin yarısına kadar olan personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde ihalenin, aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemleri yapılmaksızın sonuçlandırılacağı, diğer yandan ihale konusu işte çalıştırılacak personel sayısının ihale dokümanında belirlendiği, bu personelin çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı ve yaklaşık maliyetin en az %70’lik kısmının asgari işçilik maliyeti ile varsa ayni yemek ve yol giderleri dâhil işçilik giderinden oluştuğu işlerin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olarak tanımlandığı, söz konusu ihalelerde isteklilerin teklif bedellerinin asgari işçilik maliyeti, işçilikle bağlantılı ayni giderler, hizmetin yürütülmesine yardımcı unsurlar ile sözleşme giderleri ve genel giderlerden oluştuğu, ihale konusu işte kullanılacak giyim giderlerinin sözleşme giderleri ve genel giderler kapsamında değerlendirileceği, ayrıca bahsi geçen ihalelerde kâr hariç yaklaşık maliyet tutarının sınır değer olarak kabul edileceği anlaşılmıştır.

İnceleme konusu işe ait İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2‘nci maddesinde “2.1. İhale konusu hizmetin;

a) Adı: İTFAİYE HİZMETLERİ 6 KİŞİ 12 AY SÜRE İLE ÇALIŞITIRILMASI

b) Miktarı ve türü:

İtfaiye hizmetlerinde çalıştırılmak üzere 6 kişi (2 şoför-şoförler (e) sınıfı ehliyetli olacak ve 4 itfaiye eri itfaiye erleri itfaiyecilik okullarından mezun, yoksa en az lise mezunu olacak) ile 12 ay süreli

- 6 Kişi 12 ay süreyle (asgari ücretin %15 fazlası)

-93 Yevmiye Ulusal Bayram ve Resmi Tatil Günleri…” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. İlgili mevzuat gereğince yapılacak ulaşım, sigorta vergi, resim ve harç giderleri isteklilerce teklif fiyatlarına dahil edilecektir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti:

-İtfaiye hizmetlerinde çalıştırılmak üzere 6 kişi (2 şoför-şoförler (e) sınıfı ehliyetli olacak ve 4 itfaiye eri itfaiye erleri itfaiyecilik okullarından mezun, yoksa en az lise mezunu olacak) ile 12 ay süreli çalıştırılacaktır.

-Ulusal Bayram ve Resmi tatil günleri çalışması toplamı 93 yevmiyedir.

25.3.2. Yemek ve yol giderleri:

-Çalıştırılacak Personelin Yemek Giderleri Teklif Fiyata Dahil Olup Yüklenici Tarafından Ayni Olarak Karşılanacaktır.

Yüklenicinin Çalıştıracağı Personellerin Günlük 1(Bir) Öğün Yemekleri Fabrikamız İşçi Yemekhanesinden Verilecek Olup, Günlük Bir Öğün Yemek Bedeli Olarak Tl 13,20 (Onüç Türklirası Yirmi Kuruş ) Bedel Üzerinden Hesaplanacak Olan Aylık Yemek Bedeli Yüklenici Adına Fatura Edilerek Hak Edişinden Kesilecektir.

Yemek bedeli her ay için 26 gün üzerinden hesaplanacaktır.

-Çalıştırılacak elemanlar fabrikamız personel taşıma servislerinden faydalanacak olup, ayrıca yol ücreti ödenmeyecektir.

25.3.3. Malzeme giderleri:

İsteklilerce; İtfaiye Hizmetleri Teknik Şartnamesi Madde3.1 belirtilen itfaiyeci elbise ücretlerini teklif fiyatlarına dahil edeceklerdir…” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değer hesaplar.

33.2. İhale, Kanunun 38 inci maddesinde öngörülen açıklama istenmeksizin ekonomik açıdan en avantajlı teklif üzerinde bırakılacaktır. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.1 maddesinde yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır.” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin “Yüklenici tarafından temin edilecek malzeme - ücret ve giderler” başlıklı 3’üncü maddesinde “3.1 İTFAİYECİ İŞ ELBİSELERİ

NO

CİNSİ

ÖZELLİKLERİ

İTFAİYECİ

ŞOFÖR

TOPLAM

1

İŞ ELBİSESİ

Standartlara uygun sol yakada amblem olacaktır.

4

2

6

2

ALEVDENKORUYUCU BAŞLIK

Elbiselik kumaştan, içi astarlı su geçirmez olacaktır.

4

2

6

3

İŞ AYAKKABISI

Siyah renkte ve deri olacaktır.

4

2

6

4

İTFAİYECİ YAĞMURLUĞU

Muşamba olacaktır.

4

2

6

5

İTFAİYECİ ELDİVENİ

Isıya karşı dayanıklı olacaktır.

4

2

6

6

İTFAİYECİ ÇİZMESİ

Lastik olacaktır.

4

2

6

…” düzenlemesi yer almaktadır.

Bu çerçevede, uyuşmazlığa konusu işin itfaiye hizmetlerinde çalıştırılmak üzere 6 kişinin 12 ay süreli çalıştırılması işi olduğu, diğer yandan söz konusu ihalenin anılan Kanun’un 38’inci maddesinde öngörülen açıklama istenmeksizin ekonomik açından en avantajlı teklif üzerinde bırakılacağı anlaşılmıştır.

İdarece ihale işlem dosyası kapsamında gönderilen bilgi ve belgeler incelendiğinde, 23.11.2017 tarihli ihale komisyonu kararında “…Mun-Çet İnş. Tem. ve Turz. Paz. San. Tic. Ltd. Şti., Arsima İnş. Nak. Sos. Hiz. Mad. Bilg. ve Otomasyon San. Tic. Ltd. Şti., Rahmi Aykaş – Poyraz Temizlik ve Elazığ Yıldırım Nak. San. Tic. Ltd. Şti.nin teklif fiyatları kurumca belirlenen sınır değerin altında olduğu görülmüş ve Kamu İhale Kanunu’nun doğrultusunda hazırlanan şartnamemizin 36.1’inci maddesinde de bahsedildiği gibi ihale “ekonomik açıdan en avantajlı teklifi veren istekli üzerinde bırakılır denildiğinden…” ifadelerine yer verilerek ihalenin 237.975,73 TL teklif bedeli ile İl-Nes İnşaat Temizlik Nakliye Spor Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi uhdesinde bırakıldığı, buna göre sınır değerin altında olduğu tespit edilen başvuru sahibi de dâhil 4 isteklinin teklifinin reddedildiği,

Diğer yandan, başvuru sahibinin şikâyet başvurusu üzerine idarece verilen cevap yazısında, anılan istekli tarafından Teknik Şartname’nin 3.1’inci maddesinde düzenlenen itfaiyeci elbiselerine ilişkin herhangi bir maliyetin teklif fiyatına dâhil edilmediği ve bu sebeple tekliflerinin sınır değerin altında olduğunun belirtildiği görülmüştür.

Bu çerçevede, İdari Şartname’nin 33’üncü maddesinden hareketle, sınır değerin altında kalan isteklilere herhangi bir sorgulama işlemi yapılmaksızın ihalenin ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi üzerinde bırakılması gerektiği, ancak somut olayda idarece başvuru sahibinin teklifinin bahsi geçen gerekçe ile reddedildiğinin anlaşıldığı, dolayısıyla idarece tesis edilen söz konusu işlemde mevzuata uyarlık bulunmadığı,

Kaldı ki, uyuşmazlığa konu ihalenin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alımı ihalesi olduğu, bu doğrultuda giyim giderlerinin %4 sözleşme giderleri ve genel giderler kapsamında değerlendirilmesi gerektiği anlaşıldığından, idarece başvuru sahibinin teklifinin değerlendirmeye alınmaması işleminin yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır.

23.11.2017 tarihli ihale komisyonu kararında başvuru sahibinin teklifi ile birlikte Mün-Çet İnşaat Temizlik ve Turz. Paz. San. Tic. Ltd. Şti., Rahmi Aykaş – Poyraz Temizlik ve Elazığ Yıldırım Nakliyat Sanayi Ticaret Ltd. Şti.nin tekliflerinin de sınır değerin altında olduğu belirtilerek değerlendirmeye alınmadıkları görülmüştür. Yukarıda da ifade edildiği üzere İdari Şartname’nin 33’üncü maddesinde ihalenin, Kanun’un 38’inci maddesinde öngörülen açıklama istenmeksizin ekonomik açıdan en avantajlı teklif üzerinde bırakılacağının düzenlendiği, dolayısıyla idarece anılan isteklilerin tekliflerinin sınır değerin altında olduğu gerekçesiyle reddedilmesi işleminin yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Arsima İnşaat Nakliye Sosyal Hizmetler Madencilik Bilgisayar ve Otomasyon Sanayi Ticaret Limited Şirketi, Mün-Çet İnşaat Temizlik ve Turz. Paz. San. Tic. Ltd. Şti., Rahmi Aykaş – Poyraz Tem. ile Elazığ Yıldırım Nakliyat Sanayi Ticaret Ltd. Şti.nin tekliflerinin değerlendirmeye alınması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.