KİK Kararı: 2018/UH.II-1097

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2018/031
Gündem No : 67
Karar Tarihi : 31.05.2018
Karar No : 2018/UH.II-1097
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Citystar İnşaat Taahhüt Dış Ticaret Sanayi ve Tic. Ltd. Şti. - Celal Kubat Temizlik Taşm. Gıda İnş. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Şanlıurfa Büyükşehir Belediyesi Fen İşleri Daire Başkanlığı,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2018/101489 İhale Kayıt Numaralı “İş Makinası, Araç Kiralama Ve Nakliye Hizmet Alımı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Şanlıurfa Büyükşehir Belediyesi Fen İşleri Daire Başkanlığı tarafından 10.04.2018 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “İş Makinası, Araç Kiralama ve Nakliye Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Citystar İnşaat Taahhüt Dış Ticaret Sanayi ve Tic. Ltd. Şti. - Celal Kubat Temizlik Taşm. Gıda İnş. San. Tic. Ltd. Şti. iş ortaklığının 27.04.2018 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 04.05.2018 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 14.05.2018 tarih ve 27779 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 14.05.2018 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2018/814 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İhale konusu işte paletli ekskavatör, lastikli ekskavatör, bekolu loder, sulama arasözü, treyler, 14+1 minibüs, mini kamyonet, traktör ve damperli kamyon işlerinin bulunduğu, iş makinelerinin sürücülü olarak çalıştırılmasının öngörüldüğü, söz konusu iş makinelerine ilişkin Teknik Şartname düzenlemeleri incelendiğinde ise söz konusu kısımda gün ve vardiya üzerinden çalıştırılması istenen söz konusu damperli kamyonların ihale süresince her türlü mucur, sıcak soğuk asfalt, enkaz, hafriyat nakliye işlerinde kullanılacağının açıkça belirtildiği, ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibinin pilot ortağı Hastaş Tur. Taş. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından teklif dosyasında sunulan iş deneyim belgesinin Şanlıurfa Büyükşehir Belediyesi Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı tarafından düzenlenmiş 2015/182924 İKN’li Traktör, Minibüs, Araç Kiralama Hizmet Alımı işi olduğu, ihale konusu işte iş makineleri ve iş araçlarının çalıştırılacağının belirtildiği, ancak Hastaş Tur. Taş. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından teklif kapsamında sunulan iş deneyim belgesine konu araçların iş makinesi ve iş araçları olmadığı, sadece tarım hizmetlerinde kullanılan traktör çalıştırma işini ifa ettiği, minibüsler için ise personel servisinin yapıldığının ifade edildiği, ihale konusu işte personel servisinin benzer iş olarak kabul edilmediği,

2. Ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibinin özel ortağı Mahmut Hancıoğlu Gıda Pak. Eğit. İnş. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan iş deneyim belgesine kesilen faturaların şirket bilançosunda gösterilmediği, özel ortak tarafından sahtecilik yapıldığı ve konunun incelenmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinde “ a) Benzer iş: İhale konusu iş veya işin bölümleriyle nitelik ve büyüklük bakımından benzerlik gösteren, aynı veya benzer usullerle gerçekleştirilen, teçhizat, ekipman, mali güç ve uzmanlık ile personel ve organizasyon gerekleri bakımından benzer özellik taşıyan işler,” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “İş deneyimini gösteren belgeler” başlıklı 39’uncu maddesinde “İş deneyimini gösteren belgelerin istenildiği ihalelerde; teknolojik ürün deneyim belgesinin ve yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektörde bedel içeren tek bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

a) İlk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet alımlarıyla ilgili iş deneyimini gösteren belgelerin,

b) Devredilen işlerde devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80’inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet işleriyle ilgili iş deneyimini gösteren belgelerin…istenilmesi zorunludur.

…

(2) İlk ilan veya davet tarihi ile ihale veya son başvuru tarihi arasında kabul işlemleri tamamlanan hizmet işleri, ilgisine göre birinci fıkranın (a) veya (b) bendi kapsamında değerlendirilir.

…

(5) İş ortaklığında pilot ortağın, istenen iş deneyim tutarının en az % 70’ini, diğer ortakların her birinin, istenen iş deneyim tutarının en az % 10’unu sağlaması ve diğer ortak veya ortakların iş deneyim tutarı toplamının ise istenen iş deneyim tutarının % 30’undan az olmaması gerekir. Ancak, ihaleye katılan iş ortaklığının ortakları tarafından ortaklık oranları ve yapısı aynı olmak kaydıyla daha önce kurulmuş olan iş ortaklığının gerçekleştirdiği bir işten elde edilen iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması halinde, pilot ortak ve diğer ortakların her birinin birinci cümledeki oranlara göre asgari iş deneyim tutarını sağlaması koşulu aranmaz. Konsorsiyumda ise her bir ortağın kendi kısmı için istenen iş deneyim tutarını sağlaması zorunludur…” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Değerlendirmeye ilişkin esaslar” başlıklı 48’nci maddesinde “(1) İhale konusu iş veya benzer işlerle ilgili tek sözleşmeye dayalı olarak iş deneyimini gösteren belgeler değerlendirmeye alınır. Birden çok iş deneyimini gösteren belge hiçbir şekilde toplanamaz.

(2) İş deneyimini gösteren belgelerde yer alan ancak, ihale konusu iş veya benzer iş kapsamında bulunmayan işlerin tutarları iş deneyiminde değerlendirmeye alınmaz.” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “İş deneyim tutarının güncellenmesi” başlıklı 49’uncu maddesinde “(1) İş deneyimini gösteren belgelerdeki iş deneyim tutarı; sözleşmenin yapıldığı aydan bir önceki aya ait endeksin, ilk ilan veya davet tarihinin içinde bulunduğu aydan bir önceki aya ait endekse oranlanması suretiyle bulunan katsayı üzerinden güncellenir…” hükmü,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu hizmetin;

a) Adı: İş makinası, Araç Kiralama Ve Nakliye Hizmet Alımı

b) Miktarı ve türü:

7 adet ekskavatör , 8 adet bekolu loder , 4 adet sulama arazözü , 1 adet minibüs , 12 adet traktör , 2000000 kilometre malzeme nakli ,5 adet damperli kamyon , 3 adet mini komyonet , 1 adet treyler

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

c) Yapılacağı yer: Şanlıurfa İl Sınırları

ç) Bu bent boş bırakılmıştır.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “…7.5.1. İsteklinin teknolojik ürün deneyim belgesi ya da yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektörde bedel içeren tek bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

a) İlk ilan tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet alımlarıyla ilgili iş deneyimini gösteren belgeleri veya

b) Devredilen işlerde devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80'inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet işlerine ilişkin deneyimini gösteren belgeleri,

sunması zorunludur. İstekli tarafından teklif edilen bedelin % 25'den az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin veya teknolojik ürün deneyim belgesinin sunulması gerekir.

İş ortaklığında pilot ortağın, istenen iş deneyim tutarının en az % 70'ini, diğer ortakların her birinin, istenen iş deneyim tutarının en az % 10'unu sağlaması ve diğer ortak veya ortakların iş deneyim tutarı toplamının ise istenen iş deneyim tutarının % 30'undan az olmaması gerekir. Ancak, ihaleye katılan iş ortaklığının ortakları tarafından ortaklık oranları ve yapısı aynı olmak kaydıyla daha önce kurulmuş olan iş ortaklığının gerçekleştirdiği bir işten elde edilen iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması halinde, pilot ortak ve diğer ortakların her birinin birinci cümledeki oranlara göre asgari iş deneyim tutarını sağlaması koşulu aranmaz. Konsorsiyumda ise her bir ortağın kendi kısmı için istenen iş deneyim tutarını sağlaması zorunludur.

…

7.6. Benzer iş olarak kabul edilecek işler aşağıda belirtilmiştir:

İş Makineleri Kiralama, Kamyon Kiralama veya İş Araçları Kiralama” düzenlemesi yer almaktadır.

İşin miktarı ve türü aynı Şartname’nin ekinde aşağıda yer verilen şekilde düzenlenmiştir.

Sıra No

Açıklama

Birimi

Miktarı

1

6 Adet Ekskavatör (Sürücülü/ Yakıt Hariç) (2007 ve Üzeri)

gün

360

2

1 Adet Lastik Tekerlekli Ekskavatör (Sürücülü/ Yakıt Hariç) (2007 ve Üzeri)

gün

360

3

4 Adet Sulama Arazözü (Sürücülü/ Yakıtlı) (2004 ve Üzeri)

gün

180

4

8 Adet Beko Loder (Sürücülü / Yakıt Hariç) (2007 ve Üzeri)

gün

360

5

1 Adet 14+1 Minibüs (Sürücüsüz / Yakıt hariç) (2013 ve Üzeri)

gün

360

6

12 Adet Traktör (Sürücülü / Yakıtlı) (2010 ve Üzeri)

gün

360

7

Damperli Kamyon (Minimum 25 Kamyon ile) (Sürücülü / Yakıtlı) (2007 ve Üzeri)

kilometre

2.000.000

8

5 Adet Damperli Kamyon (Sürücülü / Yakıtlı ) (2007 ve Üzeri)

gün

360

9

3 Adet Mini Kamyonet (pikap) (Sürücülü / Yakıtlı ) (2010 ve Üzeri)

gün

360

10

1 Adet İş Makinası nakil aracı tır (Treyler) (sürücülü/ yakıt hariç) 2010 üzeri

gün

360

Teknik Şartname’nin “Traktör” başlıklı bölümünde “a)Traktörler römorklu olacaktır. Römork kapasitesi 2,5 ton olacaktır.

2. Römorkları ilaveli olacaktır.
3. Traktörlerin model yılı 2010 ve üstü olacaktır.
4. Malzeme naklinde römorka branda çekilecektir.
5. Traktörler günlük en fazla 60 km yapacaklardır.
6. Traktörlerin sürücüsü ve yakıtı yükleniciye aittir.” düzenlemesi yer almaktadır.

10.04.2018 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 7 istekli tarafından teklif verildiği, ihale komisyonu tarafından yapılan değerlendirme sonucunda Hastaş Tur.Taş. San. ve Tic. Ltd. Şti. - Mahmut Hancıoğlu Gıd. Pak. Eğit .İnş. San. Tic. Ltd. Şti İş Ortaklığının ekonomik açıdan en avantajlı teklif, başvuru sahibi Citystar İnş. Taah. Dış Tic. San. ve Tic. Ltd. Şti- Celal Kubat Taş. Tur. İnş. Gıda Tar. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının teklifinin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 48’inci maddesinden, isteklilerce sunulacak iş deneyim belgelerinin, tek sözleşmeye dayalı olarak ihale konusu işe veya benzer işlere ait olması ve ihale konusu iş veya benzer işler kapsamında olmayan işlerin tutarlarının ise iş deneyimi kapsamında değerlendirmeye alınmaması gerektiği anlaşılmaktadır.

İdarece başvuru konusu ihalede “iş makineleri kiralama, kamyon kiralama veya iş araçları kiralama işleri”nin benzer iş olarak belirlendiği görülmüştür.

Ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenen Hastaş Tur. Taş. San. ve Tic. Ltd. Şti. - Mahmut Hancıoğlu Gıd. Pak. Eğit .İnş. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının teklif dosyası incelendiğinde pilot ortağı Hastaş Tur. Taş. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından Şanlıurfa Büyükşehir Belediyesi Destek Hizmetleri Daire Başkanlığınca düzenlenen 05.10.2017 tarihli ve 2015/182924-1363002-1-1 sayılı “İş Makinesı, Araç Kiralama ve Nakliye Hizmet Alımı İşi,” ne ait “1.542.543,50 TL” belge tutarlı yüklenici iş bitirme belgesinin sunulduğu, işin tanımının “Traktör, Minibüs Araç Kiralama Hizmet Alımı”, sözleşme tarihinin “04.03.2016”, kabul tarihinin ise “29.04.2017” olduğu, açıklama kısmında ise “Traktör Kiralama: 1.163.466,50 TL, Minibüs Kiralama: 379.077,00 TL” ifadesine yer verildiği,

İdare tarafından söz konusu iş bitirme belgesini düzenleyen Şanlıurfa Büyükşehir Belediyesi Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığından, anılan iş deneyim belgesine ilişkin son hakediş ve kabul tutanağı örneklerinin istendiği, söz konusu yazıya istinaden de anılan idare tarafından söz konusu iş deneyim belgesine konu işe ait, birim fiyat teklif mektubu ve eki birim fiyat teklif cetveli, kabul tutanağı, son hakediş raporu, puantaj cetveli, yapılan işler listesi, son hakedişin özeti ve sözleşmenin ilk sayfasının gönderildiği, birim fiyat teklif cetvelindeki kalemlerin “36 adet traktör (sürücülü/yakıtlı), 6 adet 14+1 Minibüs (sürücülü/yakıtlı), 1 adet 18+1 minibüs (sürücülü/yakıtlı)” şeklinde düzenlendiği görülmüştür.

Benzer iş kapsamındaki işlerin “İş Makineleri Kiralama, Kamyon Kiralama veya İş Araçları Kiralama” işleri olarak belirlendiği, sunulan iş deneyim belgesi kapsamındaki traktör kiralanması işlerinin benzer iş tanımı kapsamında olduğu, nitekim Teknik Şartname’de özellikleri belirtilen traktörün malzeme nakliyesinde ve ihale konusu iş kapsamında kullanılacağı bu nedenle benzer iş tanımında yer alan iş araçları kapsamında olduğu sonucuna varılmıştır.

Bu çerçevede iş deneyim belgesine konu işe ait son hakedişteki bilgilere göre, traktör kiralama işlerinin tutarının 1.163.466,50 TL olduğu, söz konusu tutarın güncellenmesi sonucunda 1.526.282,38 TL’ye tekabül ettiği ve pilot ortağın sağlaması gereken asgari tutarı (1.383.130,00 TL) karşıladığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere Yönelik Başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinde, ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabileceklerin anılan Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabileceği belirtilmiş ve şikâyet ve itirazen şikâyet başvurularının, dava açılmadan önce tüketilmesi zorunlu idari başvuru yolları olduğu açıkça ifade edilmiştir.

Aynı Kanun’un “İdareye şikayet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinde ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla idareye şikâyet başvurusu yapılabileceği, anılan Kanun’un “Kuruma itirazen şikayet başvurusu” başlıklı 56’ncı maddesinde ise idareye şikâyet başvurusunda bulunan veya idarece alınan kararı uygun bulmayan aday, istekli veya istekli olabileceklerin Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunabileceği belirtilmiştir.

Bahse konu Kanun maddeleri bir arada değerlendirildiğinde, ihale sürecinde hukuka aykırı olduğu iddia edilen işlem ve eylemlere karşı olarak dava açılmadan önce genel olarak iki aşamalı bir idari başvuru yolunun öngörüldüğü, aday, istekli veya istekli olabileceklerin öncelikle ihaleyi yapan idareye başvuru yapması gerektiği, şayet şikâyet üzerine alınan karar uygun bulunmaz veya şikâyet üzerine idarece herhangi bir karar alınmaz ise Kamu İhale Kurumu’na başvuruda bulunulabileceği anlaşılmaktadır.

Bu usulün amacı ise başvuru sahibinin iddialarının öncelikle idarenin değerlendirmesinden geçerek, uygun görülen hususlarda gerekli düzeltmenin idare tarafından yapılması, uyuşmazlığın devam ettiği konularda ise idarenin cevabıyla birlikte uyuşmazlığın Kurumun önüne getirilmesidir. Anılan usulün doğal bir gereği ise şikâyet başvurusunda dile getirilmeyen hususların itirazen şikâyet başvurusuna konu edilmemesidir. Çünkü idarenin değerlendirmesine sunulmayan, cevap veya açıklaması alınmayan bir hususun itirazen şikâyet başvurusuna dahil edilmesi, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nda açıklanan iki aşamalı başvuru sistematiğine uygun düşmemektedir.

Nitekim İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinin onuncu fıkrasında yer alan “İdarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar hariç, şikayet başvurusunda belirtilmeyen hususlar itirazen şikayet başvurusuna konu edilemez ” hükmü ile,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Kurum tarafından yapılacak işlemler” başlıklı 12’nci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan “… İdareye başvuru konularının yanı sıra yeni konular da eklenerek Kuruma başvurulması halinde ise, itirazen şikayet başvurusunun incelenmesinde idareye başvurusu konusu edilmeyen hususlar dikkate alınmaz” açıklaması da şikâyet başvurusunda belirtilmeyen hususların itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceğini açıkça ifade etmektedir.

Netice itibariyle yukarıda aktarılan mevzuat hüküm ve açıklamalarından idareye şikâyet başvurusunda dile getirilmeyen hususların itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceği (şikâyet başvurusu üzerine idare tarafından alınan kararda belirtilen hususlar hariç) anlaşılmaktadır. Bu itibarla, ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibinin özel ortağı Mahmut Hancıoğlu Gıda Pak. Eğit. İnş. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan iş deneyim belgesine kesilen faturaların şirket bilançosunda gösterilmediği, özel ortak tarafından sahtecilik yapıldığı ve konunun incelenmesi gerektiği iddiasının idareye yapılan şikâyet başvurusuna konu edilmediği görülmüştür.

Anılan mevzuat hüküm ve açıklamaları uyarınca, başvuru sahibine ait itirazen şikâyet dilekçesinde yer alan fakat idareye şikâyet başvurusunda bulunmayan söz konusu iddianın şekil yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmaktadır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.