KİK Kararı: 2018/UH.II-1085

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2018/031
Gündem No : 53
Karar Tarihi : 31.05.2018
Karar No : 2018/UH.II-1085
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

BPM Uluslararası Müşavirlik Mühendislik A.Ş.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Adana Büyükşehir Belediye Başkanlığı Satın Alma ve İhale Daire Başkanlığı,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2018/149325 İhale Kayıt Numaralı “Adana Ulaşım Ana Planı Hazırlanması Hizmet Alımı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Adana Büyükşehir Belediye Başkanlığı Satın Alma ve İhale Daire Başkanlığı tarafından 09.05.2018 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Adana Ulaşım Ana Planı Hazırlanması Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak BPM Uluslararası Müşavirlik Mühendislik A.Ş.nin 11.04.2018 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 24.04.2018 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 04.05.2018 tarih ve 26322 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 04.05.2018 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2018/753 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, bahse konu ihalenin 05.04.2018 tarihinde Kamu İhale Bülteni’nde yayımlanan ilanının ve kendileri tarafından temin edilen ihale dokümanı hükümlerinin incelendiği, ihale konusu işin mahiyet itibariyle danışmanlık hizmeti niteliği taşımasına rağmen hizmet alımı olarak ve açık ihale usulüyle ihale edilmesinin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 48’inci maddesi ile Danışmanlık Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin emredici hükümlerine aykırılık teşkil ettiği, danışmanlık hizmet alımlarının sadece belli istekliler arasında ihale usulü ile ihale edilmesinin yasal zorunluluk olduğu, idareye yapılan şikâyet başvurusunun reddedildiği, idarenin işleminin hukuka aykırı olduğu, ihale dokümanı kapsamında yer alan birim fiyat teklif cetvelindeki iş kalemleri ve Teknik Şartname hükümleri incelendiğinde işin tartışmasız şekilde danışmanlık hizmeti olduğunun anlaşıldığı, işin tamamına yakınının fizibilite, tasarım, etüt ve projelendirme, plan oluşturma gibi teknik nitelikli, mimarlık ve mühendislik faaliyetlerinden oluştuğu, ihale konusu işin anılan Kanun’un 48’inci maddesinin son fıkrasındaki limitin çok üzerinde olduğu, EKAP’tan temin edilen verilere göre mevcut ihalenin itirazen şikâyet bedelinin 12.843,00 TL olduğu, bahse konu Kanun’un 53’üncü maddesi uyarınca söz konusu bedelin limitin çok üzerinde olduğu, ihalenin iptal edilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kanun’un “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde “Hizmet: Bakım ve onarım, taşıma, haberleşme, sigorta, araştırma ve geliştirme, muhasebe, piyasa araştırması ve anket, danışmanlık, tanıtım, basım ve yayım, temizlik, yemek hazırlama ve dağıtım, toplantı, organizasyon, sergileme, koruma ve güvenlik, meslekî eğitim, fotoğraf, film, fikrî ve güzel sanat, bilgisayar sistemlerine yönelik hizmetler ile yazılım hizmetlerini, taşınır ve taşınmaz mal ve hakların kiralanmasını ve benzeri diğer hizmetleri” hükmü,

Anılan Kanun’un “İhale ilan süreleri ve kuralları ile ön ilan” başlıklı 13’üncü maddesinin (b) bendinin (2) numaralı alt bendinde “b) Yaklaşık maliyeti 8 inci maddede belirtilen eşik değerlerin altında kalan ihalelerden;

…

2. Yaklaşık maliyeti otuzmilyar (Yüzotuzbeşbinikiyüzotuzsekiz Türk Lirası)* ile altmışmilyar Türk Lirası (İkiyüzyetmişbindörtyüzseksendokuz Türk Lirası)* arasında olan mal veya hizmet alımları ile altmışmilyar (İkiyüzyetmişbindörtyüzseksendokuz Türk Lirası)* ile beşyüzmilyar Türk Lirası (İkimilyonikiyüzellidörtbinyüzdoksaniki Türk Lirası)* arasında olan yapım işlerinin ihalesi, ihale tarihinden en az ondört gün önce Kamu İhale Bülteninde ve işin yapılacağı yerde çıkan gazetelerin birinde,

…

En az birer defa yayımlanmak suretiyle ilân edilerek duyurulur.” hükmü,

Aynı Kanun’un “Danışmanlık hizmetleri” başlıklı 48’inci maddesinde “Mimarlık ve mühendislik, etüt ve proje, harita ve kadastro, her ölçekte imar planı, imar uygulama, ÇED raporu hazırlanması, plan, yazılım geliştirme, tasarım, teknik şartname hazırlanması, denetim ve kontrolörlük gibi teknik, mali, hukuki veya benzeri alanlardaki hizmetler, danışmanlık hizmet sunucularından alınır.

Danışmanlık hizmetleri, bu bölümde yer alan hükümlere uygun olarak sadece belli istekliler arasında ihale usulü ile ihale edilir. Ancak yaklaşık maliyeti 13 üncü maddenin (b) bendinin (2) numaralı alt bendinde hizmet alımları için öngörülen üst limit tutarının dört katının altında kalan danışmanlık hizmetleri, hizmet alımı ihalesiyle gerçekleştirilebilir.” hükmü

Anılan Kanun’un “Kamu İhale Kurumu” başlıklı 53’üncü maddesinin (j) bendinin (2) numaralı alt bendinde “Yaklaşık maliyeti beş yüz bin Türk Lirasına (Yediyüzonüçbinaltıyüzellibeş Türk Lirasına)* kadar olan ihalelerde üç bin Türk Lirası (Dörtbinikiyüzseksen Türk Lirası), beş yüz bin Türk Lirasından (Yediyüzonüçbinaltıyüzellibeş Türk Lirasından) iki milyon Türk Lirasına (İkimilyonsekizyüzellidörtbinaltıyüzyirmialtı Türk Lirasına)* kadar olanlarda altı bin Türk Lirası (Sekizbinbeşyüzaltmışiki Türk Lirası), iki milyon Türk Lirasından (İkimilyonsekizyüzellidörtbinaltıyüzyirmialtı Türk Lirasından) on beş milyon Türk Lirasına (Yirmibirmilyondörtyüzdokuzbinaltıyüzdoksanyedi Türk Lirasına)* kadar olanlarda dokuz bin Türk Lirası (Onikibinsekizyüzkırküç Türk Lirası), on beş milyon Türk Lirası (Yirmibirmilyondörtyüzdokuzbinaltıyüzdoksanyedi Türk Lirası) ve üzerinde olanlarda on iki bin Türk Lirası (Onyedibinyüzyirmialtı Türk Lirası)* tutarındaki itirazen şikâyet başvuru bedeli.” hükmü,

Danışmanlık Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Danışmanlık hizmetlerinin kapsamı” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) Kanunun 48 inci maddesinde belirtilen mimarlık ve mühendislik, etüt ve proje, harita ve kadastro, her ölçekte imar planı, imar uygulama, ÇED raporu hazırlanması, plan, yazılım geliştirme, tasarım, teknik şartname hazırlanması, denetim ve kontrolörlük gibi teknik, mali, hukuki veya benzeri alanlardaki hizmetler, danışmanlık hizmet sunucularından alınır.

(2) Kanunun 10 uncu maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (2) numaralı alt bendinde belirtilen yapımla ilgili hizmet işlerinin tamamı danışmanlık hizmetlerinin kapsamında olup, bu işler aşağıda sayılmıştır:

a) İmar planlarının hazırlanması.

b) Planlama, fizibilite ve yapılabilirlik etüdleri.

c) Yapımla ilgili sondaj –zemin etüdleri.

ç) Topoğrafya çalışmaları ve harita işleri (sayısal kadastral harita hizmetleri hariç).

d) Çevresel Etki Değerlendirme (ÇED) raporu hazırlanması.

e) Yapımla ilgili mühendislik ve mimarlık tasarım hizmetleri.

f) Yapımla ilgili mühendislik ve mimarlık tasarım kontrollüğü.

g) Yapım işi kontrollüğü ve yapı denetimi.

ğ) Yapım işi ihalesine ilişkin teknik şartname hazırlanması.” hükmü,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu hizmetin;

a) Adı: Adana Ulaşım Ana Planı Hazırlanması Hizmet Alımı

b) Miktarı ve türü:

22 Kalem Ulaşım Ana Planı Hazırlanması

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

c) Yapılacağı yer: Adana” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “EK” başlıklı bölümünde

Sıra No

Açıklama

Birimi

Miktarı

1

Mevcut Bilgileri Toplanması ve Değerlendirilmesi Raporu

adet

1

2

Yeni Bilgilerin Toplanması ve Değerlendirilmesi Raporu

adet

1

3

Kavşak Trafik Sayımları

adet

60

4

Hane Halkı Kullanıcı Ulaşım Anketleri

adet

15.000

5

Sürücü, Yolcu Ve Yaya Anketleri

adet

5.000

6

Perde ve Kordon Kesit Etütleri

adet

80

7

Karayolu Ağı Envanterinin Çıkarılması

adet

1

8

Ulaşım Modeli Oluşturulması , Kalibrasyon ve Raporu

adet

1

9

Öneri Alternatiflerinin Geliştirilmesi Test Edilmesi ve Raporu

adet

3

10

Ulaşım Ana Planının Oluşturulması (Final Rapor)

adet

1

11

Kent Merkezi Trafik Sirkülasyon Planlarının Oluşturulması (1/1000)

kilometre

30

12

Hemzemin Kavşak Ön Projelerinin Hazırlanması ve Simülasyonu

adet

50

13

Hemzemin Kavşak Simülasyonlarının Hazırlanması

adet

50

14

Karayolu Koridor Planlarının Hazırlanması

kilometre

20

15

Köprülü Kavşak Ön Projelerinin Hazırlanması

adet

10

16

Köprülü Kavşak Simülasyonlarının Hazırlanması

adet

10

17

Trafik Etüt Değerlendirme Raporu

adet

1

18

Kısa Vadeli Çözüm Önerileri Sonuç Raporu

adet

1

19

Toplu Taşıma Sistemleri için Fizibilite Raporlarının Hazırlanması

adet

1

20

Raylı Sistem Hattı Ön Projeleri

kilometre

20

21

Ulaşım Modelleme Yazılımı ve Eğitimi

adet

1

22

Trafik Simülasyon Yazılımı ve Eğitimi

adet

1

düzenlemesi,

İhale İlanı’nın ilk bölümünde “Adana Ulaşım Ana Planı Hazırlanması Hizmet Alımı hizmet alımı 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 19 uncu maddesine göre açık ihale usulü ile ihale edilecektir. İhaleye ilişkin ayrıntılı bilgiler aşağıda yer almaktadır:” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin “Amaç” başlıklı 1.2’nci maddesinde “Ulaşım işlevi; kentlerdeki ana işlevler olarak sayılan konut, ticaret, eğitim, sağlık, kamusal hizmetler ve rekreasyon (dinlenme, eğlenme) aktivitelerinin arasında yer tutup, onların gerçekleşebilmesi için aracı görevi gören temel kentsel işlevlerden biridir.

6360 sayılı "On Üç İlde Büyükşehir Belediyesi ve Yirmi Altı İlçe Kurulması ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun" ile yeniden tanımlanarak Adana İl Mülki Sınırı, Adana Büyükşehir Belediyesi sınırı haline getirilmiştir. Sınırların genişlemesinin yanı sıra hızla artan nüfus, işgücü ve araç sahipliliği gibi etkenler kentsel ulaşımı, günümüzün en önemli sorun alanlarından biri haline getirmiştir. Kentsel ulaşımın çevre, enerji, sürdürülebilirlik ve sosyal denge gibi konular dikkate alınarak ve bilimsel yöntemler kullanılarak çözümlenmesi ve düzenlenmesi gerekliliği ortaya çıkmıştır. Dolayısıyla bir yandan yaşadığımız kentteki kentsel işlevlerin sürdürülebilirliği yani kentsel düzen ve sağlık açısından, diğer yandan da kamu kaynaklarının isabetli yatırımlara yönlendirilerek israfın ve zaman kayıplarının önlenmesi yönleriyle, ulaşımı planlamak, yönetmek, ulaşım sorunlarına planlı ve uzun vadeli kalıcı çözümler üretmek zorunludur.

Ayrıca 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu'nun 7/f maddesi "Büyükşehir ulaşım ana planını yapmak veya yaptırmak ve uygulamak..." ifadesiyle, ulaşım ana planının yapılmasını ve uygulanmasını büyükşehir belediyelerine bir görev olarak yüklemiş bulunmaktadır. 09.06.2008 tarihli ve 26901 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren “Ulaşımda Enerji Verimliliğinin Artırılmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin" İkinci bölümünde yer alan “Kentsel Ulaşım Planları” başlığı altında 10. Maddesinde “Büyükşehir belediyeleri ve büyükşehir belediyesi sınırları dışındaki belediyelerden nüfusu yüz binin üzerinde olanlar ulaşım ana planı hazırlarlar. Bu planlar on beş yıllık süreler için yapılır ve her beş yılda bir yenilenir. ” ifadesi yer almaktadır.

Ayrıca Türkiye Belediyeler Birliği ulaşım planlama çalışmaları ve ulaşım ana planı hazırlama kılavuzunun 2/4 maddesinde “Hazırlanacak ulaşım planı hedef süresi (15-20) yıl olarak belirlenmelidir” denmektedir. Bu sebeple;

Artan nüfusu, Akdeniz Bölgesi'nde yoğun bir göç odağı haline gelmiş, halen büyüyen ve gelişen bir yerleşim alanı olan ADANA Büyükşehir Belediyesi görev alanında yer alan kentsel yerleşim merkezlerinin, mevcut ulaşım sisteminde yaşanan sorun ve darboğazları kapsamlı bir şekilde ele alınarak tespit edilip ve Kentsel Yerleşim Merkezleri Dışındaki Bölgelerin kent merkezi olan ulaşım ilişkilerinin düzenlenmesi ve il genelinde sürdürülebilir ulaşım politikalarının geliştirilmesini sağlamak adına, projeksiyon yılı 2035 olan ADANA Ulaşım Ana Planı'nın hazırlanarak, kalıcı çözümlerin ortaya konması; günümüzde yaşanan ve gelecekte oluşması beklenen ulaşım ve trafik sorunlarının kentin üst ve alt ölçekli plan kararları dikkate alınarak ve eşgüdüm içerisinde analiz edilmesi, düzenlenmesi, çözümü için kısa, orta ve uzun dönemlerde uygulanacak projeler geliştirilmesi; ADANA’nın ulaşım ve trafik teknik altyapısı ile toplu taşım sistemi ve işletmeciliğinin yaya/bisiklet gibi çevre dostu ulaşım biçimlerine öncelik verilerek düzenlenmesi, taşıt odaklı değil insan odaklı ulaşım sistemlerine öncelik veren çözümler üretilmesi, buna paralel olarak; toplu taşım ve ara toplu taşım türlerinin entegrasyonu ile bunların durak ve terminal alanlarının düzenlenmesi, özel ulaşım dâhil çeşitli ulaşım türlerinin birbirleri ile rekabet etmeyecek ve birbirini tamamlayacak şekilde işletilebilmesi için bir bütün olarak planlanması ve işletilmesi, aktarma olanaklarının geliştirilmesi hedeflenmektedir.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Kapsam” başlıklı 1.3’üncü maddesinde “ADANA Büyükşehir Belediyesi görev alanında yer alan kentsel yerleşim merkezlerinin 1/25000 ölçekli çevre düzeni planı (ÇDP) ve 1/5000 ölçekli Nazım İmar Planı çerçevesinde ortaya konulan kentsel gelişmenin gerektireceği ulaşım altyapısı ve işletme sistemleri ile yasal ve örgütsel düzenlemeleri belirleyecek olan ve Kentsel Yerleşim Merkezleri Dışındaki Bölgelerin kent merkezi ile olan ilişkileri planlayacak, detayları bu şartnamenin ileriki maddelerinde belirtilen 2035 ADANA Ulaşım Ana Planı'nın (AUAP) hazırlanması,

• Hazırlanan UAP'nin idarece uygun görülmesinden sonra UAP ile Nazım imar planının karşılaştırılarak, gerekmesi halinde 1/5000 ölçekli Nazım imar planı ile UAP'nin uyumlu hale getirilmesi için gerekli olan imar planı değişiklik önerilerinin bir rapor halinde idareye sunulması, idarenin nihai kararma göre UAP'ye son şeklinin verilmesi ve bu UAP'nin idareye onaylatılması,

• UAP'nin uygulanması için gerekli kapsamı ilerideki maddelerde belirtilen, idarece belirlenecek ulaşım teknik altyapılarının etüt ve ön projelerin üretilmesi,

• Onaylı UAP 'de yer alan ve 1. Etapta (ilk 5 yıl) uygulanabileceği idarece uygun görülen, yüklenici tarafından önerilen öncelikli toplu taşıma koridorlarının, sistemlerinin fizibilite etütlerinin ve avan projelerinin hazırlanması.

• Yüklenici tarafından önerilen ve idarenin onayladığı kavşak ve koridorlarda "Ulaşım ve Trafik iyileştirme Etüt ve Projelerinin” simülasyon ile geliştirilmesi.

• Toplu ulaşım hat yapısı, araç filosunun adet- çeşitlilik- entegrasyonu, toplu ulaşım teknik altyapısı ve tesisleri ile işletmecilik sistemlerinde gerçekleştirilecek değişim sürecinin yönetilmesi ve geliştirilmesine dair esasların belirlenmesi.

• Bu kapsamda hazırlanan UAP'nin sürdürülebilirliği için idarenin önereceği Teknik Personelin Yüklenici tarafından aktarılacak gerekli bilgi transferi ve teknik destek ile eğitilmesi işlerini kapsamaktadır.

Adana Büyükşehir Belediyesi Kentsel Yerleşim Merkezleri sınırları içerisindeki ulaşım ve toplu taşım sistemlerinin bir bütün olarak kısa, orta ve uzun vadeli planlama kararları doğrultusunda yeniden yapılandırılacaktır.

Kısa vadeli öneriler kapsamında; ulaşım ve trafik sistemindeki mevcut sorunların ve yetersizliklerin ortadan kaldırılması ve mevcut kapasitelerin daha etkin ve verimli kullanılmasına yönelik ulaşım ve trafik düzenleme önerileri geliştirilecektir.

Orta ve uzun vadeli öneriler geliştirilirken ise, Kentsel Yerleşim Merkezlerine yönelik planlarının öngördüğü kentsel gelişme stratejileri çerçevesinde kentin gelecekte oluşması istenen ulaşım ve trafik sisteminin temel kararları belirlenecektir. Ulaşım Ana Planı, bu kararların hayata geçirilebilmesi için gerekli ulaşım yatırımlarını ve bunların önceliklerini, ulaşım ve trafik sisteminin işletme ve yönetim politika ve ilkelerini, hedef yılı itibariyle orta ve uzun vadede oluşması beklenen yolculuk taleplerinin toplu taşım ağırlıklı bir ulaşım sistemi ile karşılanabilmesini sağlayacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Yapılan incelemede, söz konusu ihalenin yaklaşık maliyetinin 10.551.934,38 TL olduğu, anılan tutarın 4734 sayılı Kanun’un 13’üncü maddesinin (b) bendinin (2) numaralı alt bendinde hizmet alımları için öngörülen üst limit tutarının dört katının (270.489,00 TL x 4 = 1.081.956,00 TL) üstünde olduğu görülmüştür.

Ayrıca, yukarıda aktarılan Kanun ve Yönetmelik maddeleri ile İdari ve Teknik Şartname düzenlemeleri dikkate alındığında, ihale konusu iş olan “Adana Ulaşım Ana Planı Hazırlanması Hizmet Alımı”nın bir danışmanlık hizmeti olduğu, işin tamamına yakınının fizibilite, tasarım, etüt ve projelendirme, plan oluşturma gibi faaliyetlerden oluştuğu, bu sebeple bir hizmet alımı ihalesi olarak değil de, danışmanlık hizmet alımı ihalesi olarak 4734 sayılı Kanun ve Danışmanlık Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nde yer alan ilgili hükümler dikkate alınarak ihale edilmesinin zorunluluk arz ettiği anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,

Oybirliği ile karar verildi.