KİK Kararı: 2018/UH.I-870

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2018/026
Gündem No : 16
Karar Tarihi : 02.05.2018
Karar No : 2018/UH.I-870
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Asos Müteahhitlik İnş. San. ve Tic. A.Ş.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Kocaeli Büyükşehir Belediye Başkanlığı Toplu Taşıma Dairesi Başkanlığı Kara Ulaşım Şube Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2017/658608 İhale Kayıt Numaralı “Seyahat Hizmeti” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Kocaeli Büyükşehir Belediye Başkanlığı Toplu Taşıma Dairesi Başkanlığı Kara Ulaşım Şube Müdürlüğü tarafından 26.01.2018 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Seyahat Hizmeti” ihalesine ilişkin olarak Asos Müteahhitlik İnş. San. ve Tic. A.Ş.nin 26.03.2018 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 28.03.2018 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 09.04.2018 tarih ve 22143 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 04.04.2018 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2018/594 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, başvuruya konu ihalenin 2, 4, 5, 8 ve 9’uncu kısımlarında en avantajlı teklif olarak belirlenen Tuncay Nakliyat Hay. Sey. Turz. Oto. Pet. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile anılan kısımlarda ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif, 6’ncı kısımda en avantajlı teklif olarak belirlenen Körfez Turz. Sey. Nakl. Tah. Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata aykırı olduğu, şöyle ki;

- İhale dokümanında ihale konusu iş kapsamında çalıştırılacak araçların sayısına ilişkin herhangi bir belirleme yapılmadığı, bu çerçevede anılan isteklilerin öncelikle idareye sunularak hizmetin kaç adet araç ile gerçekleştirileceğine ilişkin bir hesaplama yapılmasa ve bu hesap üzerinden araçlara ilişkin amortisman maliyetinin hesaplanması gerektiği, ancak söz konusu istekliler tarafından objektif bir kritere dayanmaksızın sübjektif yorumlar üzerinden eksik belirlenen araç sayıları üzerinden amortisman hesaplamasının yapıldığı,

- Sunulan amortisman payı tespit tutanaklarının ilgili meslek mensubu tarafından kaşelenip imzalanmadığı,

- 9 ay üzerinden yapılan amortisman hesabının eksik olduğu,

- İhale konusu iş kapsamında çalıştırılacak araçların faydalı ömür süresinin beş yıl ve amortisman süresinin %20 olduğu açık bir şekilde düzenlenmiş olmasına rağmen, anılan istekliler tarafından daha uzun süreler üzerinden açıklama gerçekleştirilmek suretiyle maliyetlerin aşağı çekilmeye çalışıldığı,

- Teknik Şartname’nin 5.12’nci maddesinde idarece görevlendirme programı dışında olağanüstü ivedi durumlarda, işlerin zamanında gerçekleştirilebilmesi amacıyla istenilen 5 araca ilişkin açıklama yapılmadan maliyetin hesaplandığı,

- Kiralanan araçların, Teknik Şartname’de belirtilen koltuk sayısı, model yılı ve motor gücünü sağlamadığı,

- İhale dokümanı içerisinde hizmet kapsamında çalıştırılacak sürücü sayısına ilişkin herhangi bir belirleme yapılmadığı, bu itibarla anılan isteklilerin öncelikle idareye sunularak hizmetin kaç adet araç ile gerçekleştirileceği, dolayısıyla kaç sürücünün çalıştırılacağına ilişkin bir belirleme yapılmasa ve bu hesap üzerinden sürücülere ilişkin ücret maliyetinin hesaplanması gerektiği, ancak söz konusu istekliler tarafından objektif bir kritere dayanmaksızın sübjektif yorumlar üzerinden araç sayıları üzerinden eksik sürücü ücretlerinin hesaplandığı,

- İşçilik açıklamalarının tüm araç tipleri, tüm güzergah çeşitleri ve tüm işçilik kalemleri yönünden hukuka aykırı olduğu, özellikle söz konusu isteklinin saatlik asgari işçilik maliyetinin altında ücret belirlemek suretiyle hesaplama yapıldığı,

- Teknik Şartname’nin 10.7’nci maddesi uyarınca yüklenici tarafından personelin her an göreve hazır bir şekilde bekletilmeleri gerektiği dikkate alındığında yüklenici tarafından sürücüler için normal çalışma günlerinde yapılacak mesaiye karşılık en az aylık asgari ücret üzerinden hesaplama yapılması gerektiği, ancak anılan istekliler tarafından daha düşük zaman ve tutar üzerinden açıklama yapıldığı,

- Teknik Şartnamede işin yalnızca resmi iş günlerinde gerçekleştirileceğine ilişkin bir düzenlemenin yer almadığı, bu itibarla işin süresi olan 01.03.2018 ile 31.12.2018 tarih aralığında 14,5 gün ulusal bayram ve genel tatil günü bulunduğu, bu itibarla anılan istekliler tarafından eksik hesaplama yapıldığı,

- İhale dokümanı içerisinde hizmet kapsamında çalıştırılacak araçların sayısına ilişkin herhangi bir belirleme yapılmadığı, bu çerçevede anılan isteklilerin öncelikle idareye sunularak hizmetin kaç adet araç ile gerçekleştirileceğine ilişkin bir hesaplama yapılmasa ve bu hesap üzerinden araçlara ilişkin kiralama maliyetinin hesaplanması gerektiği, ancak söz konusu istekliler tarafından objektif bir kritere dayanmaksızın sübjektif yorumlar üzerinden eksik belirlenen araç sayıları üzerinden eksik hesaplamaların yapıldığı,

- Sunulan fiyat tekliflerinde Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.1’inci maddesinde yer alan ibarenin yer almadığı, söz konusu fiyat tekliflerinin ilgili meslek mensubu tarafından kaşelenip, imzalanmadığı, anılan belgelerin tarihinin belgenin dayanağı olan tespit tutanağı tarihinden önceki bir tarih olduğu,

- Kiralanan araçların bakım onarımına ilişkin alınan fiyat teklifinde araçların modellerine eksik veya hiç yer verilmediği ya da model yılının farklılaştırıldığı, bu itibarla anılan istekliler tarafından sunulan belgelerin araç noktasında uyumlu olmadığı,

- Tek bir araç yönünden bir gün ve bir adet üzerinden fiyat tekliflerinin alındığı, bu itibarla işin tamamının maliyetinin tevsik etmediği,

- Sunulan fiyat tekliflerinin bazılarında yedek parça, bakım onarım, akaryakıt gibi bazı maliyet bileşenlerinin kiralama maliyetinin içerisine dâhil edildiği,

- Bakım onarıma ilişkin sunulan fiyat teklifinde ihale konusu işte çalıştırılacak araçların özelliklerinin (marka-model-motor gücü) ve bakım onarım adetlerinin tam olarak yer almadığı, ayrıca işin gerçekleştirileceği araçlar ile bakım onarımı yapılacak araçların farklı olduğu,

- Açıklama kapsamında periyodik bakım onarım aralığını tevsik eden hiçbir belgenin sunulmadığı, araçların kaç kilometrede/saatte bir bakıma gireceklerine ilişkin yetkili servis yazısının dosyaya eklenmeksizin bakım onarım hesabının yapıldığı,

- Kiralama ve bakım onarım fiyat teklifinin alındığı firmaların faaliyet alanları içerisinde kiralama ve bakım onarımın bulunmadığı,

- Akaryakıt maliyetinin ihale konusu iş kapsamında çalıştırılacak araç tipleri dikkate alınmadan açıklandığı, ayrıca araçları şehir içi trafikte ortalama olarak 100 kilometrede ne kadar motorin sarfiyatlarının bulunduğuna yönelik yetkili servislerinden yazı alınmadığı ve katalog sunulmadığı, bazı araçlar yönünden alınmış beyan yazısının ise şehir içi değerlerini göstermediği, diğer taraftan beyan yazısı alınmış olan bazı araçlar yönünden ise araçların marka, model ve motor gücüne yer verilmeksizin ortalama akaryakıt tüketimi bilgisi beyan edildiği,

- Kilometre hesaplamalarında hatalar yapılarak mesafelerin düşürülmek suretiyle akaryakıt maliyetinde avantaj elde edilmeye çalışıldığı,

- EPDK Kocaeli ili en düşük akaryakıt bayi fiyat raporunun ihale ilan tarihi ihale tarihi arasında alınmadığı,

- Trafik ve ferdi kaza koltuk sigorta maliyetlerinin tevsik etme amacıyla sunulan belgelerin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.3.4’üncü maddesinde yer alan açıklamalara uygun olmadığı,

- Sunulan sigorta fiyat tekliflerinde araçların marka, model ve adetlerinin tam olarak yer almadığı, bazı araçlarda farklılıklar olduğu, işin gerçekleştirileceği araçlar ile sigorta yapılacak araçların marka cins, model ve adetlerinin farklı olduğu,

- Açıklama kapsamında gerek özmal gerek kiralama olan araçların tamamı yönünden ayrı ayrı motorlu taşıtlar vergisi, egzos ve muayene hesaplaması yapılması gerekirken yapılmadığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı Düşük Teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

(2) (Değişik: 12/06/2015-29384 R.G./4. md.) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla, üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır.

a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu;

1. Verilen hizmetin ekonomik olması,

2. Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

3. Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

…

(3) (Değişik: 12/06/2015-29384 R.G./4. md.) Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin yarısına eşit veya bu değerin üzerinde olan ihalelerde, ikinci fıkranın (a) bendinin kullanılması zorunludur…” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “…79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir…” açıklamaları yer almaktadır.

Başvuru konusu ihaleye ait İdari Şartname’nin 2’nci maddesinde ihale konusu işin “Seyahat Hizmeti” olduğu, miktarı ve türünün “10500 ad 45+1 İl İçi Otobüs, 3250 ad 27+1 İl İçi Midibüs, 1750 ad 17+1 İl İçi Minibüs,110000 km 45+1 İl Dışı Otobüs,50000 km 27+1 İl Dışı Midibüs ve 10000 km 17+1 İl Dışı Minibüs Seyahat Hizmeti” olarak belirtildiği görülmüştür.

Aynı Şartname’nin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. vergi(KDV Hariç), resim, harç

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1.

Teknik şartnamede yükleniciye ait olduğu belirtilen giderler teklif fiyata dahil edilecektir.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin ekinde

Sıra No

Açıklama

Birimi

Miktarı

1

45+1 KİŞİLİK İL İÇİ OTOBÜS

1. Bölge (Körfez, Derince, İzmit, Başiskele, Kartepe, Gölcük)

adet

7.000

2

45+1 KİŞİLİK İL İÇİ OTOBÜS

2. BÖLGE (Çayırova, Darıca, Gebze, Dilovası, Kandıra, Karamürsel)

adet

3.500

3

27+1 KİŞİLİK İL İÇİ MİDİBÜS

1. Bölge (Körfez, Derince, İzmit, Başiskele, Kartepe, Gölcük)

adet

2.000

4

27+1 KİŞİLİK İL İÇİ MİDİBÜS

2. Bölge (Çayırova, Darıca, Gebze, Dilovası, Kandıra, Karamürsel)

adet

1.250

5

17+1 KİŞİLİK İL İÇİ MİNİBÜS

1. Bölge (Körfez, Derince, İzmit, Başiskele, Kartepe, Gölcük)

adet

1.000

6

17+1 KİŞİLİK İL İÇİ MİNİBÜS

2. Bölge (Çayırova, Darıca, Gebze, Dilovası, Kandıra, Karamürsel)

adet

750

7

45+1 KİŞİLİK İL DIŞI OTOBÜS

kilometre

110.000

8

27+1 KİŞİLİK İL DIŞI MİDİBÜS

kilometre

50.000

9

17+1 KİŞİLİK İL DIŞI MİNİBÜS

kilometre

10.000

Tablosu yer almaktadır.

Teknik Şartname’nin “İhalenin Kapsamı” başlıklı 4’üncü maddesinde “Kocaeli Büyükşehir Belediyesi tarafından Kocaeli İli halkının İl içi ve İl dışı spor, sosyal ve kültürel amaçlı faaliyetlerinde seyahat hizmet alım işi kapsamında kullanılmak üzere;

İL İÇİ GÖREVLENDİRMELER

OTOBÜS

MİDİBÜS

MİNİBÜS

1. BÖLGE

(Körfez, Derince, İzmit, Başiskele, Kartepe, Gölcük)

7000 Adet

2000 Adet

1000 Adet

2. BÖLGE

(Çayırova, Darıca, Gebze, Dilovası, Kandıra, Karamürsel)

3500 Adet

1250 Adet

750 Adet

İL DIŞI GÖREVLENDİRMELER

OTOBÜS

MİDİBÜS

MİNİBÜS

110000 Km

50000 Km

10000 Km

miktarda hizmet alımı gerçekleştirilecektir.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Diğer Hususlar” başlıklı 10’uncu maddesinde “10.11 Araç sürücülerini sağlamak yüklenicinin yükümlülüğündedir. Yüklenici ve çalıştırdığı personel arasındaki uyuşmazlıklardan İdare sorumlu olmayacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Ayrıca, Teknik Şartname’nin 5’inci maddesinde araçlarda aranan şartlara, 6’ncı maddesinde sürücülerde aranan şartlara yer verilmiştir.

Birim fiyat teklif alınmak suretiyle kısmi teklife açık olarak gerçekleştirilen başvuru konusu ihalede, idarece her bir kısma ilişkin sınır değerin Kurum tarafından belirlenen yönteme göre hesaplanarak sınır değerin altında kaldığı tespit edilen şikâyete konu 2, 6, 8 ve 9’uncı kısımlarında 2, 4’üncü kısımda 4, 5’inci kısımda 3 istekliden 16.02.2018 tarihli yazılar ile “Araç Edinim Maliyeti ile Personel Gideri”ne ilişkin aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, ihalenin 4’üncü kısımda Getur Seyahat San. ve Tic. Ltd. Şti., 5 ve 6’ncı kısımlarda Genç Turizm Nak. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından aşırı düşük teklif açıklaması sunulmadığı, diğer kısımlara ilişkin sunulan açıklamaların idarece uygun görülerek 14.03.2018 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin 2, 4, 5, 8 ve 9’uncu kısımlarının Tuncay Nak. Hay. Sey. Turz. Oto. Pet. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti., 6’ncı kısmının ise Körfez Turz. Sey. Nakl. Tah. Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakılmasına karar verildiği anlaşılmıştır.

Şikâyete konu ihalede, idare tarafından isteklilere gönderilen aşırı düşük teklif açıklaması isteme yazısında araç edinim maliyeti ve personel gideri olmak suretiyle iki adet önemli teklif bileşeni belirlendiği, yukarıda aktarılan ihale dokümanı düzenlemeleri uyarınca ihale konusu hizmetin ifasında kullanılacak araç sayısının ve bu doğrultuda ihale konusu işte çalıştırılacak şoför sayısının belli olduğu, bu nedenle teklifi aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tarafından eşit koşullarda açıklama yapılmasının mümkün olduğu çıkarımı yapılabilir gibi görünmekle birlikte teklif cetvelinde ve Teknik Şartname’de düzenlenen otobüs (toplam 10500 adet), midibüs (3250 adet) ve minibüs (toplam 1750 adet) ve bu bağlamda personel sayısı (toplam 15500) dikkate alındığında idarece aslında yükleniciden istenilen araçlar ile ihale konusu işin süresi boyunca yapılacak toplam sefer sayılarının belirlendiği ancak bu durumun ihale dokümanına araç adet sayısı olarak yazılmak suretiyle düzenlendiği sonucuna varılmıştır.

Bu durumda idarece aşırı düşük teklif açıklaması istenilen araç ve personelin maliyetinin açıklanabilmesi için gerekli ilk koşul olan ihale konusu iş kapsamında çalıştırılacak araç ve personelin sayılarının yukarıda izah edilen nedenlerle ihale dokümanında yer almadığı, bu bağlamda da aşırı düşük teklif açıklaması sunacak istekliler tarafından eşit koşullarda bir açıklama yapılmasının beklenemeyeceği, zira aşırı düşük teklif açıklaması sunan Tuncay Nak. Hay. Sey. Turz. Oto. Pet. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından 43 adet aracın kendi malı olduğunu gösteren ruhsat ile, Körfez Turz. Sey. Nakl. Tah. Tic. Ltd. Şti.nin bir turizm firmasından alınan teklif cetvelinde yer alan araç sayıların sefer sayısı olarak belirtildiği fiyat teklifi ile, başvuru sahibi isteklinin ise bir firmadan araç sayısı üzerinden alınan fiyat teklifi ile açıklama yaptığı görülmüştür.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri uyarınca idarece teklifi aşırı düşük olduğu tespit edilen isteklilerden aşırı düşük tekliflerine yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin hiçbir tereddüde mahal bırakmayacak şekilde belirtilmesi zorunlu olduğu, bu itibarla idarece aşırı düşük teklif açıklamasının sağlıklı yapılabilmesi ve tekliflerin eşit şartlarda değerlendirilebilmesi için sınır değerin altında teklif sunan isteklilerden ihale dokümanında sayı, adet, özellik, miktar vb. gibi hususların net olarak belirlendiği teklif bileşenleri içerisinden önemli teklif bileşenlerinin açık ve net bir şekilde belirlenmek suretiyle aşırı düşük teklif sorgulamasının yeniden yapılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin şikâyete konu 2, 4, 5, 6, 8 ve 9’uncu kısımlarına ilişkin olarak ihale dokümanında sayı, adet, özellik, miktar vb. gibi hususların net olarak belirlendiği teklif bileşenleri içerisinden teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler belirtilmek suretiyle sınır değerin altında teklif sunan isteklilerden yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.