KİK Kararı: 2018/UH.I-693

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2018/018
Gündem No : 70
Karar Tarihi : 28.03.2018
Karar No : 2018/UH.I-693
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Oytun Temizlik Emlak İnşaat Gıda Otomotiv Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Elektrik Üretim A.Ş. Genel Müdürlüğü (EÜAŞ) Satın Alma ve Malzeme Yönetimi Daire Başkanlığı İç Satın Alma Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2017/649130 İhale Kayıt Numaralı “Karkamış HES İşletme Müdürlüğünün İhtiyacı Genel Temizlik Çöp Toplama ve Nakliyesi Park Bahçe Bakımı Sulama ve Genel Hizmet İşlerinin 19 Kişi ile 3 Yıl Süreli Yapılması” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Elektrik Üretim A.Ş. Genel Müdürlüğü (EÜAŞ) Satın Alma ve Malzeme Yönetimi Daire Başkanlığı İç Satın Alma Müdürlüğü tarafından 15.01.2018 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Karkamış HES İşletme Müdürlüğünün İhtiyacı Genel Temizlik Çöp Toplama ve Nakliyesi Park Bahçe Bakımı Sulama ve Genel Hizmet İşlerinin 19 Kişi ile 3 Yıl Süreli Yapılması” ihalesine ilişkin olarak Oytun Temizlik Emlak İnşaat Gıda Otomotiv Tic. Ltd. Şti.nin 02.03.2018 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 06.03.2018 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 16.03.2018 tarih ve 17916 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 16.03.2018 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2018/450 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, başvuruya konu ihaleye teklif verildiği, 23.02.2018 tarihinde EKAP üzerinden kendilerine tebliğ edilen kesinleşen ihale kararına göre ihalenin aşırı düşük teklif açıklamaları kabul edilen Ak Group Hizmet Taahhüt Temizlik İnşaat Turizm Taşımacılık Otomotiv Gıda ve Dayanıklı Tüketim Malları Limited Şirketi üzerinde bırakıldığı, kendi tekliflerinin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği,

İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklif etmiş olduğu 2.841.748,92 TL bedel ile söz konusu işin sağlıklı bir şekilde ve mevzuata uygun olarak gerçekleştirilmesi mümkün görülmediğinden aşağıda belirtilen hususlarla ilgili olarak idareye şikâyet başvurusunda bulunulduğu,

- Teknik Şartname’nin, 10.1’inci maddesinde en az 2010 model kapalı römorklu traktör istenildiği, işin süresi boyunca toplam 30.000 m² çift sürüleceğinin ve 3.960 km çöp veya moloz taşıma işi yapılacağının belirtildiği, traktör ve benzeri iş makinelerinin ilgili birimden alınan km başı yakıt giderlerinin herhangi bir yük taşıma ve sürüm yapma yakıt miktarı ile aynı oranda olmadığı, moloz taşıma ve çift sürerken kullanılan moloz yüklü römork, pulluk ve benzeri sürüm gereçleri nedeni ile bu yakıt miktarı farklılık gösterdiği, bu farklılığa istinaden traktörün yapacağı işin niteliğine göre ayrı ayrı fiyatlandırma yapılması ve bununla birlikte 3 yıllık süre içerisinde akaryakıta gelecek olan zamların da öngörülerek buna göre teklif sunma zorunluluğunun bulunduğu, güncel fiyatlar üzerinden yapılan açıklamanın kabul edilmemesi gerektiği,

- Kullanılacak traktörün, her türlü tamir, bakım, onarım, yedek parça, zorunlu trafik sigortası, motorlu taşıtlar vergisi, fenni muayene giderlerinin yüklenici tarafından karşılanacağının düzenlendiği, buna göre ihale üzerinde bırakılan isteklinin bu iş kalemlerinde işçilik, malzeme ve yedek parça unsurlu olması nedeni ile her biri için ayrı ayrı açıklama vermesi gerektiği, ayrıca aşırı düşük teklif açıklamasında bulunan isteklilerin bakım, onarım, yedek parça, zorunlu trafik sigortası, motorlu taşıtlar vergisi, fenni muayene ve egzoz emisyon ölçümü giderlerinin iş kalemlerini ayrı ayrı 3 yıllık süre içerisindeki artışları da göz önünde bulundurarak idareye sunmuş olmaları gerektiği,

- Servis aracı ve traktörün zorunlu trafik sigortaları için teyit yazısının alınıp alınmadığı ve yetkili kişilerce birden fazla imza edilip edilmediği, ayrıca Karayolları Taşıma Yönetmeliği’ne göre söz konusu poliçenin aşırı düşük sorgulamasına verilen cevap ekine konulması gerektiği,

- Lastik ihtiyacı için fiyat teklifi veya proforma fatura sunulup sunulmadığı, ayrıca lastik değişiminin yetkili kişilerce değişim bedelinin ayrıca ücrete tabi olduğu ve verilen teklif içerisinde bu işçilik ücretinin bulunması gerektiği, traktörün yanı sıra römork için bakım ve onarımı ile yazlık ve kışlık lastiklerin teklife ilave edilmesi gerektiği,

- Personelin işyerine getirilip götürülmesinde kullanılacak olan servis ile ilgili olarak kendi malı veya kiralama yolu ile açıklama vermesi halinde servisi kullanacak kişinin işçilik maliyetinin ilave edilip edilmediği, ayrıca bu iş için kullanılacak aracın Teknik Şartname’nin 11.2.1’inci maddesine göre teknik özelliklerinin uygun olup olmadığı, bunun yanı sıra söz konusu araç kiralama yolu ile temin edilecek ise kiralama bedelinin teklife yansıtılıp yansıtılmadığı, Araçların İmal, Tadil ve Montajı Hakkında Yönetmelik gereği personel taşıma işini yapacak vasıtanın otobüs olması nedeni ile, araç muayene bedeli, MTV, egzoz emisyon, yazlık ve kışlık lastik bedelleri belirlenirken fiyatlandırmanın otobüs olarak yapılması gerektiği,

- Teknik şartname 10.2’nci maddesinde belirtilen makine ekipmanların hiç kullanılmamış olduğu ve işin sonunda çalışır vaziyette idareye bırakılacağı hususunun belirtildiği, amortismana tabi makine ve ekipmanların faydalı ömürlerinin tamamının idarece kullanılacağı sonucunun doğduğu, bu durumda makine ekipmanların %4 sözleşme giderleri içerisinde yer almaması, makine ve ekipman fiyatlarının tamamının teklifin içerisinde olması gerektiği, bunların yanı sıra makinelerin teknik özelliklerine uygun şekilde fiyatlandırma yapılıp yapılmadığı konusunun da net olmadığı hususlarında yukarıda sayılan iş ve işlemlerin ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif etmiş olduğu bedel ile yapabilmesine imkan bulunmadığı, verilen aşırı düşük sorgulamasına ait açıklayıcı bilgi ve belgelerin gerçeği yansıtmadığı, ayrıca açıklama için belge düzenlemiş olan firmaların faaliyet konularının dışında belge düzenlemiş olabilecekleri ve bu firmaların gerçekte var olup olmadıkları konusunda tereddütlerinin olduğunun idareye yapılan şikayet başvurusunda ifade edildiği,

İdare tarafından şikâyet başvurularının reddedildiği, ihale üzerinde bırakılan isteklinin sunmuş olduğu aşırı düşük teklif açıklamaları başvuruları sonucunda idare tarafından yeniden değerlendirilmediğinden itirazen şikâyet başvurusunda bulunulduğu,

İdareye yapılan şikâyet başvurularında belirtilen hususlara itirazen şikâyet başvurularında da aynen yer verilerek ihale üzerinde bırakılan isteklinin sunmuş olduğu aşırı düşük teklif açıklamalarının yeniden incelenmesinin talep edildiği, ayrıca yukarıda belirtilen hususları tekraren ihale üzerinde bırakılan isteklinin sunmuş olduğu aşırı düşük teklif açıklamalarında proforma fatura teklif mektuplarında bu gider kalemlerinin her birinin ayrı bir gider kalemi şeklinde düzenlenerek sunulup sunulmadığının ve ihale konusu işte çalıştırılması öngörülen 2010 model römorklu traktörün periyodik bakım kitapçığında belirtilen bakım saatlerine uygun periyodik tamir ve bakımına ilişkin proforma faturaların teklif mektuplarına uyumlu olarak sunulup sunulmadığının yeniden incelenmesi gerektiği, yapılacak değerlendirme neticesinde proforma fatura ve teklif mektupları uygun sunulmamış ise ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiğinin ifade edildiği,

Sonuç olarak ihale üzerinde bırakılan isteklinin sunmuş olduğu aşırı düşük teklif açıklamalarının ihale mevzuatı çerçevesinde Kurum tarafından yeniden incelenerek kesinleşen ihale kararının düzeltici işlem kararı ile yeniden düzenlenmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

İdare tarafından ihale işlem dosyası kapsamında gönderilen ihale komisyonu kararı incelendiğinde, başvuruya konu ihaleye 15 isteklinin katıldığı, ihaleye katılan 7 isteklinin teklifinin geçerli teklif olarak belirlendiği, ihalede idare tarafından sınır değerin altında teklif sunan ve teklifleri geçerli olan isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması yapılmasının talep edildiği, idarenin bu talebine 2 istekli tarafından cevap verildiği, aşırı düşük teklif açıklamasında bulunan Ezel Temizlik Tarım İnş .Nak. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.nin yapmış olduğu aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunmadığından anılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, Ak Group Hiz. Taah. Tem. İnş. Tur. Taş. Otom. Gıd. ve Day. Tük. Mal. Ltd. Şti.nin yapmış olduğu aşırı düşük teklif açıklaması idare tarafından uygun bulunduğundan ihalenin anılan istekli üzerinde bırakıldığı, teklifi sınır değerin üzerinde olan başvuru sahibinin teklifinin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinde “İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikayet ve itirazen şikayet başvurusunda bulunabilirler.

Şikayet ve itirazen şikayet başvuruları, dava açılmadan önce tüketilmesi zorunlu idari başvuru yollarıdır.

Şikayet başvuruları idareye, itirazen şikayet başvuruları Kuruma hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle yapılır.

Dilekçelerde aşağıdaki hususlara yer verilir:

a) Başvuru sahibinin, varsa vekil ya da temsilcisinin adı, soyadı veya unvanı ve adresi.

b) İhaleyi yapan idarenin ve ihalenin adı veya ihale kayıt numarası.

c) Başvuruya konu olan durumun farkına varıldığı veya bildirildiği tarih.

d) Başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı deliller.

e) İtirazen şikayet başvurularında idareye yapılan şikayetin ve varsa şikayete ilişkin idare kararının bildirim tarihi...

Başvurular üzerine ihaleyi yapan idare veya Kurum tarafından gerekçeli olarak; ... c) Başvurunun süre, usul ve şekil kurallarına uygun olmaması, usulüne uygun olarak sözleşme imzalanmış olması veya şikayete konu işlemlerde hukuka aykırılığın tespit edilememesi veya itirazen şikayet başvurusuna konu hususun Kurumun görev alanında bulunmaması hallerinde başvurunun reddine,

karar verilir. Kurumun görev alanında bulunmaması hali hariç, itirazen şikayet başvurusunun reddedilmesi durumunda, başvuru teminatı yatırılan hallerde teminatın gelir kaydedilmesine de karar verilir...” hükmü,

Anılan Kanun’un “İdareye şikayet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinde “Şikayet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. İlanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresi ilk ilan tarihinden, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresi ise dokümanın satın alındığı tarihte başlar...

İdare, şikayet başvurusu üzerine gerekli incelemeyi yaparak on gün içinde gerekçeli bir karar alır. Alınan karar, şikayetçi ile diğer aday veya istekliler ile istekli olabileceklere karar tarihini izleyen üç gün içinde bildirilir. İlan ile ihale veya ön yeterlik dokümanına yönelik başvurular dışında istekli olabileceklere bildirim yapılmaz.

Belirtilen süre içinde bir karar alınmaması durumunda başvuru sahibi tarafından karar verme süresinin bitimini, süresinde alınan kararın uygun bulunmaması durumunda ise başvuru sahibi dahil aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından idarece alınan kararın bildirimini izleyen on gün içinde Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunulabilir.

İdareye şikayet başvurusunda bulunulması halinde, başvuru üzerine alınan kararın son bildirim tarihini, süresi içerisinde bir karar alınmaması halinde ise bu sürenin bitimini izleyen tarihten itibaren on gün geçmeden ve itirazen şikayet başvurusunda bulunulmadığı hususuna ilişkin sorgulama yapılmadan veya itirazen şikayet başvurusunda bulunulması halinde ise Kurum tarafından nihai karar verilmeden sözleşme imzalanamaz.” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinde “(1) Şikayet başvuruları idareye, itirazen şikayet başvuruları ise Kuruma hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle yapılır.

(2) Dilekçelerde aşağıdaki hususlara yer verilir; ...

ç) Başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı deliller...” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “İtirazen şikayet başvurularında aranılacak şekil unsurları” başlıklı 11’inci maddesinde “...(8) Yönetmeliğin 8 inci maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendinde başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin başvuru dilekçelerinde belirtilmesi gerektiği düzenlendiğinden, başvuruda bulunulan hususların dilekçelerde somut bir biçimde, mevzuata aykırı bulunma sebepleri ile birlikte gösterilmesi gerekmektedir. İşlemin hangi unsurlarının hangi gerekçelerle hukuka aykırı olduğu belirtilmeksizin sadece mevzuata aykırı olduğu gibi soyut ve mesnetsiz iddialara yer verilmesi halinde, Yönetmeliğin 8 inci maddesine aykırı olduğu gerekçesiyle başvurunun reddine ilişkin sorumluluk başvurana ait olacağından bu hususa dikkat edilmesi gerekmektedir.” açıklaması bulunmaktadır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinin birinci fıkrasında, ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden adayların, isteklilerin ve istekli olabileceklerin, bu Kanun’da belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabileceği hükmüne yer verilmiş, ilgili maddenin dilekçelerde yer alacak hususları sayan dördüncü fıkrasının (d) bendinde, başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin belirtilmesi gerektiği hüküm altına alınmıştır.

Kamu ihale mevzuatı gereğince idareye veya Kuruma yapılan bir başvurunun, şikâyet veya itirazen şikâyet başvurusu niteliğinde olabilmesi için, başvurunun hukuka aykırı işlem veya eylemlere karşı yapılmış olması gerekmektedir. Şöyle ki başvuruda bulunacak gerçek veya tüzel kişinin bir hukuka aykırı işlem veya eylemleri başvurusunda dile getirmesi durumunda söz konusu başvurudaki husus iddia niteliği taşıyabilir. Aksi takdirde mevzuat başvuru hakkını hukuka aykırı işlem veya eylemlere karşı tanımış olduğundan, hukuka aykırılığın dile getirilmediği başvurular şikâyet veya itirazen şikâyet başvurusu kapsamında değerlendirilmemektedir.

Ayrıca herhangi bir belge adı açıkça belirtilmeksizin yalnızca soru mahiyeti taşıyan ya da sunulması gereken belgelerin yeniden incelenmesi ve/veya değerlendirilmesi talebini veya genel nitelikli hukuka aykırılık ifadelerini içeren başvurular ile tüm belgelerin yeniden incelenmesi ve/veya değerlendirilmesi talebini içeren başvurularda; Kurum tarafından ihale sürecindeki işlem ve eylemlere ilişkin yapılacak inceleme başvuru sahibinin iddia konusu ettiği hususlara ve idarenin bu yöndeki beyanlarına hasredilmiş olup, uyuşmazlıklarda idari denetim yetkisi bu yönde bulunan Kurumun ihale komisyonlarının yerine geçip, resen inceleme sonucunu doğuracak şekilde işlemleri baştan sona yeniden inceleme yetkisinin bulunmadığı anlaşıldığından, ihale komisyonunun görev ve yetkisi dahilinde incelediği hususların Kurum tarafından yeniden incelenmesi/değerlendirilmesi talebini içeren söz konusu başvuruların, 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince reddedilmesi gerekmektedir.

Bu çerçevede başvuru sahibi isteklinin idareye yaptığı şikâyet ve Kurum’a yapılan itirazen şikâyet başvuru dilekçelerinde yer verdiği iddiaları incelendiğinde, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun bulunmaması gerekçesinin isteklinin teklif tutarına dayandırıldığı, ihale üzerinde bırakılan isteklinin yapmış olduğu aşırı düşük teklif açıklamalarında ihale mevzuatına aykırılık teşkil edecek herhangi bir bilgi ve belgeden bahsedilmediği, başvuru sahibinin gerek şikâyet gerekse de itirazen şikâyet dilekçelerinde yer verdiği iddialarının, aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunarak ihale üzerinde bırakılan isteklinin açıklamalarında sunmuş olduğu belgelerin ihale mevzuatında belirlenen şartlara göre sunulup sunulmadığının yeniden kontrol edilmesi talebinden ibaret olduğu ve söz konusu dilekçelerde başvuruya konu ihalede aşırı düşük teklif açıklamalarının nasıl yapılması gerektiğine ilişkin açıklamalara yer verildiği, dolayısıyla başvuru sahibi istekli tarafından ihale üzerinde bırakılan isteklinin yapmış olduğu aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun bulunmaması gerektiğine ilişkin somut iddialara yer verilmediği anlaşılmıştır.

Yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri gereğince başvuru sahibi tarafından mevzuata aykırılık iddialarının konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin başvuru dilekçelerinde belirtilmesi gerektiği, başvuruda bulunulan hususların somut bir biçimde, mevzuata aykırı bulunma sebepleri ile birlikte gösterilmesi, idarenin yapmış olduğu işlemlerin hangi unsurları bakımından ve hangi gerekçelerle hukuka aykırı olduğunun belirtilmesi, aykırılığa ilişkin somut delillere yer verilmesi gerektiği anlaşılmaktadır.

Yapılan inceleme neticesinde, başvuru sahibinin iddialarında, ihale üzerinde bırakılan isteklinin yapmış olduğu aşırı düşük teklif açıklamasının idare tarafından uygun bulunması işleminin hangi unsurları bakımından ve hangi gerekçelerle hukuka aykırı olduğunun belirtilmediği, başvurunun aşırı düşük teklif açıklamasının nasıl yapılması gerektiğine yönelik olduğu ve ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarında sunduğu belgelerin yeniden kontrol edilmesi talebinden ibaret olduğu anlaşılmıştır. Bu kapsamda Kurumun ihale komisyonlarının yerine geçip, resen inceleme sonucunu doğuracak şekilde işlemleri baştan sona yeniden inceleme yetkisinin bulunmadığı anlaşıldığından, ihale komisyonunun görev ve yetkisi dâhilinde incelediği hususların Kurum tarafından yeniden incelenmesi talebini doğuracak söz konusu iddiaların, 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmış olup, açıklanan nedenlerle başvuru sahibinin iddiaları uygun bulunmamıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.