KİK Kararı: 2018/UH.I-690

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2018/018
Gündem No : 67
Karar Tarihi : 28.03.2018
Karar No : 2018/UH.I-690
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Vangölü Nak. İnş. Ltd. Şti,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Milli Eğitim Bakanlığı 2. Akşam Sanat Okulu (Ders Aletleri Yapım Merkezi),

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2018/82961 İhale Kayıt Numaralı “Ders Aracı ve Donatım Eşyası Taşıma Hizmeti Alımı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Milli Eğitim Bakanlığı 2. Akşam Sanat Okulu (Ders Aletleri Yapım Merkezi) tarafından 19.03.2018 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Ders Aracı ve Donatım Eşyası Taşıma Hizmeti Alımı” ihalesine ilişkin olarak Vangölü Nak. İnş. Ltd. Şti.nin 26.02.2018 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 01.03.2018 tarih ve 15100 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 01.03.2018 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2018/343 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

İdari Şartname’de yeterlik belgeleri olarak R1 yetki belgesi ile L1 yetki belgesinin istenildiği, ihale konusu taşıma işi için bu belgelerin yeterli olmasına rağmen, ayrıca 7.5.2’nci maddesinde de en az 20 adet tırın kendi malı olarak istenildiği, bu belgelerle ilgili olarak taşıt bulundurma zorunluluğunun olmadığı, kendi malı olarak istenilen 20 adet tır ile ilgili olan söz konusu düzenlemenin ihale dokümanından kaldırılması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu hizmetin;

a) Adı: Ders Aracı ve Donatım Eşyası Taşıma Hizmeti Alımı

b) Miktarı ve türü: TIR ile taşıma: 150.000 km

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

c) Yapılacağı yer: Ankara'dan Türkiye geneline

ç) Bu bent boş bırakılmıştır.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeleri teklifleri kapsamında sunmaları gerekir:

h) Yurtiçi taşıma işleri organizatörlüğü yapacaklara verilen R1 Yetki Belgesi veya Ticari amaçla lojistik işletmeciliği yapacak gerçek ve tüzel kişilere Ulaştırma Bakanlığı tarafından verilen L1 Yetki Belgesi

…

7.5.2. İsteklinin, İdare tarafından istenildiği takdirde en geç bir gün sonra yükleme alanlarında hazır bulundurulacak ve taşıma işinde kullanılacak En az 20(Yirmi) adet İdarenin istediği asgari şartları taşıyan TIR öz malı olacaktır. İstekliler, fatura ya da demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağını veya yeminli mali müşavir ya da serbest muhasebeci mali müşavir raporunu Teklif Zarfı içinde idareye teslim edeceklerdir.” düzenlemesi yer almaktadır.

23.02.2018 tarihli İhale İlanı’nın “İhaleye katılabilme şartları ve istenilen belgeler ile yeterlik değerlendirmesinde uygulanacak kriterler” başlıklı 4’üncü maddesinde “4.1. ihaleye katılımda istenilecek belgeler:

4.1.1.3 Yurtiçi taşıma işleri organizatörlüğü yapacaklara verilen R1 Yetki Belgesi veya Ticari amaçla lojistik işletmeciliği yapacak gerçek ve tüzel kişilere Ulaştırma Bakanlığı tarafından verilen L1 Yetki Belgesi

…

4.3.2. Makine, teçhizat ve diğer ekipmana ait belgeler ve kapasite raporu:

isteklinin, İdare tarafından istenildiği takdirde en geç bir gün sonra yükleme alanlarında hazır bulundurulacak ve taşıma işinde kullanılacak En az 20(Yirmi) adet İdarenin istediği asgari şartları taşıyan TIR özmalı olacaktır. İstekliler, fatura ya da demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağını veya yeminli mali müşavir ya da serbest muhasebeci mali müşavir raporunu Teklif Zarfı içinde idareye teslim edeceklerdir.” düzenlemesine yer verilmiştir.

Karayolu Taşıma Yönetmeliği’nin “Yetki belgesi alma zorunluluğu” başlıklı 5’inci maddesinde “(1) Bu Yönetmelik kapsamına giren taşımacılık, acentelik, taşıma işleri komisyonculuğu, taşıma işleri organizatörlüğü, nakliyat ambarı işletmeciliği, kargo işletmeciliği, lojistik işletmeciliği, dağıtım işletmeciliği, terminal işletmeciliği ve benzeri faaliyetlerde bulunacak gerçek ve tüzel kişilerin yapacakları faaliyetlere uygun olan yetki belgesini/belgelerini Bakanlıktan almaları zorunludur

(9) L türü yetki belgesi: Ticari amaçla lojistik işletmeciliği yapacak gerçek ve tüzel kişilere verilir. Faaliyetin şekline göre aşağıdaki türlere ayrılır:

a) L1 yetki belgesi: Yurtiçi yapacaklara,

…

13. R türü yetki belgesi: Ticari amaçla eşya taşımacılığı alanında taşıma işleri organizatörlüğü yapacak gerçek ve tüzel kişilere verilir. Faaliyetin şekline göre aşağıdaki türlere ayrılır:

a) R1 yetki belgesi: Yurtiçi yapacaklara…” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Yetki belgesi almanın veya yenilemenin özel şartları” başlıklı 14’üncü maddesinde “…

9. L türü yetki belgeleri için başvuranlardan:

a) L1 yetki belgesi için başvuranların;

1. En az, 3 birim taşıt ve 75 tonluk asgari kapasiteye sahip olmaları ile 75.000 Türk Lirası sermaye veya işletme sermayesine sahip olmaları,

2. Merkezinde veya şubesinde, lojistik işletmeciliği faaliyetine uygun, en az 500 m2’lik açık, kapalı veya taşıt park alanı olarak kullanılabilecek bir taşınmazın kullanım hakkına sahip olmaları,

3. Her bir şube için (2) numaralı alt bentte belirtilen nitelikleri haiz en az 100 m2’lik kapalı ve/veya açık alana sahip bir taşınmazın kullanım hakkına sahip olmaları…, hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Taşıtların yaşı, cinsi ve diğer şartlar” başlıklı 24’üncü maddesinde “…2) L1 yetki belgesi eki taşıt belgelerine kaydedilecek taşıtlardan, asgari kapasiteyi sağlayacak sayıda özmal taşıtların ilk başvuru ve faaliyet süresince 20 yaşından büyük olmaması şarttır.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Taşıtların özmal veya sözleşmeli olarak kullanılması” başlıklı 25’inci maddesinde “f) L1 ve N2 yetki belgesi ile ilgili olarak:

1. Özmal taşıt sayısının 10 katını geçmemek üzere ticari olarak kayıt ve tescil edilmiş sözleşmeli taşıtlar kaydedilebilir.

(2) Birden fazla sahibi bulunan taşıtlar, yetki belgeleri eki taşıt belgelerine özmal taşıt olarak kaydedilmez. Bu durumdaki taşıtlar bu Yönetmelikte belirtilen esaslar çerçevesinde yetki belgeleri eki taşıt belgelerine sözleşmeli taşıt olarak kaydedilebilir….” hükmü yer almaktadır.

İhaleye ait Teknik Şartname incelendiğinde “Bu şartname Milli Eğitim Bakanlığı Ders Aletleri Yapım Merkezi (2. Akşam Sanat Okulu) Müdürlüğü depolarından, 81 İl ve İlçelerindeki okul ve kurumlara muhtelif okul eşyası ve donatım eşyası taşıma işi ve bununla ilgili her türlü iş ve işlemlere ait esas ve usulleri kapsar.

Araç :TIR

8. Yüklenici, taşıma yapacağı Araçları İdarenin isteği doğrultusunda, istenilen gün ve saatte yükleme yapılacak olan depo alanında, yükleme yapılmaya hazır vaziyette bulunduracaktır.

9. İdare, Yükleniciye haftalık ortalama 20(Yirmi) araçlık yükleme yapabilir, ancak bir veya birkaç hafta hiç yükleme yapmayabileceği gibi bir haftada en fazla 50(Elli) araçlık Yükleniciye yükleme yapabilir.

…

11. İdare gerekli gördüğü durumlarda, bir gün içinde 5 (beş), haftada toplam 25 (Yirmibeş) aracı geçmemek üzere haftalık yükleme programının dışında araç isteyebilir. Bunu, İdare Yüklenici yetkilisine elden tebliğ eder (Acil durumlarda Yüklenici okula faks yolu ile davet edilir). Tebliğ tarihini izleyen günün en geç ertesi gün 11.30’a kadar Yüklenici araçları yükleme alanında hazır bulundurmak zorundadır.

…

18. Bir araca komple tek çeşit malzeme yüklenebileceği gibi çok çeşitli ve değişik malzeme de yüklenebilecektir.

19.Araçların, işin veya yükün durumuna göre kapalı yada açık olması İdarenin takdirindedir. Kapalı kasa tercih edilmesi durumunda araç yüksekliği en az 400 cm olacaktır. Yollama zaptında belirtildiği üzere malzemeler tam ve sağlam olarak Yükleniciye teslim edilmiş olduğundan teslimatta meydana gelebilecek her türlü eksik, kırık vb. durumlarda Yüklenici sorumludur.

20.Yüklenecek araçlar, araç ruhsatında yazılı olan istiap haddi (İstiap Haddi = Azami Yüklü Ağılığı - Net Ağırlığı) 25.000 kg. ve üzeri, ayrıca model yılı 2000 ve üzeri, römork ise çekicisi de dahil model yılı 2000 ve üzeri olacaktır.

…

26.Yüklemeler hafta içi pazartesiden cuma gününe kadar yapılır. Cumhurbaşkanı, Başbakan veya Bakan tarafından yapılan açılışlar vb. acil durumlarda cumartesi ve pazar günleri de yükleme yapılacaktır.” düzenlemesine yer verildiği görülmüştür.

İhaleye ait birim fiyat teklif cetvelinin “

A1

B2

Sıra No

İş Kaleminin Adı Ve Kısa Açıklaması 6

Birimi

Miktarı

Teklif Edilen4 Birim Fiyat

Tutarı

1

Ders Aracı Ve Donatım Eşyası Taşıma Hizmeti Alımı

Kilometre

150.000

Toplam Tutar (K.D.V Hariç)

? şeklinde olduğu görülmüştür.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur…” hükmü yer almaktadır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler ve kapasite raporu” başlıklı 41’inci maddesinde “(1) İşin yapılabilmesi için gerekli görülen makine, teçhizat ve diğer ekipmanın sayısına ve niteliğine dokümanda yer verilir. Makine, teçhizat ve ekipman için kendi malı olma şartının aranmaması esastır. Ancak idare, işin niteliğinin gerektirdiği hallerde, ihale konusu işin yapılabilmesi için adaya veya istekliye ait olmasını gerekli gördüğü makine, teçhizat ve diğer ekipmanı yeterlik kriteri olarak belirleyebilir. Bu durumda, makine, teçhizat ve diğer ekipmanın, teknik kriterlerine yönelik olarak dokümanda düzenleme yapılmış ise, bu niteliğe yönelik belgelerin de başvuru veya teklif kapsamında sunulması zorunludur…” hükmü yer almaktadır.

Yapılan incelemede, başvuru sahibinin 26.02.2018 tarihinde doküman satın alarak istekli olabilecek sıfatını haiz olduğu, ihale dokümanının 23.02.2018 tarihli İhale İlanı’na yansıyan hususlarına yönelik 26.02.2018 tarihinde idareye şikâyet başvurusunda bulunduğu, idare tarafından anılan kriterlerin Müdürlükleri tarafından son 4 yılda yapılan ihalelerde de istenildiği ve ihalelerin sorunsuz sonuçlandığı, okulun ihtiyaçlarının aksatılmasına izin verilmediği şeklinde cevap verilerek şikâyetin uygun bulunmadığı, başvuru sahibinin ihaleye teklif verdiği, idarece teklif değerlendirme aşamasının inceleme tarihi itibariyle sonuçlanmadığı görülmüştür.

İsteklilerin teklif dosyaları kapsamında sunmaları gereken R1 yetki belgesi ile L1 yetki belgesi ve bu belgelerin taşıması gereken kriterlerin neler olduğunun İhale İlanı’nın 4’üncü ve İdari Şartname’nin 7’nci maddesi kapsamında idarece düzenlendiği, Teknik Şartname’de taşıma işinin gerçekleşeceği 995 güzergâh ve mesafelere yer verildiği, en az 20 adet tırın kendi malı olmasının istendiği görülmüştür. Bununla birlikte ihale dokümanında 150.000 km’lik taşıma işine yönelik olarak kaç adet tır ile söz konusu işin gerçekleşeceğinin belirtilmediği tespit edilmiştir. Diğer yandan yaklaşık maliyetinin hesaplanma yöntemi incelendiğinde piyasa fiyat araştırması yapıldığı ve firmalardan “km” üzerinden teklif verilmesinin istendiği görülmüştür.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinden idarelerin, bu Kanun’a göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumlu olduğu, ekonomik ve mali yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliğin saptanması amacıyla idarece öngörülecek değerlendirme kriterleri ve istenecek belgelerin rekabeti engelleyecek şekilde belirlenmemesi gerektiği, işin yapılabilmesi için gerekli görülen makine, teçhizat ve diğer ekipmanın sayısına ve niteliğine dokümanda yer verileceği, makine, teçhizat ve ekipman için kendi malı olma şartının aranmamasının esas olduğu, ancak işin yürütülmesi sırasında kullanılacak araçların ihale konusu işin niteliğine göre ihtiyaçları çerçevesinde belirleme yetkisinin idarenin yetki ve sorumluluğunda olduğu, bu doğrultuda idarenin ihale konusu hizmet ile ilgili tecrübelerinden de faydalanarak ihale konusu hizmetin niteliğine ve ihale konusu hizmet işi kapsamında kullanılacak olan araçların özelliklerine ilişkin düzenleme yapabileceği ve buna ilişkin sorumluluğun idareye ait olduğu anlaşılmaktadır.

Söz konusu ihaleye ait ihale dokümanı içerisinde yer alan Teknik Şartname ve İdari Şartname incelendiğinde, tekliflerin “km” üzerinden verilmesinin istenildiği, idarenin de yaklaşık maliyeti hesaplarken ihale konusu işte kullanılacak tır sayısına ilişkin bir belirleme yapmadığı ve “km” üzerinden yaklaşık maliyeti hesapladığı tespit edilmiştir.

Teknik Şartname’nin yukarıda yer verilen düzenlemelerinden yüklenicinin haftalık ortalama 20(Yirmi) araçlık yükleme yapabileceği gibi bir veya birkaç hafta hiç yükleme yapmayabileceği, bir haftada en fazla 50(Elli) araçlık yükleme yapabileceği, idarenin gerekli gördüğü durumlarda, bir gün içinde 5 (beş), haftada toplam 25 (Yirmibeş) aracı geçmemek üzere haftalık yükleme programının dışında yükleniciden araç isteyebileceği anlaşılmıştır.

Her ne kadar idarenin şikâyete cevap yazısında bahsi geçen düzenlemenin, okul veya kurumların açılışını ve eğitim-öğretimin aksatılmaması amacıyla düzenlendiğini belirtmiş olsa da, Teknik Şartname’de yer verilen düzenlemeler çerçevesinde işin niteliği ve kapsamı göz önünde bulundurulduğunda söz konusu işin km üzerinden teklif alındığı, idare tarafından ihale konusu işte kullanılacak toplam araç sayısı belirlenmeden isteklilerden 20 adet tırın kendi malı olmasının istenmesini gerektirecek haklı ve makul bir gerekçenin ortaya konulmadığı, idarece ihale konusu işte kullanılması öngörülen 20 adet tır için isteklinin kendi malı olması şartının aranmasının 4734 sayılı Kanun’un 5’inci maddesinde yer alan rekabetin sağlanması ve kaynakların verimli kullanılması ilkelerine aykırılık teşkil ettiği ve bahsi geçen ihalenin iptal edilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,

Oybirliği ile karar verildi.