KİK Kararı: 2018/UH.I-66

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2018/001
Gündem No : 74
Karar Tarihi : 04.01.2018
Karar No : 2018/UH.I-66
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Kuzey Grup Tem. Bil. Oto. Gıda Tar. Hay. Tic. San. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Atatürk Üniversitesi Rektörlüğü Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığı,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2017/469665 İhale Kayıt Numaralı “2018 Yılı Merkez Öğrenci ve Personel Malzeme Dahil Tabldot Yemek Pişirme, Dağıtma ve Sonrası Hizmet Alımı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Atatürk Üniversitesi Rektörlüğü Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığı tarafından 26.10.2017 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “2018 Yılı Merkez Öğrenci ve Personel Malzeme Dahil Tabldot Yemek Pişirme, Dağıtma ve Sonrası Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Kuzey Grup Tem. Bil. Oto. Gıda Tar. Hay. Tic. San. Ltd. Şti.nin 16.11.2017 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 20.11.2017 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 30.11.2017 tarih ve 65713 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 27.11.2017 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2017/3044 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, Sa-Me İnş. Taah. Gıda Yem. İşl. Taş. Tur. Tic. San. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının aşağıda sayılan gerekçeler ile uygun olmadığı,

a) Sa-Me İnş. Taah. Gıda Yem. İşl. Taş. Tur. Tic. San. Ltd. Şti. tarafından sunulan Ek-H.4 Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelinin açıklama yöntemi kısmında ekli belgelerin kaçıncı sayfada olduklarının açıkça yazılmadığı, ayrıca tevsik edici belgelerle ana çiğ girdi listesinde bulunan birim fiyatların birbiriyle aynı olmadığı,

b) Çalıştırılan personele ait giyim giderinin yardımcı girdiler başlığı altında değerlendirilmeyip, işçilik giderleri altında değerlendirilmesinin Ek-H.4 Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetveli oranlarının hatalı olmasına yol açtığı,

c) Ana çiğ girdileri için üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınarak açıklama yapılmasının uygun olmadığı, ayrıca hangi gerekçe ile fiyat teklifi alındığını gösterir bir belgenin de sunulmadığı, diğer taraftan sunulan fiyat tekliflerinde TÜRMOB kaşesinin bulunmadığı, fiyat teklifi ekinde imza sirküleri ile faaliyet belgelerinin de bulunmadığı,

ç) Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilen fiyatların ihale tarihi ile ihale ilan tarihi aralığında olmadığı ve fiyatların da teyit edilmesi gerektiği, aynı şekilde ticaret borsasından alınan fiyatların da teyidinin yapılması gerektiği, ayrıca toptancı hal fiyatlarının ihale tarihinden önceki 12 aya ait olmadığı ve bültenlerin teyit edilmesi gerektiği,

d) Sa-Me İnş. Taah. Gıda Yem. İşl. Taş. Tur. Tic. San. Ltd. Şti. tarafından işin ifası sürecinde kullanılması gereken çiğ girdi miktarının hesaplanması ve düzenlenen EK-O.7 belgelerinde hesaplanan bu miktarların en az yarısı kadar alım yapılması gerekmekteyken, söz konusu açıklamada örnek menüler üzerinden açıklama yapıldığı ve EK-O.7 belgelerinin hatalı tanzim edildiği,

e) Aşırı düşük teklif açıklamasında tatil günlerinde çalıştırılacak personel hesabına yer verilmediği, verilmiş olsa dahi eksik hesaplandığı,

f) Anılan isteklinin birim işçilik maliyeti ve birim çiğ girdi maliyetinin toplam birim teklif fiyatının üzerinde olduğu,

g) Roll ekmeğe ilişkin olarak mevzuatta belirtilen belgeler kullanılarak açıklama yapılmadığı, %30 oranında kepek ekmek maliyetinin hesaplamalara dahil edilmediği,

h) Normal yemek gramajlarına garnitür gramajı dahil edilmeyerek maliyetin düşürüldüğü,

ı) Yemek dağıtımda en az 4 adet motorlu aracın kullanılacağı, araç şoförlerine ilişkin maliyet öngörülmediği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Başvuru konusu ihalede yaklaşık maliyetin 10.855.700,00 TL olarak belirlendiği, şikâyete konu ihaleye 8 isteklinin katıldığı, sınır değerin 7.985.494,00 TL olarak hesaplandığı, bu tutarın altında 7.536.000,00 TL teklif sunan Sa-Me İnş. Taah. Gıda Yem. İşl. Taş. Tur. Tic. San. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif olarak belirlendiği tespit edilmiştir.

İhaleye ait İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “…25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. Yüklenici firma tarafından yemekhanede kullanılan Elektrik bedeli ara süzme saatler üzerinden tüketilen miktarı belirerek o günkü elektrik rayiç fiyatı ile çarpılıp çıkan bedeli Üniversitemiz Strateji Daire Başkanlığına yatırılacaktır. 2-Merkez ısı santralinden beslenen doğal gaz hattından gelen gazın var olan saate göre hesaplama yapılarak Strateji Geliştirme Daire Başkanlığına yatırılacaktır. 3-Yüklenici firma tarafından tüketilen Su bedeli aylık 3542,00 TL + KDV olup Üniversitemiz Strateji Daire Başkanlığına yatırılacaktır. 4-Merkezi yemekhanede kullanılan buhar ünitesince üretilen sıcak su bulaşık, temizlik ve banyo için kesintisiz hazır bulunacak olup. kesinlikle soğuk su kullanılmayacaktır. 4-Öğrenci yemekhanemizde bulunan mevcut demirbaş ve diğer malzemelerin listesi teknik şartnamede belirtilmiş olup İlgili firmaya tesliminden sonra; (10 gün içerisinde) İdaremizce belirlenen malzeme kullanım bedeli olan 66.000,00.-TL`nin Üniversitemiz Strateji Geliştirme Daire Başkanlığına yatırılarak makbuzu Daire Başkanlığımıza getirilecektir.

…

25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir. Personelin iş kazaları ile meslek hastalıkları sigortası prim oranı %2 (iki) olarak tespit edilmiştir.” düzenlemesi,

İdari Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değer hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.1 maddesinde yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır.” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale komisyonu tarafından 31.10.2017 tarihinde EKAP üzerinden gönderilen aşırı düşük sorgulama yazısı ile Sa-Me İnş. Taah. Gıda Yem. İşl. Taş. Tur. Tic. San. Ltd. Şti.den teklifine yönelik olarak aşırı düşük teklif açıklamasında bulunmasının talep edildiği, söz konusu aşırı düşük teklif açıklama yazı ekinde 2 haftalık (10 günlük) örnek menüye de yer verildiği,

Anılan istekli tarafından 06.11.2017 tarihinde aşırı düşük teklif açıklamasında bulunulduğu, ihale komisyonu tarafından söz konusu aşırı düşük teklif açıklamasının uygun görülerek adı geçen isteklinin ihale üzerinde bırakılan istekli olarak belirlenmesine karar verildiği tespit edilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.1. Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer aşağıdaki kurallara göre tespit edilir.

79.1.2. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde sınır değer;

…

79.1.3. 79.1.2 nci maddede yer alan R değeri her yıl 1 Şubat tarihinden geçerli olmak üzere Kurum tarafından belirlenir ve ilan edilir. İhalenin konusu veya işin niteliğine göre Kurum tarafından farklı R değerleri belirlenebilir.

79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

…

79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler.

79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.

…

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

…

79.2.2.4. Ticaret Borsası Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 18/5/2004 tarihli ve 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününde gerçekleşen ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir.

79.2.2.5. Toptancı Hal Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 11/3/2010 tarihli ve 5957 sayılı Sebze ve Meyveler ile Yeterli Arz ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününe ait ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir.

…

79.2.2.7. İsteklinin Kendi Ürettiği, Aldığı veya Sattığı Mallara İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre aşırı düşük teklif açıklamasına konu mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.7) ile açıklama yapılabilir.

…

79.2.3. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6 ve Ek-O.7 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır”

…

79.2.6. Malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere teknik şartnamede asgari iki haftalık örnek menü düzenlemesi yapılır ve bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarları belirtilir.

Bu ihalelerde; teklifi aşırı düşük bulunan istekli öncelikle “ana girdi”, “işçilik” ve “yardımcı gider” oranlarının belirtildiği Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelini (Ek- H.4) hazırlayarak açıklaması kapsamında sunar. Açıklamanın geçerli kabul edilebilmesi için “(Ana Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,80’den az ve 0,95’den çok olmaması gerekir. Oran belirtmeyen veya belirttiği oran 0,80’den az veya 0,95’den çok olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Bu maddede yer alan ana girdi ibaresi kapsamında, kırmızı et; beyaz et; balık; işlenmiş et ürünleri (sucuk, salam, sosis, kavurma gibi); kuru gıdalar (pirinç, bulgur, nohut, mercimek, kuru fasulye gibi); sebze; meyve; toz şeker, süt; yoğurt, ayran; yağ ürünleri (ayçiçek yağı, zeytinyağı, tereyağı) kahvaltı malzemeleri (peynir, zeytin, yumurta, reçel, bal gibi); pet su, ekmek açıklama yapılacak unsurlar olarak dikkate alınır. İdarenin ihale dokümanında bu girdilerin dışında ana girdi niteliğinde malzeme içeren yemek öğünü düzenlemesi durumunda aşırı düşük teklif açıklama yazısında açıklama istenecek unsurlar arasında bu malzemelerin de belirtilmesi zorunludur. Bu çerçevede, isteklinin beyan ettiği orana uygun teklif sunması durumunda, yemek pişirilmesi için gerekli enerji giderleri (doğalgaz, LPG gibi), temizlik malzemeleri, su, sigorta giderleri, ilaçlama ve hijyen sağlama giderleri, bakım onarım, amortisman, nakliye, sözleşme giderleri ve genel giderler, portör muayenesi ve tali çiğ girdiler (tuz, baharat, tatlandırıcı vb.) gibi unsurlar “yardımcı girdiler” başlığında değerlendirilir ve bu unsurlar için açıklama sunulması gerekmez.

Örneğin; 1.000 öğün yemek alımı için çıkılan bir ihalede, birim fiyat olarak 5 TL teklif veren bir isteklinin, 5.000 TL olan toplam teklif bedelinin aşırı düşük olarak değerlendirilmesi ve istekli tarafından sunulan Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelinde “(Ana Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,90 olarak belirtilmesi halinde, teklifin 4.500 TL’sinin ana çiğ girdi ile işçilik toplamını içerdiği kabul edilir ve isteklinin sadece bu kısma ilişkin açıklama yapması gerekir. Teklifin 500 TL’lik kısmının ise yardımcı giderlere ilişkin olduğu kabul edildiğinden, bu kısma ilişkin açıklama yapılması gerekmemektedir.

Malzemeli yemek alımı ihalelerinde, kırmızı et; beyaz et; balık; kuru gıdalar (pirinç, bulgur, nohut, mercimek, kuru fasulye gibi); sebze; meyve maliyetlerinin tevsiki amacıyla üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri kullanılamaz. Ancak 79.2.2’nci maddede yer alan diğer yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklama yapılabilir.

Malzemeli yemek alımı ihalelerinde sadece iki haftalık örnek menüdeki ana girdiler ve işçilik giderleri dikkate alınarak açıklama yapılmalıdır. İsteklilerin örnek menüdeki girdiler ve işçilik gideri kullanılarak teklif ettikleri birim fiyatı açıklamaları gerekmekte olup toplam miktar ve tutar açıklaması yapılmayacaktır. Örneğin normal kahvaltı, diyet kahvaltı, ara öğün, normal yemek ve diyet yemek gibi birim fiyatları içeren bir ihalede, isteklilerin teklif ettikleri birim fiyatı; örnek menüyü ve bu menünün üretimi için gerekli işçilik tutarını kullanarak tevsik etmeleri durumunda açıklama uygun kabul edilecektir.

…

79.3. İdarelerin aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirilmesine ilişkin aşağıdaki düzenlemeleri de dikkate almaları gerekmektedir.

79.3.1. Teklifi aşırı düşük olarak tespit edildikten sonra yukarıdaki yöntemlere göre usulüne uygun açıklama yapan isteklilerin teklifleri geçerli kabul edilir. Hayatın olağan akışına veya ticari gereklere aykırılık gibi nedenlerle teklifler reddedilemez.

…

79.3.5. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 4 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, sözleşme giderleri ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle açıklama yapılacaktır.” açıklamaları yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin ekinde yer alan Ek-H.4 Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetveli’ne ilişkin olarak “Hangi belge ile tevsik edildiği ve söz konusu belgelerin, ekli belgelerde kaçıncı sayfada olduğu yazılacaktır. Örneğin; Toptancı Hal Fiyatları; sf. 25.” açıklamasına yer verilmiştir.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri uyarınca malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde idarelerin aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere teknik şartnamede asgari iki haftalık örnek menü düzenlemesi yapması ve bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarlarını belirtmesi gerekmektedir.

Bu kapsamda teklifi aşırı düşük teklif olarak değerlendirilen isteklilerin öncelikle “ana girdi”, “işçilik” ve “yardımcı gider” oranlarının belirtildiği Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelini (Ek-H.4) hazırlayarak açıklaması kapsamında sunmaları gerekmektedir.

Bu açıklamanın da geçerli kabul edilebilmesi için ise “(Ana Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,80’den az ve 0,95’den fazla olmaması zorunludur. Ana girdi ibaresinden ilgili yemeğin pişirilmesi için gerekli temel girdilerin (kırmızı et; beyaz et; balık; işlenmiş et ürünleri (sucuk, salam, sosis, kavurma gibi); kuru gıdalar (pirinç, bulgur, nohut, mercimek, kuru fasulye gibi); sebze; meyve; toz şeker, süt; yoğurt, ayran; yağ ürünleri (ayçiçek yağı, zeytinyağı, tereyağı) kahvaltı malzemeleri (peynir, zeytin, yumurta, reçel, bal gibi); pet su, ekmek) anlaşılması gerekmekte olup, sadece bu girdiler için açıklama sunulacaktır. Bunların dışında kalan yemek pişirilmesi için gerekli yardımcı girdiler için açıklama sunulmasına gerek bulunmamaktadır.

Başvuruya konu ihalede yukarıda anılan Tebliğ açıklamasına uygun olarak 2 haftalık (10 günlük) örnek menü düzenlemesinin yapıldığı ve yemeklerde yer alan girdilerin gramaj cinsinden içeriğine 2018 Mali Yılı Hizmete Sunulacak Menülerin Muhteviyatı başlığı altında Teknik Şartname’de yer verildiği görülmektedir.

İhale üzerinden bırakılan istekli Sa-Me İnş. Taah. Gıda Yem. İşl. Taş. Tur. Tic. San. Ltd. Şti. tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında aşırı düşük teklif açıklamasına ilişkin bilgilerin yer aldığı üst yazının,

Ek-H.4 Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelinin (1 adet öğrenci ve personel, 1 adet konukevi, 1 adet konukevi alternatif menü için),

Gıda mühendisi ve diğer personeller için KİK işçilik hesaplama modülü kullanılarak yapılan işçilik hesaplamasının,

Yardımcı girdilerin belirtildiği tablonun,

2 haftalık öğün esas alınarak hesaplanan girdi miktarlarının,

Çiğ girdi maliyetlerinin hesaplanmasında kullanılan birim fiyatları tevsiken çeşitli ticaret borsaları tarafından yayımlanan fiyatların,

12 adet fiyat teklifinin sunulduğu görülmüştür.

İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması başvuru sahibi isteklinin iddiaları kapsamında incelenmiş olup tespitlere aşağıda yer verilmiştir.

a) Adı geçen isteklinin söz konusu aşırı düşük teklif açıklamasında sunulan Ek-H.4 Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetveli’nde ana girdilerin miktar, birim fiyat ve söz konusu birim fiyatların hangi ticaret borsası bülteninden elde edildiğini gösteren bilgiler tarih bilgisi ile birlikte verilmiştir. Söz konusu fiyatların, ticaret borsası bülten çıktısının kaçıncı sayfasında yer aldığının da belirtildiği tespit edilmiştir.

Aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında Ek-H.4 Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetveli’nde Teknik Şartname’de yer alan 10 günlük (2 haftalık) örnek menü tablosu ve yemek gramajları esas alınarak her bir girdi miktarının toplam maliyetinin hesaplandığı anlaşılmıştır.

Yapılan incelemede EK-H.4 Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelinde belirtilen birim fiyatlar ile aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında sunulan tevsik edici belgelerdeki birim fiyatlar karşılaştırıldığında, belirtilen birim fiyatların belgelerde belirtilen birim fiyatlar ile örtüştüğü tespit edilmiştir.

Diğer taraftan Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.6’ncı maddesine göre isteklilerin 1 yıllık menü döngüsü hesabı yapmaları gerekmemekte olup sadece iki haftalık örnek menü üzerinden aşırı düşük teklif açıklamasında bulunmaları yeterlidir. Nitekim ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasında 10 günlük örnek menüye ait gramajlar üzerinden hesaplama yapıldığı tespit edilmiştir.

b) Teknik Şartname’nin “Diğer Hususlar” başlıklı 35’inci maddesinde “…35.5. Yemekhane personeli tarafından giyilen kıyafet yüklenici tarafından karşılanacaktır. Yüklenici çalışanlarına CE belgeli kimyasal koruyucu donanım dağıtmakla görevlidir…” düzenlemesi yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin yukarıda aktarılan 79.2.6’ncı maddesinin ikinci fıkrasında “ana çiğ girdi”, “işçilik” ve “yardımcı gider” oranlarının belirtildiği Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelinde işçilik giderine ilişkin veriler incelendiğinde,

Anılan istekli tarafından eğitim ve öğretimin olduğu 7 ay için 1 kişi gıda mühendisi olmak üzere toplam 100 personel, eğitim ve öğretimin olmadığı 5 ay için ise yine 1 kişi gıda mühendisi olmak üzere toplam 50 personelin istihdam edilmesinin öngörüldüğü,

1 gıda mühendisinin asgari ücretin %50 fazlasını, diğer personelin ise asgari ücret alacak şekilde KİK İşçilik Hesaplama Modülü esas alınarak personel maliyetinin 2.164.900,36 TL olarak hesaplandığı tespit edilmiştir. Bunun dışında, söz konusu tutara giyim gideri adı altında herhangi bir bedelin eklenmediği de anlaşılmıştır. Netice itibari ile 2.164.900,36 TL olarak hesaplandığı görülen personel maliyeti toplam teklif tutarı olan 7.536.000,00 TL’ye oranlanmış ve 0,2873 oranı elde edilmiştir.

Ana girdi oranının 0,5618 olduğu söz konusu aşırı düşük teklif açıklamasında işçilik oranı ve ana girdi oranı 0,8491’e denk gelmekte olup bu oranın mevzuatta belirtilen oranlar aralığında olduğu anlaşılmıştır.

c) Kamu İhale Genel Tebliği’nin yukarıda aktarılan 79.2.6’ncı maddesinde ana girdiler belirtilmiş ve bunlar;

kırmızı et; beyaz et; balık,

işlenmiş et ürünleri (sucuk, salam, sosis, kavurma gibi);

kuru gıdalar (pirinç, bulgur, nohut, mercimek, kuru fasulye gibi);

sebze;

meyve;

toz şeker,

süt;

yoğurt, ayran;

yağ ürünleri (ayçiçek yağı, zeytinyağı, tereyağı)

kahvaltı malzemeleri (peynir, zeytin, yumurta, reçel, bal gibi);

pet su ve ekmek olarak sayılmıştır.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından pudra şekeri, kornişon turşu, kornişon, çikolata, reyhan, karanfil, göce buğday, kesme erişte, peynir tatlısı girdilerinin maliyetinin açıklanmasını teminen Merkez Gıda Ürün. İnş. Taah. Mob. Med. Tic. San. Ltd. Şti. tarafından düzenlenen 9 adet fiyat teklifinin,

200 ml pet bardak su için Desni Grup Gıda İnş. Taah. Tur. Taş. Tic. San. Ltd. Şti. tarafından düzenlenen fiyat teklifinin,

75 gr roll tipi ekmek ve ekmek kadayıfı için Ülküm Unlu Mam. Gıda Nak. Tur. San. Tic Ltd. Şti. tarafından düzenlenen 2 adet fiyat teklifinin sunulduğu tespit edilmiştir.

Söz konusu giderlerin fiyat teklifi ile açıklanmasının sebebine ilişkin olarak da aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında aşırı düşük teklif açıklamasına ilişkin bilgilerin yer aldığı üst yazıda bu girdilerin ticaret borsaları ve hal fiyatlarında yer almamasından dolayı fiyat teklif ile açıklandığı belirtilmiştir.

Sunulan fiyat tekliflerinin ilgili meslek mensupları tarafından imzalandığı, TÜRMOB kaşesi ile kaşelendiği ve onaylandığı, fiyat tekliflerinin üzerinde mevzuat uyarınca yer alması gereken ibarelerin yer aldığı ve mevzuat gereği taşıması gerekli hususları taşıdığı görülmüştür. Ayrıca Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesi uyarınca fiyat teklifi ekinde fiyat teklifini düzenleyen firmanın imza sirküleri ile meslek mensubunun faaliyet belgesinin sunulması zorunluluğu bulunmamaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.6’ncı maddesi çerçevesinde kırmızı et, beyaz et, balık, kuru gıdalar (pirinç, bulgur, nohut, mercimek, kuru fasulye gibi), sebze ve meyve maliyetlerinin tevsiki amacıyla üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri kullanılamayacağı belirtilmiş olup, bu çerçevede pudra şekeri, kornişon turşu, kornişon, çikolata, reyhan, karanfil, göce buğday, kesme erişte, peynir tatlısı, ekmek kadayıfı, pet su ve ekmek girdilerinin fiyat teklifi ile açıklanmasının mevzuata aykırılık teşkil etmediği anlaşılmıştır.

Diğer taraftan malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük teklif sahibi istekliler tarafından işin yürütümünde kullanılacak malzemelere ilişkin birim fiyatların tevsikinde üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, bu hususa ilişkin hukuki gerekçe belirtilmesi gibi bir zorunluluğunun bulunmadığı, Kurum tarafından yapılan inceleme esnasında da hangi malzemenin fiyat teklifi dışındaki tevsik yöntemlerinden biri ile açıklanabileceğine ilişkin tespitin yapılabilmesinin beklenemeyeceği, dolayısıyla bu noktada başvuru sahibi tarafından bu durumun aksini ispat edecek somut verilerin ortaya konulması gerektiği (örneğin 200 ml sütün Atatürk Orman Çiftliği fiyatının mevcut olduğu vb.), ancak başvuru sahibine ait itirazen şikâyet dilekçesinde “…79.2.2’nci maddede yer alan diğer yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılması fiilen mümkün olmasına rağmen; Sa-Me İnş. Taah. Gıda Yem. İşl. Taş. Tur. Tic. San. Ltd. Şti. tarafından ana çiğ girdi maliyetlerinin tevsiki amacıyla üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri kullanılarak tevsik amaçlı, mevzuata aykırı belgeler sunulmuştur... “örneğin T.C. Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığına bağlı ve tüzel kişiliğe sahip kuruluşlarda” bu kuruluşların fiyatlarıyla açıklama yapılması fiilen mümkün olmasına rağmen…” ifadelerine yer verildiği görülmüş olup, başvuru sahibinin ana çiğ girdi maliyetleri için üçüncü kişilerden fiyat teklifi alma yoluna gidilemeyeceği iddiasının uygun olmadığı anlaşılmıştır.

ç) İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında Muğla, Edirne, Tekirdağ, Kütahya, Nizip, Van, İstanbul, Tokat, Trabzon, Erzurum, Iğdır, Yozgat, Konya illeri olmak üzere farklı ticaret borsalarına ait günlük ve aylık borsa bültenleri belgeleri sunulmak suretiyle açıklama yapıldığı, ticaret borsaları fiyatlarının tamamının ihale tarihi olan 26.10.2017 tarihinden önceki son 12 aya (Kasım 2016/Eylül 2017) ait olduğu tespit edilmiştir.

Öte yandan başvuru sahibi istekli tarafından sunulan belgelerdeki fiyatların ilgili kurumlardan teyit edilmesi gerektiğine dair genel ifadelere yer verilmek suretiyle iddiada bulunulduğu, ancak ilgili kurumlardan fiyatların teyit edilmesi gerektiğine dair, somut bir gerekçenin belirtilmediği ve bu iddiasına dayanak delillerin başvurusunda yer almadığı görülmüş olup söz konusu iddianın İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 8’inci maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendinde yer alan hüküm çerçevesinde reddedilmesi gerekmektedir.

Yine başvuru sahibi istekli tarafından toptancı hal fiyatlarının ihale tarihinden geriye son 12 aya ait olmadığı iddia edilse de ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında toptancı hal fiyatları ile açıklama yapılmadığı tespit edilmiştir.

d) Diğer taraftan ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan EK-H.4 Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelinde hangi malzeme girdisi için hangi açıklama yönteminin kullanıldığının tablo içerisine işlendiği, bu tablodan anılan istekli tarafından hiçbir girdi için Kamu İhale Genel Tebliği'nin 79.2.2.7'nci maddesinde belirtilen şekilde isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin fiyatlar üzerinden açıklama yönteminin kullanılmadığı ve hiçbir girdi için Ek-O.7 başta olmak üzere her hangi bir tutanağının sunulmadığı tespit edilmiştir.

e) İhale üzerinden bırakılan istekli tarafından resmi tatil ve bayram çalışmalarına ilişkin bir maliyetin teklif maliyetine yansıtılmamış olduğu belirlenmiş olmakla birlikte, idare tarafından ihale dokümanında resmi tatil ve bayram günlerinde hangi personelin kaç gün çalışacağı yönünde bir düzenleme yapılmadığı ve söz konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alımı işi olmadığı hususları göz önüne alındığında, anılan isteklinin personele ilişkin açıklamalarının uygun olduğu anlaşılmıştır.

f) İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan birim fiyat teklif cetvelinin

A1

B2

Sıra No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması 6

Birimi

Miktarı

Teklif Edilen4 Birim Fiyat

Tutarı

1

Malzemeli Tabldot Öğle yemeği, Yemek pişirme-dağıtma ve sonrası hizmet alımı (Üniversitemiz Personel ve Öğrencilerine verilmek üzere 4 çeşit Öğle yemeği hizmet alımı )

öğün

1.000.000

6,28

…

2

Seçmeli Tabldot menü + salad bar (Üniversitemiz Personeline verilmek üzere 4 çeşit Öğle yemeği +salad bar hizmet alımı )

öğün

200.000

6,28

…

TOPLAM TUTAR (K.D.V Hariç)

…

Şeklinde olduğu görülmüştür. Görüleceği üzere anılan istekli tarafından 1 öğün yemek için 6,28 TL fiyat teklif edilmektedir.

Aşırı düşük teklif açıklamasında ise toplam ana girdi maliyeti olarak 4.234.000,00 TL, işçilik maliyeti olarak ise 2.164.900,36 TL hesaplanmıştır. Dolayısıyla bu ihalede ana girdi ve işçilik maliyeti olarak toplam 6.398.900,36 TL bedel öngörülmüştür.

Başvuru konusu ihaleye konu iş kapsamında toplam 1.200.000 öğün yemek hazırlanacağı dikkate alındığında sadece ana girdi ve işçilik cinsinden birim öğün maliyetinin 5,33 TL (6.398.900,36 TL/1.200.000) olduğu ortaya çıkmaktadır.

İhale üzerinde bırakılan isteklinin sunduğu birim fiyat olan 6,28 TL’nin ana girdi ve işçilik cinsinden birim öğün maliyeti olan 5,33 TL’nin üzerinde olduğu anlaşılmıştır.

g) 75 gr roll tipi ekmek için Ülküm Unlu Mam. Gıda Nak. Tur. San. Tic Ltd. Şti. tarafından düzenlenen fiyat teklifinin sunulduğu tespit edilmiştir.

Sunulan fiyat tekliflerinin ilgili meslek mensupları tarafından imzalandığı, kaşelendiği ve onaylandığı, fiyat tekliflerinin üzerinde mevzuat uyarınca yer alması gereken ibarelerin yer aldığı ve mevzuat gereği taşıması gerekli hususları taşıdığı görülmüştür.

Ayrıca sunulan fiyat teklifinde ekmeklerin ilgili mevzuatına göre servis edileceği, ekmeklerin %70’inin buğday, %30’unun kepekli olacağına yönelik ibarenin bulunduğu görülmüştür.

Yukarıda yapılan açıklamalar çerçevesinde başvuru sahibi isteklinin söz konusu iddiası da yerinde görülmemiştir.

h) Teknik Şartname’nin “Malzeme Kontrolü ve Porsiyon Ölçüleri” başlıklı 32’nci maddesinde “Yüklenici firma, yemek hazırlamada kullanılacak malzemelerin, çeşit ve miktarları Teknik Şartname (C)’de verilen listedeki standart yemek gramajlarına göre belirtilen porsiyon ölçüsünde hazırlayıp dağıtmakla yükümlüdür. Garnitür kullanılan yemeklerin porsiyon ölçüsü yemeğin kendi porsiyon ölçüsü ve garnitürün porsiyon ölçüsünün toplamına eşit olacaktır (±10 g). Örneğin patates püre garnili rosto etin porsiyon ölçüsü 180 g (rosto et)+100 g (patates püre garni) =280 g olacaktır…” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale üzerinde istekli tarafından 2 haftalık örnek menüde yer alan yemek menüleri doğrultusunda Teknik Şartname’de yer alan yemek gramajları esas alınarak her bir girdi miktarının toplam maliyeti hesaplanmıştır.

Örneğin örnek menüde 2’nci hafta, 1’inci gün yemek menüsü domates çorba, kıymalı ıspanak ve garnitür (yoğurt), soslu makarna ve muz olarak belirlenmiştir. Bu menüde yer alan ana yemek kıymalı ıspanak Teknik Şartname’nin 2018 Mali Yılı Hizmete Sunulacak Menülerin Muhteviyatı B Grubu (Ana Yemekler) başlığı altında

KIYMALI ISPANAK

Porsiyon Ölçüsü: 180 g

Et

40

g

Ispanak

140

g

Kuru soğan

10

g

Pirinç

3

g

Salça

4

g

Tuz

1

g

Sıvıyağ

5

ml

Karabiber

0.2

g

Kırmızıbiber

0.2

g

Olarak, yoğurt ise D Grubu (Salatalar-Tatlılar-Meyveler-Garnitürler-Diğerleri) altında

YOĞURT GARNİ

Porsiyon Ölçüsü: 50 g

Yoğurt

50

g

Olarak belirlenmiştir.

Teknik Şartname’nin 32’inci maddesinin yukarıda yer alan düzenlemesi gereği garnili kıymalı ıspanağın porsiyon miktarı 180 g (40 g et, 140 g ıspanak) + 50 g yoğurt olmak üzere toplam 230 g olması gerekmektedir.

Söz konusu yemeğe ilişkin ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından oluşturulan maliyet analiz tablosunun aşağıdaki şekilde olduğu tespit edilmiştir.

Kıymalı Ispanak + Garni Yoğurt

2 Haftalık Menü İçindeki Sayısı

Gerekli Miktar

Porsiyon Ölçüsü: 180 g

1

Et

40

g

1

40

Ispanak

140

g

1

140

Kuru soğan

10

g

1

10

Pirinç

3

g

1

3

Salça

4

g

1

4

Tuz

1

g

1

1

Sıvıyağ

5

ml

1

5

Karabiber

0.2

g

1

0,2

Kırmızıbiber

0.2

g

1

0,2

Yoğurt garni (yoğurt)

50

1

50

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından kıymalı ıspanak + garni yoğurt porsiyon ölçüsünün 180 g olduğu belirtilse de, analiz tablosunun bütünü incelendiğinde 40 g et ve 140 g ıspanak ve 50 g yoğurt olmak üzere toplam 230 g porsiyon miktarı hesaplandığı anlaşılmıştır.

Diğer taraftan “İki Haftalık Örmek Ana Menülere Göre Toplam Ana Girdi Miktarı ve Atık Yüzde Dahil Toplam Miktarlar” tablosunda yoğurt miktarları toplanarak 2 haftalık örnek ana menülerde 135 gram yoğurt kullanılacağının hesaplandığı ve bu miktarın da EK-H.4 Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelinde yoğurt maliyetinin hesabında esas alındığı görülmüştür.

ı) İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından yemeklerin nakliyesinde kullanılmak üzere 5 adet aracın kullanılacağı belirtilmekte olup söz konusu araçların giderini tevsiken herhangi bir belgenin sunulmadığı tespit edilmiştir.

Kamu İhale Tebliği’nin 79.2.6’ncı maddesi uyarınca yemek pişirilmesi için gerekli enerji giderleri (doğalgaz, LPG gibi), temizlik malzemeleri, su, sigorta giderleri, ilaçlama ve hijyen sağlama giderleri, bakım onarım, amortisman, nakliye, sözleşme giderleri ve genel giderler, portör muayenesi ve tali çiğ girdiler (tuz, baharat, tatlandırıcı vb.) gibi unsurların yardımcı girdiler başlığında değerlendirileceği ve bu unsurlar için açıklama sunulmasına gerek bulunmamakta olup bu kapsamda yemeklerin nakliyesinde kullanılacak söz konusu araçların giderini tevsiken belge sunulmamasının kamu ihale mevzuatına aykırı olmadığı anlaşılmıştır.

Yukarıda yer verilen açıklamalar çerçevesinde ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının kamu ihale mevzuatına aykırı olmadığı anlaşıldığından başvuru sahibi isteklinin iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.