KİK Kararı: 2018/UH.I-531

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2018/014
Gündem No : 33
Karar Tarihi : 06.03.2018
Karar No : 2018/UH.I-531
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Cns Müteahhitlik Temizlik Yemek Üretim ve Otomasyon Hizmetleri Tic. ve Ltd. Şti.

İHALEYİ YAPAN İDARE:

İzmir İl Emniyet Müdürlüğü İkmal Şube Müdürlüğü

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2017/651044 İhale Kayıt Numaralı “İl Emniyet Müdürlüğümüze Bağlı Çevik Kuvvet Şube Müdürlüğü Personeli Ve Birlikte Göreve İştirak Edecek Diğer Kadro Personeline 2000 Kalorilik 142000 Adet Malzemeli Sıcak Yemek (Kumanya) Ve Acil Durum Kumanyası Alımı Ve Dağıtım Hizmeti” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

İzmir İl Emniyet Müdürlüğü tarafından 16.01.2018 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “İl Emniyet Müdürlüğümüze Bağlı Çevik Kuvvet Şube Müdürlüğü Personeli ve Birlikte Göreve İştirak Edecek Diğer Kadro Personeline 2000 Kalorilik 142000 Adet Malzemeli Sıcak Yemek (Kumanya) ve Acil Durum Kumanyası Alımı ve Dağıtım Hizmeti” ihalesine ilişkin olarak Cns Müteahhitlik Temizlik Yemek Üretim ve Otomasyon Hizmetleri Tic. ve Ltd. Şti.nin 02.02.2018 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 12.02.2018 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 21.02.2018 tarih ve 13329 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 21.02.2018 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2018/305 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. 26.01.2018 tarihinde onaylanan ihale komisyon kararında tekliflerinin sundukları kapasite raporunun geçerlilik tarihinin geçmesi gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, kapasite raporlarının kamu kurumu niteliğinde olan odalardan alınan ve teyidi yapılabilen bir belge olduğu, anılan belgenin geçerlilik tarihinin 17.08.2019 olduğu ve teyidinin yapılması durumunda hâlâ geçerli olduğunun anlaşılacağı, sundukları kapasite raporunun üzerinde belirtilen adres için geçerli olup geçerlilik tarihinin geçtiği gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılmaması gerektiği,

2. Teknik Şartname’nin 2’nci maddesinde kumanyalar için 180 derece sıcaklığa dayanıklı insan sağlığına zararlı olan alüminyum ambalaj/tabaklar istendiği, bu hususun akademik araştırmalarda yer aldığı, hizmet alanların sağlığı göz önünde bulundurulduğunda bu hususun uygulanmasının mümkün olmadığı,

3. İhaleye katılan bütün isteklilerin teklif dosyası kapsamında sundukları yeterlik belgelerinin(İşletme kayıt belgeleri, iş deneyim belgeleri, ticaret sicil gazeteleri, geçici teminat mektupları, banka referans mektupları, bilançolar, gelir tabloları, bilanço değerlendirme oran tabloları) mevzuata aykırı olduğu, isteklilerce sunulan tüm belgelerin, ilgili belgeleri veren kurumlar tarafından teyit edilmesi gerektiği,

4. Aşırı düşük teklif sorgulaması yapılan istekli tarafından idareye sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata aykırı olduğu, yemek sunum cetvelinin hatalı olduğu, işçilik maliyetlerinin eksik hesaplandığı, belge tevsiklerinin uygun yapılmadığı,

iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhaleye katılımda yeterlik kuralları” başlıklı 10’uncu maddesinde “İhaleye katılacak isteklilerden, ekonomik ve malî yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliklerinin belirlenmesine ilişkin olarak aşağıda belirtilen bilgi ve belgeler istenebilir:

…

1. Mesleki ve teknik yeterliğin belirlenmesi için;

...

3 ) İsteklinin üretim ve/veya imalat kapasitesine, araştırma-geliştirme faaliyetlerine ve kaliteyi sağlamasına yönelik belgeler,

…

İhale konusu işin niteliğine göre yukarıda belirtilen bilgi veya belgelerden hangilerinin yeterlik değerlendirmesinde kullanılacağı, ihale dokümanında ve ihale veya ön yeterliğe ilişkin ilân veya davet belgelerinde belirtilir. …” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler ve kapasite raporu” başlıklı 41’inci maddesinde “… (5) İdare, ön yeterlik şartnamesinde veya idari şartnamede işin niteliğini göz önünde bulundurarak kapasite raporu ile ilgili düzenleme yapabilir. Sunulacak kapasite raporunun ihale veya son başvuru tarihi itibarıyla geçerli olması zorunludur.

(6) İş ortaklığında kapasite raporuna ilişkin yeterlik kriteri ortaklardan biri, birkaçı veya tamamı tarafından sağlanabilir. Ancak, idareler, idari şartnamede veya ön yeterlik şartnamesinde iş ortaklıklarındaki ortaklardan her birinin, kapasite raporuna ilişkin olarak iş ortaklığındaki hissesi oranında yeterliği sağlamaları gerektiğine yönelik düzenleme yapabilirler. Konsorsiyumlarda, kapasite raporunun, her bir ortağın kendi kısmı için istenilen asgari yeterlik kriterini sağlaması zorunludur.

(7) Aday veya istekli adına düzenlenmiş, farklı tesislere ait birden fazla kapasite raporunun sunulması halinde, kapasite tutarları toplanmak suretiyle yeterlik kriterinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Kapasite raporu” başlıklı 73’üncü maddesinde “… 73.4.(Ek: 9/2/2011 -27841 RG/ 1. md.) Aday veya istekli tarafından sunulan kapasite raporunun, adayın veya isteklinin kayıtlı olduğu ticaret ve/veya sanayi odası ya da esnaf ve sanatkârlar odası tarafından mevzuatına uygun olarak düzenlenmesi ve ihale veya son başvuru tarihinde geçerli olması zorunludur.” açıklaması,

Anılan Tebliğ’in “İdarelerce belgelerdeki eksik bilgilerin tamamlatılması” başlıklı 16.6’ncı maddesinde “16.6.1 İhale dokümanında başvuru veya teklif zarfı içinde sunulması istenilen belgeler ve bu belgelere ilgili mevzuat gereğince eklenmesi zorunlu olan eklerinden herhangi birinin, aday veya isteklilerce sunulmaması halinde, bu eksik belgeler ve ekleri idarelerce tamamlatılmayacaktır. Ancak,

…

b) Aday ve isteklilerce sunulan ve başka kurum, kuruluş ve kişilerce düzenlenen belgelerde, belgenin taşıması zorunlu asli unsurlar dışında, belgenin içeriğine ilişkin tereddüt yaratacak nitelikte olan ve belgeyi düzenleyen kurum, kuruluş veya kişilerden kaynaklanan bilgi eksikliklerinin giderilmesine ilişkin belgeler,

İdarelerce tamamlatılacaktır. Bu çerçevede, bilgi eksikliklerinin giderilmesine ilişkin belgeler, idarece ilgili kurum veya kuruluştan re’sen istenebilir. Söz konusu belgelerin aday veya istekliler tarafından tamamlatılmasının istenilmesi halinde ise bilgi eksikliklerinin giderilmesine ilişkin belgelerin niteliği dikkate alınarak idarelerce aday veya isteklilere iki iş gününden az olmamak üzere makul bir tamamlama süresi verilecektir.

16.6.2. İdarelerce bilgi eksikliklerinin tamamlatılmasına ilişkin olarak verilen süre içinde aday veya isteklilerce sunulan belgelerin, başvuru veya ihale tarihinden sonraki bir tarihte düzenlenmesi halinde, bu belgeler, aday veya isteklinin başvuru veya ihale tarihi itibarıyla ihaleye katılım şartlarını sağladığını tevsik etmesi halinde kabul edilecektir.

16.6.3. Bilgi eksikliklerinin tamamlatılmasına ilişkin belgelerin yazılı olarak istenilmesi ve aday ve isteklilerce bir dilekçe ekinde sunulması gerekmektedir. İdarece belirlenen sürede eksik bilgileri tamamlamayan aday ve isteklilerin başvuruları veya teklifleri değerlendirme dışı bırakılır ve isteklilerin geçici teminatları gelir kaydedilir. …” açıklaması yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu hizmetin;

a) Adı: İl Emniyet Müdürlüğümüze bağlı Çevik Kuvvet Şube Müdürlüğü Personeli ve birlikte göreve iştirak edecek diğer kadro personeline 2000 Kalorilik 142000 adet malzemeli sıcak yemek (kumanya) ve acil durum kumanyası alımı ve dağıtım hizmeti

b) Miktarı ve türü:

2000 kalorilik 142.000 adet sıcak yemek(kumanya), acil durum kumanya alım, dağıtım ve servis hizmeti

"01.03.2018 tarihinden 31.12.2018 tarihine kadar (Günlük ortalama 600 adet "450 adedi sıcak yemek / 150 adedi paket kumanya olmak üzere" önemli günlerde miting, maç, toplantı ve gösteri yürüyüşlerinde vb. ortalama 3.000 adet) toplam 142.000 adet 2000 kalorilik malzemeli sıcak yemek (kumanya) ve acil durum kumanya alımı ve dağıtımı ve servis hizmeti."

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

c) Yapılacağı yer: Bornova Çevik Kuvvet Şube Müdürlüğü hizmet binasında bulunan ve sözleşme süresince bedelsiz teslim edilen idarenin mutfağı ve yemekhanesinde hazırlanıp pişirilecektir. Hazır kuvvet personele idarenin yemekhanesinde sıcak yemek (kumanya) masada porselen tabaklarda servis edilecek, ayrıca paketlenmiş sıcak yemek (kumanya) ve acil durum kumanyaları idarenin tebliğ edeceği görev yerlerine yüklenicinin aracı ve personeli tarafından dağıtımı yapılacaktır.

ç) Bu bent boş bırakılmıştır.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “… 7.5.2. Önemli günlerde (miting, maç, toplantı ve gösteri yürüyüşleri vb.) ortalama 3.000 tabldot/gün yemek hizmeti satın alınacağından,isteklinin kendisine ait Sanayi ve Ticaret Bakanlığından veya ilgili kuruluşlardan alınan ve ihale veya son başvuru tarihi itibariyle geçerlilik süresini doldurmamış en az 1.500 (binbeşyüz) tabldot/günlük Kapasite Raporunun aslını veya noter tastikli suretini teklif dosyasında sunacaktır. …” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale dokümanı kapsamında verilen birim fiyat teklif mektubunda yer alan açıklamalarda “1) Yukarıda ihale kayıt numarası ve adı yer alan ihaleye ilişkin ihale dokümanını oluşturan tüm belgeler tarafımızdan okunmuş, anlaşılmış ve kabul edilmiştir. Teklif fiyata dahil olduğu belirtilen tüm masraflar ve teklif geçerlilik süresi de dahil olmak üzere ihale dokümanında yer alan tüm düzenlemeleri dikkate alarak teklif verdiğimizi, dokümanda yer alan yükümlülükleri yerine getirmememiz durumunda uygulanacak yaptırımları kabul ettiğimizi beyan ediyoruz. …” düzenlemesin yer aldığı görülmüştür.

26.01.2018 tarihinde onaylanan ihale komisyon kararında 11 isteklinin şikâyete konu ihaleye teklif verdiği, ihaleye teklif veren isteklilerden Naslar Tekstil Nakliyat İnş. Gıd. Tarım ve Petrol Ürünleri San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin İdari Şartname’nin 47’inci maddesinde, teklif dosyası kapsamında sunulması istenen taahhütnameyi sunmadığı gerekçesiyle, başvuru sahibi istekli olan Cns Müteahhitlik Temizlik Yemek Üretim ve Otomasyon Hizmetleri Tic. ve Ltd. Şti.nin teklifinin, teklif dosyası kapsamında idareye sunduğu kapasite raporunun Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler ve kapasite raporu” başlıklı 41’inci maddesinde yer alan hükümler ve Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Kapasite raporu” başlıklı 73’üncü maddesinde yer alan açıklamalar uyarınca ihale veya son başvuru tarihinde geçerli olmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, yapılan sınır değer hesabına göre sınır değerin altında tek geçerli teklif olan Öztürkler Sosyal Hizmetler Gıd. Tar. İnş. Teks. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin aşırı düşük teklif olarak tespit edildiği, anılan istekliye aşırı düşük teklif sorgulaması yapıldıktan sonra sunulacak aşırı düşük teklif açıklamasına göre tekliflerin tekrar değerlendirilerek ihalenin sonuçlandırılacağına ilişkin ihale komisyonu tarafından 1’inci ara kararın 16.01.2018 tarihinde alındığı, ihale komisyonu 23.01.2018 tarihinde, teklifi aşırı düşük teklif olarak belirlenen Öztürkler Sosyal Hizmetler Gıd. Tar. İnş. Teks. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasını inceleyerek bahse konu ihalenin sonuçlandırılması için yeniden toplandığı, anılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olduğu, ancak ihale komisyonu tarafından ihaleye katılan isteklilerin sunduğu belgeler tekrar incelendiğinde Öztürkler Sosyal Hizmetler Gıd. Tar. İnş. Teks. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklif dosyası kapsamında idareye sunduğu iş bitirme belgesinde yer alan iş tanımı konusunda tereddüt oluştuğu ve ilgili iş deneyim belgesini düzenleyen idareye yazı yazılarak gelen cevabi yazıya göre ihalenin sonuçlandırılmasına karar verildiği, 24.01.2018 tarihinde iş bitirme belgesini düzenleyen idare tarafından gelen cevap yazısının incelenerek ihalenin sonuçlandırılması için toplanıldığı, anılan idare tarafından gelen cevabi yazı uyarınca kendisinden aşırı düşük teklif sorgulaması istenen Öztürkler Sosyal Hizmetler Gıd. Tar. İnş. Teks. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin sunduğu iş bitirme belgesinin İdari Şartname’nin 7.5.1’inci ve 7.6’ncı maddelerine uygun olmadığı gerekçesiyle teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, Limon Endüstriyel Yemek ve Hizmet San. Tic. A.Ş.nin teklifinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlendiği, Antor İnş. Taahhüt Makina Temizlik Hizmetleri ve Ürünleri Gıda Maddeleri Tabldot Tarım Hayvancılık Sanayi ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

Başvuru sahibi istekli Cns Müteahhitlik Temizlik Yemek Üretim ve Otomasyon Hizmetleri Tic. ve Ltd. Şti. tarafından Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği Bucak Ticaret ve Sanayi Odası tarafından düzenlenen 25.07.2017 tarihine kadar geçerlik süresi bulunan 22.07.2014 tarihli ve 2014/38 no’lu kapasite raporunun sunulduğu, aktarılan mevzuat hükümlerinden ve İdari Şartname’nin 7.5.2’nci maddesinden anlaşıldığı üzere teklifler kapsamında sunulması istenen kapasite raporunun ihale tarihinde geçerli olması gerektiğinin anlaşıldığı, isteklilerce teklifleri kapsamında idareye sunulan birim fiyat teklif mektubunda, ihale dokümanını oluşturan tüm belgelerin okunduğu, anlaşıldığı ve kabul edildiğinin belirtildiği, söz konusu hususun belgenin asli unsuru niteliğinde olduğundan mevzuat gereğince bilgi eksikliği kapsamında tamamlatılamayacağı da göz önüne alındığında teklifler kapsamında sunulan belgelerin, mevzuata ve ihale dokümanına uygun olması gerektiği değerlendirildiğinden başvuru sahibinin anılan iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde “Bu Kanunun uygulanmasında;

…

İstekli : Mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin ihalesine teklif veren tedarikçi, hizmet sunucusu veya yapım müteahhidini,

İstekli olabilecek : (Ek: 20/11/2008-5812/2 md.) İhale konusu alanda faaliyet gösteren ve ihale veya ön yeterlik dokümanı satın almış gerçek veya tüzel kişiyi ya da bunların oluşturdukları ortak girişimi, … İfade eder.” hükmü,

Anılan Kanun’un “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinde “İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikayet ve itirazen şikayet başvurusunda bulunabilirler.

…

Başvurular üzerine ihaleyi yapan idare veya Kurum tarafından gerekçeli olarak;

…

c) Başvurunun süre, usul ve şekil kurallarına uygun olmaması, usulüne uygun olarak sözleşme imzalanmış olması veya şikayete konu işlemlerde hukuka aykırılığın tespit edilememesi veya itirazen şikayet başvurusuna konu hususun Kurumun görev alanında bulunmaması hallerinde başvurunun reddine,

karar verilir. Kurumun görev alanında bulunmaması hali hariç, itirazen şikayet başvurusunun reddedilmesi durumunda, başvuru teminatı yatırılan hallerde teminatın gelir kaydedilmesine de karar verilir. …” hükmü,

Aynı Kanun’un “İdareye şikayet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinde “Şikayet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. İlanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresi ilk ilan tarihinden, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresi ise dokümanın satın alındığı tarihte başlar.

İlan, ön yeterlik veya ihale dokümanına ilişkin şikayetler birinci fıkradaki süreleri aşmamak üzere en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir. …” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru ehliyeti” başlıklı 5’inci maddesinde “(1) İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden;

a) İstekli olabilecekler; ön yeterlik ve/veya ihale dokümanının verilmesi, ön yeterlik ve/veya ihale ilanında veya ön yeterlik ve/veya ihale dokümanında yer verilen düzenlemeler ve/veya bu düzenlemeler ile idari uygulamalar arasındaki uyumsuzluklar,

…

c) İstekliler; yeterlik başvurularının veya tekliflerin sunulması, değerlendirilmesi ve ihalenin sonuçlandırılmasına ilişkin idari işlem veya eylemler,

hakkında başvuruda bulunabilir. …” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Başvuru süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) İdareye şikayet süresi; ihale sürecindeki şikayete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.

(2) Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayetler, birinci fıkradaki süreleri aşmamak kaydıyla başvuru veya teklif sunulmadan önce en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir. …” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Sürelerle ilgili genel esaslar” başlıklı 7’nci maddesinde “(1) Süreler;

a) İlana yönelik başvurularda ilk ilan tarihini,

b) Ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan hükümleri için dokümanın satın alındığı tarihi, belli istekliler arasında ihale usulü ile yapılan danışmanlık hizmet alımı ihalelerinde ihale dokümanının teslim alındığı tarihi, zeyilnameye yönelik başvurularda ise zeyilnamenin bildirildiği tarihi,

c) İdarenin işlem veya eylemlerine karşı yapılacak başvurularda şikayete yol açan durumun farkına varıldığı yahut farkına varılmış olması gerektiği tarihi,

ç) Şikayet üzerine idare tarafından verilen kararın bildirildiği veya bildirilmiş sayıldığı tarihi, on gün içerisinde karar alınmaması halinde ise bu sürenin bitimini,

d) İhalenin iptali kararına karşı yapılan itirazen şikayet başvurularında ise iptal kararının bildirildiği veya bildirilmiş sayıldığı tarihi,

izleyen günden itibaren başlar.

(2) Tatil günleri sürelere dahildir. Sürenin son gününün tatil gününe rastlaması halinde, süre tatil gününü izleyen ilk iş gününün bitimine kadar uzar. Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayet başvurularının, ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılması zorunludur.” hükmü,

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri uyarınca ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden istekli olabileceklerin ihale dokümanında yer alan düzenlemeler ile idari uygulamalar arasındaki uyumsuzluklara, isteklilerin ise tekliflerin sunulması, değerlendirilmesi ve ihalenin sonuçlandırılmasına ilişkin idari işlem veya eylemlere ilişkin başvuru ehliyeti bulunmaktadır. Bahse konu ihalede başvuru sahibi Cns Müteahhitlik Temizlik Yemek Üretim ve Otomasyon Hizmetleri Tic. ve Ltd. Şti.nin 14.01. 2018 tarihinde ihale dokümanını EKAP üzerinden e-imza kullanmak suretiyle indirdiği, 16.01.2018 tarihinde şikâyete konu ihaleye teklif verdiği ve istekli sıfatını haiz olduğu görüldüğünden anılan mevzuat hükümleri uyarınca ihale dokümanına yönelik olarak başvuru ehliyeti bulunmamaktadır. Bahse konu ihale dokümanına yönelik iddiasına ilişkin olarak 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince şikâyet başvurusunun ehliyet yönünden reddi gerekmektedir.

Ayrıca ilan ile ihale dokümanına yönelik şikayet başvurularının, ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılması zorunludur. Bahse konu ihalede başvuru sahibinin 14.01.2018 tarihinde ihale dokümanını EKAP üzerinden e-imza kullanmak suretiyle indirdiği, 16.01.2018 tarihinde ise şikâyete konu ihaleye teklif verdiği, ihale tarihinin 16.01.2018 olduğu görüldüğünden anılan isteklinin ihale dokümanına yönelik başvurusunun, doküman indirme tarihinden itibaren 10 gün içinde ve ihale tarihinden üç işgünü öncesine kadar yapılması gerekirken bu sürenin geçtiği, ihaleye teklif verilip, idarece teklifler değerlendirilip, EKAP üzerinden 26.01.2018 tarihinde kesinleşen ihale kararının isteklilere tebliğinden sonra 02.02.2018 tarihinde idare kayıtlarına alınan dilekçe ile şikâyet başvurusunda bulunulduğu görüldüğünden iddianın süre yönünden de reddi gerekmektedir.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinde “ İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikayet ve itirazen şikayet başvurusunda bulunabilirler.

Şikayet ve itirazen şikayet başvuruları, dava açılmadan önce tüketilmesi zorunlu idari başvuru yollarıdır.

Şikayet başvuruları idareye, itirazen şikayet başvuruları Kuruma hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle yapılır.

Dilekçelerde aşağıdaki hususlara yer verilir:

…

d) Başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı deliller.

…

Başvurular üzerine ihaleyi yapan idare veya Kurum tarafından gerekçeli olarak;

a) İhale sürecinin devam etmesine engel oluşturacak ve düzeltici işlemle giderilemeyecek hukuka aykırılığın tespit edilmesi halinde ihalenin iptaline,

b) İdare tarafından düzeltme yapılması yoluyla giderilebilecek ve ihale sürecinin kesintiye uğratılmasına gerek bulunmayan durumlarda, düzeltici işlem belirlenmesine,

c) Başvurunun süre, usul ve şekil kurallarına uygun olmaması, usulüne uygun olarak sözleşme imzalanmış olması veya şikayete konu işlemlerde hukuka aykırılığın tespit edilememesi veya itirazen şikayet başvurusuna konu hususun Kurumun görev alanında bulunmaması hallerinde başvurunun reddine,

karar verilir. Kurumun görev alanında bulunmaması hali hariç, itirazen şikayet başvurusunun reddedilmesi durumunda, başvuru teminatı yatırılan hallerde teminatın gelir kaydedilmesine de karar verilir. …” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Amaç ve kapsam” başlıklı 1’inci maddesinde “(1) Bu Yönetmeliğin amacı; 4/1/2002 tarihli ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu kapsamında yapılan ihalelerde; aday, istekli veya istekli olabileceklerin ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla yapacakları şikayet ve itirazen şikayet başvuruları ile bu başvuruların incelenmesi ve karara bağlanmasına ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinde “… (2) Dilekçelerde aşağıdaki hususlara yer verilir;

…

ç) Başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı deliller.

…” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Ön inceleme konuları ve ön inceleme üzerine yapılacak işlemler” başlıklı 16’ncı maddesinde “(1) Başvurular öncelikle;

…

ı) Başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin belirtilip belirtilmediği,

yönlerinden sırasıyla incelenir.

(2) Başvuru dilekçesi ve ekinde yukarıda belirtilen ön inceleme konuları bakımından bir aykırılığın bulunmaması durumunda esasın incelenmesine geçilir. …” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “İtirazen şikayet başvurularında aranılacak şekil unsurları” başlıklı 11’inci maddesinde “… (8) Yönetmeliğin 8 inci maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendinde başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin başvuru dilekçelerinde belirtilmesi gerektiği düzenlendiğinden, başvuruda bulunulan hususların dilekçelerde somut bir biçimde, mevzuata aykırı bulunma sebepleri ile birlikte gösterilmesi gerekmektedir. İşlemin hangi unsurlarının hangi gerekçelerle hukuka aykırı olduğu belirtilmeksizin sadece mevzuata aykırı olduğu gibi soyut ve mesnetsiz iddialara yer verilmesi halinde, Yönetmeliğin 8 inci maddesine aykırı olduğu gerekçesiyle başvurunun reddine ilişkin sorumluluk başvurana ait olacağından bu hususa dikkat edilmesi gerekmektedir.” açıklaması,

Anılan Tebliğ’in “Kurum tarafından inceleme” başlıklı 14’üncü maddesinde “(1) Kurum, itirazen şikayet başvurularını başvuru sahibinin iddiaları ve idarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirlenen hususlar ile itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği yönlerinden inceler. …” açıklaması yer almaktadır.

İhaleye katılan bütün isteklilerin teklif dosyası kapsamında sundukları yeterlik belgelerinin(İşletme kayıt belgeleri, iş deneyim belgeleri, ticaret sicil gazeteleri, geçici teminat mektupları, banka referans mektupları, bilançolar, gelir tabloları, bilanço değerlendirme oran tabloları) mevzuata aykırı olduğu, isteklilerce sunulan tüm belgelerin, ilgili belgeleri veren kurumlar tarafından teyit edilmesi gerektiği iddiasına ilişkin olarak yapılan incelemede;

Başvuru sahibi tarafından, isteklilerce şikayete konu ihaleye sunulan yeterlik belgelerinden hangilerinin, hangi gerekçelerle mevzuata aykırı olduğu, hangi yönüyle belgeyi veren kurumlar tarafından teyidin yapılması gerektiğinin belirtilmediği, sadece mevzuata aykırı olduğu yönünde soyut ve mesnetsiz iddialara yer verildiği, idare tarafından söz konusu belgelere ilişkin şüphenin ortaya çıkması durumunda ihale komisyonu tarafından ilgili belgenin teyit edilebileceği, Kurum tarafından ihale sürecindeki işlem ve eylemlere ilişkin yapılacak inceleme başvuru sahibinin iddia konusu ettiği hususlara ve idarenin bu yöndeki beyanlarına hasredilmiş olup, uyuşmazlıklarda idari denetim yetkisi bu yönde bulunan Kurumun ihale komisyonlarının yerine geçip, re’sen inceleme sonucunu doğuracak şekilde işlemleri baştan sona yeniden inceleme yetkisinin bulunmadığı değerlendirildiğinden, ihale komisyonunun görev ve yetkisi dâhilinde incelediği hususların Kurum tarafından teyit edilmesi talebini içeren söz konusu iddianın, 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

4. Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanun’un “Tekliflerin alınması ve açılması” başlıklı 36’ncı maddesinde “Teklifler ihale dokümanında belirtilen ihale saatine kadar idareye verilir. İhale komisyonunca ihale dokümanında belirtilen saatte kaç teklif verilmiş olduğu bir tutanakla tespit edilerek, hazır bulunanlara duyurulur ve hemen ihaleye başlanır. İhale komisyonu teklif zarflarını alınış sırasına göre inceler. 30 uncu maddenin birinci fıkrasına uygun olmayan zarflar bir tutanak ile belirlenerek değerlendirmeye alınmaz. Zarflar isteklilerle birlikte hazır bulunanlar önünde alınış sırasına göre açılır.

İsteklilerin belgelerinin eksik olup olmadığı ve teklif mektubu ile geçici teminatlarının usulüne uygun olup olmadığı kontrol edilir. Belgeleri eksik veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmayan istekliler tutanakla tespit edilir. İstekliler ile teklif fiyatları ve yaklaşık maliyet tutarı açıklanır. Bu işlemlere ilişkin hazırlanan tutanak ihale komisyonunca imzalanır. Bu aşamada; hiçbir teklifin reddine veya kabulüne karar verilmez, teklifi oluşturan belgeler düzeltilemez ve tamamlanamaz. Teklifler ihale komisyonunca hemen değerlendirilmek üzere oturum kapatılır.” hükmü,

Anılan Kanun’un “Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 37’nci maddesinde “İhale komisyonunun talebi üzerine idare tekliflerin incelenmesi, karşılaştırılması ve değerlendirilmesinde yararlanmak üzere net olmayan hususlarla ilgili isteklilerden yazılı olarak tekliflerini açıklamalarını isteyebilir. Ancak bu açıklama, hiçbir şekilde teklif fiyatında değişiklik yapılması veya ihale dokümanında yer alan şartlara uygun olmayan tekliflerin uygun hale getirilmesi amacıyla istenilmez ve yapılmaz.

Tekliflerin değerlendirilmesinde, öncelikle belgeleri eksik olduğu veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmadığı 36 ncı maddeye göre ilk oturumda tespit edilen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilir. Ancak, teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmaması kaydıyla, belgelerde bilgi eksikliği bulunması halinde idarece belirlenen sürede isteklilerden bu eksik bilgilerin tamamlanması yazılı olarak istenir. Belirlenen sürede bilgileri tamamlamayan istekliler değerlendirme dışı bırakılır ve geçici teminatları gelir kaydedilir. Bu ilk değerlendirme ve işlemler sonucunda belgeleri eksiksiz ve teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olan isteklilerin tekliflerinin ayrıntılı değerlendirilmesine geçilir. Bu aşamada, isteklilerin ihale konusu işi yapabilme kapasitelerini belirleyen yeterlik kriterlerine ve tekliflerin ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olup olmadığı ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunup bulunmadığı incelenir. Uygun olmadığı belirlenen isteklilerin teklifleri ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunan teklifler değerlendirme dışı bırakılır.” hükmü,

Aynı Kanun’un “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü,

Aynı Kanun’un “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinin birinci fıkrasında; “İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikayet ve itirazen şikayet başvurusunda bulunabilirler.” hükmüne,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru ehliyeti” başlıklı 5’inci maddesinde; “(1) İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden;

a) İstekli olabilecekler; ön yeterlik ve/veya ihale dokümanının verilmesi, ön yeterlik ve/veya ihale ilanında veya ön yeterlik ve/veya ihale dokümanında yer verilen düzenlemeler ve/veya bu düzenlemeler ile idari uygulamalar arasındaki uyumsuzluklar,

b) Adaylar; belli istekliler arasında ihale usulü ile yapılan ihalelerde ön yeterlik başvurularının sunulması, değerlendirmesi ve sonuçlandırılmasına ilişkin idari işlem ve eylemler; belli istekliler arasında ihale usulü ile yapılan danışmanlık hizmet alımı ihalelerinde ise kısa listeye alınmış olmaları kaydıyla ayrıca ihale daveti ve/veya ihale dokümanının gönderilmesi, ihale dokümanında yer verilen düzenlemeler ve/veya bu düzenlemeler ile idari uygulamalar arasındaki uyumsuzluklar,

c) İstekliler; yeterlik başvurularının veya tekliflerin sunulması, değerlendirilmesi ve ihalenin sonuçlandırılmasına ilişkin idari işlem veya eylemler hakkında başvuruda bulunabilir.” düzenlemesine yer verilmiştir.

İhale komisyonu Kanun’un 37’nci maddesine göre verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, Kanun’un 38’inci maddesine göre aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar ve sınır değerin altında kalan isteklilerden tekliflerini açıklamaları için belirli bir süre verir. Bu durumda isteklilerin aşırı düşük teklif açıklamasında bulunabilmeleri için öncelikle birinci ve ikinci oturuma göre yapılan değerlendirmede tekliflerinin geçerli olması gerekmektedir. Birinci ve ikinci oturumda yapılan değerlendirme neticesinde teklifi geçerli olmayan ve sınır değerin altında kalan istekliler aşırı düşük teklif açıklamasında bulunamayacaklardır.

26.01.2018 tarihinde EKAP üzerinden isteklilere tebliğ edilen kesinleşen ihale kararında, ihale komisyonu tarafından yapılan değerlendirmeler neticesinde Öztürkler Sosyal Hizmetler Gıd. Tar. İnş. Teks. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin sınır değerin altında olması nedeniyle aşırı düşük teklif olarak değerlendirildiği, anılan istekliden aşırı düşük teklif açıklaması istendiği, istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olduğu, ancak bahse konu istekli ile birlikte ihaleye katılan bütün isteklilerin sundukları belgeler tekrar incelendiğinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılan Öztürkler Sosyal Hizmetler Gıd. Tar. İnş. Teks. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin sunduğu iş bitirme belgesinin İdari Şartname’nin 7.5.1’inci ve 7.6’ncı maddelerine uygun olmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı görülmüştür.

Tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşırı düşük teklif olarak tespit edilen Öztürkler Sosyal Hizmetler Gıd. Tar. İnş. Teks. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklif dosyası kapsamında sunduğu belgelerin tekrar incelenmesi neticesinde sunduğu iş bitirme belgesinin 7.5.1’inci ve 7.6’ncı maddeye uygun olmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, anılan isteklinin sunduğu iş deneyim belgesinin uygun olmadığına yönelik incelemenin aşırı düşük teklif açıklama talebinden sonra yapıldığı, her ne kadar aşırı düşük teklif açıklaması sunan isteklinin sunmuş olduğu açıklamalar idarece uygun bulunmuş olsa bile ihalede aşırı düşük teklif açıklama talep safhasına geçilebilmesi için öncelikle Kanun’un 36’ıncı ve 37’inci maddeleri gereği sunulan teklifin geçerli teklif olması gerektiği, daha sonrasında geçerli teklifi sınır değer altında kalan isteklilerden Kanun’un 38’inci maddesi gereği aşırı düşük teklif talebinde bulunabileceği, idarece tesis edilen yanlış işlemlerin tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında geri alınabileceği de göz önüne alındığında Öztürkler Sosyal Hizmetler Gıd. Tar. İnş. Teks. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının bir hükmünün olmadığı anlaşıldığından incelenmesin esasa bir etkisinin olmadığı sonucuna varılmıştır.

Ayrıca yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri doğrultusunda, idareye şikâyet, Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunulabilmesi ve şikâyete konu her bir iddianın incelenmesi için, aday, istekli veya istekli olabileceklerin hukuken korunması gerekli bir hakkının veya menfaatinin olması gerektiği, incelenen ihale bakımından başvuru sahibinin kendi teklif tutarından daha yüksek fiyat teklifi sunan bir isteklinin teklifinin mevzuata uygun olmadığı yönündeki iddiası kapsamında yapılacak inceleme sonucunda başvuru sahibinin bir hak kaybına veya zarara uğramasının söz konusu olmadığı dikkate alındığında başvuru sahibi isteklinin 4’üncü iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.