KİK Kararı: 2018/UH.I-352

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2018/007
Gündem No : 18
Karar Tarihi : 07.02.2018
Karar No : 2018/UH.I-352
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Akdeniz Hazır Yemek Gıda Hayvancılık Temizlik İnşaat İthalat İhracat ve Ticaret Limited Şirket,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Antalya Aile ve Sosyal Politikalar İl Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2017/553769 İhale Kayıt Numaralı “Aile ve Sosyal Politikalar İl Müdürlüğüne Bağlı Alanya Huzurevi Müdürlüğü ve Alanya 2. Kadın Konukevi Müdürlüğünün Kuruluş Mutfağında 2018 Yılı Mamul Yemek Hizmet Alımı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Antalya Aile ve Sosyal Politikalar İl Müdürlüğü tarafından 08.12.2017 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Aile ve Sosyal Politikalar İl Müdürlüğüne Bağlı Alanya Huzurevi Müdürlüğü ve Alanya 2. Kadın Konukevi Müdürlüğünün Kuruluş Mutfağında 2018 Yılı Mamul Yemek Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Akdeniz Hazır Yemek Gıda Hayvancılık Temizlik İnşaat İthalat İhracat ve Ticaret Limited Şirketinin 27.12.2017 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 02.01.2018 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 11.01.2018 tarih ve 2775 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 10.01.2018 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2018/70 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İdareye şikâyet başvurularının, başvuru dilekçesi ekinde dizi pusulası bulunmadığı gerekçesiyle reddedilmesinin yerinde olmadığı,

2. İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet işi olmadığı, İdari Şartname’de personelin yol gideri resmi tatil ve bayram günleri çalışması için düzenleme bulunduğu, ancak yemek giderine dair bir düzenleme bulunmadığı, ayrıca resmi tatil ve bayram günlerinde personelin kaç gün çalışacağının ve kaç gün yol ücreti verileceğinin belirtilmediği; ayrıca işçilik giderine teklif vermek için birim fiyat teklif cetvelinde ayrı satır açılması gerektiği, öte yandan, aşırı düşük teklif açıklaması yapılırken Teknik Şartname’de belirtilen yemeklere ilişkin içerik ve gramaj bilgilerinin Teknik Şartname’de yer alan benzer menülerin gramajları esas alınarak maliyetin hesaplandığı, dolayısıyla işçilik maliyetinde yemek, yol, ulusal bayram ve tatil günleri için maliyet belirlenmediği ve 15 günlük örnek menüye göre açıklama yapılmadığı gerekçeleriyle aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun bulunmayıp tekliflerinin reddedilmesinin yerinde olmadığı,

3. 4734 sayılı Kanun'un 8'inci maddesinde belirtilen eşik değerin yarısından daha fazla yaklaşık maliyeti bulunan ihale konusu işte, aynı Kanun'un 38'inci maddesinde öngörülen açıklama istenilmeksizin ekonomik açıdan en avantajlı teklif üzerine ihalenin bırakılması gerektiği,

4. İhale uhdesinde kalan Karbil Tem. Sağ. Hiz. Gıda İnş. Nakl. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

İdarenin şikâyet başvurusuna verdiği cevap incelendiğinde, idarece sadece şikâyet dilekçesi ekinde dizi pusulasının bulunmadığı tespitine yer verildiği, bahse konu tespitin şikâyet başvurusunun reddi işlemine gerekçe olarak ileri sürülmediği anlaşılmıştır. Bu nedenle, ortada uyuşmazlığa sebep olacak idarenin bir işlemi bulunmadığı değerlendirildiğinden, iddia yerinde bulunmamıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

İdari Şartname’nin 2’nci maddesinde ihale konusu işin adının “Aile ve Sosyal Politikalar İl Müdürlüğüne Bağlı Alanya Huzurevi Müdürlüğü Ve Alanya 2. Kadın Konukevi Müdürlüğünün Kuruluş Mutfağında 2018 Yılı Mamul Yemek Hizmet Alımı”, miktarı ve türünün “Alanya Huzurevi Müdürlüğü ve 2. Kadın Konukevi Müdürlüğü 2018 Yılı 41.245 Adet Sabah Kahvaltısı, 34.675 Adet Ara Öğün, 61.320 Adet Öğle Yemeği, 41.245 Adet Akşam Yemeği, 24 Özel Gün Menüsü olmak üzere toplam 178.509 Adet/öğün Mamul Yemek Alımı” olarak belirtildiği, ayrıca işin miktarı ve türüne Şartname ekinde,

Sıra No

Açıklama

Birimi

Miktarı

1

ALANYA HUZUREVİ MÜDÜRLÜĞÜ 13+ Yaş Sabah Kahvaltısı

öğün

32.120

2

13+ Yaş Öğle Yemeği

öğün

48.545

3

13+ Yaş Akşam Yemeği

öğün

32.120

4

13+ Yaş Ara Öğün İkindi-Gece

öğün

29.200

5

Özel Gün Menüsü (12x133 kişi=1596)

adet

1.596

6

ALANYA 2. KADIN KONUKEVİ MÜDÜRLÜĞÜ 13+ Yaş Sabah Kahvaltısı

öğün

9.125

7

13+ Yaş Öğle Yemeği

öğün

12.775

8

13+ Yaş Akşam Yemeği

öğün

9.125

9

13+ Yaş Ara Öğün İkindi-Gece

öğün

5.475

10

Özel Gün Menüsü ( 12X35 kişi=420)

adet

420

şeklinde yer verildiği,

Aynı Şartname’nin 20’nci maddesinden ihalenin kısmi teklife kapalı olduğu, 25’inci maddesinde “…25.3.1. İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti:

İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti:

2 Aşçı, 2 Aşçı Yardımcısı, 2 Mutfak Görevlisi, 1 Şoför, 4 Servis Elemanı Toplam: 11 kişi için işçilik giderleri (işçi ücreti, sigorta pirim giderleri, yol) teklif fiyata dahildir.

Ulusal Bayram ve Genel tatil günlerinde çalışan toplam 11 personele çalışılan her gün için günlük ücretine ilaveten ayrıca bir günlük ücret ödenecek olup, teklif fiyata dahildir.

Malzeme Dâhil Yemek Hazırlama ve Dağıtım Hizmet Alımına İlişkin Kahvaltı, Ara Öğün, Ana Öğün ve Özel Gün Menüsü Giderleri:

Aşağıda yer alan ve Gıda Rasyonundaki gramajlara göre oluşturulacak yemek maliyetleri üzerinden 41.245 Adet Sabah Kahvaltısı, 34.675 Adet Ara Öğün, 61.320 Adet Öğle Yemeği, 41.245 Adet Akşam Yemeği, 24 Özel Gün Menüsü olmak üzere toplam 178.509 Adet/öğün yemek teklif fiyata dahildir.

Yılbaşı, bayram, davet, toplu yapılan doğum günleri vs. gibi özel günlerde yılda 12 defa olmak üzere;

1. Alanya Huzurevi Müdürlüğü 133 Kişi x12=1.596

2.Alanya Kadın Konukevi Müdürlüğü 35 Kişi x 12= 420 olmak üzere toplam (2.016) kişinin yararlanacağı, teknik şartnamenin 2 nci maddesinde yer alan tablodan veya gıda rasyonundan seçilerek 6 çeşitten oluşturulacak “Özel Gün Menüsü” teklif fiyata dâhildir.

25.3.2. Yemek ve yol giderleri:

Yemeklerin kuruluş mutfağında pişirildiği ve bu hizmetin sunulması işiyle ilgili olarak aylık (26) gün üzerinden fiilen çalışan personelin tüm mesaisini firma mutfağı ve kuruluşta geçirdiği hallerde, hizmetin sunulmasıyla görevli;

(2) aşçı,

(2) aşçı yardımcısı,

(1)Şoför,

(4) servis elemanı,

(2) mutfak personelinin işçilik giderleri [(işçi ücreti, sigorta prim giderleri, yemek, yol, giyim, ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışma teklif fiyata dâhildir.

Teknik Şartnamenin Genel Hususlar başlıklı kısmının 27. maddesinde belirtilen giyecek yüklenici firma tarafından personele ayni olarak verilecektir.

25.3.3. Malzeme giderleri:

Öğünlerde kullanılacak tüm malzeme ve teknik şartname de belirtilen malzemeler firmaca karşılanacaktır.

Yemeğin taşınması için thermobox veya ısı üreten kapalı araba, kapak, strech, alüminyum folyo, yemek servisinde dağıtım için ısıtmalı yemek arabası, soğutmalı taşıma aracı, çöp konteyneri, özel beslenme biriminde kullanılacak otoklav teklif fiyata dâhildir.

25.3.4. Diğer giderler:

İçme suyu, yemeğin özelliğine göre ketçap, mayonez, limon, sirke, çeşitli baharatlar, temizlik malzemeleri, plastik çöp torbası, bebek, yaşlı, hasta veya diyetlilerin yiyeceklerinin hazırlanması amacıyla oluşturulan özel beslenme birimi için süt, pirinç unu, sebze, meyve, et, LPG dolum masrafları, yemek numunelerinin mikrobiyolojik analizi, yemek imalatı servis ve temizliği, kullanılacak malzeme, iş kazası ve hijyene ilişkin personelin eğitimi, idarenin demirbaşında bulunan ve yüklenici firmaya teslim edilecek her türlü ekipmanın bakım ve onarımı, yüklenici firma tarafından temin edilecek makine ve teçhizat, ilaçlama, yemeğin yapımında kullanılacak elektrik, su, doğalgaz ile nakliye, ihale ve sözleşmeye ilişkin damga vergileri ve Kamu İhale Kurum payı teklif fiyata dahildir…” düzenlemesinin,

Anılan Şartname’nin 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değer hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.1 maddesinde yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır.” düzenlemesinin bulunduğu,

Teknik Şartname’de 2 haftalık (15 günlük) örnek yemek menüsünün bulunduğu, ayrıca anılan Şartname’nin “Mutfakta Çalıştıracak Personel Sayısı” başlıklı 5’inci maddesinde “Yemeklerin firma mutfağında pişirildiği ve bu hizmetin sunulması işiyle ilgili olarak fiilen çalışan

Personelin sayısı ve dağılımı aşağıda belirtilen tabloda gösterilmiştir.

2. Adet Aşçı,

3. Adet Aşçı yardımcısı,

1 Adet Şoför

4 Adet Servis elemanı,(Kuruluşlarda görevli)
2 Adet Mutfak görevlisi/Bulaşıkçı elemanı(Mutfakta görevli) olmak üzere toplam 11 kişi ile hizmet yürütülecektir.

Kuruluşlarda çalışacak servis elemanlarının dağılımı aşağıda tabloda gösterilmiştir. Kuruluşlarda çalışacak personelin mesai saatlerini her kurum kendisi belirleyecektir.

PERSONEL KADROSU

PERSONEL

SAYISI

YAPACAĞI İŞ

ÇALIŞACAĞI YER/ KURUM

Aşçı

2

Yemek Pişirme ve Hazırlama

Kuruluş Mutfağı

Aşçı Yardımcısı

2

Yemek Pişirme ve Hazırlama

Kuruluş Mutfağı

Mutfak Görevlisi/Bulaşıkçı

2

Yemek Hazırlama ve mutfağın temizliği

Kuruluş Mutfağı

Şoför

1

Yemek Dağıtımı ve Servis

Alanya 2.Kadın Konukevi Müdürlüğü

Servis Elemanı

3

Yemeklerin Servisi,dağıtımı ve yıkanması

Kuruluş Yemekhanesi

Servis Elemanı

1

Yemeklerin Servisi,dağıtımı ve yıkanması

Alanya 2.Kadın Konukevi Müdürlüğü

T O P L A M

11 Kişi

” düzenlemesine yer verildiği, “E- DAĞITIM” başlıklı kısmında “…8- Hafta sonu, milli ve dini bayram tatillerinde hiçbir nedenle yemek servisi işlemi aksatılmayacaktır.” düzenlemesinin bulunduğu,

Sözleşme Tasarısı’nın 9’uncu maddesinde, işe başlama tarihinin 01.01.2018, işin bitiş tarihinin 31.12.2018 olarak belirtildiği görülmüştür.

Yapılan incelemede, 08.12.2017 tarihinde yapılan ihaleye 26 isteklinin katıldığı, 4 isteklinin tekliflerinin değişik gerekçelerle değerlendirme dışı bırakıldığı, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.1’inci maddesi doğrultusunda ihalenin ilk oturumunda teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun isteklilerden teklif tutarları yaklaşık maliyetin %60’ ile %100’ü arasında kalanları teklif tutarları esas alınarak ihaleye ait aşırı düşük teklif sınır değerinin 986.940,82 TL olarak hesaplandığı görülmüştür. Bu tutarın altındaki geçerli teklif sahibi istekliler ile teklif tutarlarına aşağıdaki yer verilmiştir.

İsteklinin Adı

Teklif Bedeli (TL)

1. Usta Kurumsal Yemek Ve Temizlik Hizmetleri Sanayi Ticaret Limited Şirketi

803.233,50

2. Demirtaş Sosyal Hizmetler Temizlik İnşaat Gıda Otomotiv Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi

808.588,39

3. Öztürkler Sosyal Hizmetler Gıda Tarım İnşaat Tekstil Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi

855.943,35

4. Yay Et Gıda İnş. Giyim Tem. Nak. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti.

916.008,75

5. Batum Yemekçilik Gıda Nakliyat Turizm Temizlik ve Güvenlik Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi

933.847,50

6. Akdeniz Hazır Yemek Gıda Hayvancılık Temizlik İnşaat İthalat İhracat ve Ticaret Limited Şirketi

958.525,31

7. Serhal İnş. Taah. San. Tur. Tic. Ltd. Şti.

969.525,00

8. Elmadağ Yemek Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi

985.021,75

Her ne kadar ihale komisyonu kararında herhangi bir kayıt bulunmasa da, ihale işlem dosyasında yer alan yazışmalardan, idarece Usta Kurumsal Yemek ve Temizlik Hizmetleri Sanayi Ticaret Limited Şirketi ile Demirtaş Sosyal Hizmetler Temizlik İnşaat Gıda Otomotiv Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’nin teklif tutarları yaklaşık maliyetin %60’ının altında olduğu gerekçesiyle bu iki isteklinin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı ve bu isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmediği anlaşılmıştır. Ayrıca, aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulan diğer 6 istekliden sadece başvuru sahibi Akdeniz Hazır Yemek Gıda Hayvancılık Temizlik İnşaat İthalat İhracat ve Ticaret Limited Şirketi tarafından açıklama sunulduğu, başvuru sahibinin açıklamasının idarece uygun bulunmayıp teklifinin reddedildiği ve sınır değerin üzerindeki ilk geçerli teklif sahibi olan Karbil Temizlik Sağl. Hizm. Gıda İnş. Nakl. San. ve Tic. Ltd. Şti. üzerine ihalenin bırakıldığı görülmüştür.

4734 sayılı Kanun’un “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü bulunmaktadır.

Kanun’un anılan maddesinden, ihale komisyonunca, yapılan değerlendirme neticesinde, ihalede verilen diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklilerin tespit edileceği ve tespit edilen bu tekliflerin reddedilmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlere ilişkin olarak sorgulamaya tabi tutulacağı, sorgulama sonrasında açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin tekliflerinin reddedileceği, aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlenmesi, ihalenin anılan maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesi, ayrıca yaklaşık maliyeti eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin açıklama istenilmeksizin reddedilmesi konularında Kurumca hazırlanacak ikincil mevzuatın esas alınması gerektiği anlaşılmaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.1. Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer aşağıdaki kurallara göre tespit edilir.

79.1.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kar hariç yaklaşık maliyet tutarı sınır değer olarak kabul edilir.

79.1.2. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde sınır değer;

SD: Sınır değeri,

YM: Yaklaşık maliyeti,

n: İhalenin ilk oturumunda teklif mektubu ve geçici teminatı usulüne uygun olduğu anlaşılan ve teklif tutarı yaklaşık maliyetin yüzde 60’ından düşük ve yaklaşık maliyetten yüksek olanlar dışındaki isteklilerin teklif sayısını,

T1, T2, T3….Tn: İhalenin ilk oturumunda teklif mektubu ve geçici teminatı usulüne uygun olduğu anlaşılan ve teklif tutarı yaklaşık maliyetin yüzde 60’ından düşük ve yaklaşık maliyetten yüksek olanlar dışındaki isteklilerin teklif bedellerini,

R: Sınır Değer Tespit Katsayısını

79.1.3. 79.1.2 nci maddede yer alan R değeri her yıl 1 Şubat tarihinden geçerli olmak üzere Kurum tarafından belirlenir ve ilan edilir. İhalenin konusu veya işin niteliğine göre Kurum tarafından farklı R değerleri belirlenebilir.

…

79.2.6. Malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere teknik şartnamede asgari iki haftalık örnek menü düzenlemesi yapılır ve bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarları belirtilir.

Bu ihalelerde; teklifi aşırı düşük bulunan istekli öncelikle “ana girdi”, “işçilik” ve “yardımcı gider” oranlarının belirtildiği Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelini (Ek- H.4) hazırlayarak açıklaması kapsamında sunar. Açıklamanın geçerli kabuledilebilmesi için “(Ana Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,80’den az ve 0,95’den çok olmaması gerekir. Oran belirtmeyen veya belirttiği oran 0,80’den az veya 0,95’den çok olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Bu maddede yer alan ana girdi ibaresi kapsamında, kırmızı et; beyaz et; balık; işlenmiş et ürünleri (sucuk, salam, sosis, kavurma gibi); kuru gıdalar (pirinç, bulgur, nohut, mercimek, kuru fasulye gibi); sebze; meyve; toz şeker, süt; yoğurt, ayran; yağ ürünleri (ayçiçek yağı, zeytinyağı, tereyağı) kahvaltı malzemeleri (peynir, zeytin, yumurta, reçel, bal gibi); pet su, ekmek açıklama yapılacak unsurlar olarak dikkate alınır. İdarenin ihale dokümanında bu girdilerin dışında ana girdi niteliğinde malzeme içeren yemek öğünü düzenlemesi durumunda aşırı düşük teklif açıklama yazısında açıklama istenecek unsurlar arasında bu malzemelerin de belirtilmesi zorunludur. Bu çerçevede, isteklinin beyan ettiği orana uygun teklif sunması durumunda, yemek pişirilmesi için gerekli enerji giderleri (doğalgaz, LPG gibi), temizlik malzemeleri, su, sigorta giderleri, ilaçlama ve hijyen sağlama giderleri, bakım onarım, amortisman, nakliye, sözleşme giderleri ve genel giderler, portör muayenesi ve tali çiğ girdiler (tuz, baharat, tatlandırıcı vb.) gibi unsurlar “yardımcı girdiler” başlığında değerlendirilir ve bu unsurlar için açıklama sunulması gerekmez.

Örneğin; 1.000 öğün yemek alımı için çıkılan bir ihalede, birim fiyat olarak 5 TL teklif veren bir isteklinin, 5.000 TL olan toplam teklif bedelinin aşırı düşük olarak değerlendirilmesi ve istekli tarafından sunulan Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelinde “(Ana Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,90 olarak belirtilmesi halinde, teklifin 4.500 TL’sinin ana çiğ girdi ile işçilik toplamını içerdiği kabul edilir ve isteklinin sadece bu kısma ilişkin açıklama yapması gerekir. Teklifin 500 TL’lik kısmının ise yardımcı giderlere ilişkin olduğu kabul edildiğinden, bu kısma ilişkin açıklama yapılması gerekmemektedir.

Malzemeli yemek alımı ihalelerinde, kırmızı et; beyaz et; balık; kuru gıdalar (pirinç, bulgur, nohut, mercimek, kuru fasulye gibi); sebze; meyve maliyetlerinin tevsiki amacıyla üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri kullanılamaz. Ancak 79.2.2 nci maddede yer alan diğer yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklama yapılabilir.

Malzemeli yemek alımı ihalelerinde sadece iki haftalık örnek menüdeki ana girdiler ve işçilik giderleri dikkate alınarak açıklama yapılmalıdır. İsteklilerin örnek menüdeki girdiler ve işçilik gideri kullanılarak teklif ettikleri birim fiyatı açıklamaları gerekmekte olup toplam miktar ve tutar açıklaması yapılmayacaktır. Örneğin normal kahvaltı, diyet kahvaltı, ara öğün, normal yemek ve diyet yemek gibi birim fiyatları içeren bir ihalede, isteklilerin teklif ettikleri birim fiyatı; örnek menüyü ve bu menünün üretimi için gerekli işçilik tutarını kullanarak tevsik etmeleri durumunda açıklama uygun kabul edilecektir.

…” açıklaması bulunmaktadır.

Yukarıda da aktarıldığı üzere, idarece Usta Kurumsal Yemek ve Temizlik Hizmetleri Sanayi Ticaret Limited Şirketi ile Demirtaş Sosyal Hizmetler Temizlik İnşaat Gıda Otomotiv Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’nin teklif tutarlarının yaklaşık maliyetin %60’ının altında olduğu gerekçesiyle bu iki isteklinin teklifleri değerlendirme dışı bırakılmış ve bu isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmemiştir.

Anılan Tebliğ’in 79.1’inci maddesinden, teklif tutarı yaklaşık maliyet tutarının %60’ının altında olan isteklilerin teklif tutarlarının aşırı düşük teklif sınır değerinin hesabında dikkate alınmayacağı anlaşılmakta olup, bu durum bu isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasını ve bunlardan aşırı düşük teklif açıklaması istenilmemesini gerektirmemektedir. Bu nedenle, ihale komisyonu kararında yeterlik kriterini sağlamadıklarına dair herhangi bir kayıt bulunmadığı tespit edilen isteklilerin (Usta Kurumsal Yemek ve Temizlik Hizmetleri Sanayi Ticaret Limited Şirketi ile Demirtaş Sosyal Hizmetler Temizlik İnşaat Gıda Otomotiv Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’nin) teklif tutarları yaklaşık maliyetin %60’ının altında olduğu gerekçesiyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmemesi yerinde bulunmamıştır. Açıklanan nedenlerle, anılan iki isteklinin tekliflerinin değerlendirmeye alınıp, kendilerinden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Öte yandan, başvuru sahibi isteklinin açıklaması işçilik maliyetinde yemek, yol, ulusal bayram ve tatil günleri için maliyet belirlenmediği ve 15 günlük örnek menüye göre açıklama yapılmadığı gerekçeleriyle uygun bulunmamış olup, anılan mevzuat hükümleri doğrultusunda idarenin eleme gerekçeleri üzerinden yapılan incelemede aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

a) İşçilik maliyetinde yemek, yol, ulusal bayram ve tatil günleri için maliyet belirlenmediği gerekçesine ilişkin olarak;

İdari Şartname’nin 25.3.1’inci maddesinden, ihale konusu işte tam zamanlı olarak çalışacak toplam 11 personelin yemek, yol, ulusal bayram ve tatil günleri çalışmalarının teklif fiyata dâhil olduğu, Teknik Şartname’nin “E- DAĞITIM” başlıklı kısmının 8’inci alt maddesinden ihale konusu hizmetin ulusal bayram ve tatil günlerinde de bahse konu 11 personel ile verileceği anlaşılmaktadır. Bu bağlamda, başvuru sahibinin açıklaması ele alındığında, istekli tarafından 11 personel için sadece normal çalışma ücretinin işçilik maliyeti olarak dikkate alındığı, yemek, yol, ulusal bayram ve tatil günleri çalışmalarına ilişkin ayrıca maliyet öngörülmediği tespit edildiğinden, ihale dokümanına uygun açıklama sunmayan isteklinin açıklamasının anılan gerekçe ile uygun bulunmamasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

Ayrıca, işçilik giderine teklif vermek için birim fiyat teklif cetvelinde ayrı satır açılması gerektiği şeklindeki başvuru sahibinin iddiasının ihale dokümanına yönelik bir iddia olduğu değerlendirilmiş olup, başvuru sahibinin ihaleye teklif vermek suretiyle istekli sıfatını haiz olduğu dikkate alındığında bahse konu iddiaya ilişkin ehliyetinin bulunmadığı, ayrıca 08.12.2017 tarihinde yapılan ihalenin dokümanını başvuru sahibinin 04.12.2017 tarihinde e-imza ile indirdiği ve ihaleden üç işgünü öncesinde (en geç 04.12.2017 tarihinde) idareye şikayet başvurusunda bulunması gerekirken ihaleden sonra 27.12.2017 tarihinde şikayet başvurusunda bulunduğu göz önünde bulundurulduğunda, iddiaya yönelik başvurunun süresinde yapılmadığı sonucuna varılmıştır. Açıklanan nedenlerle, bahse konu iddianın ehliyet ve süre yönünden reddedilmesi gerekmektedir.

b) 15 günlük örnek menüye göre açıklama yapılmadığı gerekçesine ilişkin olarak;

Teknik Şartname’de sabah kahvaltısı, öğle yemeği, akşam yemeği, ikindi ara öğünü ve gece ara öğünü için ayrı ayrı 15‘er günlük örnek menüye yer verildiği tespit edilmiş olup, başvuru sahibinin açıklaması incelendiğinde, açıklama kapsamında yer alan “Genel Gider Tablosu”nda sabah kahvaltısı, öğle yemeği, akşam yemeği, ikindi ara öğünü ve gece ara öğünü için belirlenen birim öğün maliyet tutarlarının bulunduğu, yine açıklama kapsamında bulunan Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetveli’nin (Ek-H.4) “A) Ana Girdiler” kısmında yemek malzemelerinin miktar, birim, birim fiyat ve tutarlarına yer verildiği görülmekle birlikte, açıklama kapsamında Teknik Şartname’de yer alan örnek menüler üzerinden öğün başına birim maliyet hesaplamalarının bulunmadığı ve “Genel Gider Tablosu”nda iş kalemleri için yazılmış olan birim öğün maliyet tutarlarının nasıl hesaplandığı gösterir reçete/gramaj tablosu vb. hesaplamalara yer verilmediği tespit edilmiştir. Bu bağlamda, iş kalemlerine dair öğün başı birim maliyetlerin neye göre hesaplandığı anlaşılamadığından, iddia yerinde bulunmamıştır.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

İhale İlanı’nın 13’üncü maddesinde “Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir.” düzenlemesi,

İdari Şartname’nin 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değer hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.1 maddesinde yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır.” düzenlemesi bulunmaktadır. Bahse konu düzenlemelere yönelik yasal süresi içerisinde şikayet başvurusunda bulunulmadığı ve düzenlemelerin bu haliyle kesinleştiği tespit edilmiştir.

Anılan ihale dokümanı düzenlemelerinden teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden 4734 sayılı Kanun’un 38’inci maddesine göre açıklama isteneceği anlaşıldığından, ihale dokümanı düzenlemelerine göre ihale sürecini yürütmekle mükellef olan idarece, sınır değerin altında teklif verdiği anlaşılan başvuru sahibinden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi işleminde herhangi bir aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Açıklanan nedenlerle, başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmamıştır.

4. Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinde “ İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikayet ve itirazen şikayet başvurusunda bulunabilirler.

Şikayet ve itirazen şikayet başvuruları, dava açılmadan önce tüketilmesi zorunlu idari başvuru yollarıdır.

Şikayet başvuruları idareye, itirazen şikayet başvuruları Kuruma hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle yapılır.

Dilekçelerde aşağıdaki hususlara yer verilir:

…

d) Başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı deliller.

…

Başvurular üzerine ihaleyi yapan idare veya Kurum tarafından gerekçeli olarak;

a) İhale sürecinin devam etmesine engel oluşturacak ve düzeltici işlemle giderilemeyecek hukuka aykırılığın tespit edilmesi halinde ihalenin iptaline,

b) İdare tarafından düzeltme yapılması yoluyla giderilebilecek ve ihale sürecinin kesintiye uğratılmasına gerek bulunmayan durumlarda, düzeltici işlem belirlenmesine,

c) Başvurunun süre, usul ve şekil kurallarına uygun olmaması, usulüne uygun olarak sözleşme imzalanmış olması veya şikayete konu işlemlerde hukuka aykırılığın tespit edilememesi veya itirazen şikayet başvurusuna konu hususun Kurumun görev alanında bulunmaması hallerinde başvurunun reddine,

karar verilir…” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’nci maddesinde “…

(2) Dilekçelerde aşağıdaki hususlara yer verilir;

…

ç) Başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı deliller…” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “İtirazen şikayet başvurularında aranılacak şekil unsurları” başlıklı 11’inci maddesinin sekizinci fıkrasında “(8) Yönetmeliğin 8 inci maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendinde başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin başvuru dilekçelerinde belirtilmesi gerektiği düzenlendiğinden, başvuruda bulunulan hususların dilekçelerde somut bir biçimde, mevzuata aykırı bulunma sebepleri ile birlikte gösterilmesi gerekmektedir. İşlemin hangi unsurlarının hangi gerekçelerle hukuka aykırı olduğu belirtilmeksizin sadece mevzuata aykırı olduğu gibi soyut ve mesnetsiz iddialara yer verilmesi halinde, Yönetmeliğin 8 inci maddesine aykırı olduğu gerekçesiyle başvurunun reddine ilişkin sorumluluk başvurana ait olacağından bu hususa dikkat edilmesi gerekmektedir.” açıklaması yer almaktadır.

Anılan mevzuat hüküm ve açıklamaları göz önünde bulundurularak başvuru sahibinin iddiası incelendiğinde, başvuru sahibince herhangi bir belge adı veya yeterlik kriteri açıkça belirtilmeksizin, hatta genel nitelikli hukuka aykırılık ifadelerine de yer verilmeden, ihale uhdesinde kalan Karbil Tem. Sağ. Hiz. Gıda İnş. Nakl. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiğinin iddia edildiği görüldüğünden, somut bir hukuka aykırılık gerekçesine veya delillere dayanmadığı anlaşılan iddiaya ilişkin başvurunun uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

Ayrıca, başvuru sahibinin, teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiğini iddia ettiği ihale uhdesinde kalan isteklinin teklif tutarının başvuru sahibinin teklif tutarından yüksek olduğu, bu durumda başvuru sahibinin teklifinin geçerli olup olmamasından bağımsız bir şekilde, iddia yerinde bulunsa dahi başvuru sahibinin kendi lehine doğrudan bir menfaat elde etmeyeceği dikkate alındığında, başvuru sahibinin bu iddiaya yönelik başvuru ehliyetinin bulunmadığı anlaşıldığından, bu gerekçeyle de iddiaya ilişkin başvurunun uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, Usta Kurumsal Yemek ve Temizlik Hizmetleri Sanayi Ticaret Limited Şirketi ile Demirtaş Sosyal Hizmetler Temizlik İnşaat Gıda Otomotiv Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’nin tekliflerinin değerlendirmeye alınması ve bu isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.