KİK Kararı: 2018/UH.I-1971

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2018/064
Gündem No : 24
Karar Tarihi : 21.11.2018
Karar No : 2018/UH.I-1971
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Şahtem Tem. Petrol Taş. Servis Hizm. Taah. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Kahramanmaraş Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Destek Hizmetleri Dairesi lığı

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2018/409856 İhale Kayıt Numaralı “Araç ve Makine Kiralanması” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Kahramanmaraş Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Destek Hizmetleri Dairesi lığı tarafından 17.09.2018 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Araç ve Makine Kiralanması” ihalesine ilişkin olarak Şahtem Tem. Petrol Taş. Servis Hizm. Taah. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 24.10.2018 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 02.11.2018 tarih ve 53497 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 02.11.2018 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2018/1650 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihalenin 1’inci kısmı üzerinde bırakılan Akkaya Tem. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamasının reddedilmesi gerektiği şöyle ki;

-İhale konusu işte çalıştırılacak kendi malı olmayan araçlar için kira sözleşmesi ile açıklama yapıldığı, söz konusu araçlara fiyat teklifi ile açıklama yapıldığı yönündeki idarenin cevabının yeterli olmadığı, fiyat tekliflerinin her şey dahil (MTV, bakım-onarım, sigorta, kasko vb.) olarak sunulmasının kiralama sözleşmesi ile eşdeğer nitelikte olduğu, fiyat teklifinin birden fazla gideri kapsaması sebebiyle maliyete dayalı olarak mı yoksa satışa dayalı olarak mı düzenlendiği hususunda çelişkinin bulunduğu,

-İhale konusu işte çalıştırılacak olan kendi malı olan araçların amortisman hesabının fatura ve/veya mizan ile tevsik edildiği, söz konusu araçlara ait demirbaş listesinin sunulduğu yönündeki idarenin cevabının yeterli olmadığı, finansal kiralama (leasing) ile edinilmiş makine ekipmanların da kendi malı olarak gösterildiği,

-Trafik sigortası gideri ile pikap ve camlı van araçların kasko giderlerinin açıklanması için sunulan belgelerde, teklif geçerliliğinin işin tamamlanma tarihi olan 31.12.2019 tarihinden evvel sona erdiği, yapılan açıklamanın ihale konusu işin süresini kapsamadığı, açıklamalarda bölge müdürlüğü ve genel müdürlük onayının gerektiği,

- İhale konusu işte çalıştırılacak olan araçlara ait Motorlu Taşıtlar Vergisi (MTV) giderinin tevsiki için sunulan belgelerin fotokopi olduğu ve geçersiz olduğu, söz konusu gidere ilişkin Vergi Dairesi internet sitesinin hesaplama modülü kullanılarak açıklama yapıldığı yönündeki idarenin cevabının yeterli olmadığı, ihale üzerinde bırakılan isteklinin MTV belgesinin 2018 yılına ait olduğu, ancak ihale süresinin 2019 yılını da kapsadığı, hesaplamaya yıllık Tefe Tüfe oranının eklenmediği,

-Teknik Şartname’de yer alan araçlarda çalışacak personelin kıdem tazminatının yükleniciye ait olduğu belirtildiği halde ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından herhangi bir gider öngörülmediği, ayrıca araçlarda çalışacak yedek şoföre ait personel giderinin de hesaplanmadığı,

-İş Makinesi ve Muhtelif Türlerdeki Araçların Kiralanması Hizmet Alım İşi Teknik Şartnamesi’nin 7.1.12’nci maddesinde belirtilen trafik seti, ecza çantası, stepne, kriko, bijon anahtarı, kar zinciri, yangın söndürücü ve avadanlık maliyetleri ile aynı şartnamenin 7.1.8’inci maddesinde belirtilen araç takip sistemi cihazı ve data hat giderlerine ilişkin maliyet öngörülmediği,

- İhale konusu işte çalıştırılacak olan araçlara ait akaryakıt, muayene ve egzoz pulu gideri için açıklama yapılmadığı, araçlara ait bakım-onarım, muayene ve akaryakıt giderlerine ilişkin giderlerin önemli maliyet bileşeni olarak belirlenmediği, bu sebeple açıklama yapılmasına gerek olmadığı yönündeki idarenin cevabının yeterli olmadığı, söz konusu maliyet kalemlerinin araç maliyetlerinin içerisinde belirtilmesi gerektiği ancak isteklinin herhangi bir açıklamada bulunmadığı açıklamanın bu yönüyle geçersiz sayılacağı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8’inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.1. Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer aşağıdaki kurallara göre tespit edilir.

79.1.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kar hariç yaklaşık maliyet tutarı sınır değer olarak kabul edilir.

79.1.2. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde sınır değer;

SD: Sınır değeri,

YM: Yaklaşık maliyeti,

n: İhalenin ilk oturumunda teklif mektubu ve geçici teminatı usulüne uygun olduğu anlaşılan ve teklif tutarı yaklaşık maliyetin yüzde 60’ından düşük ve yaklaşık maliyetten yüksek olanlar dışındaki isteklilerin teklif sayısını,

T1, T2, T3….Tn: İhalenin ilk oturumunda teklif mektubu ve geçici teminatı usulüne uygun olduğu anlaşılan ve teklif tutarı yaklaşık maliyetin yüzde 60’ından düşük ve yaklaşık maliyetten yüksek olanlar dışındaki isteklilerin teklif bedellerini,

R: Sınır Değer Tespit Katsayısını

79.1.3. 79.1.2 nci maddede yer alan R değeri her yıl 1 Şubat tarihinden geçerli olmak üzere Kurum tarafından belirlenir ve ilan edilir. İhalenin konusu veya işin niteliğine göre Kurum tarafından farklı R değerleri belirlenebilir.

79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.

79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler.

79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

79.2.3. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6 ve Ek-O.7 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır”

79.2.4. Ek-O.5, Ek-O.6 ve Ek-O.7 numaralı tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi zorunludur. Son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2013”, 15.7.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2014” tür.

79.2.5. İşletme hesabına göre defter tutuluyor olması durumunda; yukarıda belirtilen tutanaklar, işletme hesabı defteri ve işletme hesap özeti kayıtlarına göre düzenlenir.

…

79.2.7. İstekliler tarafından akaryakıt girdisine ilişkin olarak EPDK tarafından il bazında günlük yayımlanan akaryakıt fiyatlarının % 90’ının altında sunulan açıklamalar geçerli kabul edilmeyecektir.

79.3. İdarelerin aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirilmesine ilişkin aşağıdaki düzenlemeleri de dikkate almaları gerekmektedir.

79.3.1. Teklifi aşırı düşük olarak tespit edildikten sonra yukarıdaki yöntemlere göre usulüne uygun açıklama yapan isteklilerin teklifleri geçerli kabul edilir. Hayatın olağan akışına veya ticari gereklere aykırılık gibi nedenlerle teklifler reddedilemez.

79.3.2. 79.2.2 nci maddede yer alan yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle, ilgili mevzuatına göre ihale tarihinden önceki son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir.

79.3.3. Kurumca hazırlanan “İşçilik Hesaplama Modülü” ne (www.ihale.gov.tr) adresinden ulaşılabilecek olup, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde tekliflerin değerlendirilmesi bağlamında sözleşme ve genel giderler dahil asgari işçilik maliyeti hesabında işçilik hesaplama modülünün kullanılması zorunludur.

79.3.4. Hizmet alım ihalelerinde herhangi bir sigorta giderinin aşırı düşük teklif sorgulamasında önemli bir bileşen olarak kabul edilmesi durumunda, isteklilerce sigorta acentelerinden alınan poliçe, fiyat teklifi veya sözleşmelerin ekine ihale dokümanında yer alan teminat tutarları üzerinden teklif ettikleri sigorta prim tutarlarıyla sigorta hizmetini gerçekleştirebileceklerine ilişkin, ilgili sigorta şirketinin genel müdürlüğünden veya bölge müdürlüğünden alınan teyit yazısının eklenmesi ve bu yazının yetkili kişilerin imzasını taşıması gereklidir. Ancak sigorta şirketlerinin genel müdürlük veya bölge müdürlükleri tarafından imzalanmış poliçe veya fiyat teklifleri için teyit alınması zorunlu değildir. Sigorta giderinin tevsiki için sunulan belgenin işin süresinin tamamını kapsaması gerekmektedir. Ancak birden fazla yılı kapsayan işlerde ilk yıl için alınan sigorta teklifinin ihale tarihinin bulunduğu yıldan önceki yılın Aralık ayına ait Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksinin yıllık değişim oranı esas alınmak suretiyle güncellenerek diğer yıllar için kullanılması mümkündür.

79.3.5. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 4 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, sözleşme giderleri ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle açıklama yapılacaktır.” açıklamaları yer almaktadır.

İdari Şartname'nin “ İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu hizmetin;

a) Adı: ARAÇ VE MAKİNE KİRALANMASI

b) Miktarı ve türü:

12 Ay Süreli 1.Kısım (196 makine ve araç) ve 2.Kısım (81 araç) toplam 277 Çeşitli Tür ve Miktarda Araç ve Makine Kiralama Hizmeti

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

c) Yapılacağı yer: KAHRAMANMARAŞ SU VE KANALİZASYON İDARESİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ (KASKİ ) SORUMLULUK ALANI” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Kısmi teklif verilmesi” başlıklı 20’nci maddesinde “20.1. Bu ihalede kısmi teklif verilebilir.

20.2. Kısmi teklife ilişkin açıklamalar

20.2.1.

İhale 2 (iki) kısımdır. 1.Kısım veya 2.Kısıma teklif verilebileceği gibi her iki kısma da birlikte teklif verilebilir.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında ilgili mevzuat gereğince yapılacak olan ulaşım, sigorta, vergi, resim, harçlar ile yedek parça, her türlü bakım, onarım, trafik sigortası, kasko ve teknik şartnamede belirtilen diğer tüm masraflar ve giderler yükleniciye aittir. Gerek esas taahhüt içerisinde gerekse mücbir sebeplerden dolayı uzatılan süre içerisinde taahhüdün tamamen ifasına kadar yeni vergi ve resimler konulması, taşıma ve sair sebeplerle ilgili meydana gelecek artışlar yükleniciye aittir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1.

İhale kapsamında teknik şartnamede nicelik ve nitelikleri belirtilen 1. ve 2. Kısımlarda bulunan makine, araç ve çalışacak elemanlara ait tüm giderler teklif fiyata dahildir.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.

Kısa vadeli sigorta prim oranı: %2 dir.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değer hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.1 maddesinde yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır.” düzenlemesi,

İş Makinesi ve Muhtelif Türlerdeki Araçların Kiralanması Hizmet Alım İşi Teknik Şartnamesi’nin “İşin süresi” başlıklı 3’üncü maddesinde “01 Ocak 2019 – 31Aralık 2019 tarihleri arasında oniki ay sürelidir.” düzenlemesi,

Anılan Şartnamenin “Hizmet Kapsamında Çalıştırılacak Elemanlarla İlgili Genel Hususlar” başlıklı 6’ncı maddesinde “…6-)İhale kapsamında çalıştırılacak olan tüm (123 adet) Şoför ve Operatör için, Bürüt Asgari Ücret Üzerinden; 4734 sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esasların 6 ncı maddesine göre fiyat farkı hesaplanacaktır...” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Hizmet Kapsamında Çalıştırılacak Araçlarla İlgili Genel Hususlar” başlıklı 7’nci maddesinde “…8-)Yüklenici, ihale kapsamında temin edeceği tüm makine ve araçlarında idarenin araç takip sistemine adapte olacak araç takip cihazlarının data hatları ile birlikte montajını sağlayacaktır. Araç takip sisteminde cihazı ile data hat ücretleri yüklenici tarafından karşılanacaktır.

…

12-) Yüklenici makine ve araçlarda yürürlükteki mevzuat gereği olan avadanlıklar her makine ve araçta hazır olarak teslim edilecektir. Avadanlık malzemeler Trafik seti, Ecza çantası, Stepne, Kriko, bijon anahtarı, Kar zinciri ve yangın söndürücüsü olup, avadanlık işlevini kaybetmesi halinde, yüklenici tarafından değiştirilecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.

17.09.2018 tarihinde gerçekleştirilen başvuruya konu ihalenin kısmi teklife açık olduğu, ihalenin ikinci kısmının geçerli teklif kalmaması sebebiyle iptal edildiği, birinci kısmında ise 4 isteklinin teklif sunduğu, şikâyete konu kısmın idarece yaklaşık maliyetinin 29.876.337,37 TL olarak hesaplandığı, sınır değerin ise 20.373.482,74 TL olarak belirlendiği, 3 Hil Müh. İnş. Bilg. Sos. Hiz. Taş. San. Tic. Ltd. tarafından sunulan iş deneyim belge tutarının asgari kriterleri sağlamadığı gerekçesiyle teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, ihale komisyonu tarafından teklif tutarı sınır değerin altında olduğu tespit edilen Akkaya Tem. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.den aşırı düşük teklif açıklaması talep edildiği, sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun bulunduğu, ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak Akkaya Tem. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak ise başvuru sahibi Şahtem Tem. Petrol Taş. Servis Hizm. Taah. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin belirlendiği anlaşılmıştır.

İdarece teklifi sınır değer altında kalan isteklilere gönderilen 25.09.2018 tarihli aşırı düşük teklif açıklama talep yazısında “2018/409856 İhale Kayıt Numaralı "ARAÇ VE MAKİNE KİRALANMASI HİZMETİ" İhalesi çerçevesinde; İdari Şartnamenin Sınır Değer başlıklı 33. Maddesi kapsamında kurumun (www.kik.gov.tr) internet sayfasından “Hizmet alımı sınır değer hesaplama aracı” programı kullanılarak, yapılan sınır değer hesabına göre, 1.Kısım için Yaklaşık Maliyet 29.876.337,57 TL olup, Sınır değer: 20.373.482,74.-TL olarak tespit edilmiştir. Yapılan inceleme sonucunda; 1.Kısımda Sınır değerin altında teklif verdiğiniz görülmüştür.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 38.maddesi, İdari Şartname 33. maddesi ve Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.maddesi çerçevesinde, teklifte önemli olduğu tespit edilen ve aşağıda belirtilen bileşenler esas alınarak, “1-Amortisman Maliyetleri, 2-Kasko Maliyetleri (Pikaplar ve Camlı Van için), 3-Trafik Sigortası Maliyetleri, 4-Bakım-Onarım Maliyetleri, 5-Motorlu Taşıtlar Vergisi (MTV) Maliyetleri, 6-İşçilik Maliyetleri” konularında aşırı düşük sorgulama yapılmasına karar verilmiş olup, açıklama yapmanız için bu yazının tebliğ tarihinden itibaren 10 (on) iş günü süre verilmiştir.” ifadelerine yer verildiği görülmüştür.

İhale üzerinde bırakılan Akkaya Tem. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde;

Sunulan aşırı düşük açıklaması maliyet icmalinde kendi malı araçlara ait amortisman gideri, diğer araçların kira maliyeti, kasko ve trafik sigortası maliyeti, bakım-onarım maliyeti, MTV maliyetleri, muayene ve egzoz emisyon maliyetleri, işçilik maliyetleri, sözleşme giderleri, diğer maliyetler ve firma karı yer almaktadır.

-İhale konusu işte çalıştırılacak olan 196 araçtan 64 aracın kiralama giderinin fiyat teklifi alınmak suretiyle açıklandığı, fiyat tekliflerinde tüm giderlerin (yedek parça, bakım-onarım, trafik sigortası, kasko, vergi, harç) teklife dahil olduğunu gösteren ifadelerin yer aldığı ve tek bir fiyatın belirtildiği, ancak ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından fiyat teklifi ekinde önemli teklif bileşeni olarak belirlenen bakım-onarım, trafik sigortası, kasko, MTVgibi giderleri tevsik edici belgelerin de sunulduğu görüldüğünden başvuru sahibinin fiyat teklifine ilişkin anılan iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

-İhale konusu işte çalıştırılacak olan 196 araçtan 132 aracın kendi malı olduğu, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından açıklamalar kapsamında Taşıt Demirbaş Listesi’nin kullanıldığı, söz konusu belgede “Akkaya Temizlik İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti.ne ait taşıtların yasal defterlere kayıt edildiği tamamının şirket duran varlığı (şirkete ait) olduğu tarafımdan tespit edilmiş olup gereği hususunda bilgilerinize arz ederim. 03.10.2018” ifadelerine yer verilerek, meslek mensubunca imzalanıp kaşelendiği, görülmüştür. Ayrıca 3568 sayılı Serbest Muhasebeci ve Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu ile yetkilendirilen meslek mensuplarınca yapılan mesleki iş ve işlemler hukuka uygunluk karinesinden yararlandığından ve düzenlenen belgelerdeki bilgilerin doğruluğundan meslek mensubu sorumlu olduğundan aksine bir tespit olmadığı sürece belgelerdeki bilgilere itibar edilmesi gerektiği de anlaşıldığından başvuru sahibinin kendi malı araçların tevsikine ilişkin anılan iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

- Pikap ve camlı van araçların kasko giderlerine ilişkin Dubai Starr Sigorta A.Ş.nden alınmış kasko sigorta poliçeleri sunduğu, sigorta poliçelerinde kiralanan araçlar için sürenin 03.10.2018 – 03.10.2019 tarihleri arasında, kendi malı araçları için sürenin ise 02.01.2018 – 02.01.2019 tarihleri arasında 365 gün olarak belirtildiği, ihale dokümanında ihale konusu işin süresinin de 01.01.2019-31.12.2019 tarihleri arasında 365 olarak düzenlendiği, başvuru sahibi tarafından ihale tarihinden önceki yılın aralık ayı yurt içi endeksinin yıllık değişim oranında (%15,47) kasko giderinde artış öngörülmek suretiyle 2019 yılı için açıklamalarda bulunduğu, ayrıca bahse konu sigorta poliçelerinin üzerinde Dubai Starr Sigorta A.Ş. genel müdürlük kaşesi ve imzasının bulunduğu,

İhale konusu işte çalıştırılacak olan ekskavatör ve kiralanacak araçlar dışındaki araçların trafik sigortası giderlerine ilişkin Quick Sigorta A.Ş.nden alınmış trafik sigortası poliçeleri, teyit yazısının sunulduğu, sunulan sigorta poliçe süresinin ise 29.03.2018 – 29.03.2019 arasında 365 gün olarak belirtildiği, ihale dokümanında ihale konusu işin süresinin 01.01.2019-31.12.2019 tarihleri arasında 365 olarak düzenlendiği, başvuru sahibi tarafından ihale tarihinden önceki yılın aralık ayı yurt içi endeksinin yıllık değişim oranında (%15,47) trafik sigortası giderinde artış öngörülmek suretiyle 2019 yılı için açıklamalarda bulunduğu, ayrıca bahse konu sigorta poliçelerinin üzerinde Quick Sigorta A.Ş. genel müdürlük kaşesi ve imzasının bulunduğu,

İhale konusu işte çalıştırılacak ve kendi malı olmayan araçların trafik sigortası giderlerine ilişkin Quick Sigorta A.Ş.nden alınmış fiyat tekliflerinin sunulduğu, sunulan fiyat teklifleri üzerinde Quick Sigorta A.Ş. kaşesi ve imzasının bulunduğu, söz konusu fiyat tekliflerinde “…03.10.2018 tarihi itibari ile geçerli trafik sigortası teklifidir.” ifadelerinin yer aldığı anlaşılmış olup, sunulan tekliflerinin süresinin belli olmadığı, işin süresinin kapsayıp kapsadığının anlaşılamadığı dolayısıyla yapılan açıklamanın bu yönüyle uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

Diğer taraftan aşırı düşük teklif açıklamasında “Trafik sigortası bedelleri boş bırakılan araçlar (5 Adet Ekskavatör ve dorseler) ilgili mevzuat hükümlerince sigorta yapılması zorunlu olmayan araçlardır. Bu araçlara trafik sigortası yapılmamaktadır.” ifadelerine yer verilerek ekskavatörlerin trafik sigortası giderine yönelik bir açıklama yapılmamış olduğu anlaşılmıştır.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun “Mali sorumluluk sigortası yaptırma zorunluluğu” başlıklı 91’inci maddesinde “İşletenlerin, bu Kanunun 85 inci maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur…” hükmü,

Aynı Kanun’un “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinde “Araç : Karayolunda kullanılabilen motorlu, motorsuz ve özel amaçlı taşıtlar ile iş makineleri ve lastik tekerlekli traktörlerin genel adıdır.” hükmü,

Karayolları Trafik Yönetmeliği’nin “İş Makinelerinin Tescil ve Trafik Belgeleri İle Tescil Plakaları” başlıklı 34’uncu maddesinde “İş makinelerinin tescil işlemleri aşağıdaki esaslara göre yapılır.

a) Resmi kuruluşlara ait iş makineleri; Kamu kurum ve kuruluşlarına ait olan iş makinelerinin tescil işlemleri ait olduğu kurum veya kuruluşun ilgili birimlerinde (Ek:6)’da gösterilen tescil defterine işlenmek suretiyle yapılır ve her makine için ayrı ayrı (Ek:7)’de belirtilen tescil belgesi tanzim edilir.

Tescil işlemlerinin aynı kuruluşa ait ayrı ayrı birimlerde yapılması halinde tescile ait bilgilerin kurum veya kuruluşun merkez tescil biriminde toplanır ve makinelerin cinslerine göre ayrı ayrı kayıtları tutulur.

Bu araçlarla Karayoluna çıkılmasının gerekli olduğu hallerde, tescilini yapan kuruluşça (Ek:7)’de gösterilen tescil belgesinin trafiğe çıkış iznine ait bölümü doldurularak tasdik edilir.

Bu şekilde karayoluna çıkacak araçların zorunlu mali sorumluluk sigortası yaptırmış olmaları mecburidir.

b) Özel veya tüzel kişilere ait olan iş makineleri işletme amacıyla veya yerine göre bu Yönetmeliğin 29 uncu maddesinde belirtilen kuruluşlarca tescilleri araç sahibinin bir dilekçe ile ilgili kuruluşa müracaatı üzerine (Ek:6)’da gösterilen tescil defterine işlenmek suretiyle yapılır ve (Ek:7)’de gösterilen Maliye Bakanlığınca bastırılan tescil belgesi tanzim edilerek verilir.

Araç sahipleri dilekçelerine varsa iş makinesinin hususiyetlerini gösteren teknik belgeyi, yoksa araca ait teknik bilgileri ihtiva eden bir belgeyi sahiplik belgesi ile birlikte ibraz etmek zorundadırlar.

Bu iş makinesinin karayollarında sürülmesi, tescil belgesine ekli trafiğe çıkış izin belgesinin tescili yapan kuruluşça tasdik edilerek makine sahibine verilmesi ile mümkündür.

Trafiğe çıkış izni verilirken makinenin zorunlu mali mesuliyet sigorta akdinin yapılmış olması ve Karayolları Genel Müdürlüğünden özel izin alınması mecburidir.” hükmü yer almaktadır.

Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği Yönetim Kurulunun 17.10.2008 tarihli ve 113 sayılı kararı ile yürürlüğe giren “İş Makinelerinin Tescili İle İlgili Esaslar”ın “Tescil belgesi ve geçerliliği” başlıklı 12’inci maddesinde “(1) Tescil belgesi sürekli kullanılabilen bir belgedir. Bu belge; aracın başkasına satışı veya devri, hurdaya çıkarılması, üzerinde teknik değişiklik yapılması ve kullanım amacının değişmesi halinde aşağıdaki hükümler saklı kalmak üzere geçersiz sayılır.

…

e) Bir iş makinesinin karayollarında sürülmesi, Karayolları Genel Müdürlüğünden özel izin alınması ve zorunlu mali mesuliyet sigorta akdinin yapılmış olması ile mümkündür. Tescil belgesine ekli trafiğe çıkış izin belgesinin odaca tasdik edilerek makine sahibine verilmesi gerekmektedir.” esasına yer verilmiştir.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, mali sorumluluk sigortasının bir motorlu aracın karayolunda işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesi durumunda, aracı işletenin üçüncü kişilere karşı olan sorumluluğunu belli sınırlar içerisinde karşılamayı amaçlayan ve yapılması zorunlu kılınan sigorta türü olduğu, iş makinalarının trafiğe çıkması durumunda söz konusu iş makinaları içinde zorunlu mali sorumluluk sigortasının yapılması gerektiği anlaşılmaktadır.

İhale konusu işin “Kahramanmaraş Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğünün ( KASKİ ) çalışmalarının yürütülmesi kapsamında; Kahramanmaraş Büyükşehir Belediyesi sınırları dahilinde bulunan onbir ilçe sorumluluk alanlarındaki su ve kanalizasyon işleri bakım, onarı ve yenileme hizmetleri ile hizmet birimleri arası eşgüdümlü çalışmaların sağlanması kapsamında ihtiyaç duyulan iş makinesi ve araç taleplerini karşılaması işlerin hizmet alımıdır.” olduğu dikkate alındığında, ihale konusu işte çalıştırılacak ekskavatörlerin belediye sınırları içerisinde yukarıda sayılan hizmet yerine getirilirken kazı işlerinde kullanılacağı, dolayısıyla ekskavatörün de zorunlu trafik sigortası kapsamında olduğu anlaşılmış olup, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sigorta giderine yönelik olarak tevsik edici herhangi bir belge sunmadığı görüldüğünden anılan isteklinin teklifinin bu gerekçeyle de değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

-İhale konusu işte çalıştırılacak araçların Motorlu Taşıtlar Vergisi (MTV) giderleri vergi dairesinin internet sitesinden motorlu taşıtlar hesaplama modülü kullanılarak aracın niteliği ve niceliğine göre hesaplandığı ve internet çıktıları sunulmak suretiyle belgelendirildiği, hesaplamaların 2018 yılı vergi miktarlarına göre yapılıp, 2019 yılı için artış öngörülmek suretiyle güncellendiği anlaşılmış olup, başvuru sahibinin MTV giderine ilişkin iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

-İş Makinesi ve Muhtelif Türlerdeki Araçların Kiralanması Hizmet Alım İşi Teknik Şartnamesi’nin “Hizmet Kapsamında Çalıştırılacak Elemanlarla İlgili Genel Hususlar” başlıklı 6’ncı maddesinde ihale konusu işte 123 adet şoför ve operatör çalıştırılacağı ve maaşlarının brüt asgari ücret üzerinden verileceği anlaşılmakta olup, söz konusu Teknik Şartname’de yedek şoför çalıştırılacağının öngörülmediği anlaşıldığından başvuru sahibinin yedek personel için maliyet öngörülmesi gerektiğine ilişkin iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

- Diğer taraftan Kamu ihale mevzuatı uyarınca aşırı düşük teklif sorgulaması sürecinde açıklama istenecek önemli maliyet bileşenlerinin belirlenmesi hususu idarenin takdirinde olup, idare tarafından teklifi sınır değerin altında kalan isteklilere gönderilen aşırı düşük teklif sorgulama yazısında teklifte önemli maliyet bileşeni olarak amortisman maliyetleri, kasko maliyetleri (pikaplar ve camlı van için), trafik sigortası maliyetleri, bakım-onarım maliyetleri, Motorlu Taşıtlar Vergisi (MTV) maliyetleri, işçilik maliyetlerinin belirlendiği, açıklama yapacak isteklilerin araçlara ait muayene, egzoz pulu gideri, akaryakıt gideri, kıdem tazminatı ve Teknik Şartname’de sayılan diğer giderlere yönelik herhangi bir açıklama yapmasının zorunlu olmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin bu yöndeki iddialarının da yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak ihale üzerinde bırakılan istekli ihale konusu işte çalıştırılacak ekskavatörlerin zorunlu trafik sigortası gideri öngörmediği ve tevsik edici belge sunmadığı, kendi malı olmayan araçların trafik sigortası gideri için alınan fiyat tekliflerinde, fiyat teklifinin geçerlik süresinin bulunmadığından yapılan açıklamanın mevzuata uygun olmadığı, anılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği karar verildi.