KİK Kararı: 2018/UH.I-1931

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2018/062
Gündem No : 22
Karar Tarihi : 07.11.2018
Karar No : 2018/UH.I-1931
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Mersin Tem. İlaç. Taş. Gıda Eml. San. ve Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Aydın İl Sağlık Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2018/287261 İhale Kayıt Numaralı “Haşere İle Mücadele Kapalı ve Açık Alan İlaçlama” İhalesi

KURUMCA YAPILAN İNCELEME:

Aydın İl Sağlık Müdürlüğü tarafından 03.07.2018 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Haşere ile Mücadele Kapalı ve Açık Alan İlaçlama” ihalesine ilişkin olarak Mersin Tem. İlaç. Taş. Gıda Emlak San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından 15.10.2018 tarih ve 50975 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 12.10.2018 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2018/1578 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, başvuruya konu ihaleye ilişkin olarak alınan 29.08.2018 tarihli ve 2018/UH.I-1589 sayılı Kurul kararı sonrasında idarece yeniden yapılan aşırı düşük teklif sorgulaması sonrasında yine ekonomik açıdan en avantajlı birinci teklif sahibi olarak belirlendikleri, ancak daha sonra 11.10.2018 tarihinde ihalenin ihale yetkilisinin kararı ile iptal edildiğinin kendilerine bildirildiği, yaklaşık maliyeti 824.000,00 TL olan söz konusu ihalede tekliflerinin yaklaşık maliyetten 112.000,00 TL düşük ve en avantajlı teklif olmasına rağmen ihalenin iptal edilmesinin kamu yararına uygun olmadığı ve kendilerini zarara uğrattığı, söz konusu iş eğer daha düşük bir fiyat üzerinden ihale edilmek için ihale iptal edilmiş ise, yıllara yaygın olarak 3 yıl boyunca sürdürülecek bu hizmet için fiyat farkı hesaplanmayacağı, aşırı düşük teklif açıklaması istenilen 15 kalemin maliyet gideri ve tekliflerinin yaklaşık maliyetten ortalama %16 daha düşük olduğu hususları göz önüne alındığında ihalenin iptali kararının kamu ihale mevzuatına aykırı olduğu, yine İzmir ilinde yapılan aynı nitelikteki, 3 yıllık ve 2018/165641 İKN’li ihalenin “m2” ve süre dikkate alındığında daha yüksek bir bedel ile ihale edildiği, konunun net olarak açıklığa kavuşturulması için İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Bilgi ve belge istenilmesi” başlıklı 19’uncu maddesi ile “Dinleme toplantısı” başlıklı 20’nci maddesine istinaden gerekli incelemelerin yapılması gerektiği, sonuç olarak, idarece alınan iptal kararının mevzuata aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.

İptal gerekçeleri ile sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

İdarece gönderilen ihale işlem dosyasının incelenmesi neticesinde, Aydın İl Sağlık Müdürlüğü tarafından 03.07.2018 tarihinde gerçekleştirilen başvuruya konu “Haşere İle Mücadele Kapalı ve Açık Alan İlaçlama” ihalesine 8 isteklinin teklif verdiği, 05.07.2018 tarihinde alınan ihale komisyonu kararına göre, idarece 580.487,76 TL tutarında hesaplanan sınır değerin altında teklif sunduğu tespit edilen Sonuç İlaçlama Fumigasyon Tem. Yem. Gıda Teks. Peyj. Serv. Tahm. Tah. Kargo Kurye Bilg. Otom. San. ve Tic. Ltd. Şti., Forum Sosyal Hizm. Tem. İlaç. Gıda ve Tic. Ltd. Şti., Egam Ziraat Müh. Danış. Hizm. San. ve Tic. Ltd. Şti., Yöre Tarım ve Çevre Sağ. Ürün. Müh. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Nurgül Gümüşer- Cemsoy İlaçlama’nın tekliflerinin “sınır değerin altında olduğu” gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, ayrıca söz konusu isteklilerden Sonuç İlaçlama Fumigasyon Tem. Yem. Gıda Teks. Peyj. Serv. Tahm. Tah. Kargo Kurye Bilg. Otom. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Yöre Tarım ve Çevre Sağ. Ürün. Müh. San. ve Tic. Ltd. Şti. teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasının bir diğer gerekçesinin “İdari Şartname’nin 7.5.4’üncü maddesine istinaden Teknik Şartname’nin 6.2.3’üncü maddesinde istenilen biyosidal ürün ruhsatnamelerinin sunulmaması” olarak belirtildiği, diğer yandan aynı gerekçeyle Zenginler Taah. Taşr. Tem. Gıda İnş. Tar. Ürn. Hayv. Teks. Taşm. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin ve teklifi sınır değerin altında olduğu tespit edilen bir diğer istekli olan Egam Ziraat Müh. Danış. Hizm. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin ise “teklif dosyası kapsamında iş bitirme belgesi, biyosidal ürün ruhsatnameleri ve vekilin imza beyannamesinin sunulmadığı” gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, sonuç olarak ekonomik açıdan en avantajlı birinci teklif sahibinin Mersin Tem. İlaç. Taşm. Gıda Emlak San. ve Tic. Ltd. Şti., ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin ise Mtm Group İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. olarak belirlendiği,

Söz konusu ihale komisyonu kararının isteklilere bildirilmesi sorasında Forum Sosyal Hizm. Tem. İlaç. Gıda ve Tic. Ltd. Şti. tarafından yapılan şikâyet başvurusu üzerine, İdari Şartname’nin 33’üncü maddesi düzenlemesi gereğince, idarece teklifinin sınır değerin altında olduğu tespit edilen Sonuç İlaçlama Fumigasyon Tem. Yem. Gıda Teks. Peyj. Serv. Tahm. Tah. Kargo Kurye Bilg. Otom. San. ve Tic. Ltd. Şti., Forum Sosyal Hizm. Tem. İlaç. Gıda ve Tic. Ltd. Şti., Yöre Tarım ve Çevre Sağ. Ürün. Müh. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Nurgül Gümüşer- Cemsoy İlaçlama’dan 11.07.2018 tarihli yazılar ile aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, bahsi geçen isteklilerden Yöre Tarım ve Çevre Sağ. Ürün. Müh. San. ve Tic. Ltd. Şti.tarafından aşırı düşük teklif açıklaması sunulmadığı, diğer 3 istekli tarafından açıklama sunulduğu ve söz konusu açıklamaların tümünün idarece uygun bulunmadığı ve 25.07.2018 tarihli “düzeltici işlem komisyon kararı”na göre de, ekonomik açıdan en avantajlı birinci teklif sahibinin Mersin Tem. İlaç. Taşm. Gıda Emlak San. ve Tic. Ltd. Şti., ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin ise Mtm Group İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. olarak belirlendiği,

Daha sonra, aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunmayan isteklilerden biri olan Forum Sosyal Hizm. Tem. İlaç. Gıda ve Tic. Ltd. Şti. tarafından yapılan itirazen şikâyet başvurusu üzerine alınan 29.08.2018 tarihli ve 2018/UH.I-1589 sayılı Kurul kararı ile “idare tarafından açıklama istenilecek önemli teklif bileşenlerinin açıkça belirtilerek teklifi sınır değerin altında ve geçerli teklif olduğu tespit edilen Forum Sosyal Hizm. Tem. İlaç. Gıda ve Tic. Ltd. Şti. ve Nurgül Gümüşer- Cemsoy İlaçlama’dan yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi” yönünde düzeltici işlem kararı verilmesi sonrasında idarece anılan isteklilere gönderilen 11.09.2018 tarihli yazılar ile yeniden aşırı düşük açıklaması istenildiği, Forum Sosyal Hizm. Tem. İlaç. Gıda ve Tic. Ltd. Şti. tarafından açıklama sunulmadığı, Nurgül Gümüşer- Cemsoy İlaçlama tarafından sunulan açıklamanın ise uygun bulunmadığı ve 28.09.2018 tarihli ihale komisyonu kararı ile ekonomik açıdan en avantajlı birinci teklif sahibinin Mersin Tem. İlaç. Taşm. Gıda Emlak San. ve Tic. Ltd. Şti., ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin ise Mtm Group İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. olarak belirlendiği,

Bahsi geçen ihale komisyonu kararı sonrasında alınan 09.10.2018 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin iptaline karar verildiği ve söz konusu kararın 11.10.2018 tarihinde ihale yetkilisi tarafından onaylandığı, söz konusu ihale komisyonu kararında ve isteklilere ihalenin iptalin ilişkin olarak EKAP üzerinden yapılan bildirim yazılarında ihalenin iptal gerekçesinin belirtilmediği anlaşılmıştır.

Bununla birlikte, idarece Kuruma ihale işlem dosyası gönderilmesine ilişkin 26.10.2018 tarihli üst yazıda ihalenin iptal gerekçesine ilişkin olarak “…Verilen tekliflerin yaklaşık maliyetin altında olmasına rağmen, yerel firmaların idaremize sözel yaptığı başvurular üzerine bahsi geçen ilaçlama işinin yüksek bedelle ihale edildiği, daha uygun fiyatlarla bu işin yapılabileceği bildirilmiştir. İhalenin yaklaşık maliyeti her ne kadar bir önceki ihale fiyatına ÜFE uygulanarak oluşturulmuş olsa da komisyonumuzca yüksek olduğu kanaatine varılmış ve kamu menfaati düşünülerek ihale yetkilisinin onayı ile 09/10/2018 tarihinde ihalenin iptal edilmesine karar verildiği” ifadelerine yer verildiği görülmüştür.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” hükmü,

Anılan Kanun’un “Bütün tekliflerin reddedilmesi ve ihalenin iptali” başlıklı 39’uncu maddesinde “İhale komisyonu kararı üzerine idare, verilmiş olan bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte serbesttir. İhalenin iptal edilmesi halinde bu durum bütün isteklilere derhal bildirilir. İdare bütün tekliflerin reddedilmesi nedeniyle herhangi bir yükümlülük altına girmez. Ancak, idare isteklilerin talepte bulunması halinde, ihalenin iptal edilme gerekçelerini talep eden isteklilere bildirir.” hükmü,

“İhalenin karara bağlanması ve onaylanması” başlıklı 40’ıncı maddesinde “37 ve 38 inci maddelere göre yapılan değerlendirme sonucunda ihale, ekonomik açıdan en avantajlı teklifi veren isteklinin üzerinde bırakılır.

…

İhale komisyonu gerekçeli kararını belirleyerek, ihale yetkilisinin onayına sunar. Kararlarda isteklilerin adları veya ticaret unvanları, teklif edilen bedeller, ihalenin tarihi ve hangi istekli üzerine hangi gerekçelerle yapıldığı, ihale yapılmamış ise nedenleri belirtilir.

İhale yetkilisi, karar tarihini izleyen en geç beş iş günü içinde ihale kararını onaylar veya gerekçesini açıkça belirtmek suretiyle iptal eder.

İhale; kararın onaylanması halinde geçerli, iptal edilmesi halinde ise hükümsüz sayılır.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yaklaşık maliyetin hesaplanmasına esas miktar ve fiyatların tespiti” başlıklı 8’inci maddesinde “(1) İdareler, yaklaşık maliyetin hesaplanabilmesi için öncelikle ihale konusu hizmeti oluşturan iş kalemlerini veya gruplarını ve bunlara ilişkin miktarları tespit ederler. Bu amaçla, idare tarafından gerek duyulduğunda, aşağıda belirtilen esas ve usuller çerçevesinde miktar araştırması da yapılabilir.

(2) Yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde;

a)Kamu kurum ve kuruluşlarınca işin niteliğine göre belirlenmiş fiyatlar,

b)İhaleyi yapan idare veya diğer idarelerce gerçekleştirilmiş aynı veya benzer işlerdeki fiyatlar,

c)İlgili odalarca belirlenmiş fiyatlar,

ç)İhale konusu işi oluşturan iş kalemlerine veya gruplarına ilişkin olarak piyasadan yapılacak fiyat araştırması kapsamında elde edilecek fiyat tekliflerinin aritmetik ortalaması alınmak suretiyle ya da konusunda uzman bilirkişi ve ekspertizlerden soruşturularak oluşturulan fiyatlar,

d)İhale konusu işe ilişkin olarak Bütçe Uygulama Talimatlarında ve/veya Sağlık Uygulama Tebliğinde yer alan fiyatlardan KDV veya farklı nitelikteki diğer giderler indirilmek suretiyle bulunan fiyatlar,

Esas alınır.

(3)İdareler yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde, (a), (b), (c), (ç) ve (d) bentlerinde belirtilen fiyatların birini, birkaçını veya tamamını herhangi bir öncelik sırası olmaksızın kullanabilirler.

(4) Fiyat araştırması için yapılan çalışmalarda fiyat sorulacak kişi ve kuruluşlara yazılan yazıda fiyatı tespit edilecek iş grubu veya iş kaleminin ayrıntılı özelliklerine yer verilir. Fiyat istenecek kişi ve kuruluşlara aynı koşulları taşıyan yazılarla başvurulur ve fiyatlar KDV hariç istenir. İstenen özellikleri taşımayan veya gerçek piyasa rayiçlerini yansıtmadığı düşünülen fiyat bildirimleri ve proforma faturalar değerlendirmeye alınmaz ve buna ilişkin gerekçeler yaklaşık maliyet hesap cetvelinde gösterilir.

(5) Özelliği bulunan hizmet alımlarında; önceki yıllarda bitirilmiş benzer nitelikteki işlerde oluşan fiyatların piyasa fiyatları ile karşılaştırılması suretiyle bulunan fiyatlar veya benzer nitelikteki hizmetlerde uzmanlık ve deneyimini kanıtlamış kamu ve özel sektör kuruluşları ile gerçek kişilerden soruşturularak oluşturulan fiyatlar kullanılabilir. Yapılan her türlü araştırmaya rağmen fiyatın tespit edilemediği veya tespit edilen fiyatların rayiçleri yansıtmadığının anlaşıldığı durumlarda; idarece re’sen fiyat belirlenir ve gerekçesi yaklaşık maliyet hesap cetvelinde gösterilir.” hükmü yer almaktadır.

Yukarıda yer verilen Kanun hükümlerinden, ihalenin iptal edilmesi hususunda idarelere takdir yetkisinin tanındığı, ancak bu yetkinin mutlak ve sınırsız olmayıp kamu yararı ve hizmet gerekleri ile sınırlı olduğu, dolayısıyla idarelerin ihalenin iptaline dair aldığı kararların dayandığı gerekçelerin makul ve geçerli olması gerektiği anlaşılmaktadır.

Bu çerçevede, idarece ihalenin iptalin ilişkin olarak EKAP üzerinden isteklilere gönderilen bildirim yazıları ve ihalenin iptaline ilişkin 09.10.2018 tarihli ihale komisyonu kararında ihalenin iptaline ilişkin olarak herhangi bir gerekçenin yer almamasının mevzuata uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

Diğer yandan, idarece Kuruma ihale işlem dosyası gönderilmesine ilişkin 24.10.2018 tarihli üst yazıda yer alan “verilen tekliflerin yaklaşık maliyetin altında olmasına rağmen, yerel firmaların idaremize sözel yaptığı başvurular üzerine bahsi geçen ilaçlama işinin yüksek bedelle ihale edildiği, daha uygun fiyatlarla bu işin yapılabileceği bildirilmiştir. İhalenin yaklaşık maliyeti her ne kadar bir önceki ihale fiyatına ÜFE uygulanarak oluşturulmuş olsa da komisyonumuzca yüksek olduğu kanaatine varılmış ve kamu menfaati düşünülerek ihale yetkilisinin onayı ile 09/10/2018 tarihinde ihalenin iptal edilmesine karar verildiği” şeklindeki gerekçeye ilişkin olarak yapılan incelemede, idarenin “yerel firmaların idaremize sözel yaptığı başvurular üzerine bahsi geçen ilaçlama işinin yüksek bedelle ihale edildiği, daha uygun fiyatlarla bu işin yapılabileceği bildirildiği” şeklindeki gerekçesinin somut bir veriye dayanmadığı, ayrıca, söz konusu ihaleye ilişkin yaklaşık maliyetin idarece “en son ihale alım fiyatlarının ÜFE uygulanmış hali” esas alınarak oluşturulduğu, söz konusu yaklaşık maliyet tespit yönteminin Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yaklaşık maliyetin hesaplanmasına esas miktar ve fiyatların tespiti” başlıklı 8’inci maddesi hükümlerine uygun olduğu, idarece hangi unsurlar bakımından “yaklaşık maliyetin yüksek hesaplandığı”na ilişkin bir tespite yer verilmediği, bu itibarla işin yüksek bedelle ihale edildiği ve daha uygun fiyatlarla söz konusu işin yapılabileceğine ilişkin gerekçenin makul ve geçerli bir gerekçe olmadığı anlaşıldığından, idarece ihalenin iptali kararının mevzuata uygun olmadığı ve idarenin ihalenin iptali kararının iptali gerektiği sonucuna varılmıştır.

Öte yandan, başvuru sahibinin itirazen şikâyet dilekçesi incelendiğinde, başvuru konusunun net olarak açıklığa kavuşturulması için İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Dinleme toplantısı” başlıklı 20’nci maddesine istinaden gerekli incelemenin yapılması gerektiğinin ifade edildiği, bu çerçevede dinleme toplantısı talep edildiği anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Kuruma itirazen şikâyet başvurusu” başlıklı 56’ncı maddesinin dördüncü fıkrasında “Kurul tarafından gerekli görülen hallerde tarafların ve ilgililerin dinlenmesine karar verilir. Bu durumda, Kurul tarafından tespit edilen tarihte taraflar ve ilgililer dinlenir.” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Dinleme toplantısı” başlıklı 20’nci maddesinde “Kurul tarafından gerekli görülen hallerde tarafların ve ilgililerin dinlenmesine karar verilir. Bu durumda, Kurul tarafından tespit edilen tarihte taraflar ve ilgililer dinlenir. Dinleme toplantısı için tayin edilen gün ve saat taraflara ve ilgililere bildirilir.” hükmü yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan mevzuata hükümlerinden, dinleme toplantısı yapılıp yapılmaması hususunun Kurulun gerekli görmesine bağlanmış olduğu anlaşılmakta olup, itirazen şikâyet dilekçesi ile idarece gönderilen ihale işlem dosyası içeriğindeki bilgi ve belgeler bir arada değerlendirildiğinde, Kurulun 07.11.2018 tarihli ve 2018/062 numaralı toplantısının 21 no’lu gündeminde alınan karar ile “Dinleme toplantısı yapılmasına gerek bulunmadığı” kararının verildiği anlaşıldığından, başvuru sahibinin dinleme toplantısı yapılması yönündeki talebinin reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

İdarenin ihalenin iptali kararının iptaline,

Oybirliği ile karar verildi.