KİK Kararı: 2018/UH.I-1912

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2018/061
Gündem No : 41
Karar Tarihi : 01.11.2018
Karar No : 2018/UH.I-1912 Mahkeme Kararını Göster
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

4 Eylül Tabl. ve Yem. Gıda Eğt. Tem. Tic. ve San. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Bünyan İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2018/425754 İhale Kayıt Numaralı “2018-2019 Öğretim Yılında Taşıma Kapsamındaki Ortaöğretim ve İmam Hatip Ortaokulu Öğrencilerinin Öğle Yemeği Hizmeti Alımı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Bünyan İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından 21.09.2018 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “2018-2019 Öğretim Yılında Taşıma Kapsamındaki Ortaöğretim ve İmam Hatip Ortaokulu Öğrencilerinin Öğle Yemeği Hizmeti Alımı” ihalesine ilişkin olarak 4 Eylül Tabl. ve Yem. Gıda Eğt. Tem. Tic. ve San. Ltd. Şti.nin 28.09.2018 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 05.10.2018 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 17.10.2018 tarih ve 51297 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 16.10.2018 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2018/1590 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale üzerinde bırakılan isteklinin özel sektörde taahhüt edilen bir işe ilişkin iş deneyim belgelerini sunduğu; sunulan sözleşme ve faturaların asıl olması veya meslek mensubu ya da noter onayı taşıması gerektiği; sözleşme üzerindeki imzaların sözleşme tarihinde yetkili olan kişilere ait olup olmadığının, şahıs şirketi olan ihale üzerinde bırakılan istekliye ait imzanın Niyazi Sevim’e ait olup olmadığının tespit edilmesinin gerektiği; sözleşmenin diğer tarafı Etçiler Tur. İnş. Oto. Hayv. Gıda Tar. Nak. Tic. San. Ltd. Şti.nin sahibinin Niyazi Sevim’in kardeşi Mustafa Sevim olduğu, sözleşme tarihinde Niyazi Sevim’in Etçiler Tur. İnş. Oto. Hayv. Gıda Tar. Nak. Tic. San. Ltd. Şti.nin, Mustafa Sevim’in ise Sevim Destek Hizmetleri şirketinin çalışanı olduğu, bu hususun Sosyal Güvenlik Kurumundan teyidinin gerektiği; sözleşmenin ihale ilan tarihinden sonra yapılmış olmasının kamu ihale mevzuatına aykırı olduğu; Etçiler Tur. İnş. Oto. Hayv. Gıda Tar. Nak. Tic. San. Ltd. Şti.nin 2018/16072 İKN’li ihaleye konu işi, Kayseri Ula. Tur. İnş. Taah. Tel. San. Tic. A.Ş.nin ve Çimsa A.Ş.nin yemek hizmeti işlerini yürüttüğü, dolayısıyla aktif şekilde yemek üretim faaliyetlerinde bulunmasına rağmen başka bir şirketten yemek hizmeti satın alıyormuş gibi gösterdiği ve sahte belge düzenlenmesine aracılık yaptığı; Türkiye Ticaret Sicili Gazeteleri’nden de anlaşılacağı üzere adı geçen iki şirketin aynı adreslerde faaliyet gösterdiği ve birlikte hareket ederek ihaleye fesat karıştırdıkları, bu nedenlerle ilgililer hakkında ihalelere katılmaktan yasaklama kararı verilerek ihale üzerinde bırakılan isteklinin geçici teminatının gelir kaydedilmesi gerektiği; iş deneyimine konu işe ilişkin olarak Sosyal Güvenlik Kurumunda işyeri dosyası açılıp açılmadığını ve bu işyerinde sigortalı işçi çalışıp çalışmadığını gösterir belgelerin, meslek mensubu ya da noter onaylı hizmet dökümlerinin, SGK tahakkuklarının ve banka ödeme emirlerinin teklif zarfında sunulup sunulmadığının incelenmesinin gerektiği; bahse konu işte günde üç öğün yemek yapılması söz konusu olduğundan tam zamanlı Sosyal Güvenlik Hizmet Bildirgesi yapılması gerektiği, ancak kısmi süreli prim yatırıldığını düşündükleri; idarece ilgili kurum ve kuruluşlara bu hususlar sorulmak suretiyle gerekli araştırmalar yapılmaksızın ihalenin Sevim Destek Hizmetleri – Niyazi Sevim üzerinde bırakıldığı ve bu kişinin sözleşmeye davet edildiği; sonuç olarak anılan iş deneyiminin geçersiz sayılması ve sözleşme yapıldıysa iptal edilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeleri teklifleri kapsamında sunmaları gerekir:

…

d) Bu Şartnamenin 7.4. ve 7.5. maddelerinde belirtilen, şekli ve içeriği Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinde düzenlenen yeterlik belgeleri,

…

7.5. Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler:

7.5.1. İsteklinin teknolojik ürün deneyim belgesi ya da yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektörde bedel içeren tek bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

a) İlk ilan tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet alımlarıyla ilgili iş deneyimini gösteren belgeleri veya

b) Devredilen işlerde devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80'inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet işlerine ilişkin deneyimini gösteren belgeleri,

sunması zorunludur. İstekli tarafından teklif edilen bedelin % 25'den az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin veya teknolojik ürün deneyim belgesinin sunulması gerekir.

…

7.6. Benzer iş olarak kabul edilecek işler aşağıda belirtilmiştir:

Resmi ve Özel Sektörde yapılmış olan yemek hazırlama hizmetleri…” düzenlemelerine yer verilmiştir.

Uyuşmazlık konusuyla bağlantılı olarak Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İş deneyim belgesi düzenlenemeyen hallerde iş deneyimini gösteren diğer belgeler ve bu belgelerde aranacak kriterler” başlıklı 47’nci maddesinde ise “(1) Gerçek kişilere veya iş deneyim belgesi düzenlemeye yetkili olmayan her türlü kurum ve kuruluşa bedel içeren tek bir sözleşmeye dayalı olarak gerçekleştirilen işlerde, iş deneyim belgesi düzenlenemez. Bu durumda, bitirilen işlere ilişkin iş deneyiminin belgelendirilmesinde aşağıdaki esaslar uygulanır:

(a) Yurtdışında gerçekleştirilen işler hariç bu madde kapsamında yer alan işlerde; sözleşme ve bu sözleşmenin uygulanmasına ilişkin olarak 213 sayılı Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri çerçevesinde düzenlenen; fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir veya vergi dairesi onaylı suretleri veya serbest meslek makbuzu nüshaları ya da bu nüshaların noter, yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir veya vergi dairesi onaylı suretleri, personel çalıştırılan işlerde ise bu belgelere ek olarak o işe ait sözleşme kapsamında personel çalıştırıldığını gösteren Sosyal Güvenlik Kurumu internet sayfası üzerinden düzenlenmiş ve idarece teyidi yapılabilen belgeler, iş deneyimini gösteren belgelerdir. Aday veya istekli, iş deneyimini gösteren bu belgeleri başvuru veya teklifi kapsamında sunar. Bu maddede belirtilen işler için iş deneyim belgesi düzenlenmiş olsa bile, ihale komisyonunca dikkate alınamaz.

…

(d) İş deneyimini gösteren belgelerin değerlendirilmesinde ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabulü gerçekleştirilen işlerde, iş deneyimini gösteren belge tutarı tam olarak dikkate alınır. Kabulü, ihale ve son başvuru tarihi ile ilk ilan veya davet tarihi arasında yapılmış olan işler de bu kapsamda değerlendirilir. Sözleşmede kabul tarihine ilişkin bir düzenleme bulunmuyor ise, iş deneyimini gösteren belgeler kapsamında sunulan faturalardan en son düzenlenen faturanın tarihi kabul tarihi olarak dikkate alınır…” hükmü yer almaktadır.

Alıntılanan Yönetmelik hükmü çerçevesinde, isteklilerce iş deneyim belgesi düzenlemeye yetkili olmayan her türlü kurum ve kuruluşa gerçekleştirilen işler bakımından belgelendirme yapılmak istenildiğinde; sözleşme ve bu sözleşmenin uygulanmasına ilişkin olarak düzenlenmiş fatura örneklerinin/onaylı fatura suretlerinin, ayrıca sözleşme konusu iş kapsamında personel çalıştırılmış ise bu belgelere ek olarak o işe ait sözleşme kapsamında personel çalıştırıldığını gösteren Sosyal Güvenlik Kurumu internet sayfası üzerinden düzenlenmiş ve idarece teyidi yapılabilen belgelerin de sunulması gerekmektedir.

İhale üzerinde bırakılan istekli Sevim Destek Hizmetleri – Niyazi Sevim tarafından teklif zarfında, Etçiler Tur. İnş. Oto. Hayv. Gıda Tar. Nak. Tic. San. Ltd. Şti. ile 31.08.2018 tarihinde imzalanmış yüklenici tarafından kendi mutfağı kullanılarak 03.09.2018-18.09.2018 tarihleri arasında sözleşmede belirlenmiş sayıda yemek yapılması, yemeklerin ilgili yerlere götürülmesi, dağıtılması hizmetleri ile sonrası hizmetlerin (temizlik yapılması, bulaşık yıkanması) gerçekleştirilmesine ilişkin sözleşmenin, bu sözleşmeye ilişkin binde 9,48 oranındaki damga vergisinin Bünyan Vergi Dairesine ödendiğine dair 19.09.2018 tarihli tahakkuk fişinin ve sözleşmenin uygulanmasına ilişkin olarak düzenlenmiş meslek mensubu onaylı 18.09.2018 tarihli fatura örneği suretinin sunulduğu görülmüştür.

Öte yandan söz konusu sözleşmenin 4.1’inci maddesinde sözleşmeye konu iş için toplamda beş adet personel çalıştırılacağının ve buna ilişkin SGK’ya ayrı bir dosya açtırılıp bildirimde bulunulacağının hüküm altına alındığı görülmektedir. Bu kapsamda yine isteklinin teklif zarfında Niyazi Sevim adına düzenlenmiş 2018 yılının dokuzuncu ayına ait sigortalı hizmet listesi ve 3 adet tahakkuk fişi ile Etçiler Tur. İnş. Oto. Hayv. Gıda Tar. Nak. Tic. San. Ltd. Şti. adına düzenlenmiş 03.09.2018 işe giriş, 17.09.2018 işten çıkış tarihli beş personelin listelendiği Eylül 2018 Ücret Bordrosu ve Puantaj Cetveli başlıklı belgenin sunulduğu tespit edilmiştir.

Çalıştırılan personele ilişkin bahse konu belgeler incelendiğinde, Niyazi Sevim adına olan sigortalı hizmet listesi ve tahakkuk fişlerinde adres ve sicil numarası olarak sırayla “Gevhernesibe Mh. Gök Geçidi Sk. Dı Kapı No:12 Ç Kapı No:19 Kayseri Kocasinan” ve “456210101113405303814-04/000” bilgilerinin bulunduğu görülmektedir.

Etçiler Tur. İnş. Oto. Hayv. Gıda Tar. Nak. Tic. San. Ltd. Şti. adına düzenlenmiş Eylül 2018 Ücret Bordrosu ve Puantaj Cetveli başlıklı belgede ise “Merkez Adres: Dervişağa Mh. Kahveci Sk. No:1/B Bünyan/Kayseri”, “Şube Adres: Gevhernesibe Mh. Gök Geçidi Sk. No:12/19 Kocasinan/Kayseri”, “SGK İşyeri No: 45621010111340530381404000”, “Vergi No: 7650457115” bilgilerinin yer aldığı tespit edilmiştir.

Öte yandan, iş deneyimine konu sözleşmede Sevim Destek Hizmetleri – Niyazi Sevim’in adres bilgisi “Dervişağa Mah. Kahveci Sok. No:1/B Bünyan/Kayseri”, Etçiler Tur. İnş. Oto. Hayv. Gıda Tar. Nak. Tic. San. Ltd. Şti.nin adres bilgisi “Gevher Nesibe Mah. Gök Geçidi Sok. No:12/19 Mestaş Tegin Plaza Kocasinan/Kayseri” şeklinde olup, Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi’nin internet sayfası üzerinden de (14.08.2017 tarihli ve 9388 sayılı Gazete’nin 807’nci sayfası ile 21.07.2017 tarihli ve 9372 sayılı Gazete’nin 643’üncü sayfası) adres bilgileri teyit edilebilmektedir.

Yine Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi’nin internet sayfası üzerinden ulaşılan bilgiler çerçevesinde Etçiler Tur. İnş. Oto. Hayv. Gıda Tar. Nak. Tic. San. Ltd. Şti.nin kuruluşunda şirketin ortakları Niyazi Sevim ve Mustafa Sevim olmakla birlikte (23.09.2011 tarihli ve 7906 sayılı Gazete’nin 162’nci sayfası), sermaye yapısının görülebildiği en son Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi ilanına göre Niyazi Sevim’in şirket ortaklığının sona erdiği (02.07.2015 tarihli ve 8854 sayılı Gazete’nin 116’ncı sayfası) anlaşılmaktadır.

Yukarıda aktarılan tespitler çerçevesinde, iş deneyimi olarak sunulan sözleşmede yüklenici Niyazi Sevim tarafından kendi mutfağı kullanılarak işin gerçekleştirileceğinin belirtildiği, ancak çalıştırılan personele ilişkin olarak sunulan belgelerden ilgili personelin Niyazi Sevim’in adresinde değil sözleşmenin diğer tarafı Etçiler Tur. İnş. Oto. Hayv. Gıda Tar. Nak. Tic. San. Ltd. Şti.nin faaliyet gösterdiği “Gevhernesibe Mh. Gök Geçidi Sk. No:12/19 Kocasinan/Kayseri” adresinde çalıştığının anlaşıldığı, dolayısıyla çalıştırılan personele ilişkin belgelerin sunulan sözleşmeyle uyumlu olmadığı, bu itibarla ihale üzerinde bırakılan isteklinin iş deneyiminin uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

Öte yandan, salt bu belgelerin birbiriyle uyumlu olmadığı tespitine dayanılarak sözleşmeye konu işin yapılmadığı ve sahte belge düzenlendiği sonucuna kesin olarak varılamayacağından, tereddütsüz ve açık bir şekilde tespiti yapılamayan bu hususun 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Yasak fiil ve davranışlar” başlıklı 17’nci maddesi çerçevesinde değerlendirilemeyeceği anlaşılmıştır.

Diğer iddialara yönelik olarak ise; istekli tarafından mevzuata uygun şekilde sözleşme ve faturanın ihaleden önce “aslı idarece görülmüştür” şerhi düşülen suretlerinin sunulduğu; Niyazi Sevim’in teklif zarfındaki imza beyannamesinde yer alan imzasıyla sözleşmedeki imzalarının örtüştüğü; sözleşme taraflarının ortaklarının kardeş olmasının veya birbirlerinin bünyesinde çalışmasının ya da aynı alanda faaliyet göstermesine rağmen diğerinden hizmet satın almasının ticari hayatın sınırları içerisinde kaldığı ve sözleşmenin geçerliliğine etkisinin bulunmadığı; sözleşmenin ihale ilan tarihinden sonra yapılmış olmasının kamu ihale mevzuatına aykırılık taşımadığı; bu nedenlerle, iddiaları açık bir şekilde destekleyici herhangi bir bilgi ve belgenin sunulmadığı da göz önüne alındığında, bu hususlara ilişkin iddiaların yerinde olmadığı neticesine ulaşılmıştır.

Kaldı ki, 4734 sayılı Kanun’un “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinin dördüncü fıkrasında dilekçelerde başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin belirtilmesinin zorunlu olduğunun; İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “İtirazen şikayet başvurularında aranılacak şekil unsurları” başlıklı 11’inci maddesinin sekizinci fıkrasında başvuruda bulunulan hususların dilekçelerde somut bir biçimde, mevzuata aykırı bulunma sebepleri ile birlikte gösterilmesi gerektiğinin, işlemin hangi unsurlarının hangi gerekçelerle hukuka aykırı olduğu belirtilmeksizin sadece mevzuata aykırı olduğu gibi soyut ve mesnetsiz iddialara yer verilmesi halinde başvurunun reddedilmesine ilişkin sorumluluğunun başvurana ait olacağının belirtildiği göz önüne alındığında; “olup olmadığının tespit edilmesinin gerektiği”, “sunulup sunulmadığının incelenmesinin gerektiği” şeklindeki iddia mahiyeti taşımayan soyut hususların şekil yönünden reddinin gerektiği de anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, Sevim Destek Hizmetleri – Niyazi Sevim’in teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.