KİK Kararı: 2018/UH.I-1820

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2018/054
Gündem No : 55
Karar Tarihi : 04.10.2018
Karar No : 2018/UH.I-1820
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Akademi Yem. Tem. Müh. Hiz. Yaz. Bil. İnş. Nak. Tur. Tic. Ltd Şti,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Efeler İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2018/314370 İhale Kayıt Numaralı “Aydın Efeler İlçe Merkezindeki Taşıma Merkezi Okullara 17/09/2018 - 14/06/2019 Tarihleri Arası 177 Gün 957 İlkokul ve Ortaokul Öğrencisine Sıcak Öğle Yemeği Hazırlama ve Dağıtımı İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Efeler İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından 25.07.2018 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Aydın Efeler İlçe Merkezindeki Taşıma Merkezi Okullara 17/09/2018 - 14/06/2019 Tarihleri Arası 177 Gün 957 İlkokul ve Ortaokul Öğrencisine Sıcak Öğle Yemeği Hazırlama ve Dağıtımı İşi” ihalesine ilişkin olarak Akademi Yem. Tem. Müh. Hiz. Yaz. Bil. İnş. Nak. Tur. Tic. Ltd Şti.nin 13.08.2018 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin bila tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 27.08.2018 tarih ve 44193 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 27.08.2018 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2018/1392 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İhale üzerinde bırakılan isteklinin İdari Şartname’de istenilen yeterlik kriterlerini sağlamadığı, şöyle ki;

a) İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından teklif dosyasında sunulan ISO 9001:2015 Kalite Yönetim Sistem Belgesi ile ISO 140001:2015 Çevre Yönetim Sistem Belgesinin ihale dokümanında belirtilen kriterleri sağlamadığı, söz konusu belgelerin ihale tarihi itibariyle geçerli olmadığı ve TÜRKAK tarafından akredite edilmiş belgelendirme kuruluşları tarafından düzenlenmediği, anılan belgelerin TÜRKAK Akreditasyon Markası taşımadığı, söz konusu belgelerin ekinde Türk Akreditasyon Kurumundan alınan ve bahse konu belgelerin geçerliliğinin sürdüğünü teyit eden ihale tarihi itibariyle geçerli bir yazı sunulmadığı,

b) İdari Şartname’nin 7.5.2’nci maddesinde belirtilen araca ilişkin ruhsatların ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından fotokopi olarak sunulduğu ve üzerinde herhangi bir yetkili merci onayının bulunmadığı,

2. İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olmadığı, şöyle ki;

a) İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelinin hatalı olduğu,

b) İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetveline ana girdi miktarlarının eksik olarak yansıtıldığı,

c) İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelinin, ihale konusu işin süresi boyunca kullanılacak ana girdilerin tamamını kapsamadığı,

ç) Açıklama istenen girdilerin birim fiyatlarının, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetveline hatalı olarak yansıtıldığı,

d) İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından teklif edilen ana girdi ile işçilik maliyeti toplamının toplam teklif tutarına oranının; 0,80 ile 0,95 arasında olmadığı,

e) İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelinin “açıklama yöntemi” bölümünde, ek olarak sunulan belgelerin sayfa numaralarının belirtilmediği,

f) Açıklama istenen girdilere ilişkin birim fiyatların, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından borsa idaresince düzenlenen belgeler ile tevsik edilmeye çalışıldığı, ancak söz konusu istekli tarafından sunulan belgelerde yer alan tarihlerin mevzuatta belirtilen sürelere uygun olmadığı, anılan istekli tarafından birim fiyatların tevsiki amacıyla bahse konu belgelerdeki asgari birim fiyatların kullanıldığı, ayrıca söz konusu istekli tarafından ihale konusu hizmetin yerine getirileceği il dışındaki illerin borsa bültenlerindeki fiyatların esas alındığı, dolayısıyla bahse konu illerin ihale konusu hizmetin yerine getirileceği huzurevine olan mesafelerinin de hesaplanması ve nakliye giderlerinin malzeme fiyatlarına dahil edilmesi gerektiği,

g) İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından pet su ve ekmek girdilerinin teklif tutarlarına ilişkin aşırı düşük teklif açıklaması sunulmadığı,

h) Kamu kurum ve kuruluşlarınca sunulan mal ve hizmetlere ilişkin olarak düzenlenen ve ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan belgelerde tarih belirtilmediği,

ı) İhale dokümanında yer verilen örnek menülerdeki yemeklerin yapımında kullanılacak olan dana etinin Teknik Şartname’de belirtilen özelliklerine uygun olarak ayrı ayrı fiyatlandırılması ve fiyat tevsikinin de ayrı ayrı yapılması gerekirken ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından anılan hususlara uygun olmayan açıklama sunulduğu,

i) İhale dokümanında yer verilen örnek menülerdeki yemeklerin yapımında kullanılacak olan yaş sebze ve meyvelerin fiyatlarının ayrıca tevsik edilmesi gerekirken ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının anılan hususa uygun olarak yapılmadığı,

j) Aşırı düşük teklif açıklamasının toptancı hal fiyatları dayanak gösterilerek yapılması durumunda, Sebze ve Meyveler ile Yeterli Arz ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününe ait ortalama fiyatını gösteren belgelerin sunulabileceği, ancak ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında yaş sebze ve meyvelerin fiyatlarının tevsiki amacıyla toptancı hal fiyatlarına ilişkin olarak sunulan belgelerin ihale tarihinden sonra düzenlendiği ve açıklama yapılırken söz konusu belgelerdeki en düşük fiyatların kullanıldığı, ayrıca bahse konu istekli tarafından yaş sebze ve meyve fiyatlarının tevsikinde ihale konusu hizmetin yerine getirileceği il dışındaki illerin toptancı hal fiyatlarının esas alındığı, dolayısıyla söz konusu illerin ihale konusu hizmetin yerine getirileceği huzurevine olan mesafelerinin de hesaplanması ve nakliye giderlerinin malzeme fiyatlarına dahil edilmesi gerektiği,

k) İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının (Ek-O.7) Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.7 ve 8.4’üncü maddelerine aykırılık teşkil ettiği, söz konusu istekli tarafından teklif edilen birim fiyatların bahse konu tutanaklarda tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olduğu, toplam tutarların yanlış hesaplandığı, son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılması öngörülen mal miktarının en az yarısı kadar söz konusu istekli tarafından üretiminin, alımının veya satımının yapılmadığı, bahse konu tutanakların her sayfasının ilgili meslek mensubu tarafından kaşelenip imzalanmadığı, ayrıca EK-O.7 tutanaklarının anılan isteklinin söz konusu malları imalatlarında kullanıyor olması durumunda 150 ilk madde ve malzeme, 151 yarı mamuller – üretim hesapları, bahse konu malların ticaretinin yapılıyor olması durumunda ise 153 ticari mallar hesabında bulunan kayıtlar kullanılarak doldurulması ve söz konusu isteklinin hangi malların üreticisi hangi malların satıcısı olduğunun belirtilmesi gerekirken tutanakların anılan hususlara uygun olarak sunulmadığı, ayrıca bahse konu istekli tarafından sunulan faaliyet belgesinin geçerlilik süresinin dolduğu,

l) İhale dokümanında yer verilen örnek menülerdeki yemeklerin yapımında kullanılacak olan kuru fasulye, barbunya, nohut, makarna, pirinç, bulgur, et, pırasa, patlıcan, havuç gibi girdilerin birim fiyatlarının tevsikinin ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından, üçüncü kişilerden fiyat teklifi almak suretiyle açıklandığı ve fiyat teklifi alma gerekçelerinin belirtilmediği, söz konusu durumun Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.6’ncı maddesine aykırılık teşkil ettiği,

m) İhale konusu hizmetin yerine getirilebilmesi için isteklilerden bir adet araç istenilmesi nedeniyle en az bir şoför ile yemeğin pişirilmesi ve dağıtımı için aşçı ve aşçı yardımcısı çalıştırılması gerektiği, ancak ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının bir veya iki işçi üzerinden yapıldığı,

3. İşçilik giderinin hesaplanabilmesi için gerekli olan personel sayısının ihale dokümanında belirtilmediği, ayrıca gıda maddelerinin evsaflarının Teknik Şartname’de yer almadığı, dolayısıyla istekliler tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının ve teklif edilen malzemelerin dokümana uygunluğunun idarece denetiminin mümkün olmadığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

a) Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Kalite ve standarda ilişkin belgeler” başlıklı 42’nci maddesinde “…(2) Kalite yönetim sistem belgesi ve çevre yönetim sistem belgesinin Türk Akreditasyon Kurumu tarafından akredite edilen belgelendirme kuruluşları veya Uluslararası Akreditasyon Forumu Karşılıklı Tanınma Antlaşmasında yer alan ulusal akreditasyon kurumlarınca akredite edilmiş belgelendirme kuruluşları tarafından düzenlenmesi zorunludur. Bu belgelendirme kuruluşlarının, Uluslararası Akreditasyon Forumu Karşılıklı Tanınma Antlaşmasında yer alan ulusal akreditasyon kurumlarınca akredite edilmiş belgelendirme kuruluşu olduklarının ve bu kuruluşlarca düzenlenen belgelerin geçerliliğini sürdürdüğünün, Türk Akreditasyon Kurumundan alınacak bir yazı ile teyit edilmesi gerekir. Teyit yazısı, ihale veya son başvuru tarihinde geçerli olması koşuluyla düzenlendiği tarihten itibaren bir yıl süreyle kullanılabilir. Ancak Türk Akreditasyon Kurumu tarafından akredite edildiği duyurulan belgelendirme kuruluşları tarafından düzenlenen ve TÜRKAK Akreditasyon Markası taşıyan belge ve sertifikalar için Türk Akreditasyon Kurumundan teyit alınması zorunlu değildir.

…

(4) Kalite ve standarda ilişkin belgelerin ihale veya son başvuru tarihinde geçerli olması yeterlidir…” hükmü,

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.5. Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler:

...

7.5.3. Kalite yönetim sistem belgesi ve çevre yönetim sistem belgesi; Türk Akreditasyon Kurumu tarafından akredite edilen belgelendirme kuruluşları veya Uluslararası Akreditasyon Forumu Karşılıklı Tanınma Antlaşmasında yer alan ulusal akreditasyon kurumlarınca akredite edilmiş belgelendirme kuruluşları tarafından düzenlenmesi zorunludur. Bu belgelendirme kuruluşlarının, Uluslararası Akreditasyon Forumu Karşılıklı Tanınma Antlaşmasında yer alan ulusal akreditasyon kurumlarınca akredite edilmiş belgelendirme kuruluşu olduklarının ve bu kuruluşlarca düzenlenen belgelerin geçerliliğini sürdürdüğünün, Türk Akreditasyon Kurumundan alınacak bir yazı ile teyit edilmesi gerekir. İhale tarihi veya bu tarihten önceki bir yıl içinde alınan teyit yazıları geçerlidir. Ancak, Türk Akreditasyon Kurumu tarafından akredite edildiği duyurulan belgelendirme kuruluşları tarafından düzenlenen ve TÜRKAK Akreditasyon Markası taşıyan belge ve sertifikalar için Türk Akreditasyon Kurumundan teyit alınması zorunlu değildir. Bu belgelerin ihale tarihinde geçerli olması yeterlidir...” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan dokümanı düzenlemelerinden; inceleme konusu ihalede istekliler tarafından teklif dosyasında ihale tarihinde geçerli olan kalite yönetim sistem belgesi ve çevre yönetim sistem belgesinin sunulmasının zorunlu olduğu, söz konusu belgelerin Türk Akreditasyon Kurumu tarafından akredite edilen belgelendirme kuruluşları veya Uluslararası Akreditasyon Forumu Karşılıklı Tanınma Antlaşmasında yer alan ulusal akreditasyon kurumlarınca akredite edilmiş belgelendirme kuruluşları tarafından düzenlenmesi gerektiği; bahse konu belgelendirme kuruluşlarının, Uluslararası Akreditasyon Forumu Karşılıklı Tanınma Antlaşması’nda yer alan ulusal akreditasyon kurumlarınca akredite edilmiş belgelendirme kuruluşu olduklarının ve bu kuruluşlarca düzenlenen belgelerin geçerliliğini sürdürdüğünün, Türk Akreditasyon Kurumundan ihale tarihi veya bu tarihten önceki bir yıl içinde alınan alınacak bir yazı ile teyit edilmesinin zorunlu olduğu, ancak Türk Akreditasyon Kurumu tarafından akredite edildiği duyurulan belgelendirme kuruluşları tarafından düzenlenen ve TÜRKAK Akreditasyon Markası taşıyan belge ve sertifikalar için Türk Akreditasyon Kurumundan teyit alınmasına gerek bulunmadığı anlaşılmaktadır.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından teklif dosyasında belge geçerlilik bitiş tarihi 11.07.2019 olarak belirtilen ISO 9001:2015 kalite yönetim sistem belgesi ile Türk Akreditasyon Kurumundan 17.07.2018 tarihinde alınan teyit yazısının sunulduğu, söz konusu teyit yazısında “…Belgenin geçerliliğini sürdürdüğü, belgeyi veren belgelendirme kuruluşunun Uluslararası Akreditasyon Forumu Karşılıklı Tanınma Anlaşmalarında yer alan ve Tablo 2 Madde 8’de belirtilen akreditasyon kuruluşunca akredite edilmiş olduğu tespit edilmiştir…” ifadelerine yer verildiği, bu kapsamda söz konusu istekli tarafından Uluslararası Akreditasyon Forumu Karşılıklı Tanınma Antlaşmasında yer alan ulusal akreditasyon kurumlarınca akredite edilmiş belgelendirme kuruluşu tarafından düzenlenen kalite yönetim sistem belgesi ile Türk Akreditasyon Kurumundan ihale tarihi veya ihale tarihinden önceki bir yıl içinde alınan teyit yazısının sunulduğu tespit edildiğinden başvuru sahibinin anılan hususa yönelik iddiasının yerinde olmadığı tespit edilmiştir.

Diğer taraftan bahse konu istekli tarafından teklif dosyasında ISO 140001: 2015 çevre yönetim sistem belgesinin sunulduğu görülmüştür. İdarece gönderilen ihale işlem dosyasında her ne kadar Türk Akreditasyon Kurumundan alınan teyit yazısının bulunduğu anlaşılsa da bahse konu teyit yazısının ihale tarihinde geçerli olmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin anılan hususa yönelik iddiasının yerinde olduğu, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

b) Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Belgelerin sunuluş şekli” başlıklı 31’inci maddesinde “(1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında idareler; belgelerin aslını veya aslına uygunluğu noterce onaylanmış örneklerini isterler. Bu kapsamda sunulan fatura örnekleri de asıl olarak kabul edilir. Adaylar veya istekliler, istenen belgelerin aslı yerine ihale veya son başvuru tarihinden önce idare tarafından “aslı idarece görülmüştür” veya bu anlama gelecek şerh düşülen suretlerini başvuruları veya teklifleri kapsamında sunabilirler. Bu yönde yapılacak başvuruların, ihaleden önce idarenin ilgili birim yetkilisi veya bu hususta görevlendirilmiş personelince karşılanması zorunludur.

(2) Noter onaylı belgelerin aslına uygun olduğunu belirten bir şerh taşıması zorunlu olup, sureti veya fotokopisi görülerek onaylanmış olanlar ile “ibraz edilenin aynıdır” veya bu anlama gelecek bir şerh taşıyanlar geçerli kabul edilmez…” hükmü,

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.5.2….

4-İhale konusu işi yerine getirmek için bir adet aracın (Sıcak-Sulu yemek taşımasına uygun olacaktır.) belgeleri ibraz edilecektir.

…

7.7. Belgelerin sunuluş şekli:

7.7.1. İstekliler, yukarıda sayılan belgelerin aslını veya aslına uygunluğu noterce onaylanmış örneklerini vermek zorundadır…

7.7.2. Noter onaylı belgelerin aslına uygun olduğunu belirten bir şerh taşıması zorunlu olup, sureti veya fotokopisi görülerek onaylanmış olanlar ile "ibraz edilenin aynıdır" veya bu anlama gelecek bir şerh taşıyanlar geçerli kabul edilmeyecektir.

7.7.3. İstekliler, istenen belgelerin aslı yerine ihale tarihinden önce İdare tarafından "aslı idarece görülmüştür" veya bu anlama gelecek şekilde şerh düşülen suretlerini tekliflerine ekleyebilirler…” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinden ve ihale dokümanında yer alan düzenlemelerden; istekliler tarafından teklif dosyasında tüm belgelerin aslının veya aslına uygunluğu noterce onaylanmış örneklerinin sunulmasının gerektiği; noter onaylı belgelerin suretlerinin veya fotokopilerinin aslına uygun olduğunu belirten bir şerh taşımasının zorunlu olduğu; söz konusu belgelerin ihale tarihinden önce idare tarafından “aslı idarece görülmüştür” veya bu anlama gelecek şerh düşülen suretlerinin de ihale komisyonlarınca kabul edileceği anlaşılmakta olup, başvuru sahibinin iddiasına konu edindiği Şartname maddesinde belirtilen araca ilişkin olarak istekliler tarafından teklif dosyasında ruhsat sunulması gerektiğine yönelik ihale dokümanında herhangi bir düzenlemenin bulunmadığı, kaldı ki söz konusu istekli tarafından bir adet kamyonete ilişkin olarak ruhsat sunulduğu, bahse konu ruhsatın 24.07.2018 tarihli “aslı idarece görülmüştür” şerhi taşıdığı tespit edildiğinden başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

(2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla, üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır.

a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu;

1. Verilen hizmetin ekonomik olması,

2. Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

3. Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

b) İhale, aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemleri yapılmaksızın sonuçlandırır.

c) Aşırı düşük teklif sınır değerinin altında teklif sunan isteklilerin teklifi açıklama istenmeksizin reddedilir.

(3) Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin yarısına eşit veya bu değerin üzerinde olan ihalelerde, ikinci fıkranın (a) bendinin kullanılması zorunludur.

(4) Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin yarısına kadar olan, açık ihale, belli istekliler arasında ihale veya Kanunun 21 nci maddesinin (b), (c) ve (f) bentleri gereğince pazarlık usulü ile yapılan personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde, ikinci fıkranın (a), (b) veya (c) bendindeki seçeneklerden birinin kullanılması zorunludur.

(5) Aşağıdaki işlerin ihalelerinde ikinci fıkranın (b) bendinin kullanılması zorunludur.

a) Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin yarısına kadar olan ve Kanunun 21 nci maddesinin (a), (d) ve (e) bentleri gereğince pazarlık usulü ile yapılan personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihaleleri.

b) Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin yarısına kadar olan personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri.

c) Kurum tarafından yayımlanan aşırı düşük teklif sorgulaması yapılamayacak alımlar listesinde yer alan işlerin ihaleleri.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.1. Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer aşağıdaki kurallara göre tespit edilir.

79.1.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kar hariç yaklaşık maliyet tutarı sınır değer olarak kabul edilir.

79.1.2. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde sınır değer;

SD: Sınır değeri,

YM: Yaklaşık maliyeti,

n: İhalenin ilk oturumunda teklif mektubu ve geçici teminatı usulüne uygun olduğu anlaşılan ve teklif tutarı yaklaşık maliyetin yüzde 60’ından düşük ve yaklaşık maliyetten yüksek olanlar dışındaki isteklilerin teklif sayısını,

T1, T2, T3….Tn: İhalenin ilk oturumunda teklif mektubu ve geçici teminatı usulüne uygun olduğu anlaşılan ve teklif tutarı yaklaşık maliyetin yüzde 60’ından düşük ve yaklaşık maliyetten yüksek olanlar dışındaki isteklilerin teklif bedellerini,

R: Sınır Değer Tespit Katsayısını

…

79.1.3. 79.1.2 nci maddede yer alan R değeri her yıl 1 Şubat tarihinden geçerli olmak üzere Kurum tarafından belirlenir ve ilan edilir. İhalenin konusu veya işin niteliğine göre Kurum tarafından farklı R değerleri belirlenebilir.

79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.

79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler.

79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.2.2.2. Merkezi Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından Ülke Çapında Sunulan Mal ve Hizmetlere İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin merkezi kamu kurum ve kuruluşları tarafından ülke çapında sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tarifeleri veya istekliye verilmiş fiyat teklifleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu yöntemle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.3. Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından İlan Edilen Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilmiş fiyat tarifeleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için ilan edilen fiyatların ihalenin ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.4. Ticaret Borsası Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 18/5/2004 tarihli ve 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününde gerçekleşen ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir.

79.2.2.5. Toptancı Hal Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 11/3/2010 tarihli ve 5957 sayılı Sebze ve Meyveler ile Yeterli Arz ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününe ait ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir.

79.2.2.6. Özel veya Münhasır Hak Sahibi Kuruluşların Uyguladığı Fiyatlar: İlgili mevzuatı uyarınca, belirli mal veya hizmetlerin kamuya sunulması konusunda lehine sınırlama bulunan kuruluşların tedarikçisi oldukları mallar veya sunucusu oldukları hizmetler için uyguladıkları fiyatlar ile açıklama yapılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.7. İsteklinin Kendi Ürettiği, Aldığı veya Sattığı Mallara İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre aşırı düşük teklif açıklamasına konu mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.7) ile açıklama yapılabilir.

Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta (Ek-O.7) tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olması gerekir.

Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta (Ek-O.7) tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması ve malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması gerekir.

İsteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.7) sunulmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, SM, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.2.2.8. İsteklinin Ortağı Olduğu Tüzel Kişiye Ait İşletmeden Mal Çekmesiyle Oluşan Emsal Bedel: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır. Bu durumda, Vergi Usul Kanununa göre hesaplanan emsal bedeli gösteren ve istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından hazırlanarak imzalanan ve kaşelenen beyanın verilmesi yeterlidir. Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.2.3. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6 ve Ek-O.7 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır.

79.2.4. Ek-O.5, Ek-O.6 ve Ek-O.7 numaralı tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi zorunludur. Son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2013”, 15.7.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2014” tür.

79.2.5. İşletme hesabına göre defter tutuluyor olması durumunda; yukarıda belirtilen tutanaklar, işletme hesabı defteri ve işletme hesap özeti kayıtlarına göre düzenlenir.

79.2.6. Malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere teknik şartnamede asgari iki haftalık örnek menü düzenlemesi yapılır ve bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarları belirtilir.

Bu ihalelerde; teklifi aşırı düşük bulunan istekli öncelikle “ana girdi”, “işçilik” ve “yardımcı gider” oranlarının belirtildiği Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelini (Ek–H.4) hazırlayarak açıklaması kapsamında sunar. Açıklamanın geçerli kabul edilebilmesi için “(Ana Girdi Maliyeti + İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,80’den az ve 0,95’den çok olmaması gerekir. Oran belirtmeyen veya belirttiği oran 0,80’den az veya 0,95’den çok olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Bu maddede yer alan ana girdi ibaresi kapsamında, kırmızı et; beyaz et; balık; işlenmiş et ürünleri (sucuk, salam, sosis, kavurma gibi); kuru gıdalar (pirinç, bulgur, nohut, mercimek, kuru fasulye gibi); sebze; meyve; toz şeker, süt; yoğurt, ayran; yağ ürünleri (ayçiçek yağı, zeytinyağı, tereyağı) kahvaltı malzemeleri (peynir, zeytin, yumurta, reçel, bal gibi); pet su, ekmek açıklama yapılacak unsurlar olarak dikkate alınır. İdarenin ihale dokümanında bu girdilerin dışında ana girdi niteliğinde malzeme içeren yemek öğünü düzenlemesi durumunda aşırı düşük teklif açıklama yazısında açıklama istenecek unsurlar arasında bu malzemelerin de belirtilmesi zorunludur. Bu çerçevede, isteklinin beyan ettiği orana uygun teklif sunması durumunda, yemek pişirilmesi için gerekli enerji giderleri (doğalgaz, LPG gibi), temizlik malzemeleri, su, sigorta giderleri, ilaçlama ve hijyen sağlama giderleri, bakım onarım, amortisman, nakliye, sözleşme giderleri ve genel giderler, portör muayenesi ve tali çiğ girdiler (tuz, baharat, tatlandırıcı vb.) gibi unsurlar “yardımcı girdiler” başlığında değerlendirilir ve bu unsurlar için açıklama sunulması gerekmez.

…

Malzemeli yemek alımı ihalelerinde, kırmızı et; beyaz et; balık; kuru gıdalar (pirinç, bulgur, nohut, mercimek, kuru fasulye gibi); sebze; meyve maliyetlerinin tevsiki amacıyla üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri kullanılamaz. Ancak 79.2.2 nci maddede yer alan diğer yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklama yapılabilir.

Malzemeli yemek alımı ihalelerinde sadece iki haftalık örnek menüdeki ana girdiler ve işçilik giderleri dikkate alınarak açıklama yapılmalıdır. İsteklilerin örnek menüdeki girdiler ve işçilik gideri kullanılarak teklif ettikleri birim fiyatı açıklamaları gerekmekte olup toplam miktar ve tutar açıklaması yapılmayacaktır. Örneğin normal kahvaltı, diyet kahvaltı, ara öğün, normal yemek ve diyet yemek gibi birim fiyatları içeren bir ihalede, isteklilerin teklif ettikleri birim fiyatı; örnek menüyü ve bu menünün üretimi için gerekli işçilik tutarını kullanarak tevsik etmeleri durumunda açıklama uygun kabul edilecektir.

79.2.7. İstekliler tarafından akaryakıt girdisine ilişkin olarak EPDK tarafından il bazında günlük yayımlanan akaryakıt fiyatlarının % 90’ının altında sunulan açıklamalar geçerli kabul edilmeyecektir.

79.3. İdarelerin aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirilmesine ilişkin aşağıdaki düzenlemeleri de dikkate almaları gerekmektedir.

79.3.1. Teklifi aşırı düşük olarak tespit edildikten sonra yukarıdaki yöntemlere göre usulüne uygun açıklama yapan isteklilerin teklifleri geçerli kabul edilir. Hayatın olağan akışına veya ticari gereklere aykırılık gibi nedenlerle teklifler reddedilemez.

79.3.2. 79.2.2 nci maddede yer alan yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle, ilgili mevzuatına göre ihale tarihinden önceki son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir.

79.3.3. Kurumca hazırlanan “İşçilik Hesaplama Modülü” ne (www.ihale.gov.tr) adresinden ulaşılabilecek olup, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde tekliflerin değerlendirilmesi bağlamında sözleşme ve genel giderler dâhil asgari işçilik maliyeti hesabında işçilik hesaplama modülünün kullanılması zorunludur.

…

79.3.5. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 4 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, sözleşme giderleri ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle açıklama yapılacaktır.” açıklaması yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan mevzuat hüküm ve açıklamalarından; malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere teknik şartnamede asgari iki haftalık örnek menü düzenlemesi yapılacağı ve bu menülerde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarlarının belirtileceği, teklifi aşırı düşük bulunan istekliler tarafından öncelikle “ana girdi”, “işçilik” ve “yardımcı gider” oranlarının belirtildiği Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelinin (Ek–H.4) hazırlanarak açıklama kapsamında sunulması, söz konusu açıklamanın geçerli kabul edilebilmesi için ise “(Ana Girdi Maliyeti + İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,80’den az ve 0,95’ten çok olmaması gerektiği, oran belirtmeyen veya belirttiği oran 0,80’den az veya 0,95’ten çok olan isteklilerin tekliflerinin reddedileceği, ana girdi ibaresi kapsamında; kırmızı et, beyaz et, balık, işlenmiş et ürünleri (sucuk, salam, sosis, kavurma gibi), kuru gıdalar (pirinç, bulgur, nohut, mercimek, kuru fasulye gibi), sebze, meyve, toz şeker, süt, yoğurt, ayran, yağ ürünleri (ayçiçek yağı, zeytinyağı, tereyağı), kahvaltı malzemeleri (peynir, zeytin, yumurta, reçel, bal gibi), pet su ve ekmeğin açıklama yapılacak unsurlar olarak dikkate alınacağı, isteklilerin beyan ettiği orana uygun teklif sunması durumunda, yemek pişirilmesi için gerekli enerji giderleri (doğalgaz, LPG gibi), temizlik malzemeleri, su, sigorta giderleri, ilaçlama ve hijyen sağlama giderleri, bakım onarım, amortisman, nakliye, sözleşme giderleri ve genel giderler, portör muayenesi ve tali çiğ girdiler (tuz, baharat, tatlandırıcı vb.) gibi unsurların “yardımcı girdiler” başlığında değerlendirileceği ve anılan unsurlar için açıklama sunulmasının gerekmediği anlaşılmaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu hizmetin;

a) Adı: Aydın Efeler İlçe Merkezindeki Taşıma Merkezi Okullara 17/09/2018-14/06/2019 tarihleri arası 177 gün 957 ilkokul ve ortaokul öğrencisine sıcak öğle yemeği hazırlama ve dağıtımı işi

b) Miktarı ve türü: 17.09.2018-14.06.2019 tarihleri arası 177 gün 12 taşıma merkezindeki 957 ilkokul ve ortaokul öğrencisine sıcak öğle yemeği hazırlama ve dağıtımı işi

17.09.2018-14.06.2019 tarihleri arası 177 gün 957 ilkokul ve ortaokul öğrencisine sıcak öğle yemeği hazırlama ve dağıtımı işi

c) Yapılacağı yer: Efeler ilçe merkezinde bulunan 12 ilkokul ve ortaokul taşıma merkezi…” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Ulaşım, vergi, sigorta, resim, harçlar ve tüm muhtelif giderler yükleniciye aittir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale komisyonunca hesaplanan sınır değerin altında kalan 2 istekliye idare tarafından gönderilen aşırı düşük teklif açıklama talebi yazısı ekinde 2 haftalık örnek yemek menüsüne yer verildiği, ayrıca söz konusu yazı ekinde, yemeklerde kullanılacak malzemeler ile gramajlarının belirtildiği gramaj listelerinin düzenlendiği görülmüştür.

a, b, c, ç) Başvuru sahibinin söz konusu iddialarının somut bir hukuka aykırılık gerekçesine veya delile dayanmadığı, Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelinde (Ek-H.4) yer alan girdilerden hangilerinin birim fiyat ve gramajlarında hata yapıldığına ve ihale süresince kullanılacak ana girdilerden hangilerinin söz konusu hesap cetveline yansıtılmadığına ilişkin dilekçede somut bir belirleme yapılmadığı, iddiaların genel nitelikli hukuka aykırılık ifadeleri içerdiği ve bahse konu iddiaların dolaylı olarak EK-H.4 belgesinin baştan sona tamamen yeniden incelenmesi ve değerlendirilmesi talebini içerdiği anlaşılmış olup, Kurumun ihale komisyonlarının yerine geçip, resen inceleme sonucunu doğuracak şekilde işlemleri baştan sona yeniden inceleme yetkisi bulunmadığından, anılan iddiaların reddi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

d) İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetveli (Ek-H.4) sunulduğu, anılan belgelerde ana girdi maliyeti toplamının toplam teklif tutarına oranı (0,67) ile işçilik maliyeti toplamının toplam teklif tutarına oranının (0,25) belirtildiği görülmüş olup, ana girdi maliyeti ile işçilik maliyeti toplamının toplam teklif tutarına oranının 0,80 ile 0,95 arasında olduğu anlaşıldığından (0,92) başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

e) Standart Form Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelinin (Ek–H.4) 4 no.lu dipnotunda “Hangi belge ile tevsik edildiği ve söz konusu belgelerin, ekli belgelerde kaçıncı sayfada olduğu yazılacaktır.” ifadesi yer almaktadır.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelinde ana girdilerin ve söz konusu girdilerin hangi belge ile tevsik edildiğinin belirtildiği, ayrıca söz konusu belgelerin kaçıncı sayfada olduğu bilgisine de yer verildiği tespit edildiğinden başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

f) Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde”… 79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler.

…

79.2.2.4. Ticaret Borsası Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 18/5/2004 tarihli ve 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününde gerçekleşen ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir…” açıklaması yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan Tebliğ açıklamalarından; istekliler tarafından aşırı düşük teklif açıklamasının borsa idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününde gerçekleşen ortalama fiyatını gösteren belgelerle yapılabileceği anlaşılmakta olup, kamu ihale mevzuatında söz konusu belgelerin ihale konusu hizmetin yerine getirileceği ilin borsa idaresince düzenlenmesi gerektiğine yönelik herhangi bir hüküm bulunmamaktadır. Ayrıca malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde asgari iki haftalık örnek menüde belirtilen girdiler üzerinden işçilik ve ana girdi maliyetlerinin açıklanması gerekmekte olup, nakliye girdisinin açıklanması gereken maliyet kalemlerinden olmadığı, yardımcı giderler olarak değerlendirilmesi gerektiği anlaşıldığından başvuru sahibinin ihale konusu hizmetin yerine getirileceği il dışındaki illerin borsa bültenlerindeki fiyatların esas alınması durumunda nakliye giderlerinin de açıklanması gerektiği yönündeki iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasında; Antalya Ticaret Borsası Haziran 2018 bülteni ile sivri biber fiyatının, Kars Ticaret Borsası Kasım 2017 bülteni ile ekmek fiyatının, Ankara Ticaret Borsası 25.07.2017-24.07.2018 tarihli bülteni ile dana kemiksiz but, tavuk eti, ayçiçek yağı, salça, zeytinyağı, patates, kuru soğan, tuz, pirinç, kırmızı mercimek, un, şehriye, makarna, kuru fasulye, barbunya, nohut, turşu, şeker, patlıcan, kabak, bezelye, taze fasulye, domates, salatalık, biber, havuç, süt, karpuz, kavun, yoğurt, Kemalpaşa tatlısı, hindistan cevizi fiyatının tevsik edildiği görülmüş olup, ihale tarihinin 25.07.2018 olduğu göz önünde bulundurulduğunda ticaret borsası fiyatları kullanılarak yapılan fiyat tevsiklerinde ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününde gerçekleşen ortalama fiyatların kullanıldığı tespit edildiğinden başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

g) İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelinde Kars Ticaret Borsası Kasım 2017 bülteni ile ekmek fiyatının tevsik edildiği tespit edilmiş olup, ihale dokümanında pet şişe su verileceğine ilişkin olarak herhangi bir düzenlemenin yapılmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

h, j, k, l) İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasında ana girdilerin birim fiyatlarının tevsiki amacıyla Kars Ticaret Borsası Kasım 2017 bülteni, Antalya Ticaret Borsası Haziran 2018 bülteni ve Ankara Ticaret Borsası 25.07.2017-24.07.2018 tarihli bülteninin kullanıldığı, bahse konu istekli tarafından kamu kurum ve kuruluşlarınca sunulan mal ve hizmetlere ilişkin olarak düzenlenen belgelerin, toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen belgelerin, üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin ve maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının (Ek-O.7) fiyat tevsikinde kullanılmadığı anlaşıldığından başvuru sahibi isteklinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

ı) Teknik Şartname’nin 7’nci maddesinde “…a)Mevsim şartlarına uygun olarak, her gün bir ana yemek verilecektir. Yemeğin türüne göre, yemeğin içerisinde kemiksiz et, kemiksiz tavuk eti, kemikli tavuk eti, sığır kıyması bulunacaktır. Öğrencilere ana yemek olarak et yemeği verildiği durumlarda, öğrenci başına 80 gr. kemiksiz et, 200 gr. kemikli tavuk eti düşecek şekilde yemekler hazırlanacaktır...” düzenlemesi yer almaktadır.

Yapılan incelemede, Teknik Şartname’de yemeklerin içeriğinde “kemiksiz et”, “sığır kıyması” ürünlerinin yer alacağının düzenlendiği, ihale komisyonunca hesaplanan sınır değerin altında kalan 2 istekliye idare tarafından gönderilen aşırı düşük teklif açıklama talebi yazısı ekinde yer alan 2 haftalık örnek menüde ve gramaj tablolarında ise yemeklerin yapımında kullanılacak malzemeler arasında “kıyma” ve “dana eti kıyma” girdilerine yer verildiği görülmüş, dolayısıyla isteklilerin anılan girdilerin her birinin fiyatını tevsik etmek üzere belge sunması gerektiği, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından yalnızca “dana kemiksiz but” girdisine yer verildiği ve anılan girdinin fiyat tevsikinin yapıldığı anlaşıldığından başvuru sahibi isteklinin iddiasının yerinde olduğu, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin reddedilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

i) İhale komisyonunca hesaplanan sınır değerin altında kalan 2 istekliye idare tarafından gönderilen aşırı düşük teklif açıklama talebi yazı ekinde 2 haftalık örnek yemek menüsüne yer verildiği, ayrıca söz konusu yazı ekinde, yemeklerde kullanılacak malzemeler ile gramajlarının belirtildiği gramaj listelerinin düzenlendiği görülmüş olup, söz konusu menülerde ve gramaj listelerinde kuru sebze/meyve ve yaş sebze/meyve girdilerine ayrı ayrı yer verilmediği, ayrıca ihale dokümanında da yaş sebze ve meyveye ilişkin ayrıca herhangi bir düzenlemenin yapılmadığı, aşırı düşük teklif açıklama talebi yazı ekinde yer verilen 2 haftalık örnek yemek menüsü ile gramaj listelerinde bulunan sebze ve meyvelerin fiyat tevsikinin ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından yapıldığı başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

m) Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78’inci maddesinde “…78.1.1.Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı; ihale konusu işte çalıştırılacak personel sayısının ihale dokümanında belirlendiği, bu personelin çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı, yaklaşık maliyetinin en az %70’lik kısmının asgari işçilik maliyeti ile varsa ayni yemek ve yol giderleri dahil işçilik giderinden oluştuğu ve niteliği gereği süreklilik arz eden hizmet alımlarını ifade eder.

…

Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan bir hizmet alımına ilişkin ihale dokümanında haftalık çalışma saatlerinin tamamını idarede geçirecek personel sayısının belirtilmesi halinde teklif fiyata dahil giderler arasında işçilik giderine yer verilmesi gerekmektedir…” açıklaması,

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.5.2….

4-İhale konusu işi yerine getirmek için bir adet aracın (Sıcak-Sulu yemek taşımasına uygun olacaktır.) belgeleri ibraz edilecektir.

…

6-Yüklenici, taşıma merkezi okullarda yemek dağıtma ve yemekhane temizliğinde kendi personelini görevlendirecek ve personelin kimlik bilgilerini sözleşme esnasında idareye bildirecektir. Kesinlikle taşıma merkezi okul personeli yemek dağıtımında ve yemekhane temizliğinde görevlendirilmeyecektir…” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Ulaşım, vergi, sigorta, resim, harçlar ve tüm muhtelif giderler yükleniciye aittir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin 1’inci maddesinde “Yemeğin taşınmasında, yemek servisinin yapılmasında, yemek sonrası temizlik hizmetinin yapılmasında, görevlendirilecek personel yüklenici firma tarafından temin edilecek, bu hususta yapılacak tüm giderler (Maaş, SGK Pirimi, Vergi v.b.) yüklenici firma tarafından karşılanacaktır…” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin 12’nci maddesinde “Yemek verilecek taşıma merkezi okul yemekhanelerinde, yemek masaları yüklenici tarafından hazırlanacak, masalar hazırlanırken masaların üzerine yemeğin özelliğine göre çatal, kaşık, bıçak, sürahi, bardak, tuzluk, biberlik, kürdan ve peçete mutlaka konulacaktır. Yemek saati sonunda boş kaplar, kirli tabak, çatal, kaşık v.b. malzemeler geri alınacaktır. Yemek verilen mekânın temizliği yüklenici tarafından çalıştırılan personelce yapılacaktır.” düzenlemesi,

Söz konusu Şartname’nin 24’üncü maddesinde “Öğrencilere verilecek aylık yemek listesi, işyerinde çalışan Gıda Mühendisi tarafından hazırlanacaktır…” düzenlemesi,

Bahse konu Şartname’nin 25’inci maddesinde “Yüklenici tarafından yemeklerin hazırlanmasında Gıda Mühendisi ile eğitim görmüş ve Ustalık Belgesi bulunan personel çalıştırılacaktır. Dağıtımda görevli personelin besin zehirlenmeleri ve hijyen konularında bilgilendirilmesi muhakkak sağlanacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan mevzuat açıklamalarından ve ihale dokümanında yer alan düzenlemelerden; inceleme konusu ihalenin 177 gün 957 ilkokul ve ortaokul öğrencisine sıcak öğle yemeği hazırlama ve dağıtımı işine ilişkin olarak ve düzenlendiği, ihale dokümanında ihale konusu işte çalıştırılacak personel sayısının belirtilmediği ve söz konusu personelin haftalık çalışma saatlerinin tamamını idarede geçireceğine yönelik ihale dokümanında herhangi bir düzenlemenin yer almadığı, dolayısıyla bahse konu ihalenin personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı olduğu anlaşılmaktadır.

İnceleme konusu ihalede İdari Şartname’nin 25’inci maddesinde teklif fiyata dahil olan giderler arasında işçilik giderlerinin yer almadığı ve ihale konusu hizmetin yerine getirilebilmesi için gerekli olan personel sayısına ihale dokümanında yer verilmediği görülse de; Teknik Şartname’nin yukarıda aktarılan maddeleri gereğince yemeğin hazırlanmasında, taşınmasında, yemek servisinin yapılmasında ve yemek sonrası hizmetlerin yürütülmesinde personel çalıştırılması ve bahse konu personel maliyetinin yüklenici tarafından karşılanması gerektiği, bu kapsamda ihale konusu işin dokümanda belirtilen şekilde eksiksiz olarak yerine getirilmesi için gereken personel sayısının istekliler tarafından belirlenebileceği tespit edilmiştir.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan işçilik ücreti hesaplamasının 1 şoför, 1 aşçı, 1 mühendis ve 12 dağıtıcı personel üzerinden yapıldığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinde “İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilirler…” hükmü,

Aynı Kanun’un “İdareye şikâyet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinde “Şikâyet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. İlanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresi ilk ilan tarihinden, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresi ise dokümanın satın alındığı tarihte başlar.

İlan, ön yeterlik veya ihale dokümanına ilişkin şikâyetler birinci fıkradaki süreleri aşmamak üzere en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir. Bu yöndeki başvuruların idarelerce ihale veya son başvuru tarihinden önce sonuçlandırılması esastır… ” hükmü,

Söz konusu Kanun’un “Kuruma itirâzen şikâyet başvurusu” başlıklı 56’ncı maddesinde “İdareye şikâyet başvurusunda bulunan veya idarece alınan kararı uygun bulmayan aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından 55 inci maddenin dördüncü fıkrasında belirtilen hallerde ve sürede, sözleşme imzalanmadan önce itirazen şikâyet başvurusunda bulunulabilir…” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) İdareye şikâyet süresi; ihale sürecindeki şikâyete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.

(2) Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikâyetler, birinci fıkradaki süreleri aşmamak kaydıyla başvuru veya teklif sunulmadan önce en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir…” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Sürelerle ilgili genel esaslar” başlıklı 7’nci maddesinde “(1) Süreler;

…

b) Ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan hükümleri için dokümanın satın alındığı tarihi, belli istekliler arasında ihale usulü ile yapılan danışmanlık hizmet alımı ihalelerinde ihale dokümanının teslim alındığı tarihi, zeyilnameye yönelik başvurularda ise zeyilnamenin bildirildiği tarihi,

c) İdarenin işlem veya eylemlerine karşı yapılacak başvurularda şikâyete yol açan durumun farkına varıldığı yahut farkına varılmış olması gerektiği tarihi,

…

izleyen günden itibaren başlar…” hükmü yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinden; ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden istekliler ve istekli olabilecekler tarafından, bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren, Kanun’un 21’inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde idareye şikâyet başvurusunda bulunabileceği, ihale dokümanının ilana yansımayan hükümlerine yönelik başvuruların süresinin, dokümanın satın alındığı tarihte başlayacağı, ayrıca ihale dokümanına yönelik şikâyetlerin bahse konu süreleri aşmamak kaydıyla başvuru sunulmadan önce en geç ihale tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabileceği anlaşılmaktadır.

Başvuru sahibinin iddiasına konu edindiği hususlarla ilgili olarak ihale dokümanının EKAP üzerinden indirildiği tarih olan 27.06.2018 tarihinde bilgi sahibi olduğu göz önünde bulundurulduğunda, bahse konu tarihin ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemlerin farkına varılmış olması gereken tarih olarak esas alınması gerektiği anlaşılmıştır. Anılan istekli tarafından 27.06.2018 tarihinden itibaren on gün içerisinde, en geç 09.07.2018 tarihinde idareye şikâyet başvurusunda bulunulması gerekirken, 13.08.2018 tarihinde idareye şikâyet başvurusunda bulunulduğu tespit edildiğinden, başvuru sahibinin söz konusu iddialarının süre yönünden reddi gerektiği anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, Erpa Gıd. Mad. Tar. Ür. Hay. Tem. İş. Nak. Elekt. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.