KİK Kararı: 2018/UH.I-1818

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2018/054
Gündem No : 50
Karar Tarihi : 04.10.2018
Karar No : 2018/UH.I-1818
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Palmiye Yemek Üretim Tem. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Milli Savunma Bakanlığı Ankara Tedarik Bölge Başkanlığı,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2017/221144 İhale Kayıt Numaralı “Hazır Yemek Hizmeti, Erzak Dahil, Malzemeli, 3 Yıllık, 2 Kısım” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Milli Savunma Bakanlığı Ankara Tedarik Bölge Başkanlığı tarafından 14.06.2017 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Hazır Yemek Hizmeti, Erzak Dahil, Malzemeli, 3 Yıllık, 2 Kısım” ihalesine ilişkin olarak Palmiye Yemek Üretim Tem. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 17.08.2018 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 27.08.2018 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 06.09.2018 tarih ve 45575 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 06.09.2018 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2018/1446 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

İdarelerin ihalelerde birden fazla teklif olması halinde ekonomik açıdan ikinci en avantajı teklif sahibini belirleme yetkisinin bulunduğu, idarelerin takdir yetkisini mevzuata ve idare hukuku ilkelerine aykırı kullanmamaları gerektiği, dolayısıyla en avantajlı ikinci teklifi veren kendilerinin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlenmemelerinin mevzuata aykırı olduğu,
Ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenen istekli tarafından ihaleye katılabilmek için teklif kapsamında sunulan Türkiye Ticaret Sicil Gazetesi, imza sirküleri, teklif mektubu, geçici teminat mektubu, vekaletname ve tüzel kişiliğin yarısından fazla hissesine sahip ortağına ait iş deneyim belgesi kullanılmasına ilişkin mevzuatta belirtilen belgenin İdari Şartname’nin 7.1’inci maddesine aykırı olduğu,
Anılan istekli tarafından teklifi kapsamında sunulan banka referans mektubu, bilanço ve gelir tablosunun İdari Şartname’nin 7.4’üncü maddesine aykırı olduğu,
Anılan istekli tarafından mesleki ve teknik yeterliğine ilişkin teklifi kapsamında sunulması gereken iş deneyimini gösteren belgelerin İdari Şartname’nin 7.5’inci maddesine aykırı olduğu,
Anılan istekli tarafından teklif geçerlik süresinin uzatılmadığı veya hatalı verildiği gibi birim fiyat teklif mektubu ile eki birim fiyat teklif cetveli ile teklifinin mevzuata aykırı olduğu,
Anılan isteklinin teklifi kapsamında sunduğu belgelerin mevzuatta öngörülen belgelerin sunuluş şekline aykırı olduğu,
Anılan isteklinin doğrudan veya dolaylı olarak ihaleye katılıp katılamayacağı ve ihale tarihinde mevzuatta belirtilen durumlarda olup olmadığının araştırılması gerektiği,
Anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olmadığı, şöyle ki;

8.1) Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.6’ncı maddesinde belirtilen Malzemeli Hesap Sunum Cetvelinin (Ek-H.4) hatalı sunulduğu, hesap sunum cetvelinin iki haftalık örnek menüde yer alan yemeklerin içeriğindeki ana girdilerin tamamını kapsamadığı, ana girdilerin birim fiyatları ve açıklama yöntemlerinin cetvele hatalı yansıtıldığı, ana girdi ile işçilik maliyeti toplamının toplam teklif tutarına oranının anılan Tebliğ’de belirtilen oranlar arasında olmadığı,

8.2) Sabah kahvaltısı, öğle yemeği, ara öğün ve akşam yemeği birim öğün maliyetlerinin yanlış hesaplandığı, ayrıca oluşturulan yemek reçetelerinin, iki haftalık örnek menüye ve Teknik Şartname yemek içeriklerine uygun hazırlanmadığı,

8.3) Gramaj tablosunda yer alan gramajlar ile ambalajda sunulması gereken sabah menüsündeki “poşet pastörize tereyağı”, “poşet fındık ezmesi”, “poşet tahin pekmez krş.”, “poşet reçel”, “poşet bal” ile ara öğün ve akşam menülerindeki “poşet süt”, “poşet bisküvi”, “poşet meyve suyu” “poşet ayran” için açıklamaların “litre”, “ml”, “gr” veya “kg” cinsinden verildiği,

8.4) Örnek sabah kahvaltısı menüsündeki “sucuklu yumurta”, “sosisli yumurta”, “rulo börek”, “kıymalı börek”, “domates hıyar söğüş” ve “omlet” yemeklerine yemek reçetelerinde yer verilmediği, anılan yemeklerin “sabah kahvaltısı birim öğün maliyeti” hesaplamalarına dahil edilmediği, sabah kahvaltısı öğün maliyetinin eksik ve yanlış hesaplandığı,

8.5) Örnek yemek menüsündeki çorbalar yerine farklı çorbalar ile açıklama yapıldığı,

8.6) Örnek yemek menüsündeki “Ankara tava”, “hindi sote”, “patates kızartmalı kuru köfte”, “patatesli börek”, “sebze çorbası”, “supangle”, “vezir parmağı”, “peynirli makama”, “fırın makama”, “peynirli erişte”, “fırın makarna”, “tulumba tatlısı”, “lokma tatlısı”, “keşkül”, “tas kebap”, “şekerpare”, “patates kızartmalı kadınbudu köfte”, “patlıcan kebap”, “patlıcan musakka”, “fırın tavuk (patatesli)”, “garnitürlü fırında tavuk”, “püreli rosto”, “püreli dalyan köfte”, “fırında patates oturtma”, “etli nohut”, “etli kuru fasulye”, “orman kebap”, “samsa tatlısı”, “tel kadayıf’, “irmik helvası” ve “kemalpaşa tatlısı”, “İzmir köfte”, “kıymalı ıspanak”, “fırında balık”, “salçalı köfte”, “tavuk haşlama", “şehriyeli pirinç pilavı”, “zeytinyağlı barbunya pilaki”, “zeytinyağlı taze fasulye”, “soslu karışık kızartma”, “yoğurtlu karışık kızartma”, “bulgur pilavı”, “zeytinyağlı pırasa”, “yoğurtlu karnabahar kızartma”, “kuru fasulye piyazı”, “nohutlu pirinç pilavı”, “şehriyeli pirinç pilavı”, “havuç kızartma”, “patatesli börek” yemeklerinin içeriklerini Teknik Şartname ve özellikle gramaj tablosuna uygun olarak hazırlanmadığı,

8.7) Örnek yemek menüsündeki meyve gramajlarının ihale dokümanında belirtilen gramajlara uygun olarak açıklanmadığı, daha düşük gramajlı meyve ürünleri üzerinden açıklama sunulduğu,

8.8) İki haftalık örnek menüdeki etli, tavuklu ve sebzeli yemeklerin içeriğinde bulunan sığır eti (kemikli), hindi parça eti (kuşbaşı), taze alabalık, taze çipura, taze levrek ve tavuk eti but miktarlarının oluşturulan yemek reçetelerine eksik olarak yansıtıldığı,

8.9) Personel yemek terkip ve gramaj tablosundaki yemeklerin içeriğindeki kırmızı et cinsinin “Sığır Eti (Kemikli)” olarak belirtildiği, Teknik Şartname içerisinde kullanılacak olan kırmızı etin “sığır gövde eti-karkas” olarak tanımlandığı, yemeklerin içeriğindeki sığır eti (kemikli) ürününün “sığır eti (karkas)” birim fiyatı ile fiyatlandırılması gerektiği, yemeklerdeki sığır eti karkas ürününün fiyatının tevsiki amacıyla ticaret borsa bültenlerindeki salt “sığır eti” veya “sığır eti kemikli’ birim fiyatının kullanıldığı, ancak ticaret borsa bültenlerinin listeleri incelendiğinde “sığır eti (kemikli)”, “sığır eti”, “sığır eti (kemiksiz)”, “sığır eti karkas” ürünlerinin birbirlerinden farklı olduğu, birim fiyatlarının da birbirlerinden farklı olduğu, ticaret borsa bültenlerinde “sığır eti (karkas)” birim fiyatının “sığır eti” ve “sığır eti kemikli” birim fiyatından oldukça yüksek olduğu, dolayısıyla daha düşük fiyatlı “sığır eti” ile açıklama yapılmasının fiyat avantajı sağlayacak şekilde maliyet düşürücü hesaplamaya yol açtığı, ihale dokümanına uygun olarak anılan ürün fiyatının tevsik edilemediği, ticaret borsası fiyatlarının ve tarihlerinin hatalı olduğu,

8.10) Örnek yemek menüsündeki bazı yemeklerin içeriğindeki kaşar peyniri, beyaz peynir, dil peyniri, tulum peyniri, eritme peynir, ayçiçek yağı, zeytinyağı, siyah zeytin, yeşil zeytin, ayva, ceviz içi, fındık içi, hıyar (salatalık), kayısı, çilek, dondurulmuş milföy hamuru, ekmek, ekmek mayası, erik, kakao, karpuz, kırmızı lahana, şekerpare tatlısı, kemalpaşa tatlısı, kiraz, kivi, limon, mandalina, muz, nohut, pirinç unu, portakal, salam, sarımsak, sakız kabağı, sucuk, sosis, tarhana, tel kadayıf, turp, yumurta, bitkisel margarin yağı, böreklik yufka, sığır eti kemikli ve soğan açıklamaların usulüne uygun olarak yapılmadığı, birim fiyatlarının Ek-H.4 cetveline hatalı yansıtıldığı, ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününde gerçekleşen ortalama fiyatını gösteren belgelerin sunulması gerekirken maliyet düşürücü olarak mevzuatta belirlenen sürelerin dışında, hatalı ve asgari birim fiyatları kullanarak açıklama yapıldığı, kaşar peyniri, beyaz peynir, dil peyniri, tulum peyniri, eritme peynir, siyah zeytin ve yeşil zeytin için yapılan fiyat açıklamasına dayanak olan ticaret borsası fiyatlarının ve tarihlerinin hatalı olduğu,

8.11) Ana girdilerden olan “ceviz içi”, “çam fıstığı” ve “fındık içi” ürünlerinin birim fiyatlarının ticaret borsası bültenlerinde yer aldığı, ancak ilgili ürünlerin fiyatlarının tevsikinde “kabuklu ceviz”, “kabuklu çam fıstığı” ve “kabuklu fındık” birim fiyatlarının kullanıldığı,

8.12) Örnek yemek menüsünde yer alan bisküvi, çikolata, gofret, hazır kek ürünlerinin nitelikleri ve gramaj ağırlıklarının terkip ve gramaj tablosu listesinde belirtildiği, ancak anılan ürünlerin gramajlarının ihale dokümanında belirtilen gramajların altında gösterildiği,

8.13) Sözleşme Tasarısı’nın 36.4.2.3’üncü maddesine uygun açıklama sunulmadığı, çayın yanında verilecek şekerin “kg cinsinden şeker” üzerinden toplam ana girdi hesabı ve fiyat tevsiki yapıldığı,

8.14) Personel yemek terkip ve gramaj tablosunda bazı yemeklerin içeriğindeki “süt” ürününün “pastörize süt” veya “UHT süt” olarak belirtilirken açıklama kapsamında ticaret borsa bültenlerindeki salt “süt” veya “açık inek sütü” birim fiyatlarını kullanıldığı,

8.15) Örnek yemek menüsündeki “milföy börek” içeriğinde “100 gr dondurulmuş milföy hamuru” ürününün bulunduğu, ürünün fiyatının tevsiki amacıyla ticaret borsa bültenlerindeki salt “milföy hamuru” birim fiyatının kullanıldığı, iki ürünün fiyatlarının farklı olduğu,

8.16) “Böreklik yufka” ürün fiyatının tevsikinde ticaret borsa bültenlerindeki “yufka” birim fiyatının kullanıldığı, “ekmek mayası” ürününün fiyatının tevsikinde “yaş maya” veya “maya” ürünü birim fiyatının kullanıldığı, “tel kadayıf’ ürününün tevsikinde “kadayıf” birim fiyatının kullanıldığı, “poşet meyve suyu (nektar) 200mI” ürününün fiyatının tevsikinde ise hatalı birim fiyat kullanıldığı, salam, sucuk ve sosis açıklamasının hazır yemek hizmetinde kullanılacak malzemelere ait teknik şartname çizelgesinde bulunan malların özelliklerine göre yapılmayıp, hatalı yapıldığı, ihale dokümanına göre salamın macar salamı olması gerekirken salam olarak, sucuğun fermente sucuk olarak açıklanması gerekirken sucuk olarak, sosisin de kılıfsız sosis olarak açıklanması gerekirken sosis fiyatları ile açıklandığı, anılan ürünlerin fiyatlarının ihale dokümanında belirtilen niteliklere ve isimlere uygun açıklanamadığı,

8.17) Yemeklerin üretiminde kullanılacak limon (adet), maydanoz (demet), dereotu (demet), marul (adet) ana girdilerinin fiyatının tevsikinde ticaret borsa bültenlerindeki limon (kg), maydanoz (kg), dereotu (kg) ve marul (kg) birim fiyatlarının kullanıldığı, kg cinsinden, adet veya demet cinsine uyarlama yapılarak açıklama yapıldığı, ancak ticaret borsa bültenlerinde anılan ürünlerin “kg” veya “adet/demet” cinsinden birim fiyatlarının ayrı ayrı yer aldığı, dolayısıyla ihale dokümanına uygun olarak açıklama sunulmadığı,

8.18) İhale dokümanın ekindeki yemek hizmetlerinde alınacak mallara ait Teknik Şartname çizelgesi başlığı adı altında yemeklerde kullanılacak olan ayranın tam yağlı, beyaz peynirin tam yağlı, dil peynirinin tam yağlı, kaşar peynirinin tam yağlı, pastörize sütün tam yağlı, tulum peynirinin tam yağlı, yoğurdun tam yağlı, zeytinyağının ise riviera olacağının belirtildiği, anılan ürünlerin bedelin tevsikinde ticaret borsası bültenlerindeki salt “beyaz peynir,” kaşar peyniri”, “dil peyniri”, “süt”, “tulum peyniri”, “yoğurt” ve “zeytinyağı” ibaresinin yer aldığının görüleceği, ilgili ürünlerin cinsinin “tam yağlı” veya “riviera” olduğuna dair herhangi bir ibareye yer verilmediği, anılan ana girdilerin cinsinin ihale dokümanında düzenlendiği üzere “tam yağlı” ve “riviera” olma özelliklerini karşılayıp karşılamadığı hususunun açıkça anlaşılmadığı, ticaret borsası bültenlerinde yarım yağlı peynir, tam yağlı peynir, yağlı peynir, yarım yağlı yoğurt, tam yağlı yoğurt, sızma zeytinyağı, riviera zeytinyağı, dökme zeytinyağı fiyatlarının ayrı ayrı yer aldığı, söz konusu ürünler için öngörülen bedelin tevsik edilemediği, ticaret borsası bültenlerinde dil peyniri, tulum peyniri, kaşar peyniri, beyaz peynir, pastörize süt, yoğurt ve zeytinyağı çeşitleri arasında fiyat farkının olması sebebiyle, “tam yağlı kaşar peyniri”, “tam yağlı beyaz peynir”, “tam yağlı dil peyniri, “tam yağlı tulum peyniri”, “tam yağlı pastörize süt,” “tam yağlı poşet süt 200ml”, “tam yağlı yoğurt”, “riviera zeytinyağı” birim fiyatlarının diğer ürün fiyatlarından yüksek olduğu,

8.19) İhale dokümanın ekindeki yemek hizmetlerinde alınacak mallara ait Teknik Şartname çizelgesine göre ekmek hariç diğer tüm yemeklerin içeriğinde kullanılması gereken buğday ununun “özel amaçlı un” olması gerektiği, ancak örnek menüde yer alan bazı yemeklerin içeriğindeki “buğday unu (yemeklik)” ürününün fiyatının tevsikinde ticaret borsa bültenlerindeki “buğday unu” birim fiyatının kullanıldığı, ihale dokümanı gereği “buğday unu” ürününün “özel amaçlı un” ürünü ve birim fiyatı üzerinden açıklanması gerektiği, ticaret borsa bültenleri incelendiğinde “buğday unu” ve “özel amaçlı un” ürünlerinin ayrı ayrı yer aldığı ve birim fiyatlarının da birbirinden farklılık arz ettiği,

8.20) “Kuru fasulye”, “kuru barbunya fasulye”, “nohut”, “kırmızı mercimek” ve “yeşil mercimek” ana girdilerinin fiyatlarının tevsiki amacıyla ticaret borsa bültenlerindeki ilgili ürünlerin ortalama birim fiyatlarını kullanıldığı, ancak ilgili ürünlerin tevsiki için sunulan ticaret borsa bültenleri incelendiğinde anılan ürünlerin ilgili ticaret borsa bültenlerinde bulunmadığı,

8.21) Örnek sabah kahvaltısı menüsündeki “poşet pastörize tereyağ”, “poşet reçel”, “poşet fındık ezmesi”, “eritme peyniri”, “poşet bal”, “poşet tahin-pekmez” ürünlerinin ihale dokümanına göre “poşet pastörize tereyağı 15 gr”, “poşet reçel 40 gr”, “poşet fındık ezmesi 40 gr”, “eritme peyniri 25 gr”, “poşet tahin-pekmez 40 gr” ağırlığında olması gerektiği, ancak ürünlerin gramajlarının ihale dokümanına uygun açıklanmadığı, daha düşük gramajlı ürünler üzerinden açıklama sunulduğu,

8.22) Ekmek, süt, ayran, yoğurt gibi ürünlerin fiyatlarının tevsikinde halk ekmek fabrikaları, Atatürk Orman Çiftliği vb. kamu kurumu niteliğine haiz kuruluşların fiyat listelerinin kullanıldığı, ancak anılan Tebliğ’in 79.2.2.3’üncü maddesine göre bu usulle yapılan açıklamaların geçerli olabilmesi için ilan edilen fiyatların ihalenin ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması gerektiği, mevzuata aykırı olarak ilan/davet tarihinden önceki tarihli fiyat listeleri ile açıklama yapıldığı,

8.23) Anılan Tebliğ’in 79.2.2.2 ve 79.2.2.3’üncü maddeleri uyarınca kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyatları gösteren belgelerde tarih bulunmadığı, sadece ilgili kurumun internet sayfası üzerinden temin edilen bilgisayar çıktısının alındığı tarihin bulunduğu, dolayısıyla ilgili ürünlerin birim fiyatlarının hangi tarihler arasında geçerli olduğunun teyit edilemeyeceği,

8.24) Anılan Tebliği’nin 79.2.2.5’inci maddesi kapsamında sunulan “Toptancı Hal Fiyatları” belgelerinin ilgili toptancı hali idaresi tarafından düzenlenip düzenlenmediğinin bilinmediği, belgelerin onaysız olduğu, açıklama kapsamında kullanılmasının uygun olmadığı,

8.25) Açıklama kapsamında sunulan EK-0.7 maliyet/satış tutarı tespit tutanağının anılan Tebliğ’in 79.2.2.7’nci maddesine göre hazırlanmadığı, belgelerde yer alan ana girdilerin fiyatları ağırlıklı ortalama birim maliyetlerin altında ve toplam tutarların yanlış hesaplandığı, son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde üretilen/alımı ve satımı yapılan mal miktarları, ihale konusu ihtiyaçların en az yarısını kapsamadığı, anılan belge üzerinde hangi vergi beyanname dönemine ait olduğu bilgisinin yer almadığı, ilgili belgeye tarih ve sayı verilmediği, söz konusu belgelerin anılan Tebliğ’in 8.4’üncü maddesine uygun hazırlanmadığı, ilgili meslek mensubu tarafından da her sayfasının kaşelenip imzalanmadığı, ayrıca yürürlükteki mevzuat gereğince adı geçen tutanağın ekinde sunulması gereken ilgili meslek mensubuna ait faaliyet belgesinin geçerlilik süresinin dolduğu,

8.26) EK-0.7 Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanaklarında yer alan ana girdilerin ağırlıklı ortalama birim maliyetlerinin, hem birim öğün maliyet hesaplamasına, hem de Ek-H.4 ana girdi tablosuna hatalı yansıtıldığı,

8.27) Sözleşme Tasarısı’nın 36.4.1.33’üncü maddesindeki düzenleme gereği “500 ml pet şişe su” ana girdi hesaplamasına dahil edilmediğinden eksik ana girdi maliyeti hesaplandığı,

8.28) Sözleşme Tasarısı’nın 36.4.1.26’ncı maddesi ile ihale dokümanı ekindeki ihtiyaç çizelgesi dosyasında öğünlere ilişkin fiyat teklifinin “ekmek dahil” olacağı düzenlemeleri gereği sabah kahvaltısı, öğle yemeği ve akşam yemeklerinde kişi başı 150’şer gram ekmek verilmesi gerektiği, ancak birim öğün maliyeti hesaplamalarına “ekmek” maliyetinin dahil edilmediği,

8.29) “Ayçiçek yağı” ve “Zeytinyağı” ana girdilerinin birim fiyatlarının tevsikinde ticaret borsa bültenlerinde yer alan “litre” cinsinden birim fiyatların kullanıldığı, ayçiçek yağı ve zeytinyağının özgül ağırlığı dikkate alındığında 1 kg ayçiçek yağı ve zeytinyağının 1 litreden daha fazla ayçiçek yağına ve zeytinyağına tekabül ettiği, dolayısıyla ayçiçek yağı ve zeytinyağının 1 litre fiyatının 1 kilogram fiyatı yerine kullanılması istekliye fiyat avantajı sağladığı, ihale dokümanına aykırı olarak açıklama sunulduğu, “Ayçiçek yağı” ve “Zeytinyağı” için yapılan fiyat açıklamasına dayanak olan ticaret borsası fiyatlarının ve tarihlerinin hatalı olduğu,

8.30) Örnek yemek menüsündeki “fırın makarna”, “peynirli makarna” ve “peynirli erişte” yemeklerinin içeriğinde “makarna fırın”, “makama sade” ve “makarna erişte” ürünlerinin yer aldığı, üç farklı ürününün fiyatının tevsiki amacıyla ticaret borsa bültenlerinde yer alan salt “makarna” ürün fiyatını kullanıldığı, ticaret borsa bültenlerinde “fırın makama”, “erişte” ve “makarna” ürünlerinin ayrı ayrı yer aldığı ve fiyatlarının ayrı olduğu,

8.31) “Eritme peyniri (25 gr), gofret çikolatalı (40 gr), hazır kek (42 gr), poşet ayran (200 ml), poşet bal (40 gr), poşet fındık ezmesi (40 gr), poşet meyve suyu (nektar) 200 ml, poşet pastörize tereyağı 15 gr, poşet reçel 40 gr, poşet süt 200 mI, poşet tahin-pekmez 40 gr” gibi ürünlere ait fiyatların tevsikinde kamu kurum ve kuruluşları ile ticaret borsası fiyatları mevcut olmasına rağmen üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulduğu, fiyat teklifi ile sunulan gıda malzemelerine ilişkin neden fiyat teklifi sunularak açıklama yapıldığına dair herhangi bir geçerli hukuki gerekçe sunulmadığı, gerekçe olarak ticaret borsalarında bu ürünlerin fiyatının bulunmadığının belirtildiği, ancak anılan Tebliğ’in 79.2.2’nci maddesinde sadece ticaret borsasına atıf yapılmadığı, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyatlar, özel veya münhasır hak sahibi kuruluşların uyguladığı fiyatlar gibi alternatiflerin de sunulduğu, örneğin Ankara Atatürk Orman Çiftliği ve Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı bünyesinde faaliyet gösteren kuruluşların fiyatlarının kullanılabileceği,

8.32) Anılan Tebliğ’in 45.1.13.1’inci maddesi gereği fiyat tekliflerinin üzerinde bulunması gereken ibarenin bulunmadığı, satış tutarı tespit tutanağının Ek-O.6 formu ile uyumsuz olduğu, sunulan formların anılan Tebliğ’in 45.1.13.1’inci maddesine uygun olmadığı, fiyat tekliflerini onaylayan meslek mensubundan belgelerin teyidinin gerektiği, ayrıca anılan Tebliğ’in 8.4’üncü maddesine uyarınca üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinde olması gereken usulüne uygun SMMM veya TÜRMOB kaşesinin bulunmadığı gibi “tarih” ve “sayı” bilgisinin yer almadığı,

8.33) Toplam işçilik maliyet hesaplamasının doğru yapılmadığı, ihale dokümanına göre ihalenin Foça kısmı için toplam işçi sayısı üzerinden asgari işçilik hesaplaması yapılması gerekirken daha az işçi sayısı üzerinden hesaplama yapıldığı, Sözleşme Tasarısı’nın 36.5.3.10’uncu maddesindeki ‘‘Çalıştırılan personelin birlik içi ve dışı ulaşım hizmeti ile günlük yemek gereksinimi yüklenici tarafından karşılanacaktır.” düzenlemesine rağmen bu ücretlerin asgari işçilik hesaplamasına dahil edilmediği, ihale dokümanı ekindeki dosyada belirtilen taşıma mesafelerinin hatalı alınarak fiyat avantajı sağlayıcı nitelikte ihale dokümanına uygun olmayan eksik ve yanlış işçilik maliyet hesaplaması yapıldığı, söz konusu hizmet alımı işinin 365 gün süreklilik arz ettiği işin süresi içerisindeki ulusal bayram ve genel tatil günlerinin çalışma ücretlerinin asgari işçilik hesaplamasına dahil edilmediği, ayrıca Teknik Şartname içerisindeki personele hangi cins ve nitelikte iş kıyafeti verileceğine ilişkin düzenlemeler ile giyime ilişkin giderlerin teklife dahil edilmesine yönelik belirleme yapıldığından söz konusu giderlerin işçilik gideri kapsamında değerlendirilmesi gerektiği, ancak giyime ilişkin giderlere personel maliyetleri kapsamında yer verilmediği, dolayısıyla bu giderlerin malzemeli yemek sunumu hesap cetvelinde yer alan ve istekliler tarafından hesaplanan işçilik oranını etkilediği dikkate alındığında aşırı düşük teklif açıklamasında yer alan ana çiğ girdi maliyeti ile işçilik maliyeti toplamının toplam teklif tutarı oranının yanlış hesaplanmasına yol açtığı,

8.34) Anılan Tebliğ’in 79.2.6’ncı maddesi gereği örnek menüdeki girdiler ve işçilik gideri kullanılarak teklif edilen birim fiyatların açıklanması gerektiği, toplam miktar ve toplam tutar hesaplamasının yapılamayacağı, açıklanan birim maliyetlerin birim fiyat teklif cetvelindeki teklif edilen birim fiyatların üzerinde olduğu, teklif edilen birim fiyatların ana girdi maliyeti ile işçilik maliyetlerini karşılayamadığı, teklif edilen birim fiyatların tevsik edilemediği gerekçeleriyle açıklamalarının mevzuata uygun olmadığından teklifinin reddedilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur…” hükmü,

Anılan Kanun’un “İhalenin karara bağlanması ve onaylanması” başlıklı 40’ıncı maddesinde “37 ve 38 inci maddelere göre yapılan değerlendirme sonucunda ihale, ekonomik açıdan en avantajlı teklifi veren isteklinin üzerinde bırakılır.

…

İhale kararları ihale yetkilisince onaylanmadan önce idareler, ihale üzerinde kalan istekli ile varsa ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin ihalelere katılmaktan yasaklı olup olmadığını teyit ettirerek buna ilişkin belgeyi ihale kararına eklemek zorundadır. İki isteklinin de yasaklı çıkması durumunda ihale iptal edilir.” hükmü,

Anılan Kanun’un “Sözleşme yapılmasında isteklinin görev ve sorumluluğu” başlıklı 44’üncü maddesinde “İhale üzerinde kalan istekli 42 ve 43 üncü maddelere göre kesin teminatı vererek sözleşmeyi imzalamak zorundadır. Sözleşme imzalandıktan hemen sonra geçici teminat iade edilir.

Bu zorunluluklara uyulmadığı takdirde, protesto çekmeye ve hüküm almaya gerek kalmaksızın ihale üzerinde kalan isteklinin geçici teminatı gelir kaydedilir. Bu durumda idare, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif fiyatının ihale yetkilisince uygun görülmesi kaydıyla, bu teklif sahibi istekli ile de Kanunda belirtilen esas ve usullere göre sözleşme imzalayabilir. Ancak ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli ile sözleşme imzalanabilmesi için, 42 nci maddede belirtilen on günlük sürenin bitimini izleyen üç gün içinde ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekliye 42 nci maddede belirtilen şekilde tebligat yapılır.

Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin de sözleşmeyi imzalamaması durumunda ise, bu teklif sahibinin de geçici teminatı gelir kaydedilerek ihale iptal edilir.” hükmü yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinden idarelerin, ihalelerde rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumlu olduğu, teklif değerlendirmesi yapıldıktan sonra ihalenin ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi üzerinde bırakılacağı, ihale üzerinde bırakılan istekli ile sözleşmenin imzalanamaması durumunda ise ihale yetkilisinin uygun görmesi halinde ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi istekli ile sözleşmenin imzalanabileceği anlaşılmıştır.

İhalenin itirazen şikâyete konu 2’nci kısmının 23.08.2017 tarihli ve 1 sayılı ihale komisyonu kararı ile iptal edildiği, ancak gerçekleşen hukuki süreçlerden sonra teklif değerlendirilmesi yapılarak 08.08.2018 tarihli ve 2 sayılı ihale komisyonu kararı ile ihalenin incelemeye konu kısmının 27.926.080,00 TL teklif tutarı ile aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunan Futaş İnş. Gıda Org. San. ve Tic. AŞ. üzerinde bırakılmasına karar verildiği, diğer istekliler arasından ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin belirlenmediği, öte yandan incelenen kısmın idarece tespit edilen yaklaşık maliyetinin 34.195.200,00 TL olduğu, başvuru sahibi tarafından ise anılan kısma 32.699.160,00 TL teklif verildiği görülmüştür.

Hal böyle iken, mevzuatta ihale komisyonuna ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklifi belirleme zorunluluğunu gerektirecek emredici bir hükmün bulunmadığı gibi ihale üzerinde bırakılan istekli ile sözleşme imzalanamaması halinde ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi ile sözleşme imzalanmasının dahi ihale yetkilisinin uygun görmesine bağlı olduğu, dolayısıyla ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin belirlenmesinin idarenin takdirinde olduğu ve mevzuat karşısında idarenin bu hususta zorlanamayacağı, ancak idare tarafından da takdir hakkının mevzuatın temel ilkelerine, kamu yararına ve hizmet gereklerine uygun kullanılması gerektiği, ihalenin incelemeye konu kısmında ihale üzerine bırakılan isteklinin teklifi ile başvuru sahibinin teklifi arasındaki 6 isteklinin tekliflerinin çeşitli gerekçeler ile değerlendirme dışı bırakıldığı veya reddedildiği, mevcut durumda anılan isteklinin ve başvuru sahibinin teklifi ile yaklaşık maliyet tutarı bir arada değerlendirildiğinde kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumlu idare tarafından mezkûr ihalede ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklifin belirlenmemesinin mevzuata aykırı olmadığı anlaşılmış olup, başvuru sahibinin birinci iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Tüzel kişilerin teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren belgeler” başlıklı 10/A maddesinde “İhaleye katılabilmek için başvuru veya teklif dosyasında sunulması gereken, tüzel kişi aday ve isteklilerin teklif vermeye yetkili olduğu hususunda son durumu gösterir belgelere ilişkin mevzuatta geçen “tüzel kişi ortakları” ifadesinden, bu ortakların ilgisine göre ad, soyad/ticaret unvanı, T.C. kimlik numarası/vergi kimlik numarası ile ortaklık oranları (halka arz edilen hisseler hariç); “tüzel kişilerin yönetimindeki görevliler” ifadesinden ise, teklif veya başvuru mektubu ya da sözleşmeyi imzalayanlar da dahil olmak üzere tüzel kişilikteki yönetim, temsil ve ilzama yetkili kişiler anlaşılır.” açıklaması yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7.1’inci maddesinde “İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeleri teklifleri kapsamında sunmaları gerekir:

…

b) Teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren imza beyannamesi veya imza sirküleri;

Gerçek kişi olması halinde, noter tasdikli imza beyannamesi,
Tüzel kişi olması halinde, ilgisine göre tüzel kişiliğin ortakları, üyeleri veya kurucuları ile tüzel kişiliğin yönetimindeki görevlileri belirten son durumu gösterir Ticaret Sicil Gazetesi, bu bilgilerin tamamının bir Ticaret Sicil Gazetesinde bulunmaması halinde, bu bilgilerin tümünü göstermek üzere ilgili Ticaret Sicil Gazeteleri veya bu hususları gösteren belgeler ile tüzel kişiliğin noter tasdikli imza sirküleri,

c) Bu Şartname ekinde yer alan standart forma uygun teklif mektubu,

ç) Bu Şartnamede belirlenen geçici teminata ilişkin standart forma uygun geçici teminat mektubu veya geçici teminat mektupları dışındaki teminatların Saymanlık ya da Muhasebe Müdürlüklerine yatırıldığını gösteren makbuzlar,

…

e) Vekaleten ihaleye katılma halinde, vekil adına düzenlenmiş, ihaleye katılmaya ilişkin noter onaylı vekaletname ile vekilin noter tasdikli imza beyannamesi,

…

ğ) Tüzel kişi tarafından iş deneyimini göstermek üzere sunulan belgenin, tüzel kişiliğin yarısından fazla hissesine sahip ortağına ait olması halinde, ticaret ve sanayi odası/ticaret odası bünyesinde bulunan ticaret sicil memurlukları veya serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir ya da serbest muhasebeci mali müşavir tarafından ilk ilan tarihinden sonra düzenlenen ve düzenlendiği tarihten geriye doğru son bir yıldır kesintisiz olarak bu şartın korunduğunu gösteren, standart forma uygun belge, …” düzenlemesine,

Anılan Şartname’nin “Kısmi teklif verilmesi” başlıklı 20’inci maddesinde “20.1. Bu ihalede kısmi teklif verilebilir.

20.2. Kısmi teklife ilişkin açıklamalar

20.2.1. İşin tamamına ya da bir veya birden fazla kısma teklif verilmesi halinde teklif mektubu ve eki birim fiyat teklif cetveli, her bir kısım için kısım numaraları ve kısımlara teklif edilen fiyatları da içerecek şekilde verilecektir. İşin tamamına teklif verilirse tamamı için tek bir geçici teminat yatırılabileceği gibi, bir veya birden fazla kısma teklif verilirse teklif verilen kısım/kısımlar için ayrı ayrı geçici teminat da yatırılabilecektir. İhale konusu işin tamamı veya birden fazla kısım bir istekliye ihale edilse dahi her kısım için ayrı ayrı kesin teminat yatırılıp ayrı ayrı teklif birim fiyat hizmet alımı sözleşmesi yapılacaktır.” düzenlemesine,

Aynı Şartname’nin “Geçici teminat” başlıklı 26’ncı maddesinde “26.1. İstekliler teklif ettikleri bedelin % 3'ünden az olmamak üzere kendi belirleyecekleri tutarda geçici teminat vereceklerdir. Teklif edilen bedelin % 3'ünden az oranda geçici teminat veren isteklinin teklifi değerlendirme dışı bırakılır. …

26.3. Geçici teminat olarak sunulan teminat mektuplarında geçerlilik tarihi belirtilmelidir. Bu tarih, 09.01.2018 tarihinden önce olmamak üzere istekli tarafından belirlenir. …” düzenlemesine yer verilmiştir.

İhale üzerinde bırakılan istekli Futaş İnş. Gıda Org. San. ve Tic. AŞ. tarafından 26.10.2016, 18.02.2016, 27.05.2015, 23.12.2014 ve 23.06.2014 tarihli Türkiye Ticaret Sicil Gazetesi’nin ilgili sayfaları, 02.11.2016 tarihli Hülya GÜMÜŞ APATAY adına düzenlenmiş imza sirküleri, ihalelere girme konusunda yetkilendirilmiş Barış KÖMÜRCÜ adına düzenlenmiş vekaletname ve yetki verilen kişiye ait 22.09.2016 tarihli imza beyannamesinin sunulduğu görülmüştür.

Yapılan incelemede, ihale tarihinin 14.06.2017 olduğu, 23.12.2014 tarihli ve 8721 sayılı Türkiye Ticaret Sicil Gazetesi ile tüzel kişiliği münferiden temsile yetkilinin Hülya GÜMÜŞ APATAY olduğu, teklifin de ihalelere girme konusunda kendisi tarafından yetkilendirilmiş Barış KÖMÜRCÜ tarafından verildiği, sunulan belgelerden tüzel kişiliğin hisselerinin T.C. kimlik numaraları bulunan Hülya GÜMÜŞ APATAY (%99), Ufuk YILDIRIM’a (%1) ait olduğunun anlaşıldığı, www.ticaretsicil.gov.tr adresinden yapılan sorgulamalar da dikkate alındığında anılan istekli tarafından sunulan belgelerin tüzel kişiliğin ortakları, üyeleri veya kurucuları ile tüzel kişiliğin yönetimindeki görevlileri belirten son durumu gösterir belgeler olduğu, ihaleye teklifin yetkili kişi tarafından verildiği ve imzada bir uyumsuzluğun da bulunmadığı anlaşılmıştır.

Sunulan belgeler arasında fotokopi bulunmadığı gibi sunulan belgelerin sunuluş şeklinin mevzuata uygun olduğu ayrıca yarısından fazla hisseye sahip ortağına ait bir iş deneyim belgesi kullanılmadığı anlaşılmıştır.

Anılan istekli tarafından ihalenin incelemeye konu ikinci kısmına 27.926.080,00 TL olmak üzere toplam 50.953.040,00 TL teklif verildiği, birim fiyat teklif mektubu ile eki birim fiyat teklif cetvelinin idarenin düzenlediği standart forma uygun olduğu, her sayfasında imza ve kaşenin bulunduğu anlaşılmıştır.

Aynı istekli tarafından 15.02.2018 tarihine kadar geçerli 860.000,00 TL tutarındaki Türkiye İş Bankası Fulya Şubesi’nin ve 15.02.2018 tarihine kadar geçerli 720.000,00 TL tutarındaki QNB Finansbank Levent Şubesi’nin düzenlediği iki adet geçici teminat mektubunun sunulduğu, sunulan teminat mektupları için standart formun kullanıldığı, idarenin belirlediği 09.01.2018 geçerlik süresini sağladığı, tutarın isteklinin teklifinin %3’ünü karşıladığı ve ilgili bankalardan teyitlerinin de bulunduğu dikkate alındığında başvuru sahibinin ikinci iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7.4’üncü maddesinde “Ekonomik ve mali yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler:

7.4.1. İsteklinin teklif ettiği bedelin % 10'undan az olmamak üzere bankalar nezdindeki kullanılmamış nakdi veya gayri nakdi kredisi ya da üzerinde kısıtlama bulunmayan mevduatını gösteren banka referans mektubu sunması zorunludur. Banka referans mektubunun ilk ilan tarihinden sonra düzenlenmiş olması zorunludur. …

7.4.2. İsteklinin ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait yılsonu bilançosu veya eşdeğer belgeleri.

a) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olan istekliler, yılsonu bilançosunu veya bilançonun gerekli kriterleri sağlandığını gösteren bölümlerini,

b) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olmayan istekliler, yılsonu bilançosunu veya bilançonun gerekli kriterleri sağladığını gösteren bölümlerini ya da bu kriterlerin sağlandığını göstermek üzere serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir tarafından standart forma uygun olarak düzenlenen belgeyi (Standart Form: KİK025.1/H)

sunmaları gerekmektedir.

Sunulan bilanço veya eşdeğer belgelerde;

a) Belli sürelerde nakit akışını sağlayabilmesi için gerekli likiditeye ve kısa dönem (bir yıl) içinde borç ödeme gücüne sahip olup olmadığını gösteren cari oranın (dönen varlıklar/kısa vadeli borçlar) en az 0,75 olması, (hesaplama yapılırken; yıllara yaygın inşaat maliyetleri dönen varlıklardan, yıllara yaygın inşaat hakediş gelirleri ise kısa vadeli borçlardan düşülecektir),

b) Aktif varlıkların ne kadarının öz kaynaklardan oluştuğunu gösteren öz kaynak oranının (öz kaynaklar/toplam aktif) en az 0,15 olması, (hesaplama yapılırken, yıllara yaygın inşaat maliyetleri toplam aktiflerden düşülecektir),

c) Kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,50'den küçük olması,

ve belirtilen üç kriterin birlikte sağlanması zorunludur. Sunulan bilançolarda varsa yıllara yaygın inşaat maliyetleri ile yıllara yaygın inşaat hakediş gelirlerinin gösterilmesi

gerekir. …

Bilanço veya bilançonun yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ilgili mevzuatına göre düzenlenmiş ve serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylanmış olması zorunludur.…

7.4.3. İstekli tarafından;

a) İhalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait toplam ciroyu gösteren gelir tablosunun,

b) Taahhüt altında devam eden hizmet işlerinin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen hizmet işlerinin parasal tutarını gösteren ihalenin yapıldığı yıldan önceki yılda düzenlenmiş faturaların,

birinin sunulması yeterlidir.

Taahhüt altında devam eden işlerin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen işlerin parasal tutarının hesabında, yurt içinde ve yurt dışında gerçekleştirilen işlerden elde edilen gelirlerin toplamı dikkate alınır.

Toplam cironun teklif edilen bedelin % 15'inden, taahhüt altında devam eden işlerin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen işlerin parasal tutarının ise teklif edilen bedelin % 9'undan az olmaması gerekir. Bu kriterlerden herhangi birini sağlayan ve sağladığı kritere ilişkin belgeyi sunan istekli yeterli kabul edilir. …

Gelir tablosunun, serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylı olması zorunludur. …” düzenlemesine yer verilmiştir.

Anılan istekli tarafından QNB Finansbank A.Ş. Levent Şubesi’nin düzenlediği üzerinde kullanılmamış nakdi kredisi 13.749.166,00 TL olarak gösterilen 13.06.2017 tarihli banka referans mektubunun sunulduğu, istekli tarafından ihalenin incelemeye konu ikinci kısmına 27.926.080,00 TL olmak üzere toplam 50.953.040,00 TL teklif verildiği, ihale ilan tarihinin 16.05.2017 olduğu, söz konusu mektubun ilan tarihinden sonra düzenlendiği, isteklinin teklif bedelinin %10’unu sağladığı ve belgenin fotokopi olmadığı anlaşılmıştır.

Aynı istekli tarafından 02.05.2017 tarihli bilanço bilgileri tablosu ile 2016 dönemine ait 28.04.2017 tarihli kurumlar vergisi beyannamesinin sunulduğu görülmüştür.

Sunulan bilanço bilgileri tablosundaki büyüklüklerin istenilen oranları sağladığı ve kurumlar vergisi beyannamesindeki tutarlarla uyumlu olduğu, kurumlar vergisi beyannamesinde bulunan 2016 yılına ilişkin gelir tablosundaki net satışlar tutarının da istenilen toplam ciroyu karşıladığı, belgelerin her sayfasında SMMM kaşe, imza ve TÜRMOB kaşesinin bulunduğu gibi belgelerin fotokopi olmadığı dikkate alındığında başvuru sahibinin üçüncü iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İş deneyim belgesi düzenlenemeyen hallerde iş deneyimini gösteren diğer belgeler ve bu belgelerde aranacak kriterler” başlıklı 47’nci maddesinde “(1) Gerçek kişilere veya iş deneyim belgesi düzenlemeye yetkili olmayan her türlü kurum ve kuruluşa bedel içeren tek bir sözleşmeye dayalı olarak gerçekleştirilen işlerde, iş deneyim belgesi düzenlenemez. Bu durumda, bitirilen işlere ilişkin iş deneyiminin belgelendirilmesinde aşağıdaki esaslar uygulanır:

(a) Yurtdışında gerçekleştirilen işler hariç bu madde kapsamında yer alan işlerde; sözleşme ve bu sözleşmenin uygulanmasına ilişkin olarak 213 sayılı Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri çerçevesinde düzenlenen; fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir veya vergi dairesi onaylı suretleri veya serbest meslek makbuzu nüshaları ya da bu nüshaların noter, yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir veya vergi dairesi onaylı suretleri, personel çalıştırılan işlerde ise bu belgelere ek olarak o işe ait sözleşme kapsamında personel çalıştırıldığını gösteren Sosyal Güvenlik Kurumu internet sayfası üzerinden düzenlenmiş ve idarece teyidi yapılabilen belgeler, iş deneyimini gösteren belgelerdir. Aday veya istekli, iş deneyimini gösteren bu belgeleri başvuru veya teklifi kapsamında sunar. Bu maddede belirtilen işler için iş deneyim belgesi düzenlenmiş olsa bile, ihale komisyonunca dikkate alınamaz.

…

(c) Gerçek kişilere veya iş deneyim belgesi düzenlemeye yetkili olmayan kurum ve kuruluşlara gerçekleştirilen işlere ilişkin iş deneyim tutarının tespitinde, diğer belgelerin de bu tutarı doğrulaması şartıyla işin sözleşmesinde yazılı bedeli aşmamak üzere fiilen yapılan iş tutarı dikkate alınır. Sözleşmede iş artışına ilişkin hüküm bulunması durumunda, ayrıca sözleşme tutarının % 10’unu aşmamak üzere tamamlanan iş tutarı da dikkate alınır.

(ç) Sözleşmenin, iş eksilişi yapılarak sona erdirilmesi durumunda, tarafların işin bu şekilde tamamlandığı hususunda anlaştığını gösterir belgenin iş deneyimini gösteren diğer belgelerle birlikte sunulması zorunludur.

(d) İş deneyimini gösteren belgelerin değerlendirilmesinde ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabulü gerçekleştirilen işlerde, iş deneyimini gösteren belge tutarı tam olarak dikkate alınır. Kabulü, ihale ve son başvuru tarihi ile ilk ilan veya davet tarihi arasında yapılmış olan işler de bu kapsamda değerlendirilir. Sözleşmede kabul tarihine ilişkin bir düzenleme bulunmuyor ise, iş deneyimini gösteren belgeler kapsamında sunulan faturalardan en son düzenlenen faturanın tarihi kabul tarihi olarak dikkate alınır.

(e) Birim fiyat üzerinden bağıtlanan ve toplam sözleşme tutarı bulunmayan süresi belirli bir sözleşmeye dayalı olarak ve sözleşme süresi içinde gerçekleştirilen işin tutarını gösteren faturalardaki tutarların toplamı, toplam sözleşme tutarı olarak kabul edilir.

(f) İş deneyimini gösteren belgelerin değerlendirilmesinde varsa fiyat farkları ile KDV hariç olarak belirlenen tutarlar dikkate alınır. …” hükmü yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7.5’inci maddesinde istekliler tarafından mesleki ve teknik yeterliklerine ilişkin teklif ettikleri bedelin %15'inden az olmamak üzere, ihale konusu iş veya “hazır yemek imali, sunumu ve servis hizmetleri” olarak belirlenen benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgeler veya teknolojik ürün deneyim belgesinin sunulmasının gerektiğine yönelik düzenlemeye yer verilmiştir.

Anılan istekli tarafından iş deneyimini tevsik amacıyla Metropal Kurumsal Hizmetler A.Ş. ile “…yerinde pişirme ve/veya taşıma yöntemiyle yemek tedarik edilmesi, servis yapılması, servis sonrası bulaşıkların yıkanması, servis bölümünün ve masaların temizliği ve bakımı ile bunlara dair gerekli tüm sair hazırlıkların yapılması” yemek hizmet alımına ilişkin 01.10.2013 - 30.09.2015 tarihleri arasında geçerli olacak birim fiyatların belirlendiği sözleşme ve bu sözleşmeye istinaden düzenlenen SMMM onaylı faturaların sunulduğu görülmüş olup, söz konusu sözleşmenin ihale konusu iş veya benzer iş düzenlemesine uygun olduğu, düzenlenen faturaların isteklinin sağlaması gereken asgari iş deneyim tutarını karşıladığı ve tevsikin mevzuata uygun olduğu hususları bir arada değerlendirildiğinde başvuru sahibinin dördüncü iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin 5’inci iddiasına ilişkin olarak:

İdari Şartname’nin “Teklif ve sözleşme türü” başlıklı 19’uncu maddesinde “İstekliler tekliflerini, her bir iş kalemi için teklif edilen birim fiyatlarının miktarlarla çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden birim fiyat şeklinde vereceklerdir. İhale sonucu, ihale üzerinde bırakılan istekliyle her bir iş kalemi için teklif edilen birim fiyatların miktarlarla çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden birim fiyat sözleşme imzalanacaktır.” düzenlemesine,

Aynı Şartname’nin “Kısmi teklif verilmesi” başlıklı 20’nci maddesinde “20.1. Bu ihalede kısmi teklif verilebilir.

20.2. Kısmi teklife ilişkin açıklamalar

Aynı Şartname’nin “Teklif ve ödemelerde geçerli para birimi” başlıklı 21’inci maddesinde “İstekliler teklifini gösteren fiyatlar ve bunların toplam tutarlarını Türk Lirası olarak verecektir. Sözleşme konusu işin ödemelerinde Türk Lirası kullanılacaktır.” düzenlemesine,

Aynı Şartname’nin “Tekliflerin sunulma şekli” başlıklı 22’nci maddesinde “22.1. Teklif mektubu ve geçici teminat da dahil olmak üzere ihaleye katılabilme şartı olarak bu Şartnamede istenilen bütün belgeler bir zarfa veya pakete konulur. Zarfın veya paketin üzerine isteklinin adı, soyadı veya ticaret unvanı, tebligata esas açık adresi, teklifin hangi işe ait olduğu ve ihaleyi yapan İdarenin açık adresi yazılır. Zarfın veya paketin yapıştırılan yeri istekli tarafından imzalanarak, mühürlenir veya kaşelenir.

22.2. Teklifler, ihale dokümanında belirtilen ihale saatine kadar sıra numaralı alındılar karşılığında İdareye (tekliflerin sunulacağı yere) teslim edilir. Bu saatten sonra verilen teklifler kabul edilmez ve açılmadan istekliye iade edilir. Bu durum bir tutanakla tespit edilir. …” düzenlemesine,

Aynı Şartname’nin “Teklif mektubunun şekli ve içeriği” başlıklı 23’üncü maddesinde “23.1. Teklif mektupları, ekteki form örneğine uygun şekilde yazılı ve imzalı olarak sunulur.

23.2. Teklif Mektubunda;

a) İhale dokümanının tamamen okunup kabul edildiğinin belirtilmesi,

b) Teklif edilen bedelin rakam ve yazı ile birbirine uygun olarak açıkça yazılması,

c) Kazıntı, silinti, düzeltme bulunmaması,

ç) Türk vatandaşı gerçek kişilerin Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarasının, Türkiye'de faaliyet gösteren tüzel kişilerin ise vergi kimlik numarasının belirtilmesi,

d) Teklif mektubunun ad, soyadı veya ticaret unvanı yazılmak suretiyle yetkili kişilerce imzalanmış olması,

zorunludur.

23.3. İş ortaklığı olarak teklif veren isteklilerin teklif mektuplarının, ortakların tamamı tarafından veya yetki verdikleri kişiler tarafından imzalanması gerekir.” düzenlemesine,

Aynı Şartname’nin “Tekliflerin geçerlilik süresi” başlıklı 24’üncü maddesinde “24.1. Tekliflerin geçerlilik süresi, ihale tarihinden itibaren 180 (yüz seksen) takvim günüdür.

24.2. İhtiyaç duyulması halinde, teklif geçerlilik süresinin en fazla yukarıda belirlenen süre kadar uzatılması istekliden talep edilebilir. İstekli, İdarenin bu talebini kabul veya reddedebilir. İdarenin teklif geçerlilik süresinin uzatılması talebini reddeden isteklinin geçici teminatı iade edilir.

24.3. Teklifinin geçerlilik süresini uzatan istekli, teklif ve sözleşme koşullarını değiştirmeden, geçici teminatını kabul ettiği yeni teklif geçerlilik süresi ile geçici teminata ilişkin hükümlere uygun hale getirir.

24.4. Bu konudaki istek ve cevaplar yazılı olacaktır.” düzenlemesine yer verilmiştir.

Yukarıda aktarılan ihale dokümanı düzenlemelerinden; Türk Lirası üzerinden birim fiyat teklif alınan ihalenin 2 kısım olarak kısmi teklife açık gerçekleştirildiği, teklif geçerlik süresinin ihale tarihinden itibaren 180 takvim günü olduğu anlaşılmıştır.

Yapılan incelemede, anılan istekli tarafından teklif zarfının kaşeli ve imzalı şekilde mevzuata uygun olarak ihale tarihinden önce 13.06.2017 tarihinde idareye teslim edildiği, içerisindeki standart forma uygun olan birim fiyat teklif mektubu ve eki birim fiyat teklif cetvelinin yetkili kişilerce her sayfasının imzalandığı, cetvelden her iki kısma ayrı ayrı teklif verildiğinin anlaşıldığı, aritmetik hatanın bulunmadığı, rakam ve yazı ile verilen tutarlar arasında uyumsuzluk bulunmadığı, idareye ve ihaleye ilişkin olması gereken bilgilerin yer aldığı ve fotokopi olarak sunulan belge bulunmadığı anlaşılmıştır.

Öte yandan ihalenin itirazen şikâyete konu 2’nci kısmının 23.08.2017 tarihli ve 1 sayılı ihale komisyonu kararı ile iptal edilmesine müteakip gerçekleşen hukuki süreçlerden sonra ihale süreci canlandırılarak teklif değerlendirilmesi yapılmasına karar verildiği, idare tarafından anılan istekliye 20.07.2018 tarihinde tekliflerinin geçerli olup olmadığı ve geçerli ise geçici teminat mektubu ile birlikte 25.07.2018 tarihine kadar bildirilmesine ilişkin yazı gönderilmiştir.

Anılan istekli tarafından da 24.07.2018 tarihli yazı ile tekliflerinin geçerli olduğu bilgisinin verildiği ve ekinde 15.04.2018 tarihine kadar geçerli 840.000,00 TL tutarındaki Ziraat Katılım Bankası A.Ş. Ulus Şubesi’nin düzenlediği geçici teminat mektubu ile şube teyit formu sunulmuştur.

Dolayısıyla tekrar canlandırılan ihale sürecinde teklif geçerlik sürelerinin anılan istekli tarafından yazılı olarak uzatıldığı, süresi ve tutarı yeterli olan geçici teminat mektubunun da idareye sunulduğu dikkate alındığında başvuru sahibinin beşinci iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin 6’ncı iddiasına ilişkin olarak:

İdari Şartname’nin “Belgelerin sunuluş şekli” başlıklı 7.7’nci maddesinde “7.7.1. İstekliler, yukarıda sayılan belgelerin aslını veya aslına uygunluğu noterce onaylanmış örneklerini vermek zorundadır. …

7.7.2. Noter onaylı belgelerin aslına uygun olduğunu belirten bir şerh taşıması zorunlu olup, sureti veya fotokopisi görülerek onaylanmış olanlar ile “ibraz edilenin aynıdır” veya bu anlama gelecek bir şerh taşıyanlar geçerli kabul edilmeyecektir.

7.7.3. İstekliler, istenen belgelerin aslı yerine ihale tarihinden önce İdare tarafından "aslı idarece görülmüştür" veya bu anlama gelecek şekilde şerh düşülen suretlerini tekliflerine ekleyebilirler. …” düzenlemesine,

Aynı Şartname’nin “Tekliflerin dili” başlıklı 7.9’uncu maddesinde “Teklifi oluşturan bütün belgeler ve ekleri ile diğer doküman Türkçe olacaktır. Başka bir dilde sunulan belgeler, Türkçe onaylı tercümesi ile birlikte verilmesi halinde geçerli sayılacaktır. Bu durumda teklifin veya belgenin yorumlanmasında Türkçe tercüme esas alınır. Tercümelerin yapılması ve tercümelerin tasdiki işleminde ilgili maddedeki düzenlemeler esas alınacaktır.” düzenlemesine yer verilmiştir.

Anılan istekli tarafından sunulan belgeler arasında fotokopi bulunmadığı, tüm belgelerin aslı veya aslı idarece görülmüştür şerhi taşıyan suretlerinin sunulduğu, tüm belgelerin Türkçe olduğu ve yabancı dilde düzenlenmiş her hangi bir belgenin bulunmadığı bir arada değerlendirildiğinde başvuru sahibinin altıncı iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin 7’nci iddiasına ilişkin olarak:

İdarece gönderilen ihale işlem dosyası üzerinden yapılan incelemede; tüzel kişiliğin ortakları Hülya GÜMÜŞ APATAY ve Ufuk YILDIRIM ile teklif mektubunu imzalayan Barış KÖMÜRCÜ’nün anılan Kanun’un “İhaleye katılamayacak olanlar” başlıklı 11’inci maddesi kapsamında olduğuna ilişkin herhangi bir bilginin tespit edilemediği, yapılan sorgulamasında da herhangi bir yasaklılık kaydının bulunmadığı, öte yandan anılan Kanun’un “İhaleye katılımda yeterlik kuralları” başlıklı 10’uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a), (b), (c), (d), (e), (g) ve (i) bentlerine ilişkin hususların sözleşme imzalanmadan önce anılan istekli tarafından tevsik edileceği, dolayısıyla bu hususları teklif mektubunda taahhüt etmelerinin yeterli olduğu, anılan istekli tarafından sunulan birim fiyat teklif mektubunun da bu taahhütleri içerdiği dikkate alındığında başvuru sahibinin yedinci iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin 8’inci iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “... 79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler.

79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

79.2.2.4. Ticaret Borsası Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 18/5/2004 tarihli ve 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününde gerçekleşen ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir.

…

79.2.2.7. İsteklinin Kendi Ürettiği, Aldığı veya Sattığı Mallara İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre aşırı düşük teklif açıklamasına konu mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.7) ile açıklama yapılabilir.

Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta (Ek-O.7) tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olması gerekir.

Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta (Ek-O.7) tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması ve malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması gerekir.

İsteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.7) sunulmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, SM, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilir.

…

79.2.3. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6 ve Ek-O.7 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır”

79.2.4. Ek-O.5, Ek-O.6 ve Ek-O.7 numaralı tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi zorunludur. Son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2013”, 15.7.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2014” tür.

…

79.2.6. Malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere teknik şartnamede asgari iki haftalık örnek menü düzenlemesi yapılır ve bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarları belirtilir.

Bu ihalelerde; teklifi aşırı düşük bulunan istekli öncelikle “ana girdi”, “işçilik” ve “yardımcı gider” oranlarının belirtildiği Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelini (Ek- H.4) hazırlayarak açıklaması kapsamında sunar. Açıklamanın geçerli kabul edilebilmesi için “(Ana Girdi Maliyeti + İşçilik Maliyeti) / Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,80’den az ve 0,95’den çok olmaması gerekir. Oran belirtmeyen veya belirttiği oran 0,80’den az veya 0,95’den çok olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Bu maddede yer alan ana girdi ibaresi kapsamında, kırmızı et; beyaz et; balık; işlenmiş et ürünleri (sucuk, salam, sosis, kavurma gibi); kuru gıdalar (pirinç, bulgur, nohut, mercimek, kuru fasulye gibi); sebze; meyve; toz şeker, süt; yoğurt, ayran; yağ ürünleri (ayçiçek yağı, zeytinyağı, tereyağı) kahvaltı malzemeleri (peynir, zeytin, yumurta, reçel, bal gibi); pet su, ekmek açıklama yapılacak unsurlar olarak dikkate alınır. İdarenin ihale dokümanında bu girdilerin dışında ana girdi niteliğinde malzeme içeren yemek öğünü düzenlemesi durumunda aşırı düşük teklif açıklama yazısında açıklama istenecek unsurlar arasında bu malzemelerin de belirtilmesi zorunludur. Bu çerçevede, isteklinin beyan ettiği orana uygun teklif sunması durumunda, yemek pişirilmesi için gerekli enerji giderleri (doğalgaz, LPG gibi), temizlik malzemeleri, su, sigorta giderleri, ilaçlama ve hijyen sağlama giderleri, bakım onarım, amortisman, nakliye, sözleşme giderleri ve genel giderler, portör muayenesi ve tali çiğ girdiler (tuz, baharat, tatlandırıcı vb.) gibi unsurlar “yardımcı girdiler” başlığında değerlendirilir ve bu unsurlar için açıklama sunulması gerekmez.

…

Malzemeli yemek alımı ihalelerinde, kırmızı et; beyaz et; balık; kuru gıdalar (pirinç, bulgur, nohut, mercimek, kuru fasulye gibi); sebze; meyve maliyetlerinin tevsiki amacıyla üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri kullanılamaz. Ancak 79.2.2 nci maddede yer alan diğer yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklama yapılabilir.

Malzemeli yemek alımı ihalelerinde sadece iki haftalık örnek menüdeki ana girdiler ve işçilik giderleri dikkate alınarak açıklama yapılmalıdır. İsteklilerin örnek menüdeki girdiler ve işçilik gideri kullanılarak teklif ettikleri birim fiyatı açıklamaları gerekmekte olup toplam miktar ve tutar açıklaması yapılmayacaktır. …” açıklaması yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden anılan Kanun’un 38’inci maddesine göre aşırı düşük teklif açıklaması isteneceğine ilişkin düzenleme yapıldığı görülmüştür.

08.08.2018 tarihli ihale komisyonu kararına göre ihalenin itirazen şikâyete konu 2’nci kısmında teklifleri sınır değerin altında olan isteklilerin 26.07.2017 tarihli yazı ile aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu, Futaş İnş. Gıda Org. San. ve Tic. A.Ş. tarafından sunulan açıklamanın da uygun bulunarak ihalenin üzerinde bırakılmasına karar verildiği, diğer teklifler arasından ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin ise belirlenmediği anlaşılmıştır.

Anılan istekli tarafından ihalenin başvuruya konu ikinci kısmına ilişkin sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının başvuru sahibinin iddiaları yönünden incelenmesine gelince;

8.1) Anılan istekli tarafından Tebliği’n 79.2.6’ncı maddesi gereği ana girdi ile işçilik maliyeti toplamının toplam teklif tutarına oranının 0,94 olarak belirtilen malzemeli yemek sunumu hesap cetvelinin sunulduğu, ana girdilerin birim fiyatları ve açıklama yöntemlerinin cetvele hatalı yansıtılmadığı, başvuru sahibi tarafından herhangi bir yemek ismi belirtilmediği gibi malzemeli yemek sunumu hesap cetvelinin örnek menüdeki yemeklerin ana girdilerini içerdiği anlaşılmıştır.

8.2) Sabah kahvaltısı, öğle yemeği, ara öğün ve akşam yemeği birim öğün maliyetlerinin idarece belirlenen iki haftalık örnek menü dikkate alınarak açıklandığı anlaşılmıştır.

8.3) Sabah menüsündeki “poşet pastörize tereyağı”, “poşet fındık ezmesi”, “poşet tahin pekmez krş.”, “poşet reçel”, “poşet bal” ile ara öğün ve akşam menülerindeki “poşet süt”, “poşet bisküvi”, “poşet meyve suyu” “poşet ayran” açıklamalarının adet birimi ile yapıldığı anlaşılmıştır.

8.4) Sabah kahvaltısı birim öğün maliyetinin idarece belirlenen iki haftalık örnek menü üzerinden hesaplandığı, dolayısıyla menüde yer alan “sucuklu yumurta”, “sosisli yumurta”, “rulo börek”, “kıymalı börek”, “domates hıyar söğüş” ve “omlet” yemeklerinin sabah kahvaltısı birim öğün maliyet hesaplamasına dahil olduğu anlaşılmıştır.

8.5) Anılan istekli tarafından idarenin iki haftalık örnek yemek menüsünde belirlediği çorbalar üzerinden açıklama yapıldığı ve çorbaların değiştirilmediği anlaşılmıştır.

8.6) İddia konusu yemek içeriklerinin gramaj tablosuna uygun olarak hazırlandığı ve herhangi bir uyumsuzluğun bulunmadığı anlaşılmıştır.

8.7) Karpuz, kavun, kiraz, portakal, muz, elma, kivi, üzüm gibi meyvelere ilişkin ihale dokümanında belirtilen gramajlara uygun açıklama yapıldığı, meyvelerin kendilerinin veya gramajlarının değiştirilmediği anlaşılmıştır.

8.8) Etli, tavuklu ve sebzeli yemeklerin içeriğinde bulunan söz konusu girdilerin değiştirilmediği ve miktarlarının azaltılmadığı anlaşılmıştır.

8.9) Personel yemek terkip ve gramaj tablosunda yemeklerin içeriğindeki kırmızı et cinsinin “Sığır Eti (Kemikli)” olarak belirtildiği, anılan istekli tarafından Ek.H-4 tablosunda “Sığır Eti Kemikli (Sığır Eti Karkas)” ifadesine yer verildiği, açıklamada Ankara Ticaret Borsası’nın “Sığır Eti Karkas” ürününün 14.10.2016 tarihli ortalama 23,20 TL fiyatının kullanıldığı, dolayısıyla tevsikin ihale dokümanına uygun olduğu anlaşılmıştır.

8.10) Anılan istekli tarafından kaşar peyniri, beyaz peynir, tulum peyniri, ayçiçek yağı, zeytinyağı, siyah zeytin, yeşil zeytin, ayva, ceviz içi, fındık içi, hıyar (salatalık), kayısı, çilek, ekmek, erik, kakao, karpuz, kırmızı lahana, şekerpare tatlısı, kemalpaşa tatlısı, kiraz, kivi, limon, mandalina, muz, nohut, pirinç unu, portakal, salam, sarımsak, sucuk, sosis, tarhana, tel kadayıf, turp, yumurta, sığır eti kemikli ve soğan açıklamalarının ihale tarihinden önceki son 12 aydan daha eski olmayan ticaret borsalarının ortalama fiyatları ile yapıldığı, dil peyniri, eritme peynir, dondurulmuş milföy hamuru, ekmek mayası, sakız kabağı, bitkisel margarin yağı, böreklik yufkaya ilişkin açıklamalarında ise Ek-O.7 maliyet/satış tutarı tespit tutanağının kullanıldığı, fiyatların tabloya yansıtılmasında hatanın bulunmadığı anlaşılmıştır.

8.11) Anılan istekli tarafından “ceviz içi” için Ankara Ticaret Borsası 05.12.2016 tarihli fiyatı, “çam fıstığı” için İzmir Ticaret Borsası 12.08.2016 tarihli fiyatı ve “fındık içi” için İzmir Ticaret Borsası 23.06.2016 tarihli fiyatının kullanıldığı, başvuru sahibinin iddiasının aksine açıklamada anılan ürünlerin kabuklu fiyatlarının kullanılmadığı anlaşılmıştır.

8.12) Açıklamada bisküvi, çikolata, gofret, hazır kek ürünleri için kullanılan gramajların terkip ve gramaj tablosu listesinde belirtilen gramajlarla aynı olduğu anlaşılmıştır.

8.13) Başvuru sahibinin çayın yanında verilecek şekere ilişkin kg cinsinden açıklama yapıldığı iddiasının aksine anılan istekli tarafından söz konusu açıklamanın “Beyaz Şeker (Poşet) 10 gr” olarak Ek-O.7 maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ile yapıldığı anlaşılmıştır.

8.14) Anılan istekli tarafından bazı yemeklerin içeriğindeki süt ürününe ilişkin açıklamanın “tam yağlı pastörize süt” olarak Ek-O.7 maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ile yapıldığı, dolayısıyla başvuru sahibinin iddiasında belirtildiği şekilde ticaret borsası bültenlerindeki süt veya açık inek sütü birim fiyatlarının kullanılmadığı anlaşılmıştır.

8.15) Örnek yemek menüsündeki “milföy börek” içeriğindeki “100 gr dondurulmuş milföy hamuru” ürününe ilişkin açıklamanın Ek-O.7 maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ile yapıldığı, dolayısıyla başvuru sahibinin iddiasında belirtildiği şekilde ticaret borsası bültenlerindeki salt “milföy hamuru” birim fiyatının kullanılmadığı anlaşılmıştır.

8.16) “Böreklik yufka”, “ekmek mayası” ve “poşet meyve suyu (nektar) 200mI” ürünlerine ilişkin açıklamanın Ek-O.7 maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ile yapıldığı, “tel kadayıf” ürününün açıklamasında ise Erzurum Ticaret Borsası’nın 04.01.2017 tarihli tel kadayıf ürününün ortalama fiyatının kullanıldığı, salam, sucuk ve sosise ilişkin açıklamaların da Iğdır Ticaret Borsası’nın 05.10.2016 tarihli bültenindeki macar salam, sucuk ve soyulmuş sosisin ortalama fiyatlarının kullanıldığı ve söz konusu ürünlerinin özelliklerinin Teknik Şartname düzenlemelerine uygun olduğu anlaşılmıştır.

8.17) Yemeklerin üretiminde kullanılacak olan limon ve marul adet, maydanoz ve dereotu ise demet üzerinden ticaret borsası bültenlerinde yer alan ortalama fiyatlar ile ihale dokümanına uygun olarak açıklandığı anlaşılmıştır.

8.18) Anılan istekli tarafından Ek-O.7 maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ile açıklama yapılan ayran, dil peyniri, pastörize süt ve yoğurt ürünleri için tam yağlı fiyatlarının kullanıldığı, ticaret borsası fiyatları ile açıklama yapılan beyaz peynir, kaşar peyniri ve tulum peynirinin tevsikinde tam yağlı ürün fiyatlarının kullanıldığı, zeytinyağının da riviera fiyatı ile tevsik edildiği anlaşılmıştır.

8.19) Yemeklerde kullanılacak olan “buğday unu (yemeklik)” ürününün fiyatının tevsikinde Çankırı Ticaret Borsası’nın 03.04.2017 tarihli “özel amaçlı un” ortalama fiyatının kullanıldığı anlaşılmıştır.

8.20) Anılan istekli tarafından “Kuru fasulye”, “nohut” ve “kırmızı mercimek” ürünlerine ilişkin ticaret borsaları bültenlerinde bulunan fiyatlar ile açıklama yapıldığı, “kuru barbunya fasulye” ürününe ilişkin içerisinde fiyatı bulunan Ek-O.7 maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ile açıklama sunulduğu, öte yandan sadece köylü çorba ve mercimekli bulgur pilavı içerisinde bulunan yeşil mercimek için ise söz konusu yemeklerin idarece hazırlanan iki haftalık örnek menüde bulunmadığından açıklama sunulmasına gerek olmadığı anlaşılmıştır.

8.21) Söz konusu ürünlere ilişkin “poşet pastörize tereyağı 15 gr”, “poşet reçel 40 gr”, “poşet fındık ezmesi 40 gr”, “eritme peyniri 25 gr”, “poşet tahin-pekmez 40 gr” olarak Ek-O.7 maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ile açıklama sunulduğu, ürünlerin gramajlarının düşürülmediği ve ihale dokümanına uygun açıklama yapıldığı anlaşılmıştır.

8.23) Başvuru sahibinin iddiasının aksine anılan istekli tarafından açıklaması kapsamında merkezi kamu kurum ve kuruluşları tarafından ülke çapında sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyatlar ve kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilen fiyatların kullanılmadığı anlaşılmıştır.

8.24) Açıklamada toptancı hal fiyatlarının kullanılmadığı anlaşılmıştır.

8.25) Anılan istekli tarafından 28 ürüne ilişkin kendi aldığı mallara ait fiyatların kullanılmasına istinaden 2017 yılı birinci dönemine ait EK-0.7 maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ve kullanılacak malzeme ve alım yapılması gereken miktarları gösteren belgenin sunulduğu, söz konusu belgenin her sayfasında faaliyet geçerlik süresi dolmayan SMMM kaşesinin ve imzasının bulunduğu, açıklamada kullanılan fiyatların da ürünlerin ağırlıklı ortalama birim maliyetleri olduğu, tevsikin anılan Tebliğ’in 79.2.2.7’nci maddesine uygun olduğu anlaşılmıştır.

8.26) EK-0.7 maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyetlerinin birim öğün maliyet hesaplamasına ve Ek-H.4 ana girdi tablosuna hatalı yansıtılmadığı anlaşılmıştır.

8.27) Anılan istekli tarafından Sözleşme Tasarısı’nın 36.4.1.33’üncü maddesindeki düzenleme bilgisine yer verilerek “500 ml pet şişe su” maliyetinin ana girdi hesaplamasına dahil edildiği anlaşılmıştır.

8.28) Anılan istekli tarafından Sözleşme Tasarısı’nın 36.4.1.26’ncı maddesindeki düzenlemesi gereği sabah kahvaltısı, öğle yemeği ve akşam yemeklerinde kişi başı 150’şer gram ekmeğin birim öğün maliyeti hesaplamalarına dahil edildiği anlaşılmıştır.

8.29) “Ayçiçek yağı” ve “Zeytinyağı” ana girdilerinin fiyatlarının tevsikinde mevzuatın öngördüğü süreler içerisindeki ticaret borsalarının kg fiyatlarının kullanıldığı anlaşılmıştır.

8.30) Anılan istekli tarafından “makarna fırın”, “makama sade” ve “makarna erişte” ürünleri fiyatlarının ayrı ayrı tevsik edildiği anlaşılmıştır.

8.31) Ana girdilerin fiyatlarının tevsikinde üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifinin kullanılmadığı anlaşılmıştır.

8.32) Anılan istekli tarafından 2 adet üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifinin kullanıldığı, söz konusu fiyat tekliflerinin üzerinde yer alması gereken ibarelerin bulunduğu, SMMM tarafından usulüne uygun olarak kaşelenip imzalandığı, mevzuat gereği dayanak tespit tutanaklarının sunulmasına gerek olmadığı, dolayısıyla fiyat tekliflerinin anılan Tebliğ’in 45.1.3’üncü maddesine uygun olduğu anlaşılmıştır.

8.33) Aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında ihalenin 2’inci kısmında 81 personel için işçilik hesaplamasının yapıldığı, mevzuat gereği giyim giderinin yardımcı gider olduğundan zaten işçilik gideri dahil edilmemesi gerektiği, üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifiyle tevsik edilen personelin ulaşım gideri ile öğle yemeği birim maliyeti üzerinden hesaplanan günlük tek öğün yemek maliyetinin işçilik hesaplamasına dahil edildiği, işçilik içerisinde ulusal bayram ve genel tatil günleri çalışma için ayrıca maliyet öngörüldüğü anlaşılmıştır.

8.34) Anılan istekli tarafından ihalenin incelemeye konu 2’nci kısmındaki 1096 gün için 1.300 personelin sabah kahvaltısı, ara öğün ile öğle ve akşam yemeğinden oluşan bir öğünü için 19,60 TL teklif fiyatının verildiği, açıklamasının da ana girdi ve işçilik maliyeti üzerinden 18,46 TL/öğün olarak yapıldığı, dolayısıyla teklif birim fiyatının ana girdi ve işçilik maliyetlerini karşıladığı anlaşılmıştır.

Hal böyle iken, ihalenin incelemeye konu ikinci kısmında ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenen Futaş İnş. Gıda Org. San. ve Tic. AŞ. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasına yönelik başvuru sahibinin iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

KİK Kararı: 2018/UH.I-1818

Hukuk Asistanı ile Kararları Analiz Edin

Karar Bilgileri

10 Milyon+ Karar Arasında Arayın

Profesyonel Hukuk AraçlarınaHemen Erişin