KİK Kararı: 2018/UH.I-1755

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2018/053
Gündem No : 26
Karar Tarihi : 26.09.2018
Karar No : 2018/UH.I-1755 Mahkeme Kararını Göster
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Prizma Personel Destek Hizm. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı Halkla İlişkiler Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2017/571946 İhale Kayıt Numaralı “Çağrı Merkezi İşletim Hizmet Alım İşi” İhalesi

KURUMCA YAPILAN İNCELEME:

İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı Halkla İlişkiler Müdürlüğü tarafından 12.12.2017 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Çağrı Merkezi İşletim Hizmet Alım İşi” ihalesine ilişkin Prizma Personel Destek Hizm. Ltd. Şti. tarafından 06.09.2018 tarih ve 45725 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 06.09.2018 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2018/1453 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle; idare tarafından alınan ilk ihale komisyonu kararı ile tekliflerinin geçerli teklif olarak belirlendiği, ihalenin Tempo Çağrı Merkezi ve İş Süreçleri Dış Kaynak Hizm. Tic. A.Ş. üzerinde bırakıldığı, Assistt Rehberlik ve Müşteri Hizm. A.Ş.nin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği, daha sonraki süreçte kendileri tarafından anılan isteklilerin değerlendirme dışı bırakılmalarına yönelik idareye ve Kuruma şikâyet başvurusunda bulundukları, 07.02.2018 tarih ve 2018/UH.I-351 sayılı Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvurularının reddine karar verilmesi üzerine açılan dava neticesinde Kurum tarafından iddialarının esastan incelendiği, 18.07.2018 tarih ve 2018/UH.I-1374 sayılı Kamu İhale Kurulu kararı ile “Tempo Çağrı Merkezi ve İş Süreçleri Dış Kaynak Hizm. Tic. A.Ş. ve Assistt Rehberlik ve Müşteri Hizmetleri A.Ş.’nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi” yönünde düzeltici işlem kararının verildiği, ancak idare tarafından alınan son ihale komisyonu kararı ile ihalenin tek geçerli teklif olarak kalan kendileri üzerinde bırakılmayarak ihalenin iptaline karar verildiği, iptal gerekçesi olarak idarece belirtilen tekliflerinin yaklaşık maliyete yakın olduğu gerekçesiyle iptal edilmesinin hukuka ve daha önceki idarenin ihale sonuçlarına aykırı olduğu, idarenin mevcut ihaleyi iptal ederek yeniden ihaleye çıkması durumunda kamu zararının oluşacağı, bu nedenle ihalenin iptal kararının yerinde olmadığı iddialarına yer verilmiştir.

İptal gerekçeleri ile sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “ İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur. ...” hükmü,

Anılan Kanun’un “Bütün tekliflerin reddedilmesi ve ihalenin iptali” başlıklı 39’uncu maddesinde “İhale komisyonu kararı üzerine idare, verilmiş olan bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte serbesttir. İhalenin iptal edilmesi halinde bu durum bütün isteklilere derhal bildirilir. İdare bütün tekliflerin reddedilmesi nedeniyle herhangi bir yükümlülük altına girmez. Ancak, idare isteklilerin talepte bulunması halinde, ihalenin iptal edilme gerekçelerini talep eden isteklilere bildirir.” hükmü yer almaktadır.

Aynı Kanun’un “İhalenin karara bağlanması ve onaylanması” başlıklı 40’ıncı maddesinde “37 ve 38 inci maddelere göre yapılan değerlendirme sonucunda ihale, ekonomik açıdan en avantajlı teklifi veren isteklinin üzerinde bırakılır.

Ekonomik açıdan en avantajlı teklif, sadece fiyat esasına göre veya fiyat ile birlikte işletme ve bakım maliyeti, maliyet etkinliği, verimlilik, kalite ve teknik değer gibi fiyat dışındaki unsurlar da dikkate alınarak belirlenir. Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin fiyat dışındaki unsurlar da dikkate alınarak belirleneceği ihalelerde, ihale dokümanında bu unsurların parasal değerleri veya nispi ağırlıkları belirlenir.

Bu Kanunun 63 üncü maddesine göre ihale dokümanında yerli istekliler lehine fiyat avantajı sağlanacağı belirtilen ihalelerde, bu fiyat avantajı da uygulanmak suretiyle ekonomik açıdan en avantajlı teklif belirlenerek ihale sonuçlandırılır.

En düşük fiyatın ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak değerlendirildiği ihalelerde, birden fazla istekli tarafından aynı fiyatın teklif edildiği ve bunların da ekonomik açıdan en avantajlı teklif olduğu anlaşıldığı takdirde, ikinci fıkrada belirtilen fiyat dışındaki unsurlar dikkate alınmak suretiyle ekonomik açıdan en avantajlı teklif belirlenerek ihale sonuçlandırılır.

İhale komisyonu gerekçeli kararını belirleyerek, ihale yetkilisinin onayına sunar. Kararlarda isteklilerin adları veya ticaret unvanları, teklif edilen bedeller, ihalenin tarihi ve hangi istekli üzerine hangi gerekçelerle yapıldığı, ihale yapılmamış ise nedenleri belirtilir.

İhale yetkilisi, karar tarihini izleyen en geç beş iş günü içinde ihale kararını onaylar veya gerekçesini açıkça belirtmek suretiyle iptal eder.

İhale; kararın onaylanması halinde geçerli, iptal edilmesi halinde ise hükümsüz sayılır. ...” hükmü,

Anılan Kanun’un “İhalelere yönelik başvurular başlıklı” 54’üncü maddesinde “…Başvurular üzerine ihaleyi yapan idare veya Kurum tarafından gerekçeli olarak;

a) İhale sürecinin devam etmesine engel oluşturacak ve düzeltici işlemle giderilemeyecek hukuka aykırılığın tespit edilmesi halinde ihalenin iptaline,

…karar verilir” hükmü,

Anılan Kanun’un “Kuruma itirazen şikâyet başvurusu” başlıklı 56’ncı maddesinde “İdareye şikayet başvurusunda bulunan veya idarece alınan kararı uygun bulmayan aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından 55 inci maddenin dördüncü fıkrasında belirtilen hallerde ve sürede, sözleşme imzalanmadan önce itirazen şikayet başvurusunda bulunulabilir. İhalenin iptaline ilişkin işlem ve kararlardan, sadece şikâyet ve itirazen şikâyet üzerine alınanlar itirazen şikâyete konu edilebilir ve bu kararlara karşı beş gün içinde doğrudan Kuruma başvuruda bulunulabilir.

Kurum itirazen şikâyet başvurularını başvuru sahibinin iddiaları ile idarenin şikâyet üzerine aldığı kararda belirlenen hususlar ve itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği açılarından inceler. İdare tarafından şikâyet veya itirazen şikâyet üzerine alınan ihalenin iptal edilmesi işlemine karşı yapılacak itirazen şikâyet başvuruları ise idarenin iptal gerekçeleriyle sınırlı incelenir…” hükmü yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Yaklaşık maliyetin üzerindeki teklifler” başlıklı 16.3’üncü maddesinde “16.3.1. Yaklaşık maliyetin üzerindeki tekliflerin kabul edilip edilemeyeceği hususunda tereddütler olduğu anlaşılmaktadır. İhale komisyonu;

a) Yaklaşık maliyet hesaplanırken değerlendirilmeyen her hangi bir husus olup olmadığını,

b) Yaklaşık maliyet güncellenerek tespit edilmişse, güncellemenin doğru yapılıp yapılmadığını,

c) Verilen teklif fiyatlarının piyasa rayiç fiyatlarını yansıtıp yansıtmadığını,

Sorgulayarak verilen teklifleri yaklaşık maliyete göre mukayese eder ve bütçe ödeneklerini de göz önünde bulundurarak, teklif fiyatlarını uygun bulması halinde ekonomik açıdan en avantajlı teklifi ve varsa ikinci teklifi belirlemek veya verilen teklif fiyatlarını uygun bulmaması halinde ihalenin iptaline karar vermek hususunda takdir yetkisine sahiptir.

16.3.2. Yaklaşık maliyetin üzerinde olmakla birlikte teklifin kabul edilebilir nitelikte görülmesi halinde idarenin ek ödeneğinin bulunması veya ilgili mali mevzuatı gereği ödenek aktarımının mümkün olması durumlarında teklifler kamu yararı ve hizmet gerekleri de dikkate alınarak kabul edilebilir. Bu durumda sorumluluk idareye aittir.” açıklamaları bulunmaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu hizmetin;

a) Adı: Çağrı Merkezi İşletim Hizmet Alım İşi

b) Miktarı ve türü: Çağrı Merkezi İşletim Hizmeti kapsamında toplam 799 personelin 12 ay süreyle çalıştırılması, 95 adet iş kaleminin gerçekleştirilmesi işidir.

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

c) Yapılacağı yer: İstanbul Büyükşehir Belediyesi Halkla İlişkiler Müdürlüğü

ç) Bu bent boş bırakılmıştır.” düzenlemesi yer almaktadır.

12.12.2017 tarihinde yapılan ihalede 9 adet ihale dokümanı alındığı, ihaleye 3 istekli tarafından teklif verildiği, 18.12.2017 tarihli ihale komisyon kararı ile Assistt Rehberlik ve Müşteri Hizm. A.Ş.nin ekonomik açıdan ikinci avantajlı teklif, Tempo Çağrı Merkezi ve İş Süreçleri Dış Kaynak Hizm. Tic. A.Ş.nin ise ihale üzerinde bırakılan istekli, başvuru sahibinin teklifinin de geçerli teklif olarak belirlendiği, başvuru sahibinin 12.01.2018 tarihinde itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu, 07.02.2018 tarih ve 2018/UH.I-351 sayılı Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvurusunun reddine karar verildiği, başvuru sahibi tarafından anılan Kurul kararının iptali ve yürütmenin durdurulması istemiyle açılan davada, Ankara 6. İdare Mahkemesi’nin 16.05.2018 tarih ve E:2018/570, K:2018/1362 sayılı kararı ile dava konusu işlemin iptaline karar verildiği, anılan Mahkeme kararının yerine getirilmesine teminen alınan 31.05.2018 tarih ve 2018/MK-200 sayılı Kurul kararı ile başvuru sahibinin iddialarının esasının incelenmesine karar verildiği,

18.07.2018 tarih ve 2018/UH.I-1374 sayılı Kamu İhale Kurulu kararında “Tempo Çağrı Merkezi ve İş Süreçleri Dış Kaynak Hizm. Tic. A.Ş. ve Assistt Rehberlik ve Müşteri Hizmetleri A.Ş.’nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi” yönünde düzeltici işlem kararının verildiği,

İdare tarafından 27.08.2018 tarih ve 1101 sayılı olur üzerine ihale komisyonunun yeniden toplandığı, 28.08.2018 tarihli ikinci ihale komisyonu kararı ile de “ihale yetkilisinin yukarıda belirtilen Kamu İhale Kurulu kararı çerçevesinde Tempo Çağrı Merkezi ve İş Süreçleri Dış Kaynak Hizm. Tic. A.Ş.ve Assistt Rehberlik ve Müşteri Hizmetleri A.Ş.’nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilmiştir. Çağrı Merkezi İşletim Hizmet Alımı işinin ihalesinde, ekonomik açıdan en avantajlı teklif sunan ilk iki isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, yeterli olan tek isteklinin ise idaremiz tarafından hazırlanan yaklaşık maliyet tutarına çok yakın olduğu tespit edildiğinden 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde belirtilen rekabet ve kaynakların verimli kullanılması ilkeleri gereği ihalenin iptal edilmesine” karar verildiği görülmektedir.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinden idare tarafından şikâyet veya itirazen şikâyet üzerine alınan ihalenin iptal edilmesi işlemine karşı yapılacak itirazen şikâyet başvurularının idarenin iptal gerekçeleriyle sınırlı olarak inceleneceği, ihale sürecinin devam etmesine engel oluşturacak ve düzeltici işlemle giderilemeyecek bir hukuka aykırılığın tespit edilmesi halinde bütün tekliflerin reddedilerek ihalenin iptaline karar verilebileceği ve bu durumda idarenin herhangi bir yükümlülük altına girmeyeceği, ihaleyi yapan idarelere ihaleyi iptal etme konusunda takdir yetkisi tanınmış olduğu anlaşılmakla birlikte, bu yetkinin mutlak ve sınırsız olmayıp, kamu yararı ve hizmet gerekleri doğrultusunda usule ve amaca uygun olarak kullanılmasının gerektiği, ayrıca idarenin isteklilerin talepte bulunması halinde, ihalenin iptal edilme gerekçelerini talep eden isteklilere bildireceği anlaşılmaktadır.

4734 sayılı Kanun’un yukarıda yer verilen 39’uncu maddesinin gerekçesine bakıldığında, tekliflerin yaklaşık maliyete kıyasla çok yüksek olması veya yaklaşık maliyete göre çok yüksek olmamakla birlikte mevcut ödeneğin verilen teklifleri karşılamaması, Kanunun temel ilkelerine uygun olmayan durumların tespiti gibi nedenlerle, ihale yetkilisinin onayından önceki herhangi bir aşamada ihale komisyonunun kararı üzerine idareye ihaleyi iptal etme yetkisi verildiği anlaşılmıştır.

Somut olayda ihale konusu işin yaklaşık maliyetinin 54.847.481,40 TL olduğu, Tempo Çağrı Merkezi ve İş Süreçleri Dış Kaynak Hizm. Tic. A.Ş.nin teklif tutarının 52.809.572,68 TL ve Assistt Rehberlik ve Müşteri Hizmetleri A.Ş.nin teklif tutarının 52.958.846,00 TL olduğu görülmüştür. Mahkeme kararı üzerine Kurum tarafından yapılan inceleme sonucu ihale komisyonu kararı ile söz konusu iki isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği kararı verilmiş olup, başvuru sahibinin teklifinin ise 54.828.389,00 TL olduğu görülmüştür.

Gelinen aşama itibarıyla yapılan inceleme neticesinde ihale konusu işin süreklilik arz etmesi nedeniyle idarece söz konusu işin pazarlık usulü ile 29.08.2018 tarihinde ihale edildiği, işin süresinin 30.08.2018 - 31.12.2018 tarihleri arasında olduğu, yaklaşık maliyetinin ise 24.116.212,90 TL olduğu, işe ait sözleşmenin de 23.951.590,28 TL bedel ile Tempo Çağrı Merkezi ve İş Süreçleri Dış Kaynak Hizm. Tic. A.Ş. ile 29.08.2018 tarihinde imzalandığı görülmüştür.

Bu çerçevede, Mahkeme kararı üzerine Kurum tarafından yapılan inceleme neticesinde başvuru sahibinin teklifinin yaklaşık maliyet tutarına yakın olduğu görülmekle birlikte, şikâyete konu ihalenin niteliği gereği idarece hizmet işinin kalan süresi için yeni bir ihale ile alımının gerçekleştiği ve ihalenin iptal gerekçesinde ihtiyacın değiştiğine yönelik tespitin de bulunmadığı göz önüne alındığında kamu kaynağının kullanımı bakımından iki ihalenin karşılaştırılabileceği anlaşılmıştır.

Bahse konu iki ihalenin aylık maliyetleri karşılaştırıldığında ise pazarlık usulü ile sözleşmesi imzalanan söz konusu işin 1 aylık sözleşme maliyetinin incelenen ihaleye ait başvuru sahibinin teklifinin 1 aylık maliyetinden yaklaşık %24 fazla olduğu, 2017 yılına göre 2018 yılında brüt asgari ücret artış oranının yaklaşık %14 civarında olduğu hususu da göz önüne alındığında personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımına konu ihalenin pazarlık usulü ile gerçekleştirilmesi sonucu artan maliyetinin brüt asgari ücret artış oranının üzerinde olduğu görülmüştür.

Sonuç itibariyle Mahkeme ve Kurul kararları ile gelinen aşamada tek teklif kalması gerekçesiyle ihalenin iptal edilmesi uygun olmadığı gibi 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde belirtilen kaynakların verimli kullanılması ilkesine de aykırılık teşkil ettiği sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

İdarenin ihalenin iptali kararının iptaline,

Oybirliği ile karar verildi.