KİK Kararı: 2018/UH.I-1728

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2018/052
Gündem No : 71
Karar Tarihi : 19.09.2018
Karar No : 2018/UH.I-1728
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Uysal Hafriyat İnş. İş ve Nak. Ara. San. ve Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

İzmir Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü (İzsu)

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2018/129615 İhale Kayıt Numaralı “İş Makinesi Çalıştırılması İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

İzmir Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü (İzsu) tarafından 02.05.2018 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “İş Makinesi Çalıştırılması İşi” ihalesine ilişkin olarak Uysal Hafriyat İnş. İş ve Nak. Ara. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 16.07.2018 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 26.07.2018 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 02.08.2018 tarih ve 41488 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 01.08.2018 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2018/1281 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

İhale üzerinde bırakılan Şahinler Hafriyat Yapı Tarım San. ve Tic. Ltd. Şti. firmasının aşırı düşük teklif açıklamasının ve tevsik edici belgelerin hukuka aykırılığı göz ardı edilerek idare tarafından kabul edildiği, bu çerçevede;

İş makineleri amortisman maliyeti yönünden hukuka aykırılıklar;

a) İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında yer verdiği iş makinesinin teminine ilişkin açıklamaların hukuka aykırı olduğu, idare tarafından söz konusu açıklamaya ilişkin belgelerin amortisman başlığı altında değerlendirildiği ve Çevre Şehircilik Bakanlığı’nın resmi web sitesinden alınmış olmaları gerekçe gösterilerek kabul edildiği, ancak;

Kamu İhale Genel Tebliği’nin hizmet alımlarında aşırı düşük teklif açıklamalarının ne şekilde gerçekleştirileceğine ilişkin olarak yer verilen düzenlemeler içerisinde Çevre ve Şehircilik Bakanlığı birim fiyatlarının amortisman maliyetinin açıklanmasında kullanılabileceğine ilişkin herhangi bir hüküm bulunmadığı,

Paletli ekskavatör, lastik tekerlekli yükleyici ve dozer için Teknik Şartname’de istenilmiş olan özellikleri karşılamayan Çevre ve Şehircilik Bakanlığı pozları üzerinden açıklama yapıldığı,

Anılan iş makinelerinin temini üzerinden açıklama gerçekleştirilmesi halinde birim fiyatın tamamının maliyetlere yansıtılması gerektiğinin açıkça görüleceği, örneğin traktör buldozer (TD 25 veya emsali 185 HP + bıçak) üzerinden yapılan açıklamada 363.000,00 TL birim fiyatın hesaplara yansıtılmamasının açıklamanın reddini gerektirdiği,

b) Çevre Şehircilik Bakanlığı birim fiyatları üzerinden gerçekleştirilen incelemede dozer başlığı altında yalnızca Traktör Buldozer yönünden birim fiyatın oluşturulduğu görülmekle birlikte Teknik Şartname’de “Dozer” olarak talep edilmiş olan iş makinesi yerine ihale üzerinde bırakılan isteklinin açıklamasında bunun yerine “Traktör Buldozer” üzerinden, yani farklı bir iş makinası üzerinden açıklama yapılmasının ve maliyet hesaplanmasının mümkün bulunmadığı,

İşçilik maliyeti yönünden hukuka aykırılıklar;

Teknik Şartname’de “4.6 Kantar çalışma saatleri; haftada 5 gün 08:30 – 18:30 saatleri arasında çalışma yapılacak olup iş makinesi operatörleri ve kamyon şoförlerine fazla mesai uygulaması ile Ulusal Bayram, Genel Tatil, cumartesi ve Pazar günlerinde çalışma yaptırılmayacaktır.” düzenlemesinin yer aldığı, sözleşme imza tarihi baz alındığından 180 takvim gününün azami 130 gününün çalışma ile sürdürüleceğinin anlaşıldığı, 14 adet için toplamda şoför ve operatör sayısının 15 olması gerektiğinin anlaşıldığı, buna göre;

a) Yukarıda yer verilen düzenleme gereğince idarenin haftalık 45 saat çalışma sınırını koruduğu ve söz konusu personellerin tam zamanlı çalışarak tüm hizmetlerini idareye hasretmelerini talep ettiğinin anlaşıldığı, bu çerçevede işçilik hesaplamalarının itiraz ve KİK süreçleri ile işin en az 2 ay 2019 yılına sarkacağı göz önüne alındığında;

2.486,14 TL aylık ücret x 4 ay x 14 kişi = 139.223,84 TL

2.610,45 TL (%5 arttırımlı) x 2 ay x 14 kişi = 73.092,60 TL olacağı ve toplamda 212.316,44 TL işçilik hesaplaması gerçekleştirilmesi gerekirken bu tutardan daha düşük olarak hesaplanmış işçilik maliyeti ile açıklamanın yapıldığı,

Basiretli tüccar sıfatı bulunan firmanın işçilik maliyetinin 2019 yılında artışa muhatap olacağını öngörmesi gerekirken 2019 yılı ücretleri için herhangi bir artış öngörmeden hesaplamasını yaptığı,

b) İşçilik açıklamalarının işçilik giderleri içerisinde yer alan işveren mali sorumluluk sigortası giderinin açıklanmamış olması nedeniyle mevzuata aykırı olduğu, özellikle Teknik Şartname’nin 8’inci maddesinde

“11. İş makinesi ve kamyonların üçüncü şahısların zararlarına karşı (işverenin malları dâhil) sigortalanması ve çalıştırılacak personelin tümünün sigortalı olması zorunludur” düzenlemesinin bulunduğu, bunun yanında sözleşmenin 21.2.1’inci maddesinin bu düzenlemeye paralel olduğu, ihale dokümanında açıkça işveren sigortası ile teminat altına alınmasına yönelik düzenleme bulunduğu halde firmanın işçilik giderlerine ilişkin açıklamasında bahse konu maliyete yer vermeksizin açıklama yaptığı,

Açıklamada Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.3.4’üncü maddesi çerçevesinde bölge müdürlüğünün kaşe ve imzasının bulunmamasının teklifin geçersiz olmasına yol açtığı,

c) Teknik Şartname’nin 6’ncı maddesinde “Giyim; Bu iş kapsamında çalıştırılacak personele genel iş giyimleri ve çalışma ortamında kullanılacak kişisel koruyucu donanımlar idare tarafından verilecektir. Sahada yapılacak çalışmaya uygun S3 SRC özellikli iş ayakkabısı, yazlık ve kışlık ayrı olacak şekilde reklektörlü alt üst iş kıyafeti, reflektörlü kışlık parka, koruyucu kulaklık ve ihtiyaç olabilecek diğer tüm iş giyimleri yüklenici tarafından sağlanacaktır.” düzenlemesinin yer aldığı, ihale üzerinde bırakılan isteklinin işçiliğe yönelik aşırı düşük teklif açıklamasında işçilik giderleri içerisinde yer alan giyim giderinin açıklanmamış olmasının mevzuata aykırı olduğu,

d) Teknik Şartname’nin 8’inci maddesinin 5’inci alt maddesinde de “…5.İş sağlığı ve güvenliği eğitimleri: çalıştırılacak tüm personel iş başlangıcında, işyeri hekimi ve iş güvenliği uzmanı tarafından, çalışma sahasına özel tehlikeler de dahil olacak şekilde temel düzey iş sağlığı ve güvenliği eğitimine yüklenici tarafından tabi tutulacak ve eğitim formları iş başlama tarihinden itibaren 1 ay içinde kontrol teşkilatına verilecektir. Bu eğitimler işe başlangıç tarihi itibariyle en geç 1 ay içinde tamamlanacaktır.” düzenlemesinin yer aldığı, ihale üzerinde bırakılan isteklinin işçiliğe yönelik aşırı düşük teklif açıklamasında işçilik giderleri içerisinde yer alan iş sağlığı ve güvenliğine ilişkin giderin açıklanmamış olduğu, dolayısıyla mevzuata aykırı olduğu,

e) İdarinin red cevabında ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından gerçekleştirilen işçilik açıklamaları ile taraflarınca belirtilen işçilik maliyeti değerinin aşıldığı ve firmanın açıklamalarının mevzuata uygun olduğunun belirtildiği, anılan istekli tarafından şoför ücretleri 3500 TL üzerinden hesaplanmış olmakla herhangi bir eksiklik olmadığı değerlendirilmiş olsa dahi bu kalemdeki fazlalığın toplam işçilik maliyetinde yarattığı şişkinliğin operatör işçilik maliyetlerinin tevsik edilmesinin yapılan hukuka aykırılıkları gidermeyeceği, anılan istekli tarafından iş makinesi operatörlerinin işçilik maliyetlerinin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı pozları üzerinden açıklandığı, ancak işçiler haftalık tüm mesailerini idareye hasrettiklerinden ve 45 saati doldurduklarından hizmet alımına ilişkin bir aşırı düşük teklif sorgulamasında bu personelin işçilik maliyetinin saatlik bazda hesaplanmasının mümkün olmadığı,

İş makineleri/kamyonlar/binek araç kiralama maliyeti yönünden hukuka aykırılıklar:

Teknik Şartname’nin “İş Makinesi ve Kamyonların Özellikleri” başlıklı düzenlemeden dokümanda hizmet kapsamında çalıştırılacak araçların sayısının belirlendiği, bu çerçevede 3 adet paletli ekskavatör, 1 adet kepçe, 1 adet lastik tekerlekli yükleyici, 1 adet dozer ve 9 adet damperli kamyon çalıştırılacağının anlaşıldığı;

a) Buna ilişkin açıklamanın Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.1’inci maddesine aykırı olduğu, özelde kiralama fiyat teklifi yönünde ancak genelde diğer tüm fiyat tekliflerinde söz konusu beyan yazılmaksızın fiyat teklifi alındığı dolayısıyla geçersiz sayılması gerektiği, ayrıca fiyat tekliflerinin serbest muhasebeciler tarafından kaşe imza edilmesinin de mevzuata aykırı olduğu,

b) Çevre Şehircilik Bakanlığı pozları üzerinden saatlik kiralama olarak açıklanan iş makineleri, Teknik Şartname’de belirtilen model yılı, motor güçleri ve taşıma kapasitesi yönünden istenilen kriterleri sağlamadığı,

c) Anılan iş makinelerinin saatlik ücretleri yönünden ÇSB birim fiyatlarının kullanılmış olması söz konusu olduğu halde ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından toplam çalışma saatleri hesaplandığı, birim fiyatlarla çarpılmak suretiyle maliyet hesaplanması gerekirken afaki değerler üzerinden açıklama yapıldığı,

d) İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan kiralama fiyat teklifinde belirtilen araçlar anılan diğer belgelerde eksik şekilde yer aldığı, model yılı farklılaştırıldığı ya da hiç yer verilmemiş olduğu,

e) Kiralama fiyat teklifinde yer verilen kiralama süreleri ile araçların iş süresince çalışacakları toplam sürelere ilişkin verilerin uyuşmadığı,

f) İdare tarafından şikâyet başvurularına verilen cevaptan Serdar İçer Erkek Kuaförü tarafından verilen fiyat teklifinin bir aylık maliyeti yansıtan bir fiyat teklifi olduğunun anlaşıldığı, 6 ay / 180 gün üzerinden kiralama maliyetinin tevsik edilmesi gerekirken 1 aylık maliyet tevsik edilerek 6 ile çarpılmak suretiyle 180 günlük kiralama maliyetine ulaşılmasının mümkün bulunmadığı, sözleşme süresinin 180 gün olduğu göz önüne alındığında firma tarafından yalnızca bir aylık kiralama maliyetinin tevsik edilmiş olmasının aşırı düşük teklif açıklamasının reddini gerektirdiği,

g) Kiralama fiyat tekliflerinden bazılarında yedek parça, bakım onarım, sigorta gibi bazı maliyet bileşenlerinin kiralama maliyetinin içerisinde dahil edilerek fiyat teklifi alınmasının mevzuata aykırı olduğu, İdare tarafından şikâyet başvurularına verilen cevaptan Serdar İçer Erkek Kuaföründen alınan fiyat teklifinin akaryakıt ve işçilik hariç tüm maliyetleri kapsadığı yönünden şerh içerdiği, bu çerçevede Teknik Şartname’de yüklenicinin kontrollük aracı giderlerinden yedek parça, bakım onarım ve diğer maliyetler yönünden kiralama fiyat teklifinin tevsik edici belge olarak sunulduğunun anlaşıldığı,

Buna göre ihale üzerinde bırakılan isteklinin kamu ihale kararları ve Kamu İhale Genel Tebliği’nde yer alan belgelendirme kurallarına aykırı şekilde tek bir kira sözleşmesi içerisinde tüm maliyetler belirtilmek suretiyle yapılan açıklamalarının reddedilmesi gerektiği,

ğ) İdare tarafından kamyonla ilgili şikâyetlerine verilen cevaptan, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından alınan fiyat teklifinin akaryakıt ve işçilik hariç tüm maliyetleri kapsadığı yönünde şerh içerdiğinin anlaşıldığı, bu çerçevede sorgulama yazısında önemli teklif bileşeni olarak belirlenmiş olan bakım onarım, akaryakıt ve sigorta gibi maliyetler yönünden kiralama fiyat teklifinin tevsik edici belge olarak sunulduğunun anlaşıldığı ve Kamu İhale Genel Tebliği’ne uygun olmadığı,

İş makineleri/kamyonlar/binek araç bakım onarım maliyeti yönünden hukuka aykırılıklar;

a) Kiralama teklifine konu araçlar ile amortisman çalıştırılacağı belirtilen araçların özelliklerinin (marka - model – motor gücü) ve bakım onarım adetlerinin bakım onarım fiyat teklifinde tam olarak yer almadığı, bu çerçevede işin gerçekleştirileceği araçlar ile bakım onarımı yapılacak araçların farklı olduğu ve bakım onarım maliyetlerinin tevsik edilmediğinin anlaşıldığı, bu yönüyle açıklamanın kabulünün hukuka aykırı olduğu,

b) İhale üzerinde bırakılan isteklinin açıklamasında iş makinaları/kamyonlar/binek araç yönünden periyodik bakım onarım aralığını tevsik eden hiçbir belgenin yer almadığı, araçların kaç kilometrede/saatte bir bakıma gireceklerine ilişkin hiçbir yetkili servis yazısının dosyaya eklenmeden hiçbir veriye dayanmadan bakım onarım hesabı yapıldığı,

c) Kiralama ve bakım onarım fiyat tekliflerinin alındığı firmaların faaliyet alanları içerisinde kiralama ve bakım onarımın bulunmadığı,

İş makineleri/kamyonlar/binek araç akaryakıt maliyeti yönünden hukuka aykırılıklar;

a) İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından yapılan açıklamanın yetkili servislerinden beyan yazısı alınmadan ve katalog sunulmadan hiçbir objektif kritere dayanmadan gerçekleştirilmesinin hukuka aykırı olduğu, beyan yazısı alınmış bazı araçlar yönünden ise araçların marka, model, taşıma kapasitesi ve motor gücüne yer verilmeksizin ortalama yakıt tüketimi bilgisi beyan edildiğinin görüldüğü, kiralama fiyat teklifinde belirtilmemiş araçlar yönünden söz konusu beyan yazılarının geçerliliğinin bulunmadığı,

b) Anılan isteklinin açıklama dosyası kapsamında gerçekleştirdiği km/saat hesaplamalarında çeşitli hatalar yapıldığı ve bu hatalar neticesinde kendilerine haksız avantaj sağladıkları,

İş makineleri ve kamyonlar sigorta maliyeti yönünden hukuka aykırılıklar;

a) İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan kiralama fiyat teklifi içerisinde kamyonlara ilişkin sigorta maliyetinin kiralama maliyet içerisine dahil olduğunun belirtildiği ve sigorta maliyetinin bu şekilde açıklandığı, maliyetlerin belgelendirilmeyerek tek bir kiralama fiyat teklifi içerisinde tüm maliyetlerin tevsik edilmesinin hukuka aykırı olduğu,

b) İş makinelerinin sigorta giderlerinin mevzuata uygun bir şekilde tevsik edilmediği, idarece verilen cevaptan anılan istekli tarafından iş makinelerinin sigorta giderlerine ilişkin herhangi bir açıklama getirilmediğinin anlaşıldığı ve iş makinelerinin Çevre Şehircilik Bakanlığı pozları üzerinden açıklandığının anlaşıldığı, söz konusu pozlara ilişkin analizlerde sigorta maliyetinin bulunmadığı, sigorta maliyetinin mevzuata uygun bir şekilde tevsik edilmediği,

Kontrollük aracı yönünden hukuka aykırılıklar;

a) Kontrol aracı yönünden aşırı düşük teklif savunma dosyası içerisinde teklif edilmesi gereken maliyetlerin ya hiç açıklanmadığı ya da mevzuata aykırı olarak açıklandığı,

b) İdarenin red yazısından anlaşıldığı kadarıyla anılan istekli tarafından sigorta maliyeti kiralama fiyat teklifinin içerisinde “dahil olan gider” olarak gösterildiğinin anlaşıldığı, kiralama fiyat teklifi içerisinde “dahil olan gider” olarak sigorta maliyetinin tevsik edilmesinin mevzuatta yerinin olmadığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

Başvuruya konu ihalenin konusunun 0-2 km mesafede Çiğli Atıksu Arıtma Tesislerindeki 800.000 ton kuru çamur nakli için iş makinesi çalıştırılması işi olduğu, ihaleye 15 isteklinin katıldığı, teklifi sınır değerin altında kalan 6 istekliden aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, isteklilerden yalnızca Şahinler Hafriyat Yapı Tarım San. ve Tic. Ltd. Şti.nin bu kapsamda açıklama sunduğu ve ihalenin anılan istekli üzerinde bırakıldığı, başvuruya konu hususun ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarına yönelik olduğu anlaşılmıştır.

a) Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.” hükmü yer almaktadır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

(2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla, üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır.

a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu;

Verilen hizmetin ekonomik olması,
Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,
Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

b) İhale, aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemleri yapılmaksızın sonuçlandırır.

c) Aşırı düşük teklif sınır değerinin altında teklif sunan isteklilerin teklifi açıklama istenmeksizin reddedilir.

…” hükmü yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “…

79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler.

…

79.2.2.2. Merkezi Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından Ülke Çapında Sunulan Mal ve Hizmetlere İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin merkezi kamu kurum ve kuruluşları tarafından ülke çapında sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tarifeleri veya istekliye verilmiş fiyat teklifleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu yöntemle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.3. Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından İlan Edilen Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilmiş fiyat tarifeleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için ilan edilen fiyatların ihalenin ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

…

79.3.1. Teklifi aşırı düşük olarak tespit edildikten sonra yukarıdaki yöntemlere göre usulüne uygun açıklama yapan isteklilerin teklifleri geçerli kabul edilir. Hayatın olağan akışına veya ticari gereklere aykırılık gibi nedenlerle teklifler reddedilemez. ” açıklaması yer almaktadır.

Yukarıda yer alan hüküm ve açıklamalardan ihale komisyonunun verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, aşırı düşük teklif sahibi istekli tarafından Kamu İhale Genel Tebliği 79’uncu maddesinde sayma yöntemiyle belirlenen açıklama usulleri kullanılarak aşırı düşük teklif açıklaması yapılabileceği, bu kapsamda isteklilerce merkezi kamu kurum ve kuruluşları tarafından ülke çapında sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyatlar ile kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilen fiyatlar kullanılarak açıklama yapılabileceği anlaşılmaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1 İhale konusu hizmetin;

a) Adı: İŞ MAKİNESİ ÇALIŞTIRILMASI İŞİ

b) Miktarı ve türü: 0-2 km mesafede Çigli Atıksu Arıtma Tesislerindeki 800.000 ton kuru çamur nakli için iş makinesi çalıştırılması işidir.

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

c) Yapılacağı yer: İzmir İli Çiğli İlçesi Çiğli Atıksu Arıtma Tesisi” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince yapılacak her türlü ulaşım, sigorta, vergi, resim, harç ve sözleşme giderlerini teklif fiyata dahil edeceklerdir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1.

- İş makineleri ve kamyonların her türlü sigorta bedelleri, taşıt vergisi, muayene v.b. sorumluluklar ile amortisman giderleri, tamir, bakım, lastik, akaryakıt, yağ gibi sarf malzeme giderleri ve muhtasar vergiler ile diğer benzeri masrafları yükleniciye ait olup, teklif fiyata dahildir.

- İhale kapsamında çalışacak iş makineleri ve kamyonların tamamının zorunlu trafik sigortasının yaptırılması ve poliçelerinin İdareye ibraz edilmesi gerekmektedir. Bununla ilgili giderler teklif fiyata dahildir.

- İşveren mali sorumluluk sigortası ve 3.şahıs mali sorumluluk sigortası giderleri teklif fiyata dahildir.

- Sürücülere ait her türlü giderler teklif fiyata dahildir.

- Çalıştırılacak personele genel iş giyimleri ve çalışma ortamında kullanılacak kişisel koruyucu donanımlar yüklenici tarafından temin edilecek olup teklif fiyata dahildir.

- Bu işte çalıştırılacak iş güvenliği uzmanı, işyeri hekimi ve sağlık personeli giderleri teklif fiyata dahildir.

- Yüklenici kârı teklif fiyata dahildir.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değer hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.1 maddesinde yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Teknik Şartname’nin “Kapsam” başlıklı 2’nci maddesinde “İzmir ili Çiğli İlçesinde bulunan, Çiğli Atıksu Arıtma Tesisindeki kapatılmış çamur stok sahalarının iş makineleri ile; 9 adet şoförlü damperli kamyon ve 3 adet paletli ekskavatör, 1 adet lastik tekerlekli yükleyici ve 1 adet dozer ile kazılıp, boşaltılması; kazıdan çıkan toprak malzeme ile yaş çamurun bulunduğu çamur havuzlarının kapatılması işidir. Bu kapsamda toplam 800.000 ton malzeme kazılıp 0-2 km mesafede nakledilip yaş çamur havuzlarının üzeri kapatılacaktır.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Çalıştırılacak İş Makinesi ve Damperli Kamyonların Özellikleri, Bakım, Nakliye, Hasar ve Cezalar” başlıklı 5’inci maddesinde “…İş Makinesi ve Kamyonların Özellikleri:

3 Adet Motor gücü en az 160 HP ve kepçe kapasitesi en az 1,5 m3 olan paletli ekskavatör, 1 Adet motor gücü en az 100 HP. ve kepçe kapasitesi en az 1,5 m3 olan lastik tekerlekli yükleyici, 1 Adet motor gücü en az 160 HP dozer ve en az 20 Ton kapasiteli yük taşıyabilecek, motor gücü en az 300 HP olan 9 Adet Damperli Kamyon, Çiğli Atıksu Arıtma Tesislerinde çalıştırılacaktır.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Çalıştırılacak İş Makinesi ve Ekipmana İlişkin Hususlar” başlıklı kısmında “PALETLİ EKSKAVATÖR ÇALIŞTIRILMASI (3 ADET)

Motor gücü en az 160 HP 2008 model ve üstü kepçe kapasitesi en az 1,5 m3 olan paletli ekskavatör ile kazı yapılarak damperli kamyonlara yükleme yapılacaktır. Ekskavatör günlük 9 saat çalışma yapacaktır.

Birim Fiyatı: Çiğli Atıksu Arıtma Tesisindeki kuru çamurun çıkarılması için; 160 HP ve üstü kepçe kapasitesi en az 1,5 m3 olan paletli ekskavatörün çalışabilmesi için gerekli olan, yakıt, motorin yağı, üstübü v.s. operatör, çalışma esnasında olabilecek tüm arızaların giderilmesi, amortisman ve yedek parça bedeli, bakım, iş yerine taşınması yüklenici kârı ve genel giderler dahil 1 ton çamuru taşıma ücreti teklif birim fiyata dahildir.

LASTİK TEKERLEKLİ YÜKLEYİCİ ÇALIŞTIRILMASI (1 ADET)

Motor gücü en az 100 HP 2008 model ve üstü kepçe kapasitesi en az 1,5 m3 olan lastik tekerlekli yükleyici tüm çalışma alanındaki yolların bakım ve onarımı, çamur kurutma yataklarının çevre yollarının temizliği gibi işlerde kullanılacaktır. Günlük 5 saat çalışma yapacaktır.

Birim Fiyatı: Çiğli Atıksu Arıtma Tesisindeki ulaşım yollarının temizlenmesi, bakım ve onarımı vs. için; 100 HP ve üstü kepçe kapasitesi en az (1,5- 2 m3 )olan lastik tekerlekli yükleyicinin çalışabilmesi için gerekli olan, yakıt, motorin yağı, üstübü v.s. operatör, çalışma esnasında olabilecek tüm arızaların giderilmesi, amortisman ve yedek parça bedeli, bakım, iş yerine taşınması yüklenici kârı ve genel giderler dahil 1 ton çamuru taşıma ücreti teklif birim fiyata dahildir.

DOZER ÇALIŞTIRILMASI (1 ADET)

Motor gücü en az 160 HP 2008 model ve üstü dozer çamur stok sahasından gelen kuru çamurun serilmesi işinde kullanılacaktır. Günlük 5 saat çalışma yapacaktır.

Birim Fiyatı: Çiğli Atıksu Arıtma Tesisindeki ulaşım yollarının temizlenmesi, bakım ve onarımı vs. için; 160 HP ve üstü kepçe kapasitesi en az 1,5 m3 olan paletli yükleyicinin çalışabilmesi için gerekli olan, yakıt, motorin yağı, üstübü v.s. operatör, çalışma esnasında olabilecek tüm arızaların giderilmesi, amortisman ve yedek parça bedeli, bakım, iş yerine taşınması yüklenici kârı ve genel giderler dahil 1 ton çamuru taşıma ücreti teklif birim fiyata dahildir.

DAMPERLİ KAMYON ÇALIŞTIRILMASI (9 ADET)

Motor gücü en az 300 HP 2013 model ve üstü minimum taşıma kapasitesi en az 20 Ton olan 9 (dokuz) adet damperli kamyon ile çamur stok sahasından çıkan kuru çamurun 0-2 km mesafede taşınması işidir. Damperli Kamyonların her biri günlük 9 saat çalışma yapacaktır.

Birim Fiyatı: Çiğli Atıksu Arıtma Tesisinde çıkan çamurun Çiğli Atıksu Arıtma Tesisi içinde 0-2 km taşınması amacıyla en az 20 ton kapasiteli ve 300 HP gücünde damperli kamyonun çalışabilmesi için gerekli olan, yakıt, motorin yağı, üstübü v.s. şoför, çalışma esnasında olabilecek tüm arızaların giderilmesi, amortisman ve yedek parça bedeli, bakım, iş yerine taşınması yüklenici kârı ve genel giderler dahil 1 ton çamuru taşıma ücreti teklif birim fiyata dahildir.” düzenlemesi yer almaktadır.

27.06.2018 tarihli İhale Komisyon Kararı’nda ihale üzerinde bırakılan Şahinler Hafriyat Yapı Tarım San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin (3.040.000,00 TL), sınır değerin (3.143.418,18 TL) altında kaldığı ifade edilerek anılan istekliden 11.06.2018 tarihine kadar aşırı düşük teklif açıklamalarını getirmelerinin istendiği belirtilmiştir.

İdare tarafından aşırı düşük teklif açıklaması talebi kapsamında anılan istekliye 07.06.2018 tarihli tebligat gönderildiği, bahse konu tebligatta tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin; “1) Amortisman giderleri,

Akaryakıt giderleri,
Personel giderleri,
Periyodik bakım-onarım giderleri,
Özellikleri ve çalışma koşulları Teknik Şartname’de tanımlanan kontrollük hizmeti için tanımlanan 1 adet binek araca ait giderler” olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

İdare tarafından gönderilen 09.08.2018 tarihli ihale işlem dosyası içeriğinde Şahinler Hafriyat Yapı Tarım San. ve Tic. Ltd. Şti.ye ait aşırı düşük teklif açıklamalarına ilişkin bilgi ve belgelerin yer almadığı anlaşılmış olup, 15.08.2018 tarihli ve 21488 sayılı yazı ile anılan idareden “İstekliler tarafından sunulmuş olan aşırı düşük teklif açıklamalarına ilişkin tüm bilgi ve belgeler” istenilmiş olup, idare tarafından 31.08.2018 tarih ve 64751 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan yazı ve eki Şahinler Hafriyat Yapı Tarım San. ve Tic. Ltd. Şti.ye ait aşırı düşük teklif açıklamalarını içeren dosya gönderilmiştir.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan dosyanın incelenmesi neticesinde;

Açıklamanın 2018 yılı Çevre ve Şehircilik Bakanlığı pozları kullanılarak yapıldığı, isteklinin aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerine esas açıklamalarını merkezi kamu kurum ve kuruluşları tarafından ülke çapında sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyatlar ile kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilen fiyatlar kullanılarak yapabileceklerinden ve açıklamada kullanılan fiyatların ilan tarihi (02.04.2018) ile ihale tarihi (02.05.2018) arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olduğu anlaşıldığından söz konusu açıklama yönteminin mevzuata uygun olduğu tespit edilmiştir.

Paletli ekskavatör için açıklamanın Çevre ve Şehircilik Bakanlığı 2018 birim fiyatları olan 03.005(Y) pozlu ekskavatör ve 03.505(Y) pozlu “Ekskavatör (paletli) (260 HP) (maksimum 2,5 m3) 1 saatlik ücreti” kullanılarak yapıldığı, birim fiyat analizinde de bahse konu iş makinasının özelliklerinin Teknik Şartname’de belirlenen kriterlere uygun olduğu ve birim fiyatının tamamının maliyetlere yansıtıldığı tespit edilmiştir.

Lastik tekerlekli yükleyici için açıklamanın Çevre ve Şehircilik Bakanlığı 2018 birim fiyatları olan 03.021/1(Y) pozlu lastik tekerlekli yükleyici ve 03.521/1(Y) pozlu “Yükleyici (lastik tekerlekli) (100 HP) (maksimum 2 m3) 1 saatlik ücreti” kullanılarak yapıldığı, birim fiyat analizinde de bahse konu iş makinasının özelliklerinin Teknik Şartname’de belirlenen kriterlere uygun olduğu ve birim fiyatının tamamının maliyetlere yansıtıldığı tespit edilmiştir.

Dozer için açıklamanın Çevre ve Şehircilik Bakanlığı 2018 birim fiyatları olan 03.010/3 pozlu traktör buldozer ve 03.510/3 pozlu “Traktör Buldozer’in (160 HP) 1 Saatlik Ücreti” kullanılarak yapıldığı, birim fiyat analizinde de bahse konu iş makinasının özelliklerinin Teknik Şartname’de belirlenen kriterlere uygun olduğu ve birim fiyatının tamamının maliyetlere yansıtıldığı tespit edilmiştir.

b) Teknik Şartname’nin “Çalıştırılacak İş Makinesi ve Ekipmana İlişkin Hususlar” başlıklı kısmında “…

DOZER ÇALIŞTIRILMASI (1 ADET)

Motor gücü en az 160 HP 2008 model ve üstü dozer çamur stok sahasından gelen kuru çamurun serilmesi işinde kullanılacaktır. Günlük 5 saat çalışma yapacaktır.

Dozer için açıklamanın Çevre ve Şehircilik Bakanlığı birim fiyatları 03.510/03 pozu kullanılarak “Traktör Buldozer’in (160 HP) 1 saatlik ücreti” üzerinden “Traktör Buldozer” olarak yapıldığı, Teknik Şartname’de yer verilen “Dozer” için yalnızca motor gücü ve kepçe kapasitesi üzerinden bir teknik şart getirilmiş olduğunun görüleceği, dozerin hangi çeşit olacağına yönelik bir tanımlama yapılmadığı, traktör buldozerin bir dozer çeşiti olduğundan bahisle açıklaması yapılan iş makinasının Teknik Şartname’de istenen “Dozer” tanımına aykırılık teşkil etmediği anlaşılmıştır.

Dolayısıyla ihale üzerinde bırakılan isteklinin açıklamalarının başvuruya konu hususlar yönünden uygun olduğu anlaşıldığından başvuru sahibinin iddialarının yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Başvuru sahibinin (a) ve (e) maddelerinde yer verilen iddialarıyla ilgili olarak;

İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “…

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

…

- Sürücülere ait her türlü giderler teklif fiyata dahildir.

- Çalıştırılacak personele genel iş giyimleri ve çalışma ortamında kullanılacak kişisel koruyucu donanımlar yüklenici tarafından temin edilecek olup teklif fiyata dahildir.

- Bu işte çalıştırılacak iş güvenliği uzmanı, işyeri hekimi ve sağlık personeli giderleri teklif fiyata dahildir.

…” düzenlemesi yer almaktadır.

Aynı Şartname’nin “İşin Tanımı” başlıklı 4’üncü maddesinde “…4.6 Kantar çalışma saatleri; haftada 5 gün 08:30- 18:30 saatleri arasında çalışma yapılacak olup İş makinesi operatörleri ve kamyon şoförlerine fazla mesai uygulaması ile Ulusal Bayram, Genel Tatil, cumartesi ve pazar günlerinde çalışma yaptırılmayacaktır.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “İş Sağlığı ve Güvenliği Uygulamaları” başlıklı 8’inci maddesinde “…14.Her iş makinesi ve kamyon için ayrı ayrı operatör ve şoför çalıştırılacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Teknik Şartname’nin “Çalıştırılacak İş Makinesi Ve Ekipmana İlişkin Hususlar” başlıklı kısmında “Paletli Ekskavatör Çalıştırılması (3 Adet)

…

Lastik Tekerlekli Yükleyici Çalıştırılması (1 Adet)

…

Dozer Çalıştırılması (1 Adet)

Motor gücü en az 160 HP 2008 model ve üstü dozer çamur stok sahasından gelen kuru çamurun serilmesi işinde kullanılacaktır. Günlük 5 saat çalışma yapacaktır.

…

Damperli Kamyon Çalıştırılması (9 Adet)

Sözleşme Tasarısı’nın “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde “9.1. İşin süresi, işe başlama tarihinden itibaren 180 (yüz seksen) gündür

9.2. Bu sözleşmenin uygulanmasında sürelerin hesabı takvim günü esasına göre yapılmıştır.” düzenlemesi,

Anılan Tasarı’nın “İşin yapılma yeri, işyeri teslim ve işe başlama tarihi” başlıklı 10’uncu maddesinde “… 10.2. İşyerinin teslimine ilişkin esaslar ve işe başlama tarihi: Sözleşmenin imzalandığı tarihten itibaren 10 (on) gün içinde işyeri teslimi yapılarak işe başlanır. Yüklenici veya vekili ile İdare yetkilisi/yetkilileri arasında düzenlenen işyeri teslim tutanağının imzalanmasıyla yükleniciye işyeri teslimi yapılmış olur. Ancak, işyeri teslim tutanağında, işyeri tesliminin, tutanağın onaylanması halinde gerçekleşmiş olacağının belirtilmesi halinde, tutanağın onaylandığının yükleniciye tebliğ edildiği tarihte işyeri teslimi yapılmış sayılır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan doküman düzenlemeleri kapsamında ihale konusu işte çalıştırılacak personel sayısının net olarak belirtilmediği, dokümanda 9 adet şoförlü damperli kamyon ve 3 adet paletli ekskavatör, 1 adet lastik tekerlekli yükleyici ve 1 adet dozer istenildiği ifadeleri ile her iş makinesi ve kamyon için ayrı ayrı operatör ve şoför çalıştırılacağı ifadelerinden ihalede toplam 14 personel çalıştırılmasının istendiği anlaşılmaktadır. İdare tarafından yaklaşık maliyet hesabının da 14 personel üzerinden yapıldığı görülmüştür.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan “Çalışma Süreleri Hesabı” başlıklı belgede “İhale dokümanı Teknik Şartname 4.6. maddesinde görüldüğü üzere Kantar çalışma saatleri içerisinde kalma ihtiyacından dolayı Ulusal Bayram, Genel Tatil, Cumartesi ve Pazar günleri yani Kamu Kurumları resmi tatillerinde fazla mesai yaptırılması istenmemektedir.

180 takvim günü 180/7=25.71 ≈ 26 hafta,

İş günü: Pazartesi, Salı, Çarşamba, Perşembe, Cuma

26 hafta x 5 gün = 130 iş günü

İşin haziran ayından itibaren başlayacağı öngörüldüğünde 26 haftadaki iş günlerine, 8 gün Genel Tatil, Ulusal, Dini Bayram denk gelmektedir.

Ancak işin başlama tarihine göre değişkenlik arz edebileceğinden maksimum maliyet sunma politikasından dolayı bu 8 gün düşülmemiş, çalışma süresi 130 iş günü olarak alınmaktadır.

…

Teknik Şartname 4.6 maddesi gereği haftada 5 gün 08:30 – 18:30 arası çalışma yapılacaktır. Öğle yemeği molası 1 saat düşüldüğünde 10-1=9 saat çalışma yapılacaktır.

Haftada 5 gün x 9 saat = 45 saat çalışma yapılacaktır.

Bu mesai saatleri içerisinde şantiyede bulunan operatörler haftalık çalışma saati olan 45 saat süreyi dolduracaktır. (4857 sayılı İş Kanunu 63. Madde)

Hafta içi 5 gün, günde 9 saatten az çalışan iş makinalarının operatörleri de şantiyede bulunduklarından; makinayı çalıştırmasalar da maaşlarını hakkettiği düşünülerek analizlerdeki işçilik bedelleri 45 saat/haftalık çalışan saat oranınca yükseltilerek güncellenmiştir.” ifadelerinin yer aldığı görülmüştür.

İhale dokümanında işin çalışma süresinin 180 gün olarak belirtildiği bununla birlikte iş makinesi operatörleri ve kamyon şoförlerine fazla mesai uygulaması ile ulusal bayram, genel tatil, cumartesi ve pazar günlerinde çalışma yaptırılmayacağı ifadelerinin yer aldığı dolayısıyla toplam çalışma süresinin 130 gün olduğu (26 hafta x 5 gün), 3 adet paletli ekskavatör için çalışacak 3 personelin toplam çalışma süresinin 3.510 saat (130 x 3 x 9 saat) olarak, 1 adet lastik tekerlekli yükleyicide çalışacak 1 personelin toplam çalışma süresinin 650 saat (130 x 1 x 5 saat) olarak, 1 adet dozerde çalışacak 1 personelin toplam çalışma süresinin 650 saat (130 x 1 x 5 saat) olarak, 9 adet damperli kamyonda çalışacak 9 personelin çalışma süresinin 10530 saat (130 x 9 x 9 saat) olarak hesaplanması gerektiği anlaşılmıştır.

Anılan istekli tarafından açıklama kapsamında “Analizlerden Gelen İşçilik Brüt Maliyetleri Toplamı” başlıklı belgenin sunulduğu, anılan belgede iş kapsamında çalıştırılacak;

“Paletli Ekskavatör” için operatör makinist ve yağcı olarak, toplam çalışma saatlerinin (3.510 saat) ve birim fiyatlarının yer aldığı görülmüş olup, bahse konu araçlarda çalışacak personeller için birim fiyatların 2018 yılı Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Pozları kullanılarak hesaplandığı, anılan iş makinesinde çalışacak işçilerin toplam işçilik maliyetinin 65.391,30 TL olarak belirlendiği,

“Lastik Tekerlekli Yükleyici” için operatör makinist ve yağcı olarak, toplam çalışma saatlerinin (650 saat) ve birim fiyatlarının yer aldığı görülmüş olup, bahse konu araçlarda çalışacak personeller için birim fiyatların 2018 yılı Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Pozları kullanılarak hesaplandığı, anılan iş makinesinde çalışacak işçilerin toplam maliyetinin 21.801,00 TL olarak belirlendiği,

Anılan istekli tarafından iş makinalarının saatlik işçilik maliyetine ilişkin olarak Çevre ve Şehircilik Bakanlığı analizlerinin kullanıldığı, bu analizler dışında işveren payının da işveren tarafından ayrıca hesaplandığı, dolayısıyla öngörülen tutarın bu haliyle saatlik asgari işçiliğin üzerinde olduğu, dolayısıyla 2019 yılı artışını da kapsadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

“Damperli kamyon” çalıştırılması giderleri için 2 farklı yaklaşımla açıklama yapıldığı, “1. Yaklaşım Birim Fiyat Analizi” başlıklı açıklamada kamyonlar için teklif edilen fiyatın proforma fatura ile tevsik edilen makine maliyeti ile isteklinin akaryakıt gideri hesabı ve işçilik hesabı dikkate alınarak oluşturulduğu,

Damperli kamyon için isteklinin teklif fiyatına esas aldığı “2. Yaklaşım Nakliye Analizi” başlıklı açıklamanın taşıma formülü kullanılarak yapıldığı, ancak idarenin sorgulama kapsamında isteklilere herhangi bir formül vermediği, ayrıca yapılan taşıma formülü hesabında önemli teklif bileşenleri (Amortisman giderleri, Akaryakıt giderleri, Personel giderleri, Periyodik bakım-onarım giderleri) için öngörülen fiyatların ayrıca gösterilmediği anlaşıldığından açıklamanın mevzuata uygun olmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu anlaşılmıştır.

b) Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “… 79.3.4. Hizmet alım ihalelerinde herhangi bir sigorta giderinin aşırı düşük teklif sorgulamasında önemli bir bileşen olarak kabul edilmesi durumunda, isteklilerce sigorta acentelerinden alınan poliçe, fiyat teklifi veya sözleşmelerin ekine ihale dokümanında yer alan teminat tutarları üzerinden teklif ettikleri sigorta prim tutarlarıyla sigorta hizmetini gerçekleştirebileceklerine ilişkin, ilgili sigorta şirketinin genel müdürlüğünden veya bölge müdürlüğünden alınan teyit yazısının eklenmesi ve bu yazının yetkili kişilerin imzasını taşıması gereklidir. Ancak sigorta şirketlerinin genel müdürlük veya bölge müdürlükleri tarafından imzalanmış poliçe veya fiyat teklifleri için teyit alınması zorunlu değildir. Sigorta giderinin tevsiki için sunulan belgenin işin süresinin tamamını kapsaması gerekmektedir. Ancak birden fazla yılı kapsayan işlerde ilk yıl için alınan sigorta teklifinin ihale tarihinin bulunduğu yıldan önceki yılın Aralık ayına ait Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksinin yıllık değişim oranı esas alınmak suretiyle güncellenerek diğer yıllar için kullanılması mümkündür.” düzenlemesi yer almaktadır.

Sözleşme Tasarısının “İş ve işyerinin korunması ve sigortalanması” başlıklı 21’inci maddesinde “21.1. İş ve işyerlerinin korunması ile işin ve/veya işyerlerinin sigortalattırılmasına ilişkin sorumluluk Genel Şartnamenin 19 uncu maddesinde düzenlenen esaslar dahilinde yükleniciye aittir.

21.2. Sigorta türleri ile teminat kapsamı ve limitleri:

21.2.1. İşveren Mali Sorumluluk ve Üçüncü Şahıslara Karşı Mali sorumluluk Sigortası ile çalıştırılacak tüm araçların kasko, trafik sigortaları yapılacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

İtirazen şikâyet dilekçesinde yer verilen işveren mali sorumluluk sigortası bedellerine ilişkin olarak yapılan incelemede, idare tarafından 07.06.2018 tarihli aşırı düşük teklif sorgulama yazısında açıklanması gereken önemli teklif bileşenlerinin belirtildiği, iddia konusu maliyetlerin idare tarafından açıklanması istenen önemli teklif bileşeni olarak belirtilmediği anlaşıldığından, başvuru sahibinin bu yöndeki iddiasının yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

c) Teknik Şartname’nin “Çalıştırılacak Personele İlişkin Hususlar” başlıklı 7’nci maddesinde “Giyim; Bu iş kapsamında çalıştırılacak personele genel iş giyimleri ve çalışma ortamında kullanılacak kişisel koruyucu donanımlar İdare tarafından verilmeyecektir. Sahada yapılacak çalışmaya uygun S3 SRC özellikli iş ayakkabısı, yazlık ve kışlık ayrı olacak şekilde reflektörlü altı-üst iş kıyafeti, reflektörlü kışlık parka, koruyucu kulaklık ve ihtiyaç olabilecek diğer tüm iş giyimleri yüklenici tarafından sağlanacaktır. İlgili malzemelerin kontrolü yüklenici adına görev yapacak iş güvenliği uzmanı tarafından yapılacak olup haftalık olarak kontrol teşkilatınca yapılacak saha kontrollerinde bu husus ayrıca değerlendirilecektir. Kontrollük teşkilatı tarafından yapılan saha kontrollerinde yüklenici tarafından temin edilen iş giyimleri ile kişisel koruyucu donanımları giymeyen personel derhal çalışma sahasından çıkarılacaktır. Tekrarı halinde bir daha çalışma sahasına girmesine izin verilmeyecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.

07.06.2018 tarihli aşırı düşük teklif sorgulama yazısında açıklanması gereken önemli teklif bileşenlerinin belirtildiği, söz konusu maliyetlerin idare tarafından açıklanması istenen önemli teklif bileşeni olarak belirlenmediği, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif dosyasında iddia konu husus bakımından “Diğer Giderler” başlıklı analiz sunulduğu, bu kapsamda S3 SRC özellikli iş ayakkabısı, Reflektörlü alt-üst iş kıyafeti (yazlık), Reflektörlü alt-üst iş kıyafeti (kışlık), Reflektörlü kışlık parka, koruyucu kulaklık için fiyat teklifleri sunulduğu, söz konusu kalemler için toplam 6.136,00 TL bedel teklif edildiği, aynı zamanda idare tarafından gönderilen aşırı düşük teklif açıklama yazısında “Diğer Giderler”in önemli bileşen olarak belirlenmediği ifade edilerek teklif edilen fiyatların tevsikine ilişkin proforma fatura vb. sunulmadığı ifade edildiği anlaşıldığından ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından anılan kalemler için açıklama sunulmadığı iddiası yerinde görülmemiştir.

d) Teknik Şartname’nin 8’inci maddesinin 5’inci alt maddesinde “İş sağlığı ve güvenliği eğitimleri: Çalıştırılacak tüm personel iş başlangıcında, işyeri hekimi ve iş güvenliği uzmanı tarafından, çalışma sahasına özel tehlikeler de dahil olacak şekilde temel düzey iş sağlığı ve güvenliği eğitimine yüklenici tarafından tabi tutulacak ve eğitim formları iş başlama tarihinden itibaren 1 ay içinde kontrol teşkilatına verilecektir. Bu eğitimler işe başlangıç tarihi itibariyle en geç 1 ay içinde tamamlanacaktır.” düzenlemesinin yer almaktadır.

İddia konusu iş sağlığı ve güvenliğine ilişkin giderlere yönelik olarak yapılan incelemede, idare tarafından 07.06.2018 tarihli aşırı düşük teklif sorgulama yazısında açıklanması gereken önemli teklif bileşenlerinin belirtildiği, söz konusu maliyetlerin idare tarafından açıklanması istenen önemli teklif bileşeni olarak belirtilmediği anlaşıldığından başvuru sahibinin bu yöndeki iddiasının yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Başvuru sahibinin (a) (d) (e) (f) (g) ve (ğ) maddelerinde yer verilen iddialarıyla ilgili olarak;

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “…

79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler.

…

79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.” açıklaması yer almaktadır.

Teknik Şartname’nin “İşverene tahsis edilecek motorlu araç” başlıklı 14’üncü maddesinde “Yüklenici yer teslim tarihinden itibaren 2 gün içerisinde, 0-2 yaş aralığında işin süresi boyunca İdareye kontrollük hizmetlerinde kullanılmak üzere 1 adet binek aracı şoförsüz olarak tahsis edecektir. Binek aracın günlük ortalama 150 km yapması öngörülmektedir. Belirtilen süre içerisinde araç tahsisinin yapılmaması durumunda, yer teslim tarihinin 3. gününden itibaren her gün için sözleşme bedelinin %0,01 (On binde bir) oranında günlük ceza uygulanacaktır.

Binek Aracın Teknik Özellikleri; Araç 0-2 yaş aralığında, en az 1400 cc motor hacminde, en az 90 Hp gücünde, Klima, Çift Airbag, ABS fren sistemi, trafik seti, yangın tüpü donanımına sahip ve dizel motorlu sedan kasa binek araç olacaktır.

Aracın temini, sigorta giderleri, yakıtı, bakımı ve işletmesi ile ilgili tüm giderler yükleniciye ait olup araçla ilgili olarak yükleniciye ayrıca bir ödeme yapılmayacaktır. Araç üçüncü şahıs sorumluluklarına karşı tam sigortalanacaktır. Araç kaza sigortası tam ikame değeri üzerinden yapılacaktır. Kaza halinde, bütün sigorta kesintileri yüklenici tarafından ödenecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından ihalede istenilen iş makinesi ve kamyonlara ilişkin aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında; iş makinelerine ilişkin açıklamaların Çevre ve Şehircilik Bakanlığı birim fiyatları kullanılarak oluşturulduğu, kamyonlar için teklif edilen fiyatın ise proforma fatura ile tevsik edilen makine maliyeti ile isteklinin akaryakıt gideri hesabı ve işçilik hesabı dikkate alınarak oluşturulduğu anlaşılmıştır.

Anılan istekli tarafından “Damperli Kamyon Çalıştırılması Amortisman ve Diğer Giderler Hesabı” başlıklı belgede “İhale konusu iş için 800.00 ton çamurun taşınması için idare tarafından öngörülen 9 adet en az 300 HP damperli kamyonu kiralama yoluyla çalıştıracağız,

Bu kamyonlar işin süresi olarak verilen 6 ay boyunca şantiyede çalışacak olup kiralama süresi 6 ay (180 gün) ücretini ödeyeceğiz.

Kiralama bedeli 1 aylık: 10.000 TL+KDV’dir.” ifadelerin yer aldığı görülmüştür.

Kontrollük aracı giderlerinin tevsiki amacıyla; Serdar İçer Erkek Kuaförü ve Oto Alım Ren A Car Filo tarafından verilmiş 17.05.2018 tarihli proforma fatura sunulduğu, faturada “…aracın 1 aylık kiralama bedeli 2.500 TL + KDV’dir.

Aracın amortisman, yedek parça, tamir bakım giderleri, sermaye faizi, trafik sigortası, kasko sigortası, lastik giderleri, taşıt muayene ve egzoz emisyon ölçüm giderleri tarafımıza aittir.

Şoför ve akaryakıt giderleri tarafımıza ait değildir.

Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan 17.05.2018 tarih ve (1) sayılı satış tutarı tespit tutarındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’inin altında olmadığını beyan ederim” ifadelerinin yer aldığı, anılan faturada TURMOB kaşesinin bulunduğu ve ilgili meslek mensubu tarafından imzalanıp kaşelendiği anlaşılmıştır.

Dolasıyla ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından kiralamaya ilişkin olarak sunulan tevsike ilişkin belgelerde yukarıda yer verilen Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.1’inci maddesinde yer alan “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (18.05.2018) tarih ve (1) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ifadesinin bulunduğu ve fiyat tekliflerinin ilgili meslek mensubu tarafından kaşelenip imza altına alındığı ve teklif edilen aracın model yılının (2016) doküman düzenlemelerine uygun olduğu, aylık kiralama bedeli belirtilerek bunun çalışma süresi (6 ay) ile çarpıldığı dolayısıyla iddia edilen hususlar bakımından mevzuata aykırılık bulunmadığı anlaşılmıştır.

Binek araç için düzenlenen proforma faturada bulunan kiralama tutarına amortisman, yedek parça, tamir bakım giderlerinin dahil olduğunun belirtildiği, dolayısıyla aşırı düşük teklif sorgulama yazısında açıklama yapılması istenen periyodik bakım – onarım giderlerine ilişkin açıklamanın ayrıca yapılmadığı anlaşıldığından açıklamanın mevzuata uygun olmadığı, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu anlaşılmıştır.

Başvuru sahibinin (b) maddesinde yer verilen iddiasına ilişkin olarak;

Teknik Şartname’nin “Çalıştırılacak İş Makinesi ve Damperli Kamyonların Özellikleri, Bakım, Nakliye, Hasar ve Cezalar” başlıklı 5’inci maddesinde “… ÇALIŞTIRILACAK İŞ MAKİNESİ VE DAMPERLİ KAMYONLARIN ÖZELLİKLERİ, BAKIM, NAKLİYE, HASAR VE CEZALAR

Model: Çalıştırılacak iş makineleri 2008 model ve üstü, kamyonlar 2013 model ve üstü olacaktır. Tüm iş makinesi ve kamyonların ruhsatı olacak ve birer fotokopisi kontrollük teşkilatına verilecektir. Ruhsat orijinalleri kontrollük teşkilatı tarafından görülecektir. İş makinelerinde ruhsat yerine geçecek fatura v.s. gibi belgeler kabul edilmeyecektir.

…

İş Makinesi ve Kamyonların Özellikleri:

3 Adet Motor gücü en az 160 HP ve kepçe kapasitesi en az 1,5 m3 olan paletli ekskavatör, 1 Adet motor gücü en az 100 HP ve kepçe kapasitesi en az 1,5 m3 olan lastik tekerlekli yükleyici, 1 Adet motor gücü en az 160 HP dozer ve en az 20 Ton kapasiteli yük taşıyabilecek, motor gücü en az 300 HP olan 9 Adet Damperli Kamyon, Çiğli Atıksu Arıtma Tesislerinde çalıştırılacaktır.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Çalıştırılacak İş Makinesi ve Ekipmana İlişkin Hususlar” başlıklı kısmında “PALETLİ EKSKAVATÖR ÇALIŞTIRILMASI (3 ADET)

LASTİK TEKERLEKLİ YÜKLEYİCİ ÇALIŞTIRILMASI (1 ADET)

DOZER ÇALIŞTIRILMASI (1 ADET)

Motor gücü en az 160 HP 2008 model ve üstü dozer çamur stok sahasından gelen kuru çamurun serilmesi işinde kullanılacaktır. Günlük 5 saat çalışma yapacaktır.

Doküman düzenlemelerinde isteklilerin teklif edecekleri iş makinelerinin teknik özellikleri belirtilmekle birlikte iş makinelerinin 2008 model ve üstü olacağı, bu durumun tevsiki amacıyla tüm iş makinesi ve kamyonların ruhsatının olacağı ve birer fotokopilerinin kontrollük teşkilatına verileceği, iş makinelerinde ruhsat yerine geçecek fatura vs. gibi belgelerin kabul edilmeyeceği anlaşılmaktadır.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan açıklamanın 2018 yılı Çevre ve Şehircilik Bakanlığı pozları kullanılarak yapıldığı;

Paletli ekskavatör için açıklamanın Çevre ve Şehircilik Bakanlığı 2018 birim fiyatları olan 03.005(Y) pozlu ekskavatör ve 03.505(Y) pozlu “Ekskavatör (paletli) (260 HP) (maksimum 2,5 m3) 1 saatlik ücreti” kullanılarak yapıldığı ve açıklamaya esas makinenin motor gücü ve taşıma kapasitesinin Teknik Şartname düzenlemelerine uygun olduğu,

Lastik tekerlekli yükleyici için açıklamanın Çevre ve Şehircilik Bakanlığı 2018 birim fiyatları olan 03.021/1(Y) pozlu lastik tekerlekli yükleyici ve 03.521/1(Y) pozlu “Yükleyici (lastik tekerlekli) (100 HP) (maksimum 2 m3) 1 saatlik ücreti” kullanılarak yapıldığı ve açıklamaya esas makinenin motor gücü ve taşıma kapasitesinin Teknik Şartname düzenlemelerine uygun olduğu,

Dozer için açıklamanın Çevre ve Şehircilik Bakanlığı 2018 birim fiyatları olan 03.010/3 pozlu traktör buldozer ve 03.510/3 pozlu “Traktör Buldozer’in (160 HP) 1 Saatlik Ücreti” kullanılarak yapıldığı ve açıklamaya esas makinenin motor gücünün Teknik Şartname düzenlemelerine uygun olduğu dolayısıyla açıklamaya esas iş makinelerinin teknik özelliklerinin Teknik Şartname’de istenen kriterleri haiz olduğu anlaşılmıştır.

Sözleşmenin yürütülmesi aşamasında sunulması istenilen araç ruhsatlarının araç model yıllarına ilişkin tevsiki sağlayabileceği anlaşılmakla beraber, isteklilerce sunulacak iş makinelerine ilişkin ruhsatların ihaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri olarak yer belirlenmediği ve sözleşmenin yürütülmesi aşamasında kontrollük teşkilatına sunulacağı anlaşıldığından ihale üzerinde bırakılan isteklinin açıklamasının mevzuata ve doküman düzenlemelerine uygun olduğu anlaşılmıştır.

c) “Paletli Ekskavatör” için operatör makinist ve yağcı olarak, toplam çalışma saatlerinin (3.510 saat) ve birim fiyatlarının yer aldığı görülmüş olup, bahse konu araçlarda çalışacak personeller için birim fiyatların 2018 yılı Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Pozları kullanılarak anılan iş makinesinin saatlik çalışma maliyetinin 230,16 TL olarak belirlendiği ve toplam maliyetin 807.861,60 TL (3.510 saat x 230,16 TL) olarak hesaplandığı,

“Lastik Tekerlekli Yükleyici” için operatör makinist ve yağcı olarak, toplam çalışma saatlerinin (650 saat) ve birim fiyatlarının yer aldığı görülmüş olup, bahse konu araçlarda çalışacak personeller için birim fiyatların 2018 yılı Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Pozları kullanılarak anılan iş makinesinin saatlik çalışma maliyetinin 109,46 TL olarak belirlendiği ve toplam maliyetin 71.149,00 TL (650 saat x 109,46 TL) olarak hesaplandığı,

“Dozer” için formen, operatör ve yağcı olarak toplam çalışma saatlerinin (650 saat) ve birim fiyatlarının yer aldığı görülmüş olup, bahse konu araçlarda çalışacak personeller için birim fiyatların 2018 yılı Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Pozları kullanılarak anılan iş makinesinin saatlik çalışma maliyetinin 194,11 TL olarak belirlendiği ve toplam maliyetin 126.171,50 TL (650 saat x 194,11 TL) olarak hesaplandığı anlaşıldığından maliyetlerin 2018 yılı Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ilgili pozları ve doküman düzenlemelerine uygun olarak hesaplandığı anlaşılmıştır.

Başvuru sahibinin 4’üncü, 5’inci, 6’ncı ve 7’nci iddiasına ilişkin olarak:

Teknik Şartname’nin 5’inci maddesinde yer verilen iş makineleri için anılan isteklinin bakım onarım giderlerine esas olarak maliyet analizlerini ve birim fiyat analizlerini Çevre ve Şehircilik Bakanlığı 2018 yılı birim fiyatları kullanarak yaptığı, analizlerde anılan iş makinelerinin maliyetlerine bakım onarım, akaryakıt ve sigorta giderleri dahil olduğu, bu tutarların ilan edilen 2018 Çevre ve Şehircilik Bakanlığı birim fiyatlarının altında olmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiası uygun görülmemiştir.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Şahinler Hafriyat Yapı Tarım San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin reddedilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

KİK Kararı: 2018/UH.I-1728

Hukuk Asistanı ile Kararları Analiz Edin

Karar Bilgileri

10 Milyon+ Karar Arasında Arayın

Profesyonel Hukuk AraçlarınaHemen Erişin